Latest News

Saturday, February 23, 2013

အသက္ (၁၈) ႏွစ္ျပည့္မွဖတ္ပါ ေဆးပညာစာမ်ား-Mirena ေဟာ္မုန္းပါ သားအိမ္ထဲထားရတဲ့ သေႏၶတားပစၥည္း

Sat, Feb 23, 2013 at 1:26 AM
ဆရာရွင္ MIRENA အေၾကာင္း သိခ်င္လို႔ပါ။ ေက်းဇူးၿပဳၿပီးေၿဖေပးပါရွင္။

Mirena ဆိုတာ Hormonal intrauterine device (IUD) ေဟာ္မုန္းပါတဲ့ သေႏၶတားဘို႔ သားအိမ္ထဲထည့္ထားရတဲ့ ပစၥည္းျဖစ္တယ္။ (တီ) ပံုရွိတဲ့ ပလပ္စတစ္ အေခ်ာင္းေလးကေန Progestin (ပရုိဂ်က္စတင္) ေဟာ္မုန္း အဆက္မျပတ္ ထုတ္ေပးေနမယ္။ သားအိမ္ဝက အခြ်ဲကိုေစးျပစ္ေစလို႔ သုက္ပိုးဝင္မလာေစေအာင္ တားမယ္။ မ်ိဳးဥထြက္မွာကိုလဲ တားမယ္။ သားအိမ္ အတြင္းဆံုးအလႊာကိုလဲ ပါးလႊာေစမယ္။

၅ ႏွစ္အထိ ထားလို႔ရတယ္။ ကေလးလိုခ်င္ရင္ ဘယ္အခ်ိန္မွာ ျပန္ထုတ္ထုတ္ ရတယ္။ ကေလးျပန္ရဘို႔ အၾကာၾကီး မေစာင့္ရဘူး။ ထည့္ထားျပီး ၃-၆ လေနရင္ ရာသီဆင္းတာ နည္းလာမယ္။ ရာသီလာခ်ိန္မွာ ဗိုက္နာတာလဲ သက္သာေစမယ္။

Endometriosis (အင္ဒိုမီထရီယိုးးဆစ္) ေခၚတဲ့ သားအိမ္ေရာဂါရွိလို႔ နာတာကိုလဲ သက္သာေစမယ္။ Endometrial cancer သားအိမ္ကင္တာျဖစ္မွာလဲ အခြင့္အလမ္းနည္းတယ္။ Cervical cancer သားအိမ္ဝကင္ဆာ ျဖစ္မွာကိုလဲ နည္းခ်င္နည္းႏိုင္ေသးတယ္။ ကေလးႏို႔တိုက္ေနခ်ိန္မွာလဲ သံုးႏိုင္တယ္။ ႏို႔ထြက္မနည္းေစဘူး။ ကေလးေမြးျပီးျပီးခ်င္း ထည့္ရင္ေတာ့ သတိထားထည့္ေပးရတယ္။ တျခားတားေဆးေတြမွာပါတဲ့ Estrogen (အီစထိုဂ်င္) ေဟာ္မုန္းမပါလို႔ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး သိပ္မစိုးရိမ္ရဘူး။

လူတိုင္းအတြက္ သင့္တာေတာ့မဟုတ္ပါ -
• Breast cancer ရင္သားကင္တာရွိေနသူ၊
• Uterine or cervical cancerသားအိမ္ကင္ဆာရွိေနသူ၊
• Liver disease အသဲေရာဂါရွိေနသူ၊
• Fibroids သားအိမ္အလံုးရွိေနသူ၊
• Pelvic inflammatory disease တင္ပါးဆံုတြင္အဂၤါေတြေရာင္ေနသူ၊
• Unexplained vaginal bleeding ဗဂ်ိဳင္းနားကေန ဘာလို႔မွန္းမသိပဲ ေသြးဆင္းေနသူ၊
• Inflammation of the vagina or cervix ဗဂ်ိဳင္းနား၊ သားအိမ္ဝေရာင္ေနသူ၊
• Sexually transmitted infection လိင္ကတဆင့္ကူးစက္ေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ေခ်မ်ားသူေတြနဲ႔ မသင့္ပါ။

ေနာက္ျပီး -
• Herbal products တိုင္းရင္းေဆးေတြေသာက္ေနသူ၊
• Diabetes or high blood pressure ဆီးခ်ိဳ။ ေသြးတိုးရွိေနသူ၊
• Heart attack ႏွလံုးေရာဂါရွိေနသူ၊
• Migraines မိုင္ဂရင္းေရာဂါရွိေနသူ၊
• bBood-clotting problems ေသြးခဲေရာဂါရွိေနသူေတြဆိုရင္လဲ သတိထားရမယ္။

Risks အႏၲရာယ္ =
• ဒီနည္းသံုသူေတြထဲက ကိုယ္ဝန္ရတယ္ဆိုတာ ၁% ထက္နည္းတယ္။ အဲလိုရွိသြားရင္ ectopic pregnancy သားအိမ္ျပင္ပသေႏၶတည္တာျဖစ္ႏိင္တ.္။
• Side effects ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြကေတာ့ -
• Headache ေခါင္းကိုက္၊
• Acne ဝက္ျခံထြက္၊
• Breast tenderness ရင္သားနာ၊
• Breakthrough bleeding ၾကားရက္ေသြးဆင္း၊
• Absence of periods (amenorrhea) ရာသီမလာပဲေနျခင္း (ပဌမ ၁ႏွစ္အတြင္း)၊
• Mood changes စိတ္မူေျပာင္းျခင္း၊
• Weight gain ကိုယ္အေလးခ်ိန္တက္ျခင္း၊
• Ovarian cysts မ်ိဳးဥအိမ္အက်ိတ္၊
• Abdominal or pelvic pain ဗိုက္နာျခင္း။

ထည့္ထာတာ အလိုလိုထြက္က်ႏိုင္ေခ်ရွိသူမ်ား -
• Have never been pregnant ကေလးတခါမွ မေမြးဘူးသူ၊
• Have heavy or prolonged periods ရာသီလာရက္ရွည္သူ၊
• Have severe menstrual pain ရာသီလာရင္ သူမ်ားတက္နာတတ္သူ၊
• Previously expelled an IUD အရင္ကလဲ သားအိမ္ထဲထည့္ပစၥည္းထြက္က်ဘူးသူ၊
• Age 20 အသက္ ၂ဝ ေအာက္၊
• Had Mirena inserted immediately after childbirth or an abortion ကေလးေမြးျပီးျပီးခ်င္း၊ ဒါမွမဟုတ္ ကိုယ္ဝန္ပ်က္ျပီးျပီးခ်င္း ထည့္သူ။

ဒါေတြျဖစ္ရင္ ဆရာဝန္ျပပါ -
1. Sex is painful for you or your partner အတူေနတဲ့အခါ မနာသင့္ပဲ နာလာရင္၊
2. The IUD strings are missing or suddenly seem longer ၾကိဳးစေလး မေတြ႔ရေတာ့ရင္၊ ဒါမွမဟုတ္ ပိုရွည္ထြက္လာရင္၊
3. You feel part of the device's hard plastic at your cervix or in your vagina လက္နဲ႔စမ္းလို႔ ပလပ္စတစ္ထိပ္ဖ်ားေလး စမ္းေတြ႔လာရင္၊ ဆရာဝန္ကိုျပန္ျပရမယ္။

IUCD ကိုယ္ဝန္တား သားအိမ္ထဲ ထည့္ထားရတဲ့ ပစၥည္း
http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/2012/06/iud-for-birth-control.html

-ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၃-၁၂-၂ဝ၁၃