မိန္းကေလး အပ်ိဳစစ္ပါတယ္လို႔ သက္ေသျပဘို႔ရာ အသုံးျပဳႏိုင္တဲ့အခ်က္ (၈) ခ်က္

အေမး – က်မတို႔ လင္မယားႏွစ္ေယာက္မွာ ျပႆနာတစ္ခု တက္ေနပါတယ္ရွင့္။ က်မက အခုအသက္၂၃ ႏွစ္ရွိပါၿပီရွင့္။ က်မတို႔ မိန္းကေလး သဘာဝအရ ေယာက္်ားေလးနဲ႔ စၿပီး ေနတဲ့ေန႔မွာ ေသြးက်ရမယ္လို႔ က်မအမ်ိဴးသားက ေျပာပါတယ္။ က်မ အဲလိုေသြးမက်ဘူးတဲ့။ အဲဒါေၾကာင့္ က်မကို အပ်ိဳ မစစ္ဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဘယ္သူနဲ႔ ဘာလုပ္ခဲ့လဲဆိုၿပီး ေန႔စဥ္ အဲဒါကိုပဲ ျပႆနာလုပ္ေနပါတယ္။ အမွန္တကယ္ကို က်မသူနဲ႔မရခင္ ဘယ္သူနဲ႔မွ ဘာမွမျဖစ္ခဲ့ပါဘူး။ သူ႔ကို ေျပာျပေတာ့လဲ သူကက်မကို မယုံေပးပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္မ်ား က်မ သူမ်ားေတြနဲ႔ မတူပဲ ခုလိုမ်ိဳး ျဖစ္ေနရသလဲ ဆိုတာကို က်မအမ်ိဳးသား ယုံေအာင္က်မမွာ ေဆးပညာ ဗဟုသုတ မရွိတဲ့အတြက္ က်မတို႔ကို ကူညီေပးပါလို႔ ေတာင္းခံပါရေစရွင့္။

အေျဖ – “Medico-legal cases ေဆးပညာနဲ႔ မႈခင္းဆိုင္ရာ အျငင္းပြါးမႈ” ေတြမွာ သုံးႏိုင္တဲ့ Virginity of female မိန္းကေလး အပ်ိဳစစ္ပါတယ္လို႔ သက္ေသျပဘို႔ရာ အသုံးျပဳႏိုင္တဲ့အခ်က္ (၈) ခ်က္ရွိတယ္။

1. Breasts of virgin အပ်ိဳစစ္တေယာက္ရဲ႕ ရင္သားေတြဟာ လုံးဝန္းၿပီး တင္းေနမယ္။ အလုံးတခုကို ထက္ျခမ္း ျခမ္းထားလိုရွိတယ္။ ႏို႔သီးထိပ္ဖ်ားကလဲ ဖြံ႕ထြားမႈ မျပည့္စုံေသးဘူး။ ႏို႔ထိပ္အေရာင္ရင့္ အဝိုင္း အေရာင္က အသားျဖဴသူေတြမွာ ပန္းေရာင္၊ အသားေရာင္ သိပ္မျဖဴရင္ ညိဳတိုတို၊ ဒါမွမဟုတ္ အသားနက္ရင္ မဲေနမယ္။

2. Labia majora မ-အဂၤါႏႈတ္ခမ္းသား အႀကီးဟာ ထူမယ္၊ တင္းတင္းရင္းရင္း ရွိတယ္၊ ဆန႔္ႏိုင္-က်ဳံ႔ႏိုင္စြမ္း ရွိမယ္။ ေဘးအနားသတ္က လုံးဝန္းတယ္။ ဘယ္နဲ႔ညာ ႏႈတ္ခမ္းသားေတြက (ဗဂ်ိဳင္းနား) အဝကို လုံးဝ ဖုံးထားေနမယ္။

3. Labia minora မ-အဂၤါႏႈတ္ခမ္းသား အေသးဟာ ေသးငယ္တယ္၊ ပါးလ်ၿပီး ေပ်ာ့ေျပာင္းမယ္။ ထိကိုင္ရင္ အာ႐ုံခံအသိ သိပ္မ်ားတယ္။ အေရာင္ႏုမယ္။ သူ႔ကို မ-အဂၤါႏႈတ္ခမ္းသား အႀကီးကဖုံးထားမယ္။ (အေရာင္ ပိုရင့္သူေတြလဲ ရွိတယ္။ လိုတာထက္ ပိုရွည္-ပိုႀကီးေနသူေတြလဲ ရွိတယ္။ “Labia မ-အဂၤါ ႏႈတ္ခမ္းသား လွဘို႔လိုသလား” ကို ဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။)

4. Clitoris မ-အစိဟာ ေသးငယ္ၿပီး ပန္းေရာင္ရွိမယ္။ သူ႔ကို မ-အဂၤါႏႈတ္ခမ္းသား အႀကီးကေန ဖုံးအုပ္ေနမယ္။ (အေရာင္က တသမတ္တည္း မဟုတ္ပါ။ အ႐ြယ္အစားကလဲ သိသာသူရွိသလို ေသးငယ္သူလဲ ရွိတယ္။ တေယာက္တည္းမွာ ဆက္ဆံမႈအႀကိမ္ မ်ားရင္မ်ားသလို၊ အသက္ရရင္ရသလို ပိုႀကီးလာမယ္။ ေဟာ္မုန္း ေရာဂါ ရွိရင္ က်ားအဂၤါလို ျဖစ္ေနမယ္။)

5. Vaginal opening ဗဂ်ိဳင္းနား အေပါက္ဝအက်ယ္ဟာ ၁ဝ ႏွစ္သမီးအ႐ြယ္မွာ လက္သန္းထိပ္ ေလာက္သာ ဝင္လိုရမယ္။ အ႐ြယ္ေရာက္ အမ်ိဳးသမီးဆိုရင္ လက္တေခ်ာင္းစာလို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။ ရာသီေသြး ဆင္းတဲ့ အလုပ္ကိုသာ တာဝန္ထမ္းရဘူးေသးတယ္။

6. Vagina ဗဂ်ိဳင္းနား-လႈိင္ေခါင္းဟာ တင္းၾကပ္ေနမယ္။ က်ဥ္းတယ္။ မ်က္ႏွာျပင္ ၾကမ္းတမ္းေနမယ္။ အေပါက္ဝနဲ႔ သားအိမ္အဝၾကား အကြာအေဝးက တိုတိုေလးဘဲ ရွိမယ္။ ႂကြက္သားနဲ႔ အ႐ြတ္ေတြနဲ႔ တည္ေဆာက္ ထားတာမို႔ ဆန႔္ႏိုင္-က်ဳံ႔ႏိုင္၊ က်ဥ္းႏိုင္-က်ယ္ႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီလို တခါမွ မလုပ္ဘူးေသးဘဲ အ႐ိုင္းသက္သက္ ျဖစ္ေနမယ္။ ေသြးမဆုံးခင္အထိ အရည္ရွိေနလို႔ အၿမဲတန္းလို စိုစြပ္ေနတယ္။ စိုစြပ္မႈ မ်ားေနခ်ိန္မွာ ထိုးသြင္းမႈကို ပိုၿပီး ခံႏိုင္ရည္ ရွိေစမယ္။)

7. Hymen အပ်ိဳေမွးဟာ အေရျပား-အႏုစား ျဖစ္တယ္။ ဗဂ်ိဳင္းနားအဝကို ဖုံးေနတယ္။ ၁ မီလီမီတာ ထူတယ္။ အလည္ေနရာက ပိုပါးတယ္။ ပုံမွန္ဆိုရင္ အေပါက္ငယ္ငယ္ေလးသာ ရွိမယ္။ အေပါက္ပုံစံက မတူၾက ဘူး။ ေဒါင္လိုက္၊ အဝိုင္း၊ လျခမ္းပုံ၊ အနားမညီမညာ ရွိမယ္။ ဒီပုံစံအားလုံးက ပုံမွန္ျဖစ္ပါတယ္။ (တကယ္လို႔ ထိခိုက္မႈ၊ ထိုးသြင္းမႈ၊ ဆက္ဆံမႈ တခုခုရွိရင္ စုပ္ၿပဲသြားမယ္။ စုပ္ၿပဲမႈကလဲ ဒဏ္အေပၚမွာ မူတည္တယ္။ ဒဏ္ျပင္းတာ၊ ထိုးသြင္းတဲ့အရာ ႀကီးတာ၊ ထိုးသြင္းမႈ အရွိန္-အႀကိမ္ေတြ အေပၚ မူတည္တယ္။ စုတ္ၿပဲခ်ိန္မွာ နာမယ္။ ဒဏ္တူတာျဖစ္ေပမဲ့ အနာခံႏိုင္စြမ္း မတူၾကဘူး။ အေတာ္မ်ားမ်ား အပ်ိဳေလးေတြ ပဌမအႀကိမ္ ဆက္ဆံရင္ မ်က္ရည္က်တဲ့အထိ နာတယ္။ ေသြးထြက္မယ္။ တကယ္လို႔ ေသးတာ၊ နည္းတာနဲ႔သာ ႀကဳံဘူးထားရာကေန ပိုႀကီးတာ၊ ပိုမ်ားတာနဲ႔ေတြ႕ရင္ နဲနဲသာနာမယ္၊ နဲနာသာ ေသြးထြက္မယ္၊ ေသြးမထြက္ တာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။)

8. Fourchette commissure မ-အဂၤါႏႈတ္ခမ္းသား အႀကီးႏွစ္ခု ေအာက္ဖက္မွာ ဆုံတဲ့ေနရာကို ေခၚတယ္။ ဒီ အေရျပား-အႏုစားေလးက စုပ္ၿပဲမသြားေသးဘဲ မိေမြတိုင္း ရွိေနရတယ္။ (ဒီအခ်က္က Hymen အပ်ိဳေမွးလို အေရးပါေပမဲ့ လူေျပာ သိပ္မမ်ားဘူး။ ေမြးလမ္းကေန ကေလး မေမြးဘူးသူတိုင္း တင္းတင္းရင္းရင္း ရွိေနတယ္။)
ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

#Unicode Version#
အမေး – ကျမတို့ လင်မယားနှစ်ယောက်မှာ ပြဿနာတစ်ခု တက်နေပါတယ်ရှင့်။ ကျမက အခုအသက်၂၃ နှစ်ရှိပါပြီရှင့်။ ကျမတို့ မိန်းကလေး သဘာဝအရ ယောက်ျားလေးနဲ့ စပြီး နေတဲ့နေ့မှာ သွေးကျရမယ်လို့ ကျမအမျိူးသားက ပြောပါတယ်။ ကျမ အဲလိုသွေးမကျဘူးတဲ့။ အဲဒါကြောင့် ကျမကို အပျို မစစ်ဘူးလို့ ပြောပါတယ်။ ပြီးတော့ ဘယ်သူနဲ့ ဘာလုပ်ခဲ့လဲဆိုပြီး နေ့စဉ် အဲဒါကိုပဲ ပြဿနာလုပ်နေပါတယ်။ အမှန်တကယ်ကို ကျမသူနဲ့မရခင် ဘယ်သူနဲ့မှ ဘာမှမဖြစ်ခဲ့ပါဘူး။ သူ့ကို ပြောပြတော့လဲ သူကကျမကို မယုံပေးပါဘူး။ ဘာကြောင့်များ ကျမ သူများတွေနဲ့ မတူပဲ ခုလိုမျိုး ဖြစ်နေရသလဲ ဆိုတာကို ကျမအမျိုးသား ယုံအောင်ကျမမှာ ဆေးပညာ ဗဟုသုတ မရှိတဲ့အတွက် ကျမတို့ကို ကူညီပေးပါလို့ တောင်းခံပါရစေရှင့်။

အဖြေ – “Medico-legal cases ဆေးပညာနဲ့ မှုခင်းဆိုင်ရာ အငြင်းပွါးမှု” တွေမှာ သုံးနိုင်တဲ့ Virginity of female မိန်းကလေး အပျိုစစ်ပါတယ်လို့ သက်သေပြဘို့ရာ အသုံးပြုနိုင်တဲ့အချက် (၈) ချက်ရှိတယ်။

1. Breasts of virgin အပျိုစစ်တယောက်ရဲ့ ရင်သားတွေဟာ လုံးဝန်းပြီး တင်းနေမယ်။ အလုံးတခုကို ထက်ခြမ်း ခြမ်းထားလိုရှိတယ်။ နို့သီးထိပ်ဖျားကလဲ ဖွံ့ထွားမှု မပြည့်စုံသေးဘူး။ နို့ထိပ်အရောင်ရင့် အဝိုင်း အရောင်က အသားဖြူသူတွေမှာ ပန်းရောင်၊ အသားရောင် သိပ်မဖြူရင် ညိုတိုတို၊ ဒါမှမဟုတ် အသားနက်ရင် မဲနေမယ်။

2. Labia majora မ-အင်္ဂါနှုတ်ခမ်းသား အကြီးဟာ ထူမယ်၊ တင်းတင်းရင်းရင်း ရှိတယ်၊ ဆန့်နိုင်-ကျုံ့နိုင်စွမ်း ရှိမယ်။ ဘေးအနားသတ်က လုံးဝန်းတယ်။ ဘယ်နဲ့ညာ နှုတ်ခမ်းသားတွေက (ဗဂျိုင်းနား) အဝကို လုံးဝ ဖုံးထားနေမယ်။

3. Labia minora မ-အင်္ဂါနှုတ်ခမ်းသား အသေးဟာ သေးငယ်တယ်၊ ပါးလျပြီး ပျော့ပြောင်းမယ်။ ထိကိုင်ရင် အာရုံခံအသိ သိပ်များတယ်။ အရောင်နုမယ်။ သူ့ကို မ-အင်္ဂါနှုတ်ခမ်းသား အကြီးကဖုံးထားမယ်။ (အရောင် ပိုရင့်သူတွေလဲ ရှိတယ်။ လိုတာထက် ပိုရှည်-ပိုကြီးနေသူတွေလဲ ရှိတယ်။ “Labia မ-အင်္ဂါ နှုတ်ခမ်းသား လှဘို့လိုသလား” ကို ဖတ်နိုင်ပါတယ်။)

4. Clitoris မ-အစိဟာ သေးငယ်ပြီး ပန်းရောင်ရှိမယ်။ သူ့ကို မ-အင်္ဂါနှုတ်ခမ်းသား အကြီးကနေ ဖုံးအုပ်နေမယ်။ (အရောင်က တသမတ်တည်း မဟုတ်ပါ။ အရွယ်အစားကလဲ သိသာသူရှိသလို သေးငယ်သူလဲ ရှိတယ်။ တယောက်တည်းမှာ ဆက်ဆံမှုအကြိမ် များရင်များသလို၊ အသက်ရရင်ရသလို ပိုကြီးလာမယ်။ ဟော်မုန်း ရောဂါ ရှိရင် ကျားအင်္ဂါလို ဖြစ်နေမယ်။)

5. Vaginal opening ဗဂျိုင်းနား အပေါက်ဝအကျယ်ဟာ ၁ဝ နှစ်သမီးအရွယ်မှာ လက်သန်းထိပ် လောက်သာ ဝင်လိုရမယ်။ အရွယ်ရောက် အမျိုးသမီးဆိုရင် လက်တချောင်းစာလို့ ပြောနိုင်တယ်။ ရာသီသွေး ဆင်းတဲ့ အလုပ်ကိုသာ တာဝန်ထမ်းရဘူးသေးတယ်။

6. Vagina ဗဂျိုင်းနား-လှိုင်ခေါင်းဟာ တင်းကြပ်နေမယ်။ ကျဉ်းတယ်။ မျက်နှာပြင် ကြမ်းတမ်းနေမယ်။ အပေါက်ဝနဲ့ သားအိမ်အဝကြား အကွာအဝေးက တိုတိုလေးဘဲ ရှိမယ်။ ကြွက်သားနဲ့ အရွတ်တွေနဲ့ တည်ဆောက် ထားတာမို့ ဆန့်နိုင်-ကျုံ့နိုင်၊ ကျဉ်းနိုင်-ကျယ်နိုင်တယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီလို တခါမှ မလုပ်ဘူးသေးဘဲ အရိုင်းသက်သက် ဖြစ်နေမယ်။ သွေးမဆုံးခင်အထိ အရည်ရှိနေလို့ အမြဲတန်းလို စိုစွပ်နေတယ်။ စိုစွပ်မှု များနေချိန်မှာ ထိုးသွင်းမှုကို ပိုပြီး ခံနိုင်ရည် ရှိစေမယ်။)

7. Hymen အပျိုမှေးဟာ အရေပြား-အနုစား ဖြစ်တယ်။ ဗဂျိုင်းနားအဝကို ဖုံးနေတယ်။ ၁ မီလီမီတာ ထူတယ်။ အလည်နေရာက ပိုပါးတယ်။ ပုံမှန်ဆိုရင် အပေါက်ငယ်ငယ်လေးသာ ရှိမယ်။ အပေါက်ပုံစံက မတူကြ ဘူး။ ဒေါင်လိုက်၊ အဝိုင်း၊ လခြမ်းပုံ၊ အနားမညီမညာ ရှိမယ်။ ဒီပုံစံအားလုံးက ပုံမှန်ဖြစ်ပါတယ်။ (တကယ်လို့ ထိခိုက်မှု၊ ထိုးသွင်းမှု၊ ဆက်ဆံမှု တခုခုရှိရင် စုပ်ပြဲသွားမယ်။ စုပ်ပြဲမှုကလဲ ဒဏ်အပေါ်မှာ မူတည်တယ်။ ဒဏ်ပြင်းတာ၊ ထိုးသွင်းတဲ့အရာ ကြီးတာ၊ ထိုးသွင်းမှု အရှိန်-အကြိမ်တွေ အပေါ် မူတည်တယ်။ စုတ်ပြဲချိန်မှာ နာမယ်။ ဒဏ်တူတာဖြစ်ပေမဲ့ အနာခံနိုင်စွမ်း မတူကြဘူး။ အတော်များများ အပျိုလေးတွေ ပဌမအကြိမ် ဆက်ဆံရင် မျက်ရည်ကျတဲ့အထိ နာတယ်။ သွေးထွက်မယ်။ တကယ်လို့ သေးတာ၊ နည်းတာနဲ့သာ ကြုံဘူးထားရာကနေ ပိုကြီးတာ၊ ပိုများတာနဲ့တွေ့ရင် နဲနဲသာနာမယ်၊ နဲနာသာ သွေးထွက်မယ်၊ သွေးမထွက် တာလဲ ဖြစ်နိုင်တယ်။)

8. Fourchette commissure မ-အင်္ဂါနှုတ်ခမ်းသား အကြီးနှစ်ခု အောက်ဖက်မှာ ဆုံတဲ့နေရာကို ခေါ်တယ်။ ဒီ အရေပြား-အနုစားလေးက စုပ်ပြဲမသွားသေးဘဲ မိမွေတိုင်း ရှိနေရတယ်။ (ဒီအချက်က Hymen အပျိုမှေးလို အရေးပါပေမဲ့ လူပြော သိပ်မများဘူး။ မွေးလမ်းကနေ ကလေး မမွေးဘူးသူတိုင်း တင်းတင်းရင်းရင်း ရှိနေတယ်။)
ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Read More

Medical ethics ေဆးဘက္ဆိုင္ရာ က်င့္ဝတ္

ဆရာ ႕႕႕႕႕ ေဆးရုံသတင္းၾကားမိလား။ လူဆင္းရဲတေယာက္ ခြဲစိတ္ဖို႔မရွိလို႔ ၿပန္ဆင္းလာရတယ္။ ခုတခါက အခမဲ့ ခြဲစိတ္ေပးဖို႔ လူၾကီးလက္မွတ္ေတြနဲ႔လာတယ္။ နာ့စ္မ ၂ ေယာက္က မခြဲေပးနိုင္ဘူး၊ ပိုက္ဆံမပါဘဲနဲ႔ေပါ့။ သူက လူၾကီးေတြကိုပါ ေခၚလာတယ္္။ လူၾကီးေတြၿပန္သြားေတာ့ ဆရာမ ၂ ေယာက္က လူၾကားထဲမွာေအာ္ဟစ္ၿပီး၊ ၂ ၿပား မတန္ေအာင္ ေၿပာၾကတယ္တဲ့။ အဲလူလည္းရွက္ၿပီး အိမ္ေရာက္ေတာ့ ၾကိဳးဆြဲခ်ေသတယ္တဲ့။ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ က်င့္ဝတ္အေၾကာင္းေလး ေရးပါအံုးဆရာ။

နိဒါန္း

ကြ်န္ေတာ္ ၁၉၇၃ ကေန ၁၉၈၈ အထိ၊ ေဆးရံုေတြမွာဆရာဝန္လုပ္ခဲ့ဘူးတယ္။ အစိုးရက ‘မဆလ’၊ စနစ္က ‘တခါးပိတ္ ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္’။ ပုဂၢလိကဆိုတာ ဘာမွမရွိပါ။ အစိုးရ (ျပည္သူ႔) ေဆးရံုေတြမွာ လုပ္ရတာပါ။ ျပည္ပသြင္းကုန္ေတြကို ပိတ္ပင္ထားတာထဲမွာ ေဆးနဲ႔ေဆးပစၥည္းေတြ လဲပါတယ္။ ေဆးရံုေတြမွာ ေဆးနဲ႔ေဆးပစၥည္းေတြက ၾကာေလရွားေလ။ ၁၉၈ဝ ေနာက္ပိုင္းမွာ အရက္ပ်ံမရေတာ့လို႔ ‘ခ်က္အရက္ ဦးေရ’ နံနံေစာ္ေစာ္ကိုသာသံုးရတယ္။ ဝါထြက္တဲ့အရပ္မွာ ေဆးရံုသံုးဘို႔ ဂြမ္းလိပ္မရွိပါ။ ပတၲီးကလဲ အျပင္မွာဝယ္ရဘို႔ေတာင္ခက္တယ္။

‘မဆလ’ က လူထုအတြက္ အဲလိုခက္ေနတာကို တကယ္ကိုမသိပါလားဆိုတာ ၁၉၉ဝ ေရြးေကာက္ပြဲ စည္းရံုးေရးကာလမွာ သိလာရတယ္။ ‘မဆလ’ ကိုနာမည္ေျပာင္းလိုက္တဲ့ ‘တစည’ ပါတီကေန ကြ်န္ေတာ့္ကို ပုဂၢိဳလ္ေရးထိုးႏွက္ခ်က္ေတြ လုပ္ပါတယ္။ ‘ကြ်န္ေတာ္အလုပ္လုပ္တဲ့ ေဆးရံုမွာ ဂြမ္းနဲ႔ ပတၲီးဘဲရွိတယ္’ လို႔ အသံခ်ဲ႕စက္နဲ႔ ညအခ်ိန္လူေခ်တိတ္မွာ ေအာ္ပါတယ္။ တကယ္ျဖစ္ေနတာနဲ႔ ေျပာင္းျပန္ပါ။ ကြ်န္ေတာ့္အိမ္ကေန ‘ကက္ဆက္ စပီကာ’ နဲ႔ ခေမာက္သီခ်င္းေတြ ဖြင့္တာကိုေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က လာတားတယ္။

အဲဒီေခတ္က ေဆးနဲ႔ေဆးပစၥည္းရွားေပမဲ့ ဆရာဝန္ေတြ၊ သူနာျပဳေတြ၊ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းေတြဟာ ေစတနာမရွားခဲ့ၾကပါ။ အနည္းအမ်ား ကြာတာေတာ့ရွိပါမယ္။ ေသခ်ာတာကေတာ့ ေဆးရံုမွာ ပိုက္ဆံပါမွ ခြဲစိတ္ေပးမယ္၊ ခြဲေမြးေပးမယ္လို႔ မရွိခဲ့ပါ။ အလြန္ဆံုး ေဆးရံုမွာမရွိတာေတာ့ ဝယ္ေပးပါဘဲခိုင္းပါတယ္။

က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းေတြမွာ လိုက္နာသင့္တဲ့ က်င့္ဝတ္ေတြ ရွိပါတယ္။ အခ်ိဳ႕ဟာေတြကို စာရြက္ေပၚမွာ ေရးမထားပါ။ ေဆးတကၠသိုလ္၊ သူနာျပဳေကာလိပ္ေတြမွာ မသင္ရေပမဲ့ က်င့္ဝတ္ကို အေလးထားသူေတြ က ကိုယ္တိုင္ေစာင့္စည္းမႈ လုပ္ၾကပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ကိုယ္တိုင္ Hippocratic oath ‘ဟစ္ပိုကေရးတီးစ္ က်မ္းသစၥာ’ ကို မရြတ္ဆိုခဲ့ရဘူးပါ။ ကိုယ္ပိုင္ ‘ဘေလာ့ခ္’ မွာ တင္ဘို႔ရာ ကိုယ့္ဖါသာဘာသာျပန္ရတယ္။

(ဆက္ေရးပါမယ္။)

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၈-၇-၂ဝ၁၄

"There are no strangers here, only friends that have not yet met." By William Butler Yeats

Medical ethics ေဆးဘက္ဆိုင္ရာ က်င့္ဝတ္ (၂)

Medical ethics ေဆးဘက္ဆိုင္ရာ က်င့္ဝတ္မ်ား
‘ေဆးဘက္ဆိုင္ရာ ကိုယ္က်င့္တရား’ လို႔လဲေခၚတယ္။ အဓိပၸါယ္ ဖြင့္ဆိုမႈမွာ ဆရာဝန္-လူနာ ဆက္ဆံေရးကို ဗဟိုုျပဳတယ္။ ကိုယ္က်င့္တရား သတ္မွတ္ခ်က္ေတြဆိုတာ ျဖစ္စရာ အလားအလာရွိတဲ့ ျပႆနာေတြလို႔ ေျပာရင္လဲမမွားပါ။ ေဆးပညာဆိုင္ရာ အဆံုးအျဖတ္ေပးျခင္းနဲ႔ ကိုင္တြယ္ လုပ္ေဆာင္ျခင္းေတြမွာ ျဖစ္တတ္တာမ်ိဳးေတြပါ။ ေဆးဘက္ဆိုင္ရာ က်င့္ဝတ္ဆိုတာ လူ႔က်န္းမာေရး၊ လူ႔အသက္၊ လူ႔ေသျခင္း တရားေတြနဲ႔ ဆိုင္လို႔ အေရးၾကီးပါတယ္။ Physicians Ethics Manual ဆရာဝန္က်င့္ဝတ္လက္စြဲ တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြမွာရွိတယ္။ ျမန္မာလိုေရးတာ တခါမွမဖတ္ဖူးေသးပါ။

Ethical principles က်င့္ဝတ္အေျခခံမူမ်ား

က်ယ္ျပန္႔တဲ့ က်င့္ဝတ္အေျခခံသေဘာတရားနဲ႔ Code of ethics က်င့္ဝတ္ ပဋိညာဥ္ဆိုျပီးရွိတယ္။ ၅ ရာစု ကေပၚခဲ့တဲ့ ‘ဟစ္ပိုကေရးတီးစ္ က်မ္းသစၥာ’ ကေနစခဲ့ပါတယ္။ ၁၂ ရာစု ‘ဘိုင္ဇင္တိုင္းမ္’ အင္ပါယာမွာ လဲရွိတယ္။ ၁၈ နဲ႔ ၁၉ ရာစု အတြင္းမွာ ကိုယ့္အသိနဲ႔ကိုယ္ထိန္းတဲ့က်င့္ဝတ္ေတြ ရွိလာတယ္။ အဂၤလိပ္ ဆရာဝန္ ‘ေသာမတ္စ္ ပါစီဗယ္’ က ပဌမဆံုး ေဆးပညာက်င့္ဝတ္ကို ေရးသားခဲ့တယ္။ ၁၈၁၅ မွာ ‘ယူေက’ ပါလီမန္ကေန ‘အပိုသီေကးရီးစ္ အက္ဥပေဒ’ ကို ျပ႒ာန္းခဲ့တယ္။ သမားေတာ္ေတြမွာရွိရမဲ့ အရည္အခ်င္းေတြ၊ ေဆးကုသခြင့္လိုင္စင္ထုတ္ေပးတာေတြ ပါတယ္။ ၁၈၄၇ မွာ အေမရိကန္ေဆးပညာ အသင္းကေန ပဌမဆံုးပဋိညာဥ္ကို ထုတ္ျပန္တာမွာ ‘ေသာမတ္စ္ ပါစီဗယ္’ ေရးခဲ့တာကို အေျခခံတယ္။ ဒိေနာက္မွာ ‘လစ္ဘရယ္’ အယူအဆ က်ယ္ျပန္႔လာတာနဲ႔အမွ် ေဆးပညာက်င့္ဝတ္ပိုင္းမွာလဲ ဆန္းသစ္ လာတယ္။ ၁၉၇ဝ ေနာက္ကစျပီး သုေတသနပိုင္းအတြက္ပါ က်င့္ဝတ္ေတြေပၚထြက္လာတယ္။ ေဆးရံု က်င့္ဝတ္ ေကာ္မတီဖြဲ႔လာရတယ္။ ေဆးပညာသင္ရိုးထဲမွာ ေဆးဘက္ဆိုင္ရာက်င့္ဝတ္ကို ထည့္သြင္း လာတယ္။

Values in medical ethics ေဆးပညာက်င့္ဝတ္ရ့ဲ တန္ဘိုးထားမႈမ်ား

1. Respect for autonomy (Voluntas aegroti suprema lex) လူနာမွာ ကုသမႈအတြက္ ကိုယ္တိုင္ ေရြးခ်ယ္ ဆံုးျဖတ္ခြင့္ရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕ေနရာမွာ စိတ္အထူးကုဆရာဝန္ေတြကေန လူနာရ့ဲ အဲလိုဆံုးျဖတ္ႏိုင္ စြမ္းကို အကဲျဖတ္ေပးရတာမ်ိဳး လိုအပ္တာရွိတယ္။
2. Beneficence (Salus aegroti suprema lex) ေဆးကုေပးသူဟာ လူနာရ့ဲ အက်ိဳးစီးပြါးကို ဦးစားေပး ရမယ္။
3. Non-maleficence (Primum non nocere) လူနာကို ေဘးဥပါဒ္မျဖစ္ေစရ။
4. Justice (Fairness and equality) တရားမွ်တမႈရွိရမယ္။ မေလာက္ငမႈ၊ ရွားပါးမႈၾကံဳေနရင္ ဘယ္သူေတြကို ပိုျပီးဦးစားေပးရမလဲမွာ ညီမွ်ရမယ္။ ‘မဆလ’ ေခတ္မွာ ပါတီ-ေကာင္စီလူၾကီးေတြနဲ႔ စစ္တပ္ အတြက္သာ ဦးစားေပးခဲ့တယ္။ လက္ရွိကလဲ လက္ရွိကိုသာဦးစားေပးတယ္။
5. Dignity ဂုဏ္သိကၡာ နဲ႔ Truthfulness and honesty မွန္ကန္မႈနဲ႔ ရိုးသားမႈ ရွိရမယ္။

ဒါေပမဲ့ ဒီလိုျပ႒ာန္းခ်က္ေတြဟာ ေနရာတိုင္းမွာ ျခံဳငံုမိဘို႔မျဖစ္ႏိုင္ပါ။ အေျခခံရမဲ့ စည္းေဘာင္အေနနဲ႔သာ သံုးႏိုင္ပါတယ္။ ဘယ္ဘက္ကမွန္သလဲဆိုတာ တခါတေလမွာ ဆံုးျဖတ္ရခက္တယ္။ ဘယ္အေျဖကမွ မေကာင္းတာမ်ိဳးလဲ ရွိႏိုင္တယ္။ ေဆးေလာကနဲ႔ လူနာ-လူနာမိသားစုၾကားျပႆနာ၊ ေဆးေလာကထဲက လူေတြၾကားမွာျဖစ္ရတာ၊ ေဆးေလာကျပင္ပက လူေတြၾကားမွာျဖစ္တာမ်ိဳးလဲရွိတယ္။ ဥပမာ လူနာကေန ေသြးသြင္းကုသေပးမွာကို ျငင္းဆိုတာမ်ိဳးမွာ ဆရာဝန္ကျဖစ္ျဖစ္၊ လူနာ့အမ်ိဳးကျဖစ္ျဖစ္ အတင္းေသြး သြင္းေပးရင္ က်င့္ဝတ္ေဖါက္တာ မည္ပါသလား။ ေနာက္ပိုင္းမွာ HIV ေပၚလာေတာ့ က်င့္ဝတ္ေတြမွာ ပိုရႈတ္ေထြးလာေတာ့တယ္။

လူနာရ့ဲအက်ိဳးကို အေကာင္းဆံုးလုပ္ေပးရမယ္ဆိုတာမွာ မေရရာတာမ်ိဳးေပၚတတ္တယ္။ ‘ထိခိုက္မႈ မျဖစ္ေစ ပါနဲ႔ဆိုတာ ေကာင္းေအာင္လုပ္ေပးပါ’ ဆိုတာထက္ အေရးၾကီးတယ္။ ေဆးမေပးတာက ပိုေကာင္းတယ္လို႔သိေနရင္ ေဆးမေပးပါနဲ႔။ ေဆးကုသမႈလက္ေတြ႔နယ္ပယ္မွာ အႏၲရာယ္ကို ရင္ဆိုင္ရ တာမ်ိဳးေတြ ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေဘးမျဖစ္ေစပါနဲ႔ဆိုတာမွာ လံုးဝဥႆံုလို႔ ေျပာမရပါ။ Maleficence အရည္အခ်င္းမမီဘူးဆိုတာ Do no harm လူနာကို ေဘးမျဖစ္ေစပါနဲ႔လို႔ ဆိုလိုတယ္။ ဒီအခ်က္က အေရးအၾကီးဆံုးလို႔ ယူဆသူမ်ားတယ္။ မွားတတ္တာေတြရွိလို႔ ဆိုစကားတခုေပၚလာတယ္။ ‘ေဆးကုသမႈ ကေတာ့ ေအာင္ျမင္ပါရ့ဲ လူနာဆံုးသြားရွာတယ္’။

Double effect ဒြိစံုအကိ်ဳးတရား

လုပ္ေပးတာက တခုတည္းနဲ႔ ထြက္လာတဲ့ရလဒ္ကႏွစ္မ်ိဳးရတာရွိတယ္။ အေကာင္း-အဆိုးတြဲျဖစ္လာမ်ိဳး။ ဥပမာ ‘ေမာ္ဖိန္း’ ေဆးနဲ႔ ေသလုေမ်ာပါးလူနာကို ေဆးကုတယ္။ ေဆးေၾကာင့္ လူနာဟာ အလြန္မတန္ နာက်င္ေနတာေတြ သက္သာမယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာ ေဆးေၾကာင့္ အသက္ရွဴလမ္းအလုပ္ကို ထိခိုက္လို႔ သက္တမ္းတိုႏိုင္တယ္။ Euthanasia ဆိုတာ လူနာကိုယ္တိုင္က ေဝဒနာကိုမခံႏိုင္ေတာ့လို႔ ေသခ်င္တာ ကိုေခၚတယ္။ ေသခြင့္ေပးမလား၊ မေပးသင့္ဘူးလား။ Hypochondria ဆိုတာ လူနာက ခံစားေနရပါတယ္ ဆိုတာေတြကို ဆရာဝန္ေတြက တကယ္ေရာဂါရွာမေတြ႔တာကို ေခၚတယ္။ အဲဒီလူနာက ခြဲစိတ္ကုသ ခ်င္ေနတာကို လုပ္ေပးမလား၊ ျငင္းမလား။ Surrogate ဗိုက္အငွားနဲ႔ ကေလးရေအာင္လုပ္ေပးရတာမ်ိဳးမွာ ကာယကံရွင္ေတြရ့ဲ ကိုယ္ပိုင္ဆံုးျဖတ္အတိုင္းသာ ဆရာဝန္ေတြက လုပ္ေပးရတယ္။

Respect for human rights လူ႔အခြင့္အေရးေလးစာမႈ

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရးမ်ားေၾကညာစာတမ္းကို ၁၉၄၈ မွာ ထုတ္ျပန္ေတာ့ ဆရာဝန္ေတြရ့ဲ က်င့္ဝတ္ေတြထဲမွာ ဒီအခ်က္နဲ႔ဆိုင္တာေတြ တိုးလာပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးေတြကို ‘ယူနီဗာဆယ္’ လို႔ေျပာသလိုမ်ိဳး က်န္းမာေရးမွာ ေျပာလို႔ ရႏိုင္ပါသလား။ The right to health က်န္းမာခြင့္လို႔သံုးတယ္။ ေၾကညာစာတမ္းအပိုဒ္ (၂၅) မွာ ‘လူတိုင္းလူတိုင္းမွာ သူ႔အတြက္ေရာ သူ႔မိသားစုအတြက္ပါ က်န္းမာေနဘို႔၊ ေနေကာင္းထိုင္သာရွိဘို႔အတြက္ လူေနမႈအဆင့္အတန္းက လံုေလာက္ေစရမယ္’ လို႔ ဆိုပါတယ္။ အဲတာေတြထဲမွာ အစားအေသာက္၊ အဝတ္အစား၊ ေနစရာအိမ္၊ ေဆးဝါးကုသမႈ၊ လိုအပ္တဲ့ လူမႈဝန္ေဆာင္မႈေတြပါတယ္။ မိခင္ဘဝနဲ႔ ကေလးဘဝေတြအတြက္ ေစာင့္ေရွာက္ေပးမႈေတြလဲပါတယ္။

Research ethics ေဆးသုေတသနက်င့္ဝတ္

စစ္သံုပန္းေတြကို ေဆးသစ္အတြက္စမ္းခဲ့တဲ့ နာဇီဂ်ာမဏီေခတ္က စစ္တြင္းအျဖစ္အပ်က္ေတြကို Doctors' Trial of the Nuremberg trials and Tuskegee syphilis experiment ဆိုတဲ့ ‘ႏုရင္ဘတ္’ ခံုရံုးမွာစစ္ေဆးခဲ့တဲ့ နမူနာရွိထားပါတယ္။ အခုလဲ သေႏၶသား ‘စတမ္ ဆဲလ္’ သုေတသန၊ မ်ိဳးဗီဇ သုေတသနနဲ႔ လူသားမ်ိဳးပြါးသုေတသနေတြမွာ က်င့္ဝတ္ဆိုင္ရာ ျငင္းခံုစရာေတြ ရွိေနပါတယ္။

Informed consent အသိေပးဘို႔လိုအပ္ခ်က္

လူနာကို ေဆးကုသမႈရ့ဲ ဆိုးက်ိဳးနဲ႔ ေကာင္းက်ိဳးေတြကို ၾကိဳတင္သိေစရမယ္။ သိေစျပီးမွ လူနာရ့ဲ သေဘာ တူညီခ်က္ကို ယူရမယ္။ ဒါေပမဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ကို ဘယ္လိုယူမလဲဆိုတာ မတူၾကပါ။ အမ်ားအားျဖင့္ ခြဲစိတ္မွာနဲ႔ ေမ့ေဆး-ထံုေဆး ေပးတာမွာသာ လူနာ၊ လူနာရွင္ကိုလက္မွတ္ထိုးခိုင္းတာသာ လုပ္ႏိုင္တယ္။ လက္ေတြ႔မွာ ထိုးေဆး၊ စားေဆး စတာေတြရ့ဲ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြကို ရွင္းျပေနခ်ိန္ မရွိသေလာက္ပါ။ က်င့္ဝတ္မညီဘူးလို႔ ေျပာမလား။

Confidentiality လိႈ႔ဝွက္ထားေပးရျခင္း

ဆရာဝန္နဲ႔ လူနာစကားေျပာဆိုေနတာေတြဟာ သီးသန္႔ျဖစ္ရမယ္။ ဒါဟာလူနာရ့ဲ ခံစားပိုင္ခြင့္ျဖစ္တယ္။ တရားရံုးေတြမွာ တဖက္ေရွ႕ေနကေန လူနာရ့ဲအတြင္းေရးကို ထုတ္မေျပာဘို႔ ဆရာဝန္ကိုတားႏိုင္တယ္။ အေမရိကာားမွာ HIPAA laws ဥပေဒေတြနဲ႔ တားျမစ္ထားတယ္။ တခ်ိဳ႕ Privacy Rule သီးသန္႔ျပ႒ာန္း ခ်က္က HIPAA ထက္ေတာင္ ျပင္းထံတယ္။

ခြ်င္းခ်က္လဲရွိပါတယ္။ လူနာမ်က္စိမံႈေနတာကို ယာဥ္ထိန္းရဲကို မေျပာဘဲေနလို႔မရပါ။ လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါ ရွိေနသူက သူ႔မိန္းမကို မသိေစခ်င္တာမ်ိဳး။ အမ်ိဳးသမီးကလဲ သူ႔မွာကိုယ္ဝန္ရွိေနတာကို သူမ်ားေတြ မသိေစခ်င္တာမ်ိဳး။ လူနာမွာ မျမင္ကြယ္ရာမွာ အနာေရာဂါရွိေနတာကို သူမ်ားကို ထုတ္မေျပာ ရပါ။ HIV စမ္းသပ္တာကို အမည္၊ လိပ္စာ မေျပာဘဲနဲ႔ ဓါတ္ခြဲခန္းကို ခိုင္းႏိုင္တယ္။

Relationship လူနာ-ဆရာ လိင္ဆက္ဆံမႈကင္းရွင္းရမယ္။ အမ်ိဳးသမီးလူနာတေယာက္ကို စမ္းသပ္တိုင္း အမ်ိဳးသား ဆရာဝန္နဲ႔အတူ တတိယအမ်ိဳးသမီးတဦးဦး အတူရွိေနရမယ္။

ဆရာဝန္ေတြကိုၾက ထုတ္မေျပာရလို႔ အမႈစစ္ရာမွာတားေပမဲ့ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာအဓမၼျပဳက်င့္မႈ (မုဒိန္းမႈ) ကိုစစ္ေတာ့ တရားခံေရွ႕ေနေတြက တရားလိုမိန္းကေလးကို စစ္ေပါက္ေပါက္၊ မဖြယ္မရာေမးတာကိုၾက တရားသူၾကီးမ်ား ျပံဳးေတာ္မူေနၾကတာ သင့္ပါသလား။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၈-၇-၂ဝ၁၄

Medical ethics ေဆးဘက္ဆိုင္ရာ က်င့္ဝတ္ (၃)

Criticisms of orthodox medical ethics အစဥ္အလာ က်င့္ဝတ္ ေတြအေပၚ ေဝဖန္ခ်က္မ်ား

ကေန႔ေခတ္မွာ ေဆးကုသမႈ ခံယူဘို႔ရာ ေငြေၾကးမ်က္ႏွာအရသာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ လူေတြမွာ လြတ္လပ္မႈဆိုတာ မရွိၾကပါ။ ဘယ္ေဆးရံုမွာ ကုသမႈယူရမယ္ ဆိုတာမွာလဲ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ အကန္႔အသတ္ ရွိတယ္။ သူမ်ားတိုင္းျပည္မွာ ေနရတဲ့ ျမန္မာ ဒုကၡသည္ေတြကို ေဆးရံုတိုင္းက ေဆးရံုတက္ ခြင့္ျပဳတာ မဟုတ္ပါ။ ႏိုင္ငံသားတိုင္းအတြက္ က်န္းမာေရးကို အမ်ားဆံုး လုပ္ေပးႏိုင္တာ Welfare state ႏိုင္ငံေတြမွာသာ ရွိတယ္။ အဲလိုႏိုင္ငံေတြက လက္ခ်ိဳးေရလို႔ရတယ္။ ‘ေနာ့ဒစ္’ တိုင္းျပည္ေတြ လို႔ေခၚတဲ့ ေနာ္ေဝ၊ ဆြီဒင္၊ ဖင္လန္ နဲ႔ ဒိန္းမတ္ျဖစ္တယ္။

‘အင္တာနက္’ သံုးျပီး ‘အြန္လိုင္း’ ကေန ေရာဂါအမည္ တပ္ေပးတာေတြ လုပ္ေပးေနတယ္။ စီးပြါးေရး လုပ္နည္းသစ္ပါ။ အဲလိုလုပ္ေပးေနတဲ့ဆရာဝန္ (တခ်ိဳ႕) ဟာ ေဆးကုမၸဏီၾကီးေတြနဲ႔ ေဝစားမွ်စား လုပ္ေနတယ္လို႔ ထင္လာ (သိလာ) တယ္။ ဓါတ္ခြဲခန္းကို လူနာလႊတ္တိုင္း Referal လႊတ္ေပးတဲ့ ဆရာဝန္က ေဝပံုက်ရတယ္။ ေဆးကုမၸဏီေတြကေန ဆရာဝန္ေတြကို လႊမ္းမိုးႏိုင္ေအာင္ နည္းမ်ိဳးစံု သံုးတယ္။ လက္ေဆာင္ေတြေပးတယ္၊ အစားအေသာက္ေကြ်းတယ္ စသျဖင့္။ ေဆးရာင္းရလို႔ ေဆးကုမၸဏီ ေတြက အျမတ္ပိုရၾကတယ္။

Conflict of interest ဆရာဝန္ေတြအေနနဲ႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ရာမွာ အက်ိဳးစီးပြါးပဋိပကၡ ျဖစ္တာမ်ိဳးကို မလုပ္ရပါ။ ဥပမာ နယ္တခုမွာ ဆရာဝန္ရ့ဲအမ်ိဳးဖြင့္ထားတဲ့ ေဆးဆိုင္ကို သြားဝယ္လို႔ေျပာမိရင္ က်င့္ဝတ္ အရမသင့္ေလွ်ာ္ပါ။ တျခားမွာလဲ သြားဝယ္စရာမရွိလဲ မေျပာဘဲေနရမလား။ ဆရာဝန္ေတြကေန သူ႔မိသားစုဝင္ေတြကို ကိုုယ္တိုင္ေဆးမကုရပါ။ ကိုယ့္သားဆရာဝန္၊ ကိုယ့္ခင္ပြန္းဆရာဝန္ကို ျငိဳျငင္ၾက ပါေတာ့တယ္။

ဆရာဝန္ဟာ တခါတေလမွာ ဘယ္သူ အသက္ဆက္ရွင္ေစ၊ ဘယ္သူေသေစလို႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ရတာမ်ိဳး ရွိႏိုင္တယ္။ အားျပင္းတဲ့ေဆးကို ေဆးညႊန္းေပးႏိုင္တယ္။ အဲလိုေပးတာဟာ က်ိဳးေၾကာင္းဆီေလွ်ာ္မႈ ရွိရမယ္။ က်န္းမာေရး ဆိုင္ရာ နည္းပညာတိုးတက္ျဖစ္ထြန္းလာမႈအသစ္ေတြ မ်ားသထက္ မ်ားလာလို႔၊ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေပးစရာအသစ္ေတြ တိုးလာတယ္။ ကုန္က်စရိတ္မ်ားတာနဲ႔ နည္းတာ၊ (ခြဲစိတ္ဓါး) နဲ႔ အေပၚယံသာ ျဖစ္တာ (ေလဆာ) နဲ႔။ ေရြးခ်ယ္စရာေတြ မ်ားတာထဲက ဘယ္သူက ဘယ္ဟာကို ဆံုးျဖတ္မလဲ။ လူနာ့မိသားစုထဲမွာကိုက သေဘာမတူျဖစ္ေနၾကရင္ ဆရာဝန္က ဘယ္ဘက္လိုက္မလဲ။

ခြဲစိတ္ဆရာဝန္မွာ လူနာရ့ဲဗိုက္ကို ခြဲခြင့္၊ ဖြင့္ခြင့္ရွိတယ္။ အဲလိုသူလုပ္လုိက္တာကေန လူနာရ့ဲ က်န္းမာေရး အက်ိဳးအတြက္ ဆိုတာကို မခြဲခင္ကတည္းက သိေစရမယ္။ သေဘာတူညီမႈ ရယူထားရမယ္။ ဆရာဝန္မွာ အဲလို အရည္အခ်င္း ျပည့္မီတာအတြက္ တရားဝင္အေထာက္အထား ရွိရမယ္။ ႏိုင္ငံေရးေၾကာင့္ ဆရာဝန္ မွတ္ပံုတင္ (ဆမ) သိမ္းတာကို သေဘာတူပါသလား။ အစိုးရအလုပ္ မေပးခ်င္ေနေပါ့။ ဆရာဝန္က ေဆးမကုတတ္ေတာ့တာမွ မဟုတ္ပါ။

Nursing ethics သူနာျပဳက်င့္ဝတ္

ေဆးဘက္ဆိုင္ရာ က်င့္ဝတ္နဲ႔ အမ်ားၾကီး ဆက္ႏႊယ္ေနတယ္။ မတူတာေတြရွိေသးတယ္။ သူနာျပဳေတြက ဆရာဝန္ရ့ဲ ညႊန္ၾကားခ်က္အတိုင္း လိုက္နာလုပ္ေပးရတာျဖစ္တယ္။ တကယ္လို႔ သူနာျပဳကေန ဆရာဝန္ရ့ဲ အဆံုးအျဖတ္က ခြ်တ္ေခ်ာ္ေနတယ္လို႔ထင္ရင္ ဘာလုပ္မလဲ။ လူနာကေန ဆရာဝန္ကထုတ္မေျပာရလို႔ ေျပာထားတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ သိခ်င္တယ္လို႔ သူနာျပဳကိုေမးရင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ။ တိုးတိုးေလး ေျပာလဲ မလြတ္ပါ။ ေဆးရံုသတင္းထဲက သူနာျပဳေတြ ႏႈတ္အာၾကမ္းတာဟာ ကာယကံရွင္ေတြရ့ဲ ပင္ကိုယ္စရိုက္လဲပါမယ္။ သူတို႔ေအာ္တာကို ကြ်န္ေတာ္ေတာင္မွ ၾကားရတဲ့ ေခတ္ဆိုတာ သိေစခ်င္တယ္။

တခုခုျဖစ္ရင္ အျပစ္တင္ဘို႔ ဘယ္ကိုလက္ညႇိဳးထိုးရမလဲ။ လက္ညႇိဳးတေခ်ာင္းနဲ႔ မရတာေတြလဲမနည္းပါ။ ေလးစားသမႈ ျပဳရမယ္ဆိုတာ လူနာကိုေျပာတာျဖစ္ေပမဲ့ အမႈအခင္းျဖစ္လာရင္ က်န္းမာေရး ပညာရွင္ေတြ ဘက္ကိုလဲ ၾကည့္ဘို႔လိုမယ္။ သတင္းတခု ထြက္လာရင္ တကယ့္အျဖစ္က အဲလိုဟုတ္ ရ့ဲလား ဆန္းစစ္မႈဆိုတာ အမႈjျဖစ္မွသာလုပ္ေလ့ရွိတယ္။ ဒါေတာင္ အေလွ်ာက္ေကာင္းတဲ့ဘက္က အသာစီးရတတ္ေသးတယ္။

Abortion ကိုယ္ဝန္ဖ်က္တာကို တရားဝင္ခြင့္ျပဳမလား။ ကိုယ္အဂၤါမသန္စြမ္းတဲ့ကေလး ေမြးလာရင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ။ ကိုယ္ဝန္ရွိတံုးကတည္းက သိေနရင္ ဖ်က္ခ်မွာလား။ ဗိုက္ထဲကကေလး က်ား-မ ခြဲေပးတာကို ဥပေဒက ခြင့္ျပဳမွာလား။ ကိုယ္အဂၤါအစိတ္အပိုင္း (အသဲ၊ ေက်ာက္ကပ္) ေရာင္းတာကို တရားဝင္ခြင့္မျပဳဘူးလား။ ဓါတ္ကင္စက္က မႏိုင္လို႔ လူနာေတြ တန္းစီ ေစာင့္ေနရတာမို႔ ကင္ဆာပိုျပန္႔ တာကို သည္အတိုင္း ၾကည့္ေနရမွာလား။ ဆရာဝန္ေတြက ကိစၥမရွိပါဘူးလို႔ေျပာတာ က်င့္ဝတ္နဲ႔ညီ သလား။

တိုင္းရင္းေဆး၊ ဗိေႏၶာေဆး၊ အာယုေဗဒေဆး၊ တရုပ္ေဆး၊ အိႏၵိယေဆး၊ တျခားေဆးနည္းေတြကိုေကာ ဘယ္အဆင့္အထိ လက္ခံမလဲ။ ဒီအေရးမွာ တိုင္းခ်စ္ျပည္ခ်စ္စိတ္ဆိုတာနဲ႔ေတာ့ ဆံုးျဖတ္လို႔မရပါ။

ေဆးရံုေတြနဲ႔ပတ္သက္လာရင္ ဆရာဝန္ေတြ၊ သူနာျပဳေတြအျပင္ ေဆးရံုအုပ္ခ်ပ္ေရးပိုင္းကပါဆိုင္တယ္။ အဲတာေတြ အထက္မွာက အစိုးရ၊ တရားဥပေဒ၊ စည္းကမ္းေတြရွိတယ္။ အက်င့္ပ်က္ခ်စားမႈလဲ ေျပးမလြတ္ဘူး။ စီးပြါးေရးက ေက်ာရိုး၊ ႏိုင္ငံေရးစနစ္က ေခါင္ခ်ဳပ္။ ဆရာဝန္ေတြကို က်င့္ဝတ္လိုက္နာ ေစခ်င္သလို ေဆးကုမၸဏီေတြ၊ ေဆးအတုေရာင္းသူေတြ၊ ေဆးေၾကာ္ညာေတြ၊ ေဆးေၾကာ္ညာထည့္တဲ့ မီဒီယာေတြကိုေရာ မေျပာခ်င္ၾကဘူးလား။ မသိသလိုေနတဲ့ အစိုးရကိုေကာ မဲေပးၾကမွာဘဲလား။

Health policy က်န္းမာေရးေပၚလစီမွာ ဘယ္လိုက်င့္ဝတ္ေတြရွိအပ္သလဲ။ ဆင္းရဲ-ခ်မ္းသာမေရြး တန္းတူ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ရေစသင့္သလား။ အေကာင္းဆံုးအိပ္မက္ျဖစ္ေပမဲ့ ကမာၻၾကီးမွာ ဘယ္ႏိုင္ငံမွ အဲလိုျဖစ္မလာေသးပါ။ အလားအလာလဲ မျမင္ရပါ။ လူတိုင္းအတြက္ အခမဲ့က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ လုပ္မွာလား။ ကုန္က်စရိတ္ကို ဘယ္သူကေပးမလဲ။ လူနာ၊ အာမခံ၊ အစိုးရ။ ေဆးရံုေတြကေန ကုန္က် စရိတ္ကို လိုတာထက္ ပိုယူေနသလား။ ပုဂၢလိကေဆးရံုတိုင္းက ဆင္းရဲသူေတြအတြက္ ကုတင္အေရ အတြက္ သတ္မွတ္ထားတဲ့နည္းကေကာ ေကာင္းသလား။ ဘယ္နည္းက ကိုယ့္ႏိုင္ငံ (ကိုယ့္ျပည္နယ္) အတြက္ အေကာင္းဆံုးလဲ။ တႏိုင္ငံထဲမွာ တေနရာနဲ႔တေနရာမတူတာကိုေကာ လက္ခံႏိုင္သလား။ က်န္းမာေရးေပၚလစီခ်တာ၊ ဦးစားေပးမႈသတ္မွတ္တာ၊ ဘတ္ဂ်က္ဆြဲေတြဟာ အစိုးရ တခုတည္းနဲ႔သာ ဆိုင္သလား။ ျမန္မာျပည္မွာ ႏိုင္ငံေရးကို လူနာေတြအသက္နဲ႔ ကစားေနခဲ့တာ အႏွစ္ ၅ဝ ေက်ာ္ေနျပီ။ NGO ေတြက က်န္းမာေရးဟာ လူ႔အခြင့္အေရးလို႔ေျပာတယ္ ကြ်န္ေတာ္က ႏိုင္ငံေရးလို႔အထိေျပာ ခ်င္တယ္။

ကြ်န္ေတာ္ ႏိုင္ငံေရးတာဝန္နဲ႔ ဥေရာပကို ခရီးသြားရတံုးက လိပ္ေခါင္းက မေနႏိုင္မထိုင္ႏိုင္နာလာတယ္။ အစည္းအေဝးကို စီစဥ္ေပးသူကေန ေဆးခန္းကိုပို႔ေပးတယ္။ လိပ္ေခါင္း ေသြးျပန္ေၾကာပိတ္တာမို႔ OPD မွာဘဲ၊ ခ်က္ခ်င္းခြဲေပးတယ္။ ေပ်ာက္သြားပါတယ္။ ဆရာဝန္မွာ လက္ေထာက္ရယ္လို႔ တေယာက္မွမရွိပါ။ ကြ်န္ေတာ္ကလဲ ထံုေဆးအတြက္ လက္မွတ္ ထိုးမေပးရပါ။ ပိုက္ဆံလဲမေပးရပါ။ ဒိန္းမတ္မွာျဖစ္ပါတယ္။

အရက္ျပန္မရွိလို႔ ‘ခ်က္အရက္ ဦးေရ’ သံုးခဲ့တဲ့၊ သန္႔ရွင္းမႈစံခ်ိန္မမီတဲ့ခြဲစိတ္ခန္းေတြမွာ ခြဲစိတ္ေပးခဲ့တဲ့ ကြ်န္ေတာ္လို ဆရာဝန္ေတြဟာ က်င့္ဝတ္နဲ႔မညီဘူးေျပာရင္ မျငင္းႏိုင္ပါ။ ရန္ကုန္၊ မႏၲေလးက စပါရွယ္ေဆးရံု-ေဆးခန္းၾကီးေတြကေန ခြဲစရာမလိုဘဲ ခြဲေနတာ၊ ေဆးဘိုးဝါးခ အဆမတန္ယူေနတာေတြ၊ တိုင္းျပည္ရ့ဲက်န္းမာေရး အဆင့္အတန္း တိုးတက္ေနတယ္လို႔ ညာေျပာတဲ့အစိုးရနဲ႔ ပူးေပါင္းလိမ္ေပးေန တဲ့ ‘အင္ဂ်ီအို’ ကိုေရာ ဘယ္လိုသေဘာထားၾကပါမလဲ။

Medicine ေဆးပညာဆိုတာ အသံုးခ်သိပၸံပညာနဲ႔ ေရာဂါရွာေဖြေရး၊ ကုသမႈနဲ႔ ကာကြယ္ေရးဆိုင္ရာ ဝိဇၨာပညာႏွစ္ရပ္ ေပါင္းစပ္ထားတာလို႔ ဆိုပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ကေတာ့ ‘ေဆးကုသမႈဆိုတာ အႏုပညာ ဆန္တယ္’ လို႔ပါယူဆတယ္။ စိတ္ထားေစတနာအထိလဲ ၾကီးၾကီးက်ယ္က်ယ္ မေျပာလိုပါ။ ခ်ိဳသာတဲ့ မ်က္ႏွာကေန လူနာကို သက္သာေစႏိုင္တဲ့ အစြမ္းကိုလဲ ယံုၾကည္သင့္ပါတယ္။ သူနာျပဳတိုင္းက ေလယာဥ္မယ္ေတြလို ျပံဳးေနရမယ္လို႔ မဆိုလိုပါ။ ‘လုပ္စာအျပံဳး’ နဲ႔ ‘စိတ္ပါအျပံဳး’ ခြဲျခားလို႔ရပါတယ္။ လူနာေတြကလဲ ‘ေလယာဥ္မယ္ဆိုတာ ခိုင္းပတ္’ လို႔ သေဘာထားသလိုမလုပ္သင့္ပါ။ ‘ေလေၾကာင္း ကုမၸဏီၾကီးက လူလည္က်ေနတာလဲ သိၾကပါခင္ဗ်ား’။

နိဂံုး

အခ်ဳပ္ေျပာရရင္ ‘မဆလ’ ေခတ္မွာ ရုပ္ဝတၳဳေတြ ရွားပါးခဲ့တယ္။ အခုအစိုးရလက္ထက္မွာေတာ့ က်င့္ဝတ္ သိကၡာေတြ ေခါင္းပါးလာတယ္။ က်င့္ဝတ္ဆိုတာကို က်န္းမာေရးဝန္ေဆာင္မႈေပးသူေတြမွာသာ ေထာက္ျပစရာမဟုတ္ပါ။ ႏိုင္ငံေရး ဦးေဆာင္မႈေပးေနသူေတြက ‘သီလ’၊ ‘ဝိနည္း’၊ ‘စည္း’ ေဖါက္ေနၾက ရင္ တိုင္းျပည္ၾကီးဟာ နာတာရွည္လူမမာဘဝက လြတ္မွာမဟုတ္ပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၈-၇-၂ဝ၁၄

Read More

ARSA အာရကန္ ရိုဟင္ဂ်ာ ကယ္တင္ေရးတပ္ အေၾကာင္းတေစ့တေစာင္း

ARSA အာရကန္ ရိုဟင္ဂ်ာ ကယ္တင္ေရးတပ္

အေၾကာင္းတေစ့တေစာင္း

ေဆာင္းပါးရွင္ - ေဒါက္တာ တင့္ေဆြ

ၾသဂုတ္လ ၂၈ ရက္

Arakan Rohingya Salvation Army (ARSA) အာရကန္ ရိုဟင္ဂ်ာ ကယ္တင္ေရးတပ္ဆိုတာ ေနာက္မွေပၚလာတဲ့ ဘာသာေရးအစြန္းေရာက္ လက္နက္ကိုင္အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔တခုျဖစ္တယ္။ အရင္က Harakah al-Yaqin လို႔ေခၚခဲ့ပါတယ္။ အဂၤလိပ္လို Faith Movement ယံုၾကည္သူလႈပ္ရွားမႈလို႔ ဆိုပါတယ္။ Rohingya Solidarity Organisation (RSO) ကို ၁၉၈၂ မွာဖြဲ႔ထားတယ္။ ေလာ္ဘီအုပ္စုေတြပါ အမ်ားၾကီးရွိတယ္။ မီဒီယာလည္း တကမာၻလံုးကပါတယ္။ 

ARSA အဖြဲ႔ဟာ ၂ဝ၁၂ ေနာက္မွာေပၚလာျပီး၊ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ လႈပ္ရွားတယ္။ Ata Ullah အာတာအူလာဆိုသူက ေခါင္းေဆာင္တယ္။ သူက ပါကစၢတန္ႏိုင္ငံ ကရာခ်ိျမိဳ႕မွာ ေမြးခဲ့ျပီး၊ ေဆာ္ဒီအာေရးဗီးယားႏိုင္ငံ မကၠာမွာ ၾကီးျပင္းခဲ့တယ္။ သူ႔ကို Ameer Abu Amar လို႔လည္းေခၚတယ္။ Madrassa education ဘာသာေရးပညာ သင္ယူခဲ့တယ္။ သူဟာ ၂ဝ၁၂ ေနာက္ပိုင္းမွာ ေဆာ္ဒီႏိုင္ငံကေန ေပ်ာက္သြားခဲ့တယ္။ ေျပာက္က်ား ၆ လသင္တန္း တက္ခဲ့တယ္လို႔ သတင္းေတြအရ သိရတယ္။

စစ္ေတြမွာ ဖမ္းဆီးရမိခဲ့တဲ့ ARSA အဖြဲ႔ဝင္တေယာက္ကိုစစ္ေဆးလို႔သိလာရတာက ဒီအဖြဲ႔ဟာ ဒီမိုကရက္တစ္ ရိုဟင္ဂ်ာ စတိတ္ကို ထူေထာင္ခ်င္တယ္။ State စတိတ္ဆိုတာ ျပည္နယ္လည္းျဖစ္တယ္။ တိုင္းျပည္တခုလည္း ျဖစ္တယ္။ 

ဒီအဖြဲ႔နဲ႔ တျခားႏိုင္ငံေတြမွာအေျခစိုက္တဲ့ အစၥလမ္းမစ္အစြန္းေရာက္အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ဆက္စပ္မႈကို ေဖၚထုတ္လို႔ မရေသးပါ။ အျပင္ကေန ေငြေၾကးလက္နက္ေထာက္ပံ့မႈမရဘဲ အဲလိုလႈပ္ရွားဘို႔ မျဖစ္ႏိုင္ပါ။ ဆက္ေၾကးေကာက္တာ၊ ေမွာခိုေရာင္းဝယ္တာ၊ ဓါးျပတိုက္တာ၊ ျပန္ေပးဆြဲတာ၊ ေငြစကၠဴအတုလုပ္တာနဲ႔ မူးယစ္ေဆးဝါး စိုက္ပ်ိဳး၊ ထုတ္လုပ္၊ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္တာေတြကေနသာ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြက ရွင္သန္ရပ္တည္ႏိုင္ၾကတယ္။ 

အရင္ကစစ္ေဆးခ်က္ေတြအရ အဲဒီအဖြဲ႔ဟာ အရပ္သား ၃၄ ေယာက္ကေန ၄၄ ေယာက္အထိ သတ္ခဲ့တယ္။ လူ ၂၂ ေယာက္ကိုျပန္ေပးဆြဲခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ရခိုင္ေဒသမွာ စိတ္ၾကြးေဆးျပားေတြ မၾကာခဏဖမ္းဆီးရမိတဲ့သတင္းေတြ ထြက္ပါတယ္။ ၂၂-၆-၂ဝ၁၆ ေန႔က ျမန္မာအစိုးရထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ARSA အဖြဲ႔ဝင္ ၃ ေယာက္ကို အေသရမိတယ္။ ယမ္းမႈန္႔ေတြ၊ လုပ္ေသနတ္ေတြလည္း ေမယုေတာင္တန္းတေနရာကေန သိမ္းဆီးရမိခဲ့တယ္။ 

၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ တိုက္ခိုက္မႈကို Harakah al-Yaqin ေခၚအဖြဲ႔က သူတို႔လက္ခ်က္လို႔ ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီတိုက္ခိုက္မႈမွာ ျမန္မာနယ္စပ္လံုျခံဳေရးတာဝန္ရွိသူ ၉ ဦးနဲ႔ စစ္သား ၄ ဦးတို႔က်ဆံုးခဲ့တယ္။ အၾကမ္းဖက္မႈကို တန္ျပန္ ႏွိမ္နင္းအျပီး သူပုန္ ၆၉ ေယာက္ကို ေသဆံုးခဲ့တယ္လို႔ ၁၅-၁၁-၂ဝ၁၆ ေန႔မွာ တပ္မေတာ္က ထုတ္ျပန္ခဲ့တယ္။

International Crisis Group (ICG) ေခၚ ႏိုင္ငံတကာပဋိပကၡေလ့လာေရးအဖြဲ႔က ၁၄-၁၂-၂ဝ၁၆ ေန႔ကထုတ္ျပန္ရာမွာ အဲဒီလက္နက္ကိုင္အၾကမ္းဖက္သူေတြဟာ ေဆာ္ဒီအာေရးဗီးယားနဲ႔ ပါကစၥတန္မွာရွိတဲ့အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ဆက္စပ္မႈရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အာဖကန္နစၥတန္နဲ႔ ပါကစၥတန္မွာ စစ္သင္တန္းေတြ လ်ိဳ႕ဝွက္တက္ခဲ့ၾကတယ္လို႔ပါရွိတယ္။ Harakah al-Yaqin အဖြဲ႔ဝင္ေတြဟာ လစ္ဗ်ားႏိုင္ငံမွာလည္း သင္တန္းတက္ခဲ့တယ္။

ရခိုင္ေဒသမွာရွိတဲ့ ရဲတပ္ဖြဲလံုျခံဳေရးစခန္းေတြကို အစီအစဥ္က်က်တိုက္ခိုက္မႈေတြျဖစ္ပြါးအျပီး ၂၅-၈-၂ဝ၁၇ ေန႔မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ အၾကမ္းဖက္ႏွိမ္နင္းေရးဗဟိုေကာ္မတီကေန အဲဒီအဖြဲ႔ကို အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔အျဖစ္ ေၾကာညာလိုက္ပါတယ္။ ျပီးခဲ့တဲ့ ေအာက္တိုဘာလထဲကလည္း တိုက္ခိုက္မႈေတြျဖစ္ခဲ့ပါေသးတယ္။ သူတို႔ဟာ ဘဂၤလားဒက္ရွ္ႏိုင္ငံထဲမွာ သင္တန္းတက္ခဲ့ၾကတယ္လို႔ ယံုၾကည္ရတယ္။ 

၂၄-၈-၂ဝ၁၇ ေေန႔က နယူးေဒလီျမိဳ႕အေနာက္ပိုင္း အူသမ္နဂါးရပ္မွာ ရိုဟင္ဂ်ာလူရြယ္တေယာက္ ပစ္သတ္ခံရတယ္လို႔ ေဒလီကလာတဲ့သတင္းက ဆိုပါတယ္။ 

ဘာသာေရးအစြန္းေရာက္ အၾကမ္းဖက္မႈေတြနဲ႔အတူ သဘာဝဓါတ္ေငြပိုက္လိုင္းလံုျခံဳေရးဆိုတဲ့အခ်က္ကို ဆက္စပ္ျပီး မစဥ္းလို႔မရပါ။ အခုထိ ျမန္မာ့သဘာဝဓါတ္ေငြ႔ေတြဟာ ျမန္မာ့ေရျပင္ကေန တရုပ္ျပည္ကို အဟန္႔အတားဆိုလို႔ ယင္ေတာင္မနားဘဲ ပို႔ေနႏိုင္ပါတယ္။ 

ဝါဒျဖန္႔ခ်ိေရးေတြကလည္း အဖြဲ႔ေပါင္းစံုက လုပ္ေနၾကတယ္။ မီဒီယာကိုလည္း ေကာင္းေကာင္းအသံုးခ်တယ္။ တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ထြက္ေျပးရတဲ့ ဘာသာတူေတြအတြက္ အေမရိကအေျခစိုက္ Islamic Relief USA အဖြဲ႔ဟာ ကုလသမဂၢဒုကၡသည္မ်ား မဟာမင္းၾကီး UNHCR နဲ႔လက္တြဲေဆာင္ရြက္ ေနတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ 

ဘာသာေရးခ်စ္စိတ္၊ လူမ်ိဳးေရးခ်စ္စိတ္၊ အခြင့္အေရးခ်စ္စိတ္နဲ႔ ေငြေၾကးခ်စ္စိတ္ေတြ ဆက္စပ္ေနသလား မေျပာႏိုင္ပါ။ တိုင္းျပည္ခ်စ္စိတ္ကို အေတာ္ရွာေနရတယ္။ 

(စာေရးသူသည္ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံ အေဝးေရာက္ ညြန္႔ေပါင္းအစိုးအဖြဲ႔ဝင္ ဝန္ႀကီးေဟာင္းတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး လက္ရွိတြင္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုတြင္ ေနထိုင္လ်ွက္ ေဆးပညာ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံ့ေရးရာစာစုမ်ား ေရးသားေနသူတစ္ဦး ျဖစ္သည္)

ဓာတ္ပံု - State Counsellor Office Information Committee/ Facebook

Read More

Postmortem changes လူေသရင္ ဘယ္လိုျဖစ္လာသလဲ

ကမာၻရြာၾကီးထဲမွာ တျပိဳင္နက္အခ်ိန္က မတူၾက။ ကြ်န္ေတာ္ဆီမွာ မနက္ခင္း။ အဆ္ပ္သင့္ျခင္းစာကို ပဌမ၊ လူေသစာကို ဒုတိယေရးရတယ္။ ကမာၻရြာၾကီးထဲမွာ ေနၾကတာဆိုေတာ့ အဲလိုပဲ။ အဂၤလိပ္စာလံုးေလးေတြက မပါမျဖစ္လို႔။ ေဆာရီး။

၁။ လူေသ အေလာင္းတခုဟာ ဘယ္ႏွစ္နာရီၾကာရင္ ေတာင့္လာတယ္။ ဘယ္ႏွစ္နာရီအၾကာမွာ ျပန္ေပ်ာ့ လာတယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္း ဆရာေရးထားတာေလး ဖတ္ဖူးပါတယ္။ အခု အခါအခြင့္သင့္တုန္း ျပန္ share ပါအုန္းဆရာ။

၂။ ဆရာ ဒါေလး ေဝဖန္ေပးပါဦး။ မလိုအပ္ဘဲနဲ႔ မဆံုးရႈံးေစခ်င္ပါ။ https://m.facebook.com/story.php...

၃။ ေဒါက္တာရွင့္ ေသၿပီးသြားေသာ လူသည္ အေၾကာမ်ား လက္ေခ်ာင္းမ်ားမွာ ပံုမွန္လူကဲ့သို႔ ေပ်ာ့ေျပာင္းႏိုင္ပါသလား။ ေရခဲတိုက္ထဲတြင္ ၄၈ နာရီခန္႔ထားၿပီးေနာက္ ေပ်ာ့ေျပာင္းျပီး ပံုမွန္ လူအသားအတိုင္း ေကြးႏိုင္၊ ဆန္႔ႏိုင္ ေပ်ာ႔ေျပာင္းႏိုင္ပါသလား။ အရင့္အရင္ ျမင္ဘူးေသာ အသုဘမ်ားတြင္ ေပ်ာ့ေျပာင္းေနသည္ကို မေတြ႔ဘူးပဲ ယခုမွ ျမင္ဘူးသျဖင့္ သိလို၍ ေမးျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ လူကဲသို႔ အသားမွာ အိစက္ေနျပီး နားရြက္မ်ား လက္ေခ်ာင္းမ်ားမွာ ေကြးႏိုင္ ဆန္႔ႏိုင္ေနသည္ကို ေတြ႔ရပါသည္။ ေရာဂါမွာ ကင္ဆာျဖင့္ေသဆံုးျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

Forensic medicine မႈခင္းဆိုင္ရာ ေဆးပညာမွာ လူေသျပီးျဖစ္လာတဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြနဲ႔ ေသဆံုးခ်ိန္ ခန္႔မွန္းခ်က္ ဆိုတာ ပါတယ္။ လူေတြဟာ ႏွလံုးခုန္ ရပ္သြားေတာ့တာနဲ႔ (၁) Livor mortis ေသြးေတြက ေအာက္ေျခေနရာဆီကို အနည္ထိုင္လာတယ္။ (၂) Rigor mortis ကိုယ္ခႏၡာတခုလံုး ေတာင့္တင္းလာမယ္။ (၃) Algor mortis တကိုယ္လံုး ေအးစက္လာမယ္။

Livor mortis စီးသြားမေနရေတာ့တဲ့ ေသြးေတြက ကမာၻ႔ဆြဲအားအရ အနည္ထိုင္တာျဖစ္လာတယ္။ အေရျပားေတြကိုလဲ ၾကြက္သားေတြရဲ႕ ထိန္းအား လံုးဝမရွိေတာ့တာမို႔ ကမာၻ႔ဆြဲအားကိုခံရျပီး ပံုေျပာင္းလာမယ္။ သိသာတဲ့ အရိုးေနရာေတြ ပိုျမင္သာမယ္။ ကိုယ္ခႏၡာၾကီး ေအးစက္လာတာကို ေသဆံုးျပီး နာရီဝက္နဲ႔ ၄ နာရီၾကားမွာ ေတြ႔ရမယ္။ ၈-၁၂ နာရီမွာ ျပည့္စံုတယ္။

ေသသူကို ပက္လက္ထားရင္ ေသြးေတြက တင္ပါး၊ ခါးစတဲ့ ေအာက္ပိုင္းေနရာေတြမွာ စုက်လာတယ္။ အေနအထား ေျပာင္းသလို လုိက္ျပီး ေသြးစုေဝးတာ ေျပာင္းမယ္။ အသားအေရက ပန္းေရာင္၊ အသားေရာင္ကေန ညိဳမဲမဲျဖစ္ျဖစ္ လာမယ္။ ခရမ္းျပာေရာင္ျဖစ္တယ္။ ၾကာတာနဲ႔အမွ် ေအာက္စီဂ်င္ မရေတာ့တဲ့ ေသြးေတြဟာ ေသြးေၾကာ ငယ္ေလးေတြမွာ မရွိေတာ့ဘဲ ေသြးျပန္ေၾကာ အၾကီးေတြမွာသာ ရွိလာမယ္။ အမဲကြက္ေတြ ဟိုေနရာ၊ ဒီေနရာေတြမွာ ေပၚလာမယ္။ ေသဆံုးျပီး ၇ ရက္အၾကာမွာ လူေသအေရာင္ လံုးဝေျပာင္းသြားျပီး အပူဖူးေတြ ေပၚလာတယ္။ အေရျပားက ေျပာ့တြဲျပီး ကြာလာမယ္။

တခ်ိဳ႕အေျခအေနေတြမွာ အေရာင္မတူတာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ Cyanide စိုင္းယႏိုက္အဆိပ္သင့္တာနဲ႔ ကာဗြန္မိုေနာ့ဆိုက္ အဆိပ္သင့္တာ ျဖစ္ရင္ ပန္းနီအရာင္၊ ေဆးဝါးေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ Methemoglobinemia ဆိုရင္ အညိဳေရာင္ ျဖစ္မယ္။ အလြန္ ေသြးအားနည္းသူ ေသဆံုးရင္ ဒါမွမဟုတ္ အသားေရာင္ မဲနက္သူေတြမွာ ဒီလို အေရာင္ ေျပာင္းတာ မသိသာဘူး။

Rigor Mortis ေသရင္ ၾကြက္သားေတြဟာ လံုးဝတင္းအား မရွိေတာ့ဘဲ တင္းေတာင့္လာမယ္။ မ်က္ခြံ၊ လည္ပင္း၊ ေမးရိုး ေတြကေန စျဖစ္တယ္။ တျခားၾကြက္သားေတြလဲ အဲလို ျဖစ္လာမယ္။ အထဲက ၾကြက္သားေတြပါ အဲလို ျဖစ္လာမယ္။ သာမန္အေျခအေနမွာ လူေသဟာ ၂-၄ နာရီၾကာရင္ သိသာတယ္။ ၁၂-၁၈ နာရီမွာ ျပည့္စံုသြားျပီ။
Secondary laxity အဲလို ေတာင့္တင္းေနျခင္းကေန ၂၄-၃၆ နာရီမွာ ျပန္ေပ်ာ့လာမယ္။ ၄၈ နာရီဆိုရင္ လံုးဝမရွိေတာ့ဘူး။ အခ်ိန္ မတူေစတဲ့ အေၾကာင္းတရားေတြ ရွိတယ္။ ကေလးေတြ ေသဆံုးရင္ သိပ္မသိသာဘူး။ ၾကြက္သားထုထည္ နည္းသူေတြမွာလဲ သိပ္မသိသာဘူး။ ရာသီဥတု သိပ္ပူေနရင္၊ မေသခင္ အလႈတ္အရွား မ်ားခဲ့ရင္၊ အတက္ေရာဂါ ရွိရင္၊ အယ္လ္ကာလြိဳက္အဆိပ္သင့္တာ ျဖစ္ခဲ့ရင္ အျဖစ္ျမန္မယ္။ ရာသီဥတု သိပ္ေအးေနရင္၊ ေသြးယိုထားရင္၊ အသက္ရွဴ မဝရာကေန ေသဆံုးရင္၊ အာဆင္းနစ္အဆိပ္သင့္လို႔ ေသဆံုးရင္ အျဖစ္ေႏွးမယ္။ Lactic acid နဲ႔ Glycogen အနည္း-အမ်ားနဲ႔ ၾကြက္သား အမ်ိဳးအစားအေပၚ မူတည္တယ္။

• ကိုယ္အပူခ်ိန္ ေႏြးေနေသးတယ္ + တင္းေတာင့္တာလဲမျဖစ္ေသးဘူး = ေသတာ ၃ နာရီအတြင္းျဖစ္မယ္။
• ကိုယ္အပူခ်ိန္ ေႏြးေနေသးတယ္ + တင္းေတာင့္ေနျပီ = ေသတာ ၃-၈ နာရီအတြင္းျဖစ္မယ္။
• ကိုယ္အပူခ်ိန္ ေအးေနျပီ + တင္းေတာင့္ေနျပီ = ေသတာ ၈-၃၆ နာရီအတြင္းျဖစ္မယ္။
• ကိုယ္အပူခ်ိန္ ေအးေနျပီ + တင္းေတာင့္မေနေတာ့ဘူး = ေသတာ ၃၆ နာရီ ေက်ာ္သြားျပီ။

Putrefaction ပုတ္ပြျခင္းကို Decomposition လို႔လဲ ေခၚတယ္။ လူေတြ ေသတာနဲ႔ အျမင္အရသာမက အႏုၾကည့္ သိရတဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္တယ္။ ဇီဝဓါတုအဆင့္မွာလဲ ျဖစ္တယ္။ Necrosis ဆဲလ္ေတြ ေသေတာ့ အထဲက Cytoplasm ဆိုကိုပလာဇမ္နဲ႔ Mitochondria မိုက္ိုကြန္းရီးယားဆိုတာေတြ ေရာင္လာတယ္။ အင္ဇိုင္းမ္ေတြ ပ်က္စီးလာတယ္။ အေပ်ာ့စား တစ္ရွဴးေတြကုန္တဲ့အထိ ျဖစ္မယ္။ အူမၾကီးထဲမွာ ပံုမွန္ ေနၾကတဲ့ ဗက္တီးရီးယားေတြ ရွိတယ္။ လူေသလို႔ ပုတ္ပြေစတာမွာ ဒီအေကာင္ေတြကလဲ ပိုျပီးျဖစ္ေစတယ္။ အေရာင္ကလဲ စိမ္းရာကေန ခရမ္းေရာင္၊ အမဲေရာင္ ျဖစ္လာတယ္။ လွ်ာ ထြက္လာမယ္။ မ်က္လံုး စူထြက္လာေစမယ္။ ဗဂ်ိဳင္းနား၊ စအိုကေနထဲ စူထြက္လာႏိုင္တယ္။ Putrescine နဲ႔ Cadaverine ေခၚတဲ့ ဓါတ္ေငြ႔ ၂ မ်ိဳး ထြက္တယ္။ အပူခ်ိန္ ၃၂ အက္ဖ္ေအာက္မွာ မထားရင္ျဖစ္မယ္။ ဓါတ္ေငြ႔ေတြေၾကာင့္ အနံ႔ဆိုးတဲ့ အရည္ေတြလဲ ႏွာေခါင္း၊ ပါးစပ္၊ အေပါက္ ရွိသမွ်ကေန ထြက္လာမယ္။ အပုပ္နံ႔ဟာ ဆာလ္ဖါပါေနတဲ့ ဓါတ္ေငြ႔ေတြေၾကာင့္ နဲ႔ ေသြးနီဥေတြ ပ်က္စီးရာကေန ျဖစ္တယ္။

• သာမန္အေျခအေနမွာ ေသျပီး ၂၄-၃၆ နာရီအတြင္းမယ္ အရင္ဆံုး ဗိုက္ေအာက္ပိုင္း ညာဘက္ ေနရာမွာ ခပ္စိမ္းစိမ္းအေရာင္ ေျပာင္းလာတယ္။ ဗိုက္တျပင္လံုး၊ ရင္ပတ္၊ ေပါင္ေတြ ဆက္ျဖစ္မယ္။
• ၃၆-၄၈ နာရီ အတြင္းမွာ မ်က္ႏွာနဲ႔ ကိုယ္ ေဖါေရာင္လာမယ္။ တကိုယ္လံုးျဖစ္ဘို႔ ၆ဝ-၇၂ နာရီ အခ်ိန္ၾကာတယ္။
• ေသဆံုးသူဟာ ေရာဂါပိုးဝင္တာ ဆိုးခဲ့ရင္ ပုတ္ပြျဖစ္စဥ္က ၉-၁၂ နာရီအတြင္းမွာ ျဖစ္မယ္။
• ၇-၁၄ ရက္ အတြင္းမွာ ဗိုက္၊ ကပ္ပယ္အိတ္၊ ရင္သား၊ လွ်ာေတြ ေဖါင္းပြလာမယ္။ မ်က္လံုး စူထြက္လာမယ္။
• အပူခ်ိန္မ်ားရင္ ျမန္မယ္။ အဝတ္နဲ႔ပတ္ထားရင္ ေႏွးမယ္။ ေလထဲမွာထားရင္ ျမန္မယ္။ ေျမထဲျမွဳတ္ရင္ ေႏွးမယ္။
• စိုထိုင္းဆ မ်ားရင္၊ အပူခ်ိန္က်ရင္ ေႏွးမယ္။ လူေသကို အဝတ္အထည္နဲ႔ ပတ္ထားရင္ ေႏွးမယ္။ လူေသကို ဘယ္ၾကမ္းျပင္မွာ ထားသလဲအေပၚလဲ မူတည္တယ္။ လူေသထားတဲ့အခန္း ေလဝင္-ေလထြက္ အေပၚလဲ မူတည္တယ္။
• Algor mortis ေအးစက္လာမႈကို အပူခ်ိန္တိုင္း သာမိုမီတာတမ်ိဳးနဲ႔ တိုင္းရတယ္။ ဥပမာ နားရြက္၊ စအိုတိုင္း သာမိုမီတာ။
• အေလာင္း ေအးစက္လာတာဟာ အေပၚယံကေန အတြင္းထဲကိုသြားတယ္။ ၁-၂ နာရီမွာ မသိသာေသးဘူး။ ဒိေနာက္ေတာ့ ၁ နာရီၾကာတိုင္း ၁႕၅ ဒီဂရီက်တယ္။ နာရီ ၂ဝ-၃ဝ အၾကာမွာ ထားတဲ့ အခန္းအပူခ်ိန္နဲ႔ တူလာမယ္။
• မေသခင္ ကိုယ္ပူခဲ့သူေတြ၊ ကိုယ္လက္လႈတ္ရွား မ်ားသူေတြ၊ (ကိုကိန္း) သံုးသူေတြမွာ ေအးတာ ေႏွးမယ္။
• ၃-၄ ပါတ္ အတြင္းမွာ ဆံပင္၊ လက္သည္း-ေျခသည္း၊ သြားေတြ ေခ်ာင္လာမယ္။
• အထဲက ေဖါေရာင္ေနတဲ့ အဂၤါေတြ ေပါက္ထြက္လာမယ္။ အရည္လိုျဖစ္သြားမယ္။
• အဂၤါတခုနဲ႔တခု မတူဘူး။ သားအိမ္ နဲ႔ ဆီးက်ိတ္ေတြက အေတာ္ ခံႏိုင္ၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေသးဆံုးျပီး တႏွစ္ေလာက္အထိ လူေသကို က်ား-မ ခြဲျခားဘို႔ ျဖစ္ႏိုင္ေစတယ္။
• ဥပေဒသတခုက ေလထဲ ၁ ပါတ္ = ေရထဲ ၂ ပါတ္ = ေျမထဲ ၈ ပါတ္။

ထူးျခားခ်က္ေတြ
တခ်ိဳ႕လူေသေတြ Rigor mortis ေတာင့္တင္းတာ မသိသာတာလဲ ရွိပါတယ္။ ဒါကို Supernatural powers သဘာဝလြန္ ပါဝါလို႔ ေျပာေလ့ရွိတယ္။ Limber corpses လို႔လည္းေခၚတယ္။ Heat stiffening ဆိုတာ မီးေလာင္ျပီး ေသဆံုးရရင္ ၾကြက္သားေတြ ခ်က္ျပဳတ္ခံရသလိုေနတယ္။ Cold stiffening ဆိုတာ အပူခ်ိန္ ၄ဝ ဒီဂရီေအာက္က်ေနရင္ အဆီနဲ႔ ၾကြက္သားေတြ ေအးခဲျပီး ျဖစ္တယ္။ Adipocere ဆိုတာ ကိုယ္ထဲက အဆီေတြ ဓါတ္ေျပာင္းလဲလို႔ျဖစ္တယ္။ စိုထိုင္းတဲ့ ပါတ္ဝန္းက်င္မွာ ျဖစ္တယ္။ လနဲ႔ၾကာတယ္။ အဆီေတြက ပိုမာျပီး ဖေယာင္းလို ျဖစ္လာတယ္။

Mummification မမ္မီျဖစ္စဥ္ဆိုတာ ေလဝင္-ေလထြက္ေကာင္းေနမယ္၊ ပတ္ဝန္းက်င္က ေျခာက္ေသြ႔ျပီး ေႏြးေနမယ္ဆိုရင္ ေသဆံုးျပီး ၁ ပါတ္အၾကာမွာ မမ္မီျဖစ္စဥ္ အေစာဆံုးျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဒီအတိုင္းထားရင္ ၃-၆ ပါတ္မွာ ျပည့္စံုသြားမယ္။ ေပၚေနတဲ့ လက္ေခ်ာင္းေတြ၊ ေျခေခ်ာင္းေတြမွာ သိသာတယ္။ ေရွးေဟာင္းအီဂ်စ္မွာ တမင္တကာ Embalming the body လုပ္ေပးရတာမ်ိဳးသေဘာ အလိုလို ျဖစ္လာတာမ်ိဳးကို ေျပာတာျဖစ္တယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ အဲလိုျဖစ္လို႔ ပ်ံလြန္ျပီးေတာ့ တန္ခိုးပိုၾကီးေစတယ္။

Cadaveric Spasm ဆိုတာ ရွားတယ္။ လက္ထဲဆုပ္ထားတဲ့ ဓါးကို ေျဖယူလို႔မရျဖစ္တာမ်ိဳး။ Rigor mortis နဲ႔မတူဘူး။ The last act of life ေခၚတယ္။ မေသခင္ ၾကမ္းတမ္းမႈရွိခဲ့လို႔ ျဖစ္ရတာလို႔ ယူဆတယ္။ စိတ္ေရာ ရုပ္ပါေၾကာင့္ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ဥပမာ ေရနစ္သူလက္ထဲ ေရေမွာ္ပင္ ဆုပ္ထားမယ္။ ဒီနာမည္နဲ႔ ဖီလာဒဲလ္ဖီးယားမွာ ဂီတဝိုင္းတခုလဲ ရွိတယ္။

Natural mummification သဘာဝနည္းနဲ႔ မမ္မီျဖစ္ျခင္းဆိုတာရွိပါတယ္။ ေျမဆီ၊ ရာသီဥတု သင့္ေတာ္ရင္ျဖစ္တယ္။ cold, arid areas, ice, and peat bogs ေအးမယ္၊ ေျခာက္ေသြ႔မယ္၊ ေရခဲမယ္၊ ရြ႔ံေျမလိုေနရာမွာျဖစ္ႏိုင္တယ္။ Peat bogs ရြ႔ံေျမဆိုတာ လိႈင္ေခါင္းလို အနိမ့္ပိုင္းစိုထိုင္ထိုင္းေနရာမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ ဘီစီ ၈၄ဝ ကတည္းက သဘာဝနည္းနဲ႔ အေလာင္းေတြ ထားသိုရာအျဖစ္သံုးခဲ့တယ္။ ဂရင္းလန္းေဒသ Qilakitsoq မွာ Inuit အမ်ိဳးသမီးနဲ႔ ကေလးေအေလာင္းေတြ ႏွစ္ေပါင္း ၅ဝဝ သက္တမ္းရွိျပီလို႔သိရတယ္။ ေျခာက္ေသြ႔တဲ့ နီဗဒါသဲကႏၲာရထဲမွာ ၁၉၄ဝ က Spirit Cave man ဆိုတာ ေတြေတြ႔ခဲ့တယ္။ သက္တမ္း ၉ဝဝဝ လို႔စမ္းသပ္သိရတယ္။ တစိတ္တပိုင္း မမ္မီျဖစ္စဥ္ျဖစ္ေနတယ္။ Atacama Desert အက္တာကာမာ သဲကႏၲရထဲမွာလဲ Acha man မမ္မီတခုေတြ႔ေသးတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၅-၄-၂ဝ၁၂
၄-၁၂-၂ဝ၁၆
၂၉-၅-၂ဝ၁၇

Read More

ဒီလိုခ်စ္စရာေကာင္းတဲ့ သမီးေလးေသဆုံးရတဲ့ တရားခံ ေရာဂါအရင္းအျမစ္

အြန္လိုင္းမွာပ်ံ႕ႏွံ ့ေနတဲ့ ခ်စ္စရာ ကေလးငယ္ေလးေသဆုံံးမွု အတြက္ မိခင္ ျဖစ္သူရဲ့ ေသာက နဲ႔ အဆိုပါ ေရာဂါ အေၾကာ င္း ေဒါက္တာ တင့္ေဆြ ရဲ့ ရွင္းလင္းေျပာၾကားခ်က္ အဆိုပါ ေရာဂါ အေၾကာင္း ေဆးပညာရွုေထာင့္မွ “ေဒါက္တာ တင့္ေ ဆြ” ရဲ့ ရွင္းလင္းေျပာၾကားခ်က အ ြန္လိုင္းမွာပ်ံ႕ေနတဲ့ ကေလးငယ္ေလးေသဆုံးရတယ္ဆိုတဲ့ေရာဂါ ဆိုတာ Intussusception အူထဲ အူဝင္ အခုပဲရတဲ့ေမးခြန္း = ဆရာရွင့္ ဖားအံမွာ ၁၁ လအရြယ္ ကေလးေလးတစ္ေယာက္ အူစြပ္ၿပီးဆုံးသြားလို႔တဲ့။

တခါမွ မၾကားဖူးလို႔ပါ။ အဲ့ဒါဘယ္လိုေရာဂါမ်ိဳးလဲ ဘာလကၡဏာေတြျပလဲရွင့္။ ငယ္ငယ္တုန္းကေတာ့ ကေလးေတြထမင္း စားၿပီး ခါးလိမ္ရင္း ကုန္းကုန္းကြကြလုပ္ရင္ မလုပ္နဲ႔အူေခါက္မယ္လို႔ ေျပာၾကတယ္။ အဲ့လိုမ်ိဳးျဖစ္တာလားရွင့္



အရင္ကေမးတဲ့ေမးခြန္း = အူထပ္တယ္ဆိုတာ ဘာျဖစ္လို႔ပါလဲဆရာ။ မၾကားဖူးလို႔ပါရွင့္။ ကၽြန္မမွာလဲ ကေလးရွိေတာ့ ဆင္ျခင္နိုင္ေအာင္ ေျပာျပေပးပါအုံးဆရာ။ အစားမွာလို႔လား အေနမွားလို႔လားဆရာ။

ေမးခြန္းေတြသာ ဖတ္ရတယ္။ ေဆး႐ုံကုတင္ေပၚက ကေလးတေယာက္ပုံေတာ့ ၾကည့္ရတယ္။ က်ား-မ-အသက္ မသိရ။ ေနာက္ခံရာဇဝင္ မသိရ၊ မျမင္ရ၊ မစမ္းရဆိုေတာ့ မွန္းဆရေတာ့မွာပဲ။ အဲတာကို Intussusception လို႔ အသံထြက္ခက္ တဲ့ ေဆးစာလုံးနဲ႔ ေခၚတယ္။

ျမန္မာလို တေယာက္တမ်ိဳး ဘာသာျပန္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ အူထဲကို အူဝင္ျခင္းလို႔ ေျပာေလ့ရွိတယ္။ ေရွ႕ (ေအာ က္) အူထဲကို ေနာက္ (အထက္) အူကေန တိုးဝင္တာ။ ေဘးတိုက္ၾကည့္ရင္ ထပ္ေနသလို။ ျမင္လြယ္ေအာ င္ေျပာရရင္ ေရဒီယိုအေပၚက အင္တာနာတိုင္လို၊ အေဝးၾကည့္ တယ္လီစကုပ္လို။ ႀကီးတာထဲကို ေသးတာကို ထိုးထည့္နိုင္တာမ်ိဳး။

အဲတာ အေရးေပၚခြဲစိတ္ရတာထဲကတခုျဖစ္တယ္။ အစာအိမ္ေပါက္တာ၊ အူအတက္ေပါက္တာ၊ ျပန္မဝင္နိုင္တဲ့ အူက် တာနဲ႔ အူပိတ္တာေတြက အေရးေပၚေတြျဖစ္တယ္။ အူပိတ္တာေတြထဲက တခုဟာ အဲတာပဲ။



အဲလို အူထဲကို အူဝင္ေတာ့ အူလမ္းေၾကာင္းပိတ္လာမယ္။ အူထဲရွိတာေတြက ေအာက္ဆက္မဆင္းနိုင္ျဖစ္လာမယ္။ ဗို က္ေဖာင္းလာမယ္။ နာမယ္။ အန္မယ္။ ၾကာေလ အူကေရာင္လာေလ။ ပိုပိတ္ေလ။ ေသြးမေလၽွာက္ရင္ အူအစိတ္အပိုင္း ေသသလိုျဖစ္လာမယ္။ အေရးေပၚျဖစ္တယ္။

ကေလး ၁ဝဝဝ မွာ ၁ ေယာက္ကေန ၄ ေယာက္ထိျဖစ္တတ္တယ္။ ၅ လကေန ၉ လသားေလးေတြျဖစ္တာမ်ားတယ္။ ေယာက္်ားေလးေတြက ပိုျဖစ္တယ္။ ကေလးေတြမွာအျဖစ္မ်ားတယ္ဆိုေပမဲ့ ကၽြန္ေတာ္ လူႀကီးေတြကိုပါ ခြဲေပးခဲ့ရတယ္။ ေဆးသုေတသန လုပ္ခ်ိန္မရွိေတာ့ ကိန္းဂဏန္းနဲ႔ မေျပာနိုင္ပါ။

႐ုတ္တရက္ျဖစ္တယ္။ ကေလး ငိုမယ္။ ဒူးကို ရင္ပတ္ဆီဆြဲယူၿပီး ငိုမယ္။ တခ်က္တခ်က္ သက္သာလာလို႔ အငိုရပ္မယ္။ ျပန္နာမယ္။ ဗိုက္ေဖာင္းလာမယ္။ အန္လာမယ္။ အန္တာမွာ စိမ္းဝါေရာက္အရည္ (သည္းေျခရည္) ပါမယ္။ ခါးတယ္။ ဝမ္းသြားရင္ ေသြးပါမယ္။ အခၽြဲပါမယ္။ ကေလး အားနည္းလာမယ္။ ကိုယ္ပူလာနိုင္တယ္။ ေရွာ့ရသလိုျဖစ္လာနိုင္တယ္။ ေသြးဖိအားက်မယ္။ ႏွလုံးခုန္ ျမန္မယ္။

ဘာလို႔ျဖစ္သလဲ။ မသဲကြဲပါ။ တခ်ိဳ႕ ဝမ္းပ်က္ရာကေနဆက္ျဖစ္တယ္။ အစာအိမ္တုပ္ေကြးေခၚတာမ်ိဳး။ လူႀကီးဆိုရင္ အူထဲမွာ အသားပိုရွိသလား ၾကည့္ရမယ္။

ဘယ္လိုသိနိုင္မလဲ။ လူနာခံစားေနရတာေတြကို အေျခခံမယ္။ မ်က္စိနဲ႔ၾကည့္တာ၊ လက္နဲ႔စမ္းတာ၊ အာလ္ထြာေဆာင္း၊ ဓါတ္မွန္။ ေသခ်ာရင္ အေရးေပၚခြဲစိတ္ခန္းဝင္ရမယ္။ ခုေခတ္မွာ barium or air enema နည္းနဲ႔အရင္လုပ္ၾကတယ္။



ကၽြန္ေတာ္ ေတာနယ္ေတြမွာ တာဝန္က်စဥ္က ၄-၅ ေယာက္ခြဲေပးရဘူးတယ္။ ဓါတ္မွန္ မရွိပါ။ အာလ္ထြာေဆာင္း မေပၚေသးပါ။ ေရာဂါလကၡဏာေတြဖတ္တာကိုသာ အားကိုးရတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ အူမႀကီးအစပိုင္းေနရာထဲကို အူသိမ္အဆုံးပိုင္းက ဝင္တယ္။ အူအတက္ေလးက ေအာက္မွာ။ အူသိမ္ထဲကို အူသိမ္ဝင္တာလည္း ႀကိဳရဘူးတယ္။ ဗိုက္ကို ေသခ်ာၾကည့္ရင္ ခ်က္ပတ္လည္မွာ ဝက္အူေခ်ာင္းလိုသေဘာ စမ္းလို႔ရတယ္။

ဗိုက္ဖြင့္တာနဲ႔ တန္းေတြ႕တယ္။ လူနာကို ေစာေစာေတြ႕လို႔ ျမန္ျမန္ဗိုက္ဖြင့္ရင္ လူနာသာမက ဆရာဝန္ပါ ကံေကာင္း တ ယ္။ တိုးဝင္ေနတဲ့ အူကို ဆြဲထုတ္ယူရတယ္။ အတင္းဆြဲလို႔မရ။ အူထဲတိုးဝင္ေနတဲ့ ထိပ္ေနရာကို ဝင္ခံရတဲ့အူ အျပင္ကေ န ေနာက္ျပန္ထုတ္ေပးရတယ္။ ေရေႏြးဝတ္က အလြန႔္အလြန္ အသုံးက်တယ္။ အထက္ေနရာကေန ေနာက္တြန္းေပး၊ ေအာက္ကဝင္ေနတာ အသာအယာဆြဲယူ။ ဘယ္ေလာက္ဝင္ေနသလဲ သိပ္ေတာ့ မရွည္ပါ။

ကၽြတ္ထြက္တာနဲ႔ ေရေႏြးဝတ္ကပ္ေပေတာ့။ ညိဳျပာျပာျဖစ္ေနတဲ့ အူက ပန္းေရာင္းျဖစ္လာရင္ ေကာင္းၿပီ။ အဝင္ခံရ တဲ့အူ က က်ယ္ေနတာကလြဲရင္ ဘာမွမျဖစ္ပါ။ တိုးဝင္တဲ့အူအစိတ္အပိုင္း ေရေႏြးဝတ္နဲ႔ ျပန္မေကာင္းရင္၊ ညိဳမည္းေနတာ မေ ပ်ာက္ရင္ေတာ့ မေကာင္းတဲ့ေနရာကိုျဖတ္ၿပီး ေကာင္းတာခ်င္းသာ ဆက္ေပးေပေတာ့။ ခက္ၿပီ။ အခက္ႀကီးေတာ့ မဟုတ္ ပါ။

သုံးထပ္ခ်ဳပ္ရတယ္။ အူသိမ္ထဲကဟာေတြ အျပင္မထြက္ေစနည္းသာ သတိထားရတယ္။ အဲတာေတြက ဝမ္းျဖစ္ေတာ့မ ယ့္ အညစ္အေၾကးေတြ။ အူညႇပ္ကိရိယာရွိရင္ အဆင္ေျပတယ္။ မရွိလည္း ႀကံရဖန္ရတယ္။ ေတာမွာက်တဲ့ ဆရာဝန္ေတြ၊ (မဆလ) ေခတ္ကဆရာဝန္ေတြ အႀကံအဖန္တတ္ၾကရပါတယ္။

အဲလိုလူနာခြဲေပးၿပီးရင္ စိတ္အင္တန္ေပ်ာ္တယ္။ တစ္ဆို႔ပိတ္ေနတာကို ေကာင္းေအာင္လုပ္ေပးလိုက္ရလို႔။ လမ္းေၾကာင္း မွန္ေအာင္ လုပ္ေပးနိုင္လို႔။ အမွားျပင္ေပးခ်င္တဲ့ဝါသနာ အဲဒီကတည္းကပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၅-၁၂-၂ဝ၁၆
၁ဝ-၅-၂ဝ၁၇

Read More

Personal hygiene for women အမ်ိဳးသမီးမ်ား တကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းေရး

၁။ မဂၤလာပါ ဆရာရွင့္ ကြ်န္မ အသက္ (၁၉)ႏွစ္ပါ။ အိမ္ေထာင္ရွိပါတယ္။ ကေလးတေယာက္ဗိုက္ခဲြေမြးထားပါတယ္။ ph care လို Latycid လိုမ်ိဳး သန္႔စင္ေဆးရည္နဲ႔ ေဆးတဲ့အခါ ႕႕႕႕႕ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ကန္ေတာ့ပါဆရာ။ သန္႔စင္ေဆးရည္ မ သံုးထားရင္ အဲလိုမျဖစ္ပါဘူး။

သန္႕စင္ေဆးရည္ေတြမွာဆိုးက်ိဳးရွိလားသိခ်င္ပါတယ္ရွင့္။ ဗိုက္ခဲြေမြးထားေပမယ့္ အိမ္ေထာင္မႈဆက္ဆံေရး ပိုအဆ င္ေျပေအာင္ မိန္းမကိုယ္ကိုခ်ဳပ္လို႔ ရပါသလား သိခ်င္ပါတယ္ရွင့္။ ေက်းဇူးျပဳျပီး ေျဖေပးပါဆရာ။ စာလံုးေပါင္းအမွားပါရင္ ခြင့္လႊတ္ေပးပါရွင့္။

၂။ မဂၤလာပါဆရာ ကၽြန္မအသက္ ၃၇ ႏွစ္၊ ကိုယ္၀န္ ၂၃ ပတ္ပါ။ ကၽြန္မ အပ်ိဳဘဝထဲက အမ်ိဳးသမီးသန္႔စင္ေဆးရည္ lactacyd ကို သံုးပါတယ္။ ခုကိုယ္၀န္နဲ႔လဲဆက္သံုးေနမိပါတယ္။ ကၽြန္မ သေႏၶသားကို ထိခိုက္ႏိုင္ပါသလားဆရာ။

၃။ ဆရာ႐ွင့္ ကြၽန္မအသက္ ၃၄ ႏွစ္ပါ႐ွင့္။ ေန႔စဥ္အမ်ိဳးသမီးအဂၤါသန္႔စင္ေဆး feminine care မ်ား သံုးစြဲျခင္းေၾကာင့္ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ား႐ွိပါက ေျဖၾကားေပးေစလိုပါတယ္႐ွင့္။ (ရာသီ မေျပာ၊ အိမ္ေထာင္ေရး မေျပာ။)

၄။ ဆရာရွင့္ အသက္ ၃၀ အမ်ိဳးသမီး၊ အိမ္ေထာင္သည္ပါဆရာ။ မရိုေသစကားပါရွင့္ သမီးမိန္းမအဂၤါမွာ ေရနည္းနည္း စိုမိရင္ ယားလာၿပီး ခ်က္ခ်င္းေဆးမထည့္မိရင္ အျဖဴဖတ္ေတြ မိန္းမလမ္းေၾကာင္းမွာျဖစ္ၿပီး ေနာက္ပိုင္း အစိမ္းေရာင္ အဖတ္ေတြျဖစ္ၿပီး အနံ႔လည္း အရမ္းထြက္လာပါတယ္။

ေယာင္လည္းေယာင္ပါတယ္ အမ်ိဳးသားနဲ႔ အတူေနၿပီးရင္ ပိုျဖစ္တတ္ပါတယ္။ OG ျပေတာ့ GYNOMIX ေပးပါတယ္ ၆ ရက္ မိန္းမကိုယ္ထဲထည့္ေတာ့ သက္သာၿပီး တူတူဆက္ဆံရင္ ျပန္ျဖစ္ပါတယ္။ လံုးဝအရွင္းေပ်ာက္သြားေအာင္ ေနထိုင္ကုသနည္းေလး ေျပာေပးပါရွင့္။

အမ်ိဳးသမီးေတြ တကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းေရးကို လိုတာထက္မပိုသင့္ပါ။ အဆန္းေတြ မသံုးသင့္ပါ။ ဗဂ်ိဳင္းနားမွာ အက်ိဳးရွိေစ တဲ့ ပိုးေတြရွိေနတာ ေကာင္းတယ္။ သန္႔ရွင္းေအာင္ဆိုျပီး ေဆးေတြနဲ႔လုပ္ရင္ ပိုးအေကာင္းေတြပါေသေစျပီး၊ (ဖန္းဂတ္စ္) မိႈပိုး ဝင္လာေစတတ္တယ္။ ရိုးရုိးဆပ္ျပာနဲ႔ ေရဆိုရင္ လံုေလာက္ပါတယ္။ ေမႊးတိုင္း မေကာင္းပါ။ ေစ်းၾကီးတိုင္း မေကာင္း ပါ။

တခ်ိဳ႕ အေမႊးအၾကိဳင္ဆပ္ျပာေတြ မတည့္ဘူး။ ဆပ္ျပာက (အယ္လ္ကာလီ) ဓါတ္ပါတာမ်ိဳး မသင့္ပါ။ တခ်ိဳ႕က Fabric softeners ေတြနဲ႔ မတည့္ဘူး။ ဖံုးကြယ္ထားအပ္တဲ့ အတြင္းေနရာေတြ ပူေႏြးစိုထိုင္းေနတာ ၾကာရင္မေကာင္းပါ။ မိုးရာသီမွာ အထူးဆင္ျခင္ပါ။ သၾကၤန္ကာလမွာ တခ်ိန္လံုးေရစိုေနရင္ သတိထားပါ။ အဲဒီေနရာကို ေျခာက္ေသြ႔ေစပါ။ ေလသလပ္တာ ျဖစ္ႏိုင္သေလာက္ လုပ္ေပးပါ။

ဝါဂြမ္းနဲ႔လုပ္တဲ့အတြင္းခံသာ ဝတ္ဆင္ပါ။ ရာသီလာစဥ္သံုးပစၥည္း သန္႔ပါေစ။ အသံုးအေဆာင္ပစၥည္း၊ ေဆးဝါးေတြနဲ႔ ကိုယ္နဲ႔ မတည့္-မသင့္လို႔ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ဝန္မရေအာင္ထည့္တဲ့ IUCD ထည့္သူ ၅% မွာ ပိုးဝင္တတ္တယ္။ Vinegar douches ဆိုတဲ့ (ဗဂ်ိဳင္းနား) သန္႔ေအာင္ ဗနီဂါနဲ႔ ေဆးေၾကာနည္း မသင့္ပါ။ သန္႔ရွင္းေရးကို လိုတာထက္ မပိုေစနဲ႔။ (ဗဂ်ိဳင္းနား) ဟာ သူ႔အလိုလို သန္႔ေအာင္ၾကိဳးစားႏိုင္တယ္။

ရာသီလာေနခ်ိန္မွာ ပိုးဝင္ဘို႔ အေျခအေနေကာင္းတခုျဖစ္တယ္။ အျဖဴဆင္းလို႔ ေဆးေသာက္၊ ေဆးထည့္ေနရရင္ ရာသီ လာေနခ်ိန္မွာပါ ဆက္လုပ္ရမယ္။ အိမ္ေထာင္သည္ေတြဆိုရင္ ႏွစ္ေယာက္လံုးကို ေဆးတျပိဳင္တည္းကုသရမယ္။ အျဖဴ ဆင္းျပီးယားတာက ခဏခဏျဖစ္ေလ့ရွိတယ္။

မိႈ (ဖန္းဂတ္စ္) ပိုးဝင္လို႔ျဖစ္တယ္။ လိင္ဆက္ဆံမႈနဲ႔မဆိုင္ပဲလည္း ျဖစ္တတ္တယ္။ (ထရြိဳင္ကိုမိုးနပ္စ္) အမ်ိဳးအစားကေ တာ့ လိင္ကတဆင့္ကူးစက္တယ္။ ခပ္စိုထိုင္းထိုင္းနဲ႔ ပူေႏြးေႏြး အေျခအေနကို ဖန္းဂတ္မိႈပိုးေတြက ၾကိဳက္တယ္။

ေမြးလမ္းေၾကာင္းေရာင္တာ သန္႔ရွင္းေရးနည္းလို႔လည္း ျဖစ္တတ္တယ္။ ပိုးက အဝတ္စိုလိုမ်ိဳးမွာ ၁ နာရီေလာက္ ရွင္ေနႏို င္လို႔ အဝတ္စိုကို အတူသံုးမိရင္ ကူးႏိုင္တယ္။ ဖိုဆိုရင္ ယင္ဖိုေတာင္ မသန္းဘူးတဲ့ အမ်ိဳးသမီးမ်ားမွာေတာင္မွ ဗက္တီးရီး ယား အေရအတြက္ အေျပာင္းအလဲေၾကာင့္ ျဖစ္ရတတ္တယ္။

(ဗဂ်ိဳင္းနား) သန္႔ခ်င္လို႔ ပိုးသန္႔ေဆးပါတဲ့ ေဆးရည္ကို ဆရာဝန္မညႊန္ဘဲ မသံုးပါနဲ႔။ (အင္တီဟစ္တမင္း) လိမ္းေဆး၊ ထံုေဆးလိမ္းရင္ နာတာ၊ ယားတာ သက္သာေစမယ္။ အတူေနတာ အထူးသတိထားပါ။ ပဋိဇီဝေဆးကို လိုမွသာသံုးပါ။

ေမြးလမ္းေၾကာင္းယားတာ အပ်ိဳေတြလည္းျဖစ္ၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ တခါတေလသာျဖစ္ျပီး တခ်ိဳ႕ တာရွည္ျဖစ္တယ္။ တာရွည္နဲ႔ ခဏခဏ ျဖစ္ဖန္မ်ားရင္ ေနာင္မွာ ကင္ဆာအထိ ျဖစ္မလာဘူးလို႔ မေျပာႏိုင္ပါ။ မစိုးရိမ္ပါနဲ႔၊ ရွားလြန္းပါတယ္။ ေအာက္ခံ ေရာဂါ တခုခုရွိေနလို႔ျဖစ္တာ မ်ားတယ္။

ေရာဂါရယ္လို႔ မဟုတ္ဘဲ အစိုဓါတ္ကေနလဲ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ အစိုဓါတ္ဆိုတာ ဆီးစိုေနတာ၊ ဝမ္းသြားတာ နဲနဲေပက်န္တာ၊ ေခြ်းထြက္မ်ားတာ။ အစားအေသာက္ထဲမွာ ကိုယ္နဲ႔ အဆင္မေျပတာ ဥပမာ ေကဖင္း၊ ခရမ္းခ်ဥ္သီးနဲ႔ ေျမပဲ ပါေနတာေတြကေန ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ Moisturisers (Emollients) လိမ္းေဆးအေနနဲ႔ လာတယ္။

ဘာလို႔ ယားတာျဖစ္ျဖစ္ေနေန သက္သာေစမယ္။ ေဆးမ်ားသြားလို႔လည္း ကိစၥမရွိဘူး။ ယားလို႔ ကုတ္ရင္ ပိုဆိုးေစတယ္။ အတတ္ႏိုင္ဆံုး မကုတ္မိေအာင္ ထိန္းပါ။ (ေကာ္တြန္) လက္အိတ္သံုးပါ။ လက္သည္းအတိုျဖတ္ပါ။ လက္သည္းနီဆိုးတာ သတိထားပါ။

ဗဂ်ိဳင္းနား အနံ႔ဆိုးေနတာ ေတာ္ေတာ္နဲ႔ မေပ်ာက္ေသးရင္ စိတ္ဖိစီးမႈ ရွိလာတတ္တယ္။ လူေတာသူေတာ တိုးဘို႔ရာမွာ အခက္အခဲ ရွိလာႏိုင္တယ္။ တကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းမႈ နည္းလို႔လားဆိုျပီး သန္႔ရွင္းေရးကို ပိုလုပ္ပါလိမ့္မယ္။ သန္႔ရွင္းေရး လုပ္ရာမွာ သတိထားစရာေတြ ရွိတယ္။

ေဆးဆိုင္ေတြက ေဆးေၾကာရည္တိုင္းက ေနရာတိုင္းအတြက္ မသံုးသင့္ပါ။ ပိုးရွိသမွ်ကို ေသေစတာ မေကာင္းပါ။ ကိုယ္ထဲ၊ ကိုယ္ေပၚမွာ ပိုးဆိုတာေတြ အျမဲရွိေနတယ္။ သူ႔ေရာမွာ သူ႔အမ်ိဳးအစား ရွိေနတာက ေကာင္းတယ္။ ရွိသင့္တာေတြကု ရွင္းလိုက္ရင္ မွ်ေျခပ်က္မယ္။ ဗဂ်ိဳင္းနားကို ပိုးေသေဆးနဲ႔ေဆးလို႔ မိႈ (ဖန္းဂတ္စ္) ပိုး ဝင္လာႏိုင္တယ္။ (ဗဂ်ိဳင္းနားဖလိုရာ) ဆိုတာ သူ႔ဖါသူရွိေနသင့္တဲ့ ပိုးေတြကိုေခၚတယ္။

မိုက္ခရိုဖီးလစ္ ဗက္တီးရီးယားေတြ အမ်ားၾကီးရွိတယ္။ (လက္တိုဗက္ဆီးလိုင္) ဆိုတာေတြက အဓိကက်တယ္။ အကာကြယ္ေပးေနတ့ဲ ပိုးမ်ိဳးသာျဖစ္တယ္။ အက္စစ္ဓါတ္ကို ထိန္းေပးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဗဂ်ိဳင္းနားကို လိုတာထက္ပိုျပီး ေဆးေၾကာရင္ အက္စစ္ဓါတ္အေျခအေန ေျပာင္းသြားျပီး ပိုးသစ္ေတြ ဝင္လာေစႏိုင္တယ္။ အသစ္ဝင္တဲ့ပိုးေတြကို ေရာဂါရေစတဲ့ ပိုးေတြလို႔ ေခၚတယ္။

ဆရာဝန္မလိုတဲ့ အေထာက္အကူနည္းေတြ ေရွာင္စရာေတြရွိတယ္။ အလြန္အကြ်ံေဆးေၾကာျခင္း၊ ေဆးျဖန္းျပီးေဆးေ ၾကာျခင္း၊ အဝတ္အစား တင္းၾကပ္ေနေအာင္ ဝတ္ဆင္ျခင္း၊ အေမႊးအၾကိဳင္ပါတဲ့ေဆးေၾကာရည္သံုးျခင္း၊ မလိုအပ္ဘဲ ပိုးေသေဆးဆပ္ျပာေတြသံုးျခင္း၊ အဲလိုေတြကေန ဗဂ်ိဳင္းနားေရာင္တာနဲ႔ မိႈပိုးဝင္တာေတြျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။

ကိုယ္ဝန္တားနည္း၊ ဗဂ်ိဳင္းနားထဲ ပစၥည္းထည့္ထားတာ၊ အသြင္းအထုတ္ လုပ္တာ၊ အတူေနတာမွာ စအိုလမ္းနည္းကို ဗဂ်ိဳင္းနားလမ္းနည္းနဲ႔တြဲျပီး ဆက္ဆံတာ။ အတူေနျပီး ဆီးသြားတဲ့ အေလ့အက်င့္ လုပ္သင့္တယ္။ ဗဂ်ိဳင္းနားထဲကို အသစ္ဝင္လာတဲ့ ပိုးေတြက ဆီးလမ္းကို ေရာက္လာမွာကို တားရာ ေရာက္တယ္။

ဒါေၾကာင့္ မဂၤလာေဆာင္ကာစ သတို႔သမီး အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ဟန္းနီးမြန္း ဆီးေအာင့္တာ ျဖစ္ၾကရတယ္။ မိန္းကေလးတို င္း ကိုယ္နံ႔ မတူတတ္တာထဲမွာ ဒီေနရာက အနံ႔လဲပါတယ္။ သဘာဝပါ။ ရာသီဆင္းခ်ိန္မွာလဲ အနံ႔မတူ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ ရာသီေသြးက ေဟာင္းေနတာဆိုရင္ တမ်ိဳးျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေမ့ေလွ်ာ့ျပီး ရာသီလာစဥ္သံုးတဲ့ Tampon ကို မထုတ္ဘဲထားမိ ရင္လဲ ျဖစ္တတ္တယ္။

စည္ပိုင္းထဲ စိမ္ခ်ိဳးတာထက္ ေရကိုအေပၚကေနေလာင္းခ်နည္းက ေကာင္းတယ္။ ေရမေျခာက္ေသးခင္ အတြင္းခံ မဝတ္ပါနဲ႔။ မိႈပိုးေတြက စိုထိုင္းတာကိုၾကိဳက္ၾကတယ္။ ေခါင္းေလွ်ာ္တာကို သီးသန္႔လုပ္ပါ။ တခ်ိဳ႕ ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္က ကိုယ္နဲ႔မသင့္တာျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဆပ္ျပာ၊ ေရေမႊး၊ ေခြ်းနံ႔ေပ်ာက္ေဆးေတြက ကိုယ္နဲ႔ သင့္-မသင့္ သတိထားပါ။ လိုမယ္ထင္ရင္ ေျပာင္းသံုးပါ။ မသံုးဘဲ ေနလို႔ရရင္ မသံုးပါနဲ႔။

(ေရာဂတ္) ဒိန္ခ်ဥ္ စားေပးသင့္တယ္။ (ကြန္ဒြမ္) မွာ သုက္ပိုးသတ္ေဆးလဲ တြဲထားတာဆိုရင္ ကိုယ္နဲ႔ သင့္-မသင့္ ၾကည့္ ပါ။ ဆီးစပ္ေမႊး မရိတ္ပါနဲ႔။ စိတ္ဖိအားမ်ားေနရင္ ေလွ်ာ့ခ်ပါ။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္မ်ားေနရင္ ေလွ်ာ့ခ်ပါ။ အတြင္းအဂၤါေနရာ သန္႔ရွင္းေရးလုပ္ရင္ (ထိုင္ေနတဲ့ အေနအထားမွာ) လက္ကို ေရွ႕ကေန ေနာက္ဖက္ဆီသာ တလမ္းသြား လႈပ္ရွားပါ။ (ေကာ္တြန္) ၁ဝဝ% ခပ္ေခ်ာင္ေခ်ာင္ကိုသာ ဝတ္ဆင္ပါ။

အၾကပ္ေတြ မဝတ္ပါနဲ႔။ အတြင္းခံကို ေန႔တိုင္းလဲလွယ္ပါ။ စိုထိုင္းတာမ်ားရင္ တေန႔တခါမကလဲပါ။ ေနလို႔ရတဲ့ ေနရာ-အ ခ်ိန္ေတြမွာ အတြင္းခံမဝတ္ဘဲေနပါ။ ေလသလပ္ခံပါ။ ေရနဲ႔ ေန႔တိုင္း မိန္းမကိုယ္ကို အသာအယာေဆးေၾကာပါ။ Feminine hygiene sprays and douches ကိရိယာေတြ၊ အသံုးအေဆာင္ေတြ မသံုးဘဲသာ ေဆးပါ။ ေမႊးေစလိုရင္ တျခားေနရာမွာသာ ေရေမႊးသံုးပါ။

ကြန္မင့္ေနရာမွာ မဟုတ္တရုတ္ေတြလာေရးတာ၊ ဘေလာ့ပါမယ္။ ကိုယ္ပိုင္နည္းေတြလာတင္တာ၊ ဖ်က္ပါမယ္။ ေဆာရီး။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
https://www.facebook.com/drtintswe/

Read More

မိန္းကေလးတစ္ေယာက္အပ်ိဳစစ္မစစ္ကုိ ဘာနဲ႔ တိုင္းတာမလဲ

မိန္း ကေလး တေယာက္ ကေန အက်ိဳးတခုခုကို ေမွ်ာ္ ကိုးျပီး မမွန္ဘဲနဲ႔ အပ်ိဳစစ္ ပါတယ္လို႔ ေျပာလိုက္ တာကို Virginity fraud အပ်ိဳရည္- လိမ္ တယ္၊ Virginity lie အပ်ိဳရည္-မုသား နဲ႔ Chastity fraud အျဗဟၼစရိယ-အ က်င့္ လို႔လဲ ေခၚ တယ္။

မိဖ မစစ္ဘူးဆိုတာလိုဘဲ ဒီ အယူအ ဆဟာလဲ ျငင္းခုန္စရာ တခုပါဘဲ။ အပ်ိဳ စစ္-မစစ္ရဲ႕ အဓိပၸါယ္ဖြင့္မႈ နဲ႔  အေရးပါမႈ ဆိုတာကို လူ႔အသိုင္း အဝိုင္းမွာ တသေဘာ ထဲ မရွိပါ။ က်ား-မ ႏွစ္ခြအျမင္ ရွိတာနဲ႔ မရွိတာမွာ ကြာၾက တယ္။

အပ်ိဳစစ္မႈကို

1. အပ်ိဳေျမွး ရွိတာ-မရွိတာနဲ႔ တိုင္းမလား။
2. ဒႆနိက-သတ္မွတ္ခ်က္ေကာ ထားမလား။

လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းေတြက မတူၾကပါ။အဓမၼျပဳက်င့္ခံရသူမ်ိဳးကို အကဲျဖတ္တာေတာ့ တူၾကတာ မ်ားပါတယ္။ မိန္းကေလး တေယာက္ Boyfriend ေယာက္်ားေလးအေဖၚ ထားျပီဆိုကတည္းက (လိင္ဆက္ဆံမႈ မရွိအံုးေတာ့) တန္ဘိုး သတ္မွ တ္မႈမွာ အမွတ္ ေလ်ာ့ခံရျပီ။

မိန္းကေလးခ်င္းခ်င္း လိင္ကိစၥထိ ေရာက္ၾကအံုးေတာ့ ေစာေစာက မိန္းကေလးေလာက္ အမွတ္ မေလွ်ာ့တတ္ဘူး။

ေရွးေခတ္လို႔ ေျပာရမယ္၊ ခုေခတ္လဲ ရွိေတာ့ ရွိေသးတာပါ၊ မဂၤလာဦးညမွာ အိပ္ယာခင္း၊ အဝတ္အစားမယ္ ကညာေျမွး စုတ္လို႔ ထြက္တဲ့ ေသြးစြန္းတာ လက္ေတြ႔ ျမင္ရမွသာ သတို႔သမီးဟာ အပ်ိဳစစ္ခဲ့ပါတယ္ ဆိုတာရဲ႕ Proof သက္ေသခံ ျဖစ္တယ္။

ဒီအခ်က္ကို  မဂၤလာေဆာင္  စာခ်ဳပ္ကတည္းက တည့္ထားတတ္တယ္။ ဘယ္ရမလဲ လူဆိုတာ ၾကံရည္-ဖန္ရည္ ရွိတယ္ မဟုတ္လား။ ေခတ္လူေတြမွ ေတာ္ၾကတယ္ မထင္ပါနဲ႔။  ေသြးအတု လုပ္နည္းတို႔ စုတ္ျပဲသြားလို႔ နာက်င္မႈ အေယာင္ေ ဆာင္တို႔ ဆိုတာေတြလဲ ေရွးကတည္းက ရွိေနခဲ့ပါတယ္။

Methods of detection ဘယ္လို စမ္းသပ္မလဲ

1. အပ်ိဳေျမွးကို ခြဲစိတ္ကုသျပီး ျပန္လုပ္ေပးထားသလား။ ပံုမွန္ရွိအပ္တဲ့ (ဗဂ်ိဳင္းနား) ရဲ႕ ၾကံဳ႕ႏိုင္-ဆန္႔ႏိုင္စြမ္း ရွိသလား-မရွိဘူးလား ဆိုတာေတြ စစ္တာကို လူမ်ိဳးစု အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ဆရာဝန္ေတြက လုပ္ရတာေတာ့ မဟုတ္ပါ။ အမ်ားလက္ ခံတဲ့ အမ်ိဳးလဲေတာ္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးၾကီး တဦးဦးကေန လုပ္ရပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ဆရာဝန္ေတြကို သံုးလာတာလဲ ရွိပါတယ္။ ေဆးလက္မွတ္ ထုတ္ေပးဘို႔ လိုတတ္လို႔ပါ။

2. ဆရာဝန္နဲ႔ မလံုေလာက္ရင္ “စံုေထာက္” အားကိုးၾကတာလဲ ရွိတယ္။ မိန္းကေလးရဲ႕ သမီးရည္းစားထား သမိုင္း ျပန္လွန္မယ္။ သြားဘူး-လာဘူးတဲ့ ေဆးရံု-ေဆးခန္းေတြ လိုက္စံုစမ္းမယ္။ မေပၚေပၚေအာင္ ေဖၚမယ္။

အေနာက္ႏိုင္ငံေတြမွာ အပ်ိဳေျမွးျပန္လုပ္ေပးတာကို ေဝဖန္လာၾကတယ္။  ဆးပညာအရ မလိုအပ္ဘူးတဲ့။ လူေတြ အဲလို လိုက္လုပ္ၾကတဲ့ Social practices အေလ့အထက မေကာင္းဘူးလို႔ ေျပာတယ္။ သိတဲ့အတိုင္း ဒီနည္းေၾကာင့္ အပ်ိဳ မဟုတ္သူေတြက အပ်ိဳတု လုပ္လာပါတယ္။

၂ဝဝ၆ တံုးက ျပင္သစ္ႏိုင္ငံ Lille မွာေနတဲ့ သတို႔သားက သူ႔ သတို႔သမီးကို အပ်ိဳမစစ္လို႔ မယူေတာ့ဘူး ျငင္းခဲ့တယ္။ မိန္း ကေလးကလဲ စစ္ပါတယ္ေျပာေပမဲ့ အယူခံ မတက္ေတာ့ ေယာက္်ားလုပ္သူက အႏိုင္ရလိုက္တယ္။

၂ဝဝ၉ ေရာက္ေတာ့ မီဒီယာ အာရံုစိုက္မႈမ်ားတဲ့ၾကားကေန တရားေရးဝန္ၾကီး Rachida Dati က အစိုးရကို အယူခံဘို႔ အမိန္႔ခ်လိုက္တယ္။ အယူခံတရားရံုးက အရင္အမိန္႔ကို ေျပာင္းျပန္လုပ္လိုက္တယ္။ လက္ထပ္တာမွာ အပ်ိဳ စစ္-မစစ္ဟာ Essential condition မရွိမျဖစ္ လိုအပ္ခ်က္ မဟုတ္လို႔ ခ်မွတ္ထာ ျဖစ္တယ္။

မိန္းကေလးက မုသားဆိုအံုးေတာ့ အိမ္ ေထာင္သည္ဘဝအတြက္ အပ်ိဳရည္ပ်က္လဲ ကိစၥမရွိဘူးတဲ့။ သူ႔အတိတ္ဟာ အတိတ္ဘဲတဲ့။

Credit:Dr. တင့္ေဆြ

အသက္ (၁၈) ႏွစ္ျပည့္မွဖတ္ပါ - အခ်စ္နဲ႔ လိင္

Read More

High-priced election ေစ်းၾကီးလြန္းတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ

၁၉၆၂ တံုးက အာဏာသိမ္းခဲ့တဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေနဝင္းေခတ္မွာ ႏိုင္ငံတကာေၾက့းစုစုေပါင္း ေဒၚလာ ၅ ဘီလီယန္တင္ခဲ့တယ္။ ၁၉၈၈ မွာ (နဝတ) တက္လာေတာ့ ၂ဝ၁၁ အထိ ေနာက္ထပ္အေၾကြး ၃ ဘီလီယန္တင္ျပန္တယ္။ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ လက္ထက္မွာ ၁ ဘီလီယန္နီးပါးအေၾကြးထပ္ယူတယ္။ အခုဆိုရင္ အေၾကြးစုစုေပါင္းဟာ ၉႕၆ လီလီယန္အထိရွိလာျပီ။ ၄ ဘီလီယန္ (၄၂%) က တရုပ္ဆီကေနေခ်းထားတာျဖစ္တယ္။ တရုပ္ကိုေပးေနရတဲ့ အတိုးႏွဳန္းက ၄႕၅% ျဖစ္တယ္။ ႏိုင္ငံတကာမွာ အဲလိုအေၾကြးကို အတိုးႏွဳန္း ၁% ကေန ၂% သာေပးရတယ္။ ႏွစ္စဥ္ အတိုးသက္သက္ သန္း ၁၈ဝ ေပးေနရတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံျခားကုန္သြယ္ေရးဘဏ္ (MFTB) ကေန သမဝါယမဝန္ၾကီးဌာနကိုယ္စား၊ တရုပ္ Exim Bank ကေန ေဒၚလာ သန္း ၃ဝဝ ကို လႊတ္ေတာ္ၾကိဳတင္အတည္ျပဳခ်က္မပါပဲ ေခ်းယူဘို႔ ၁၄-၁၁-၂ဝ၁၄ ေန႔က လက္မွတ္ထိုးျပီး၊ ၂၅-၂-၂ဝ၁၅ ေန႔ ေရာက္မွသာ လႊတ္ေတာ္ကိုတင္ခဲ့တယ္။ အဲဒီအဆိုကို သမဝါယမဝန္ၾကီးဦးေက်ာ္ဆန္းကတင္တယ္။ NLD အမတ္ေတြက ကန္႔ကြက္ေပမယ့္ အတည္ျပဳတယ္။ အဲဒီေငြကို ေတာင္သူလယ္သမားေတြကို ေခ်းေပးမယ္လို႔ ဆိုတယ္။ အတိုးႏွဳန္းက ၄႕၅% ျဖစ္တယ္။ လႊတ္ေတာ္ကေန အတည္ျပဳခဲ့တယ္။

ေနာက္ထပ္ေခ်းေငြနဲ႔ပါဆိုရင္ တရုပ္ဆီကေခ်းယူးထားတာ သန္း ၇ဝဝ ရွိတယ္။ ႏိုင္ငံတကာေခ်းေငြအမ်ားစုဟာ အတိုးမဲ့ျဖစ္ျဖစ္ ႏွစ္ ၄ဝ ၾကာ ဆပ္ႏိုင္တာအထိရွိတယ္။ သမဝန္ၾကီးဌာနရဲ႕ သန္း ၁ဝဝ ဟာ ၂ ႏွစ္ဆိုင္း၊ ၁ဝ ႏွစ္ဆပ္ရမွာ ျဖစ္တယ္။ အဲတာေၾကာင့္ တရုပ္ကိုေပးေနရတဲ့အတိုးဟာ ႏွစ္စဥ္ ၁၃႕၅ သန္းျဖစ္တယ္။

အတိုးႏွဳန္းက မ်ားတာအျပင္ တရုပ္ကေနျခည္ထားတဲ့ၾကိဳးတခုက တရုပ္ပစၥည္းသာဝယ္သံုးရမယ္တဲ့။ ေစ်းႏွဳန္းကလည္း တရုပ္ေတာင္သလိုေပးရမယ္တဲ့။ အစိုးရစက္မႈဝန္ၾကီးဌာနေအာက္က စက္ရံုေတြလည္ပတ္ႏိုင္ေအာင္ တရုပ္ဆီက အေၾကြးယူထားၾကတယ္။ အေၾကြးေတြ မေက်ေသးဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အေၾကြးယူလို႔ အက်ိဳးေက်းဇူးမခံစားရပါ။ အစိုးရသစ္ တက္လာေတာ့ တျခားႏိုင္ငံေတြလို တရုပ္ဟာ အစိုးရသစ္တက္လာစဥ္က အေၾကြးေလွ်ာ္ေပးတာ မရွိခဲ့ပါ။

ေငြလဲလွယ္ႏွဳန္းကေနလည္း အဆိုးကိုပိုဆိုးေစေနပါေသးတယ္။ Exim bank ကယူတဲ့သန္း ၁ဝဝ ကို MFTB ကအရင္ရျပီး ျမန္မာ့စီးပြါးေရးဘဏ္ (MEB) ဆီကို က်ပ္ေငြနဲ႔ေရာက္တယ္။ က်ပ္ ၉၇ ဘီလီယန္ျဖစ္တယ္။ ဝန္ၾကီးဌာနေကန တရုပ္ကို ျပန္ဆပ္ရင္ ေဒၚလာနဲ႔ဆပ္ရမယ္။ လက္ရွိေပါက္ေစ်းက ၁ဝ၄၃ က်ပ္ျဖစ္လို႔ ၁ဝ၄ ဘီလီယန္ ဆပ္ရမယ့္သေဘာျဖစ္တယ္။

ဦးေက်ာ္ဆန္းအေနနဲ႔ အဲဒီအရွံဳးကို တြက္ဆမိရဲ႕လား၊ ဘယ္လိုေျဖရွင္းမလည္းကိုပါ ေျဖရလိမ့္မယ္။ တကယ္လို႔ သမဝန္ၾကီးဌာနကေန အေၾကြးမေပးႏိုင္ရင္ ဒီဝန္ထုပ္ဝန္ပိုးၾကီးက လူထုအေပၚက်ေရာက္မယ္။ အခြန္ေငြနဲ႔ဆပ္ဘို႔လုပ္မယ္။ ဘ႑ာေရးဝန္ၾကီး ဦးေမာင္ေမာင္သိန္းက ၂ဝ၁၄ စက္တဘၤာ ၁၄ ရက္ေန႔က လႊတ္ေတာ္မွာ ေျဖေတာ့ ျပည္သူလူထုဆီက ေကာက္တဲ့အခြန္ကေန အေၾကြးဆပ္ေနပါသတဲ့။

ေပါက္ထြက္လာတဲ့တသတင္းအရ အရင္စစ္အစိုးရဟာ အၾကီးစားအေျခခံအေဆာက္အံု တည္ေဆာင္ဘို႔ဆိုျပီး တရုပ္ဆီကေန ေဒၚလာ ဘီလီယန္ ၃ဝ ေခ်းယူဘို႔စီစဥ္ခဲ့တယ္။ အဲတာကို လူထုကသိခြင့္မရခဲ့ဘူး။ အတိုးႏွဳန္းလည္း မသိရဘူး။ လက္ရွိအစိုးရကလည္း လိႈ႕ဝွက္ထားတယ္။ တကယ္လို႔ အေၾကြးရတယ္သာဆိုရင္ တရုပ္ကို ႏွစ္စဥ္ အတိုးသက္သက္ စုစုေပါင္း ေဒၚလာ သန္း ၁၈ဝ ေပးေနရလိမ့္မယ္။

၂၅-၅-၂ဝ၁၅ ေန႔သတင္းအရ ဦးေက်ာ္ဆန္းကတရုပ္ဆီကေခ်းေငြနဲ႔ တိုင္းျပည္တခုလံုးက လူသစ္ေတြကို ေမလနဲ႔ ဇြန္လထဲမွာ ေငြထုတ္ေခ်းလို႔ဆိုပါတယ္။ က်ပ္ေငြ ၉၂၇ဝ၅႕၄ဝ၉ သန္းျဖစ္တယ္။ လူေဟာင္းေတြအတြက္ က်ပ္ေငြ ၇ဝ၅၂၇႕၈၉ သန္းျဖစ္ပါမယ္တဲ့။ အဲဒီအေၾကြးကို ဦးေက်ာ္ဆန္းက ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ သံုးေနတာေတြ႔လာရတယ္။ လယ္သမားေတြကို အမေတာ္ေၾကးဆိုျပီး ေခ်းေပးတယ္။ ျပည္ခိုင္ျဖိဳးအတြက္ ျမိဳ႕နယ္ေပါင္း ၂၅ဝ မွာ တရုပ္ဆီက အဲလို ေခ်ယူထားတဲ့ေငြေတြကို အသံုးခ်တယ္။

လႊတ္ေတာ္မွာ ေဒၚခင္ေမႊးလြင္၊ ေဒၚခင္စန္းလိႈင္နဲ႔ ဦးဝင္းျမင့္တို႔က ကန္႔ကြက္ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ ဦးေက်ာ္ဆန္းကခုခံတယ္။ သူေျပာတာက သန္း ၂၂ဝ ကို လူသစ္ေတြနဲ႔ သန္း ၅ဝ ကို လူေဟာင္းေတြကို ေခ်းေပးမယ္၊ သန္း ၃ဝ ကို လယ္ယာသံုး စက္ေတြ ဝယ္မယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ ဦးေက်ာ္ဆန္းဟာ ပုလဲျမိဳ႕မယ္ မင္းတိုင္ပင္ရြာမွာလာျပီး ၂ဝ၁၅ မဲဆြယ္ပြဲတံုးက သူ႔ဝန္ၾကီးဌာနကေန ထြန္စက္ေတြေပးေၾကာင္း ထည့္ေျပာပါတယ္။

ဗိုလ္ေနဝင္း ေခ်းခဲ့တာေတြကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္သန္းေရႊ မဆပ္ခဲ့ဘူး။ ဗိုလ္သန္းေရႊေခ်းတာကိုလည္း ဦးသိန္းစိန္အစိုးရက မဆပ္ဘူး။ အဲတာေၾကာင့္ ဗိုလ္ေနဝင္း + ဗိုလ္သန္းေရႊ + ဗိုလ္သိန္းစိန္ (ဗိုလ္ေက်ာ္ဆန္း) ေခ်းတာအားလံုးဟာ ေနာက္အစိုးရနဲ႔ ျပည္သူလူထုေခါင္းေပၚမွာ တာဝန္က်ေနျပီ။

၂ဝ၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ အေတာ္ေစ်းၾကီးတယ္။ လုပ္ရက္သူေတြဟာ ဦးႏွာက္အေတာ္တိမ္လြန္းတယ္။ ရက္စက္တယ္။ ျပည္သူလူထုကို ဆင္းရဲတြင္း ပိုနက္ေစတယ္။ မဲေပးၾကအံုးမွာလား။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၉-၉-၂ဝ၁၅
.....................................................................
High-priced election စျေးကြီးလွန်းတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ


၁၉၆၂ တုံးက အာဏာသိမ်းခဲ့တဲ့ ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းခေတ်မှာ နိုင်ငံတကာကြေ့းစုစုပေါင်း ဒေါ်လာ ၅ ဘီလီယန်တင်ခဲ့တယ်။ ၁၉၈၈ မှာ (နဝတ) တက်လာတော့ ၂ဝ၁၁ အထိ နောက်ထပ်အကြွေး ၃ ဘီလီယန်တင်ပြန်တယ်။ ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ လက်ထက်မှာ ၁ ဘီလီယန်နီးပါးအကြွေးထပ်ယူတယ်။ အခုဆိုရင် အကြွေးစုစုပေါင်းဟာ ၉့၆ လီလီယန်အထိရှိလာပြီ။ ၄ ဘီလီယန် (၄၂%) က တရုပ်ဆီကနေချေးထားတာဖြစ်တယ်။ တရုပ်ကိုပေးနေရတဲ့ အတိုးနှုန်းက ၄့၅% ဖြစ်တယ်။ နိုင်ငံတကာမှာ အဲလိုအကြွေးကို အတိုးနှုန်း ၁% ကနေ ၂% သာပေးရတယ်။ နှစ်စဉ် အတိုးသက်သက် သန်း ၁၈ဝ ပေးနေရတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံခြားကုန်သွယ်ရေးဘဏ် (MFTB) ကနေ သမဝါယမဝန်ကြီးဌာနကိုယ်စား၊ တရုပ် Exim Bank ကနေ ဒေါ်လာ သန်း ၃ဝဝ ကို လွှတ်တော်ကြိုတင်အတည်ပြုချက်မပါပဲ ချေးယူဘို့ ၁၄-၁၁-၂ဝ၁၄ နေ့က လက်မှတ်ထိုးပြီး၊ ၂၅-၂-၂ဝ၁၅ နေ့ ရောက်မှသာ လွှတ်တော်ကိုတင်ခဲ့တယ်။ အဲဒီအဆိုကို သမဝါယမဝန်ကြီးဦးကျော်ဆန်းကတင်တယ်။ NLD အမတ်တွေက ကန့်ကွက်ပေမယ့် အတည်ပြုတယ်။ အဲဒီငွေကို တောင်သူလယ်သမားတွေကို ချေးပေးမယ်လို့ ဆိုတယ်။ အတိုးနှုန်းက ၄့၅% ဖြစ်တယ်။ လွှတ်တော်ကနေ အတည်ပြုခဲ့တယ်။

နောက်ထပ်ချေးငွေနဲ့ပါဆိုရင် တရုပ်ဆီကချေးယူးထားတာ သန်း ရဝဝ ရှိတယ်။ နိုင်ငံတကာချေးငွေအများစုဟာ အတိုးမဲ့ဖြစ်ဖြစ် နှစ် ၄ဝ ကြာ ဆပ်နိုင်တာအထိရှိတယ်။ သမဝန်ကြီးဌာနရဲ့ သန်း ၁ဝဝ ဟာ ၂ နှစ်ဆိုင်း၊ ၁ဝ နှစ်ဆပ်ရမှာ ဖြစ်တယ်။ အဲတာကြောင့် တရုပ်ကိုပေးနေရတဲ့အတိုးဟာ နှစ်စဉ် ၁၃့၅ သန်းဖြစ်တယ်။

အတိုးနှုန်းက များတာအပြင် တရုပ်ကနေခြည်ထားတဲ့ကြိုးတခုက တရုပ်ပစ္စည်းသာဝယ်သုံးရမယ်တဲ့။ စျေးနှုန်းကလည်း တရုပ်တောင်သလိုပေးရမယ်တဲ့။ အစိုးရစက်မှုဝန်ကြီးဌာနအောက်က စက်ရုံတွေလည်ပတ်နိုင်အောင် တရုပ်ဆီက အကြွေးယူထားကြတယ်။ အကြွေးတွေ မကျေသေးဘူး။ ဒါကြောင့် အကြွေးယူလို့ အကျိုးကျေးဇူးမခံစားရပါ။ အစိုးရသစ် တက်လာတော့ တခြားနိုင်ငံတွေလို တရုပ်ဟာ အစိုးရသစ်တက်လာစဉ်က အကြွေးလျှော်ပေးတာ မရှိခဲ့ပါ။

ငွေလဲလှယ်နှုန်းကနေလည်း အဆိုးကိုပိုဆိုးစေနေပါသေးတယ်။ Exim bank ကယူတဲ့သန်း ၁ဝဝ ကို MFTB ကအရင်ရပြီး မြန်မာ့စီးပွါးရေးဘဏ် (MEB) ဆီကို ကျပ်ငွေနဲ့ရောက်တယ်။ ကျပ် ၉၇ ဘီလီယန်ဖြစ်တယ်။ ဝန်ကြီးဌာနကေန တရုပ်ကို ပြန်ဆပ်ရင် ဒေါ်လာနဲ့ဆပ်ရမယ်။ လက်ရှိပေါက်စျေးက ၁ဝ၄၃ ကျပ်ဖြစ်လို့ ၁ဝ၄ ဘီလီယန် ဆပ်ရမယ့်သဘောဖြစ်တယ်။

ဦးကျော်ဆန်းအနေနဲ့ အဲဒီအရှုံးကို တွက်ဆမိရဲ့လား၊ ဘယ်လိုဖြေရှင်းမလည်းကိုပါ ဖြေရလိမ့်မယ်။ တကယ်လို့ သမဝန်ကြီးဌာနကနေ အကြွေးမပေးနိုင်ရင် ဒီဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကြီးက လူထုအပေါ်ကျရောက်မယ်။ အခွန်ငွေနဲ့ဆပ်ဘို့လုပ်မယ်။ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဦးမောင်မောင်သိန်းက ၂ဝ၁၄ စက်တင်္ဘာ ၁၄ ရက်နေ့က လွှတ်တော်မှာ ဖြေတော့ ပြည်သူလူထုဆီက ကောက်တဲ့အခွန်ကနေ အကြွေးဆပ်နေပါသတဲ့။

ပေါက်ထွက်လာတဲ့တသတင်းအရ အရင်စစ်အစိုးရဟာ အကြီးစားအခြေခံအဆောက်အုံ တည်ဆောင်ဘို့ဆိုပြီး တရုပ်ဆီကနေ ဒေါ်လာ ဘီလီယန် ၃ဝ ချေးယူဘို့စီစဉ်ခဲ့တယ်။ အဲတာကို လူထုကသိခွင့်မရခဲ့ဘူး။ အတိုးနှုန်းလည်း မသိရဘူး။ လက်ရှိအစိုးရကလည်း လှို့ဝှက်ထားတယ်။ တကယ်လို့ အကြွေးရတယ်သာဆိုရင် တရုပ်ကို နှစ်စဉ် အတိုးသက်သက် စုစုပေါင်း ဒေါ်လာ သန်း ၁၈ဝ ပေးနေရလိမ့်မယ်။

၂၅-၅-၂ဝ၁၅ နေ့သတင်းအရ ဦးကျော်ဆန်းကတရုပ်ဆီကချေးငွေနဲ့ တိုင်းပြည်တခုလုံးက လူသစ်တွေကို မေလနဲ့ ဇွန်လထဲမှာ ငွေထုတ်ချေးလို့ဆိုပါတယ်။ ကျပ်ငွေ ၉၂၇ဝ၅့၄ဝ၉ သန်းဖြစ်တယ်။ လူဟောင်းတွေအတွက် ကျပ်ငွေ ရဝ၅၂၇့၈၉ သန်းဖြစ်ပါမယ်တဲ့။ အဲဒီအကြွေးကို ဦးကျော်ဆန်းက ရွေးကောက်ပွဲအတွက် သုံးနေတာတွေ့လာရတယ်။ လယ်သမားတွေကို အမတော်ကြေးဆိုပြီး ချေးပေးတယ်။ ပြည်ခိုင်ဖြိုးအတွက် မြို့နယ်ပေါင်း ၂၅ဝ မှာ တရုပ်ဆီက အဲလို ချေယူထားတဲ့ငွေတွေကို အသုံးချတယ်။

လွှတ်တော်မှာ ဒေါ်ခင်မွှေးလွင်၊ ဒေါ်ခင်စန်းလှိုင်နဲ့ ဦးဝင်းမြင့်တို့က ကန့်ကွက်ဆွေးနွေးခဲ့ပါတယ်။ ဦးကျော်ဆန်းကခုခံတယ်။ သူပြောတာက သန်း ၂၂ဝ ကို လူသစ်တွေနဲ့ သန်း ၅ဝ ကို လူဟောင်းတွေကို ချေးပေးမယ်၊ သန်း ၃ဝ ကို လယ်ယာသုံး စက်တွေ ဝယ်မယ်လို့ဆိုပါတယ်။ ဦးကျော်ဆန်းဟာ ပုလဲမြို့မယ် မင်းတိုင်ပင်ရွာမှာလာပြီး ၂ဝ၁၅ မဲဆွယ်ပွဲတုံးက သူ့ဝန်ကြီးဌာနကနေ ထွန်စက်တွေပေးကြောင်း ထည့်ပြောပါတယ်။

ဗိုလ်နေဝင်း ချေးခဲ့တာတွေကို ဗိုလ်ချုပ်သန်းရွှေ မဆပ်ခဲ့ဘူး။ ဗိုလ်သန်းရွှေချေးတာကိုလည်း ဦးသိန်းစိန်အစိုးရက မဆပ်ဘူး။ အဲတာကြောင့် ဗိုလ်နေဝင်း + ဗိုလ်သန်းရွှေ + ဗိုလ်သိန်းစိန် (ဗိုလ်ကျော်ဆန်း) ချေးတာအားလုံးဟာ နောက်အစိုးရနဲ့ ပြည်သူလူထုခေါင်းပေါ်မှာ တာဝန်ကျနေပြီ။

၂ဝ၁၅ ရွေးကောက်ပွဲဟာ အတော်စျေးကြီးတယ်။ လုပ်ရက်သူတွေဟာ ဦးနှာက်အတော်တိမ်လွန်းတယ်။ ရက်စက်တယ်။ ပြည်သူလူထုကို ဆင်းရဲတွင်း ပိုနက်စေတယ်။ မဲပေးကြအုံးမှာလား။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ
၁၉-၉-၂ဝ၁၅

Read More

ျမန္မာျပည္မွာ ထူးဆန္းအံ့ၾသဖြယ္ရာေတြျဖစ္ေပၚေနျပီ(ေရေဘးေၾကာင့္လႊတ္ေတာ္ရပ္နား)

The Upper hand အထက္လႊတ္ေတာ္

သတင္း = ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ေရေဘးအတြက္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ၾကီးကို ရပ္နားလိုက္သည္။

ကမာၻအဆိုးဝါးဆံုး သဘာဝေဘးေတြ (၂၅) ခုစာရင္းရွိတယ္။ ဘယ္မွာျဖစ္ျဖစ္ သက္ဆိုင္ရာတိုင္းျပည္ေတြမွာ သဘာဝ ေဘးအႏၲရာယ္ေၾကာင့္ ဘယ္လႊတ္ေတာ္၊ ဘယ္ကြန္ဂရက္မွ ရပ္နားရတယ္လို႔မရွိပါ။

1. 526 = Antioch Earthquake ဆီးရီးယား ငလ်င္
2. 1138 = Aleppo Earthquake ဆီးရီးယား ငလ်င္
3. 1348 = The Black Death ဥေရာပ ပလိပ္ကပ္
4. 1600s = The Great White Plaque ဥေရာပ တီဘီကပ္ေရာဂါ
5. 1775 = North American Smallpox Epidemic ေျမာက္အေမရိက ေက်ာက္ၾကီးေရာဂါကပ္
6. 1918 = Spanish Influenza စပိန္ တုက္ေကြးေရာဂါကပ္
7. 1920 = Haiyuan Earthquake တရုပ္ ငလ်င္
8. 1931 = Yangtze River Floods ယန္စီျမစ္ေရလွ်ံျခင္း
9. 1970 = Bhola Cyclone ဘဂၤလာဒက္ရွ္ ဆိုက္လုန္
10. 1976 = Tangshan Earthquake တရုပ္ ငလ်င္
11. 1985 = Nevado del Ruiz Volcano Eruption ကိုလမ္ဘီယာ မီးေတာင္ေပါက္ကြဲျခင္း
12. 1993 = Hurricane Andrew အာဖရိကအေနာက္ဖက္ကမ္းေျခ ဟာရီကိန္း
13. 1994 = North Korean Famine ေျမာက္ကိုရီးယား အစာေရစာငတ္မြတ္ျခင္း
14. 2000 = Mozambique Flood မိုဇမ္ဘစ္ ေရလွ်ံျခင္း
15. 2001 = Gujarat Earthquake အိႏၵိယ ဂူဂ်ရတ္ ငလွ်င္
16. 2003 = European Heat Wave ဥေရာပ အပူလိႈင္း
17. 2004 = Indian Ocean Earthquake အိႏၵိယသမုဒၵရာ ငလ်င္
18. 2005 = Hurricane Katrina အေမရိက ကက္ထရီနာ ဟာရီကိန္း
19. 2005 = Pakistan Earthquake ပါကစၥတန္ ငလ်င္
20. 2008 = Afghanistan Blizzard
21. 2008 = Cyclone Nargis နာဂစ္ ဆိုက္ကလုန္း
22. 2010 = Haiti Earthquake ေဟတီ ငလွ်င္
23. 2011 = East Africa Drought အေရွ႕အာဖရိက မိုးေခါင္ျခင္း
24. 2011 = New Zealand Earthquake နယူးဇီလန္ ငလွ်င္
25. 2011 = Tōhoku Earthquake and Tsunami ဆူနာမီ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂ဝ-၈-၂ဝ၁၅
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=693444790785507&set=a.192997507496907.44630.100003599762468&type=1&theater

Read More

Breast Inverted nipples ႏို႔ပါးစပ္

ႏုိ႔ပါးစပ္လို႔ေမးလာတယ္။ ဗမာလိုေရာဂါနာမည္ ေပးတာေတြက တေယာက္နဲ႔တေယာက္၊ တရပ္နဲ႔တရပ္ မတူၾကလို႔ အေတာ္ၾကီး ဦးေႏွာက္စားတယ္။ အျဖစ္ႏိုင္ဆံုးကေတာ့ Inverted Nipple ႏို႔သီးထိပ္ဖ်ား အထဲခြက္ဝင္ေနတာျဖစ္မယ္။ အဲလိုျဖစ္တာကို ရင္သားေရာဂါေဗဒစာရင္းထဲမွာ မသြင္းဘူး။ အထူးခြဲစိတ္ပညာထဲမွာသာပါတယ္။ ေရာဂါမဟုတ္လို႔ပါ။ ဒါေပမယ့္ ကေလးကိုႏို႔တိုက္ရတဲ့အခါ ျပႆနာေပၚတယ္။

ဘယ္ေလာက္ဆိုးသလဲကို အဆင့္ေတြသတ္မွတ္ထားတယ္။ ႏို႔သီးထိပ္ရဲ႕တစိတ္တပိုင္းဝင္ေနတာကုိ Dimpled ေခၚတယ္။ အကုန္ဆိုရင္ Inverted ေခၚတယ္။ တခ်ိဳ႕တ တဖက္ထဲျဖစ္တယ္။ နဲနဲသာျဖစ္သူက ႏို႔တိုက္ဖို႔ျပႆနာမၾကီးဘူး။ ကေလးက လမေစ့၊ အေလးခ်ိန္နည္းရင္ေတာ့ ခက္မယ္။

အဆင့္ (၁) လက္နဲ႔ဆြဲထုတ္ေပးလို႔ လြယ္တယ္။ ႏို႔သီးေဘးက အညိဳေရာင္အဝိုင္း Areola ေပၚမွာ ဖိထားျပီး၊ ထိပ္ဖ်ားကို ထုတ္ေပးရတယ္။ အဆင့္ (၂) ဆြဲထုတ္လို႔ရျပီး၊ ျပန္ဝင္သြားတဲ့အဆင့္။ မခြဲတဲ့နည္းကို စမ္းႏိုင္တယ္။ ႏို႔သီးထိပ္ကို ေရခဲတံုးေလကပ္ေပၚရင္ သန္မာမႈျဖစ္သလို ေထာင္မတ္လာႏိုင္တယ္။ အဆင့္ (၃) ဆြဲထုတ္လို႔မရ။ ခြဲစိတ္ျပဳျပင္ရမယ္။

မခြဲစိတ္နည္း
Hoffman Technique နည္းကေတာ့ လက္နဲ႔ဘဲ ဆြဲထုတ္နည္းပါ။ အေရာင္ရင့္အဝိုင္း ႏို႔သီးထိပ္ေဘးကပ္လ်က္ေနရာမွာ လက္မနဲ႔ လက္ညွိဳးကိုထားျပီး၊ ခပ္တင္းတင္း ေအာက္ကိုဖိခ်၊ တျပိင္နက္တည္းမွာ ဘက္ႏွစ္ေခ်ာင္းကို အေဝးကို ခြါေပးရတာပါ။ အနည္းဆံုး တေန႔ ၂-၅ ၾကိမ္လုပ္ရတယ္။

ႏို႔စုပ္စရာနဲ႔စုပ္နည္း၊ ဝယ္လို႔လြယ္တယ္။ ေတာေတြမွာ ဝယ္မေတာ့ သေဘၤာရြက္အရိုးနဲ႔ စုပ္ေပးၾကတယ္။ Evert-it Nipple Enhancer ဆိုတာလည္း (စီလီကြန္) နဲ႔လုပ္ထားတဲ့ ေဆးထိုးပိုက္လို ကရိယာျဖစ္တယ္။ ႏို႔မတိုက္ခင္ လုပ္ေပးရတယ္။ ႏို႔သီးထိပ္ကို ဆြေပးတာပါ။ လက္မနဲ႔ လက္ညႇိဳးသံုး၊ ၁-၂ မိနစ္ ကိုင္ျပီး၊ လွိမ့္ေပးပါ။ ျပီးရင္ ခ်က္ခ်င္း ေအးေနတဲ့ (ေရခဲ)အဝတ္နဲ႔ ထိေပးပါ။ ေရခဲကို အၾကာၾကီးေတာ့ မသံုးပါနဲ႔။ ထံုသြားမွာစိုးလို႔။ ဟိုရုပ္ရွင္မ်ိဳးရိုက္ရင္ အဲဒီေနရာကို အသားေပဘို႔ လုပ္တဲ့နည္းအတိုင္းပါဘဲ။

Medela SoftShells ဆိုတာက မခြဲစိတ္ဘဲ သံုးႏိုင္တယ္လို႔ ေၾကာ္ညာတဲ့ပစၥည္းျဖစ္တယ္။ ခပ္ခံုခံုး ပလပ္စတစ္ခြံမွာ ႏူးညံ့တဲ့ (စီလီကြန္) ပစၥည္းနဲ႔လုပ္တာ။ ေလဝင္ဘို႔ အေပါက္လည္းပါတယ္။ ႏို႔ရည္စုပ္ႏိုင္တဲ့ဓါတ္ထည့္ထားတယ္။ ႏို႔ရဲ႕ အေရာင္ရင့္ပိုင္းကို ဖိေပးထားတာမို႔ ႏို႔သီးထိပ္ကို စူထြက္လာေစတယ္။ အေပၚကေန ပံုမွန္ဝတ္ဆင္ထားရင္ ပါေနမွန္း မသိရဘူး။

Avent Niplette ဆိုတာကလည္း (ပလပ္စတစ္) ခြက္တခုပါ။ ႏို႔ထိပ္ပိုင္းကို ပန္းပုထုသလို လုပ္တာမ်ိဳးပါဘဲ။ ထိပ္ဖ်ားစူထြက္ေစအာင္ ေဘးက အေရာင္ရင့္ပိုင္းကို ဖိေပးစရာ ျဖစ္ေနေအာင္လုပ္တာပါ။ ဘရာကို တလကိုးသီတင္း ဝတ္ထားရင္ ႏို႔သီးထြက္ေနမယ္လို႔ဆိုတယ္။ ကုိယ္ဝန္မေဆာင္ခင္နဲ႔ ကုိယ္ဝန္ ၆ လအတြင္း သင့္တယ္လို႔ ေျပာတယ္။ ေမြးရာပါအတြက္ေတာ့ အာမခံတာမေတြ႔ရဘူး။

ခြဲစိတ္နည္း
ထံုေဆးနဲ႔ခြဲတယ္။ ႏို႔သီးထိပ္ရဲ႕အေျခ၊ အေရာင္ရင့္ အဝိုင္း Nipple areola junction မွာ ဒါးနဲ႔ခြဲေပးျပီး၊ ႏို႔သီးဖ်ားကို ခြက္ဝင္ေနေအာင္ ဆြဲထားတဲ့ (တစ္ရွဴး) Tethered structure ကို ရွင္းေပးရတယ္။ ဘယ္ေလာက္အထိ ရွင္းရမလဲ ဆိုတာက ျဖစ္ေနတဲ့အေပၚမွာ မူတည္တယ္။ ခြဲစိတ္ျပီးေနာက္ ေဆးထည့္တာကို (စပါယ္ရွယ္) လုပ္ေပးရတယ္။ Plastic and white non-stick padding dressings ကို ခြဲစိတ္အျပီး၊ ၂၄ နာရီအတြင္းမွာ သံုးရတယ္။ ႏို႔သီးထိပ္ပိုင္းကို ဖိႏွိပ္ထားသလိုမ်ိဳး မျဖစ္ေစေအာင္လုပ္ရတယ္။ ေဆးခန္းသံုးဂြမ္းစအလယ္မွာ အေပါက္ေဖါက္ေပးတာမ်ိဳးေျပာတာပါ။ ျပီးမွ Bra ခပ္ႏုႏု သိပ္မေခ်ာင္တာမ်ိဳး ဝတ္ေစရတယ္။ Tape (တိပ္) ကေန အသားႏုတက္လာမဲ့ အေရျပားနဲ႔ (တစ္ရွဴး)ေတြကို မထိခိုက္ေစရပါ။ ပိုးေသေဆးအျပင္ အနာသက္သာေဆး ေပးတယ္။

1. Deformed Nipples ႏို႔သီးေရာဂါမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/2015/03/deformed-nipples.html
2. Nipple Cracked and Fissure ႏို႔တိုက္မိခင္ ႏို႔ထိပ္ကြဲေနျခင္း http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/nipple-crack-and-fissure.html
3. Breast Inverted nipples ႏို႔ပါးစပ္ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/breast-inverted-nipples.html

Dr. တင့္ေဆြ

Read More

ေယာကၤ်ားေလးေတြ ေၾကာက္တဲ့ ပန္းေသပန္းညိွဳးေရာဂါ

ေမး။ ။ကြ်န္ေတာ္ အသက္ ၂၆ ႏွစ္ရွိပါျပီ အိမ္ေထာင္မက်ေသးပါ။ အခု ပန္းေသပန္းညိူးေရာဂါ ခံစားေနရပါတယ္။ စျဖစ္တာကေတာ့ ၂ဝ၁ဝ စက္တင္ဘာလေလာက္ကပါ။ ဘယ္လိုကဘယ္လိုစျဖစ္သလဲေတာ့ မသိပါ။ အခုထိလည္း သက္သာလာျခင္း မရွိေသးပါ။ ျဖစ္တဲ့လကၡဏာေတြကေတာ့ လိင္မသန္မာေတာဘူး၊ စိတ္ကပါပင္မဲ့ လိင္တန္ေတာင့္ျခင္း မရွိေတာ့ပါဘူး။ ၁ မိနစ္ေလာက္ဆိုရင္ ျပန္က်သြားပါတယ္။ ဆီးသြားရတာလည္း ျပတ္ေတာင္းျပတ္ေတာင္းနဲ႔။ ခါးကလည္း ေတာင့္တင္းေနပါတယ္။

ကြ်န္ေတာ္ရဲ့ ဥကို စမ္းၾကည့္လိုက္ရင္ အေၾကာထံုးလိုလိုဟာကိုလည္း စမ္းမိပါတယ္။ လူၾကီးမ်ားကေတာ့ ျမန္မာလို မုတၲေရာင္တယ္ဆိုျပီး တိုင္းရင္းေဆးဆရာနဲ႔ ႏွိပ္ခိုင္းပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ မေပ်ာက္ဘူး။ ကြ်န္ေတာ္ နာတာမခံႏိုင္ေတာ့လို႔ တေခါက္ဘဲသြားျပီး မသြားေတာ့ပါ။ ျပီးေတာ့ ဆရာဝန္ၾကီးတေယာက္ကို ျပၾကည့္ေတာလည္း လူပ်ိဳျဖစ္တဲ့အတြက္ ေဆးျပင္းတာေတြ မေပးခ်င္လို႔ ရိုးရိုး အားေဆးေတြ ေပးေသာက္ခိုင္းပါတယ္။ လံုးဝကို မသိသာပါဘူး။ ႏွစ္ေခါက္ေလာက္သြားျပီးေနာက္ မသြားေတာပါ။ ကြ်န္ေတာ္ကို အိမ္က မိန္းမယူခိုင္းေနပါျပီ။ ကြ်န္ေတာ္အေနနဲ႔ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ မက်ေအာင္ ကိုယ္ဘာသာကိုယ္ အားေပးေနလာတာ တႏွစ္ေက်ာ္လာပါျပီ။ အခုအေျခအေနမွာေတာ့ ျပန္လည္သန္စြမ္း ပါဦးမလားဆိုတဲ့ အေတြးမ်ိဳးေတာင္ ဝင္မိပါတယ္။ ဆရာဝင္ေရးေနတဲ့ site ေတြ ျမန္မာျပည္ ဘန္းထားလို႔ ဝင္ရေတာ ေတာ္ေလးၾကည့္ရခက္လို႔ တက္ႏိုင္ရင္ ေမးလ္ထဲကို ေသာက္ရမည့္ေဆးမ်ား သင့္ေတာ္သည့္ လမ္းညႊန္ခ်က္မ်ား ေပးပါရန္ ေတာင္ပန္ပါတယ္။

ေျဖ။ ။အထဲကေန အဖတ္ရ မလြယ္ဘူးဆိုလို႔ (ဘေလာ့ခ္) ေရာ (ဝက္ဘ္ဆိုက္) ပါ လုပ္ထားပါတယ္။ သတင္းေတြမွာေတာ့ အမ်ားၾကီး ေကာင္းလာျပီ၊ တိုးတက္ေနျပီလို႔ ၾကားရ ဖတ္ေန ရတယ္။ ခုထိလဲ အဲလိုဘဲလားဗ်ာ။

ေရးျပီးသာေတြ ပို႔လိုက္ပါတယ္။ မပူပါနဲ႔ ဒီအသက္မွာ ပန္းေသ မျဖစ္ေလာက္ပါ။
၁။ Early ejaculation (1) သုက္လႊတ္ေစာျခင္း (၁)
၂။ Male orgasm ေယာက္်ား ျပီးျခင္း
၃။ Early ejaculation (2) သုက္လႊတ္ေစာျခင္း (၂)
၄။ Varicocele (ေဗရီကိုဆီးလ္) ေတြ ပို႔လိုက္ပါတယ္။ ကပ္ပဲအိတ္မွာ ျဖစ္ေနတာကုိ တိတိက်က်ေလး ေျပာပါအံုး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္ေနမယ္။ ေဆးကုလို႔ရပါတယ္။

Erectile Dysfunction ကို Impotence လို႔လဲေခၚတယ္။ “လိင္ဆက္ဆံမႈျပဳႏိုင္ဘို႔ရာ က်ား-လိင္အဂၤါ လံုေလာက္ေအာင္ မသန္မာႏိုင္တာနဲ႔ လိင္ဆက္ဆံရာမွာ အျပည့္အဝ မျဖစ္ႏိုင္တာ” လို႔ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ပါတယ္။ လိင္အဂၤါသန္မာမႈဆိုတာ Hydraulic effect (ဟိုက္ဒေရာလစ္) တံခါးမ်ိဳးလိုဘဲ လိင္တံထဲကို ေသြးေတြ စီးဝင္လာရာကေန ျဖစ္လာေစတယ္။

Penile erection လိင္အဂၤါသန္မာဘို႔ရာ ျဖစ္စဥ္ ၂ ခုရွိပါတယ္။
(၁) Reflex erection ဆိုတာ လိင္အဂၤါကို ထိကိုင္တဲ့အခါ တံု႔ျပန္မႈ၊ Peripheral nerves အဖ်ားပိုင္းက အာရံုေၾကာေတြနဲ႔ ခါးဆစ္ထဲက အာရံုေၾကာေတြကေန လုပ္ေပးတယ္။ လိင္အဂၤါကို ထိကိုင္တာနဲ႔ အာရံုေၾကာစနစ္ေၾကာင့္ Nitric oxide (ႏိုက္ထရစ္ေအာက္ဆိုက္) ေတြ ထြက္လာေစတယ္။ သူ႔ေၾကာင့္ လိင္တံထဲမွာရွိတဲ့ Corpora cavernosa ထဲမွာရွိတဲ့ Smooth muscles အႏုစားၾကြက္သားေတြ Relaxation ေပ်ာ့က်ယ္လာေစမယ္။
(၂) Psychogenic erection စိတ္ပိုင္းကေန လုပ္ေပးတာ။ Sexual arousal လိင္စိတ္ ျဖစ္ေပၚလာျခင္းကေန အစပ်ိဳးတယ္။

က်ား-အစိကေနလဲ Testosterone (တက္စတိုစတီရုန္း) ေဟာ္မုန္း ကိုထုတ္ေပးတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဦးေႏွာက္ထဲမွာရွိတဲ့ Pituitary gland (ပစ္က်ဴထရီ) အိတ္ကေလးကလဲ သူ႔အလုပ္သူ ေကာင္းေကာင္း လုပ္ႏိုင္ဘို႔ လိုေသးတယ္။

ဒါ့ေၾကာင့္ -
1. Hormonal deficiency ေဟာ္မုန္း နည္းေနရင္၊
2. Disorders of the neural system အာရံုေၾကာ မေကာင္းရင္၊
3. Lack of adequate penile blood supply ေသြးပို႔လႊတ္မႈ မေကာင္းရင္ နဲ႔
4. Psychological problems စိတ္အေျခအေနမွာ အားနည္းခ်က္ရွိရင္ ပန္းညွိဳး-ပန္းေသ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။

ျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ အေၾကာင္းခံေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။
• အသက္ ၆ဝ ေက်ာ္သူေတြမွာ ၄ဝ ေက်ာ္ေတြထက္ ၄ ဆ ပိုျဖစ္တယ္။
• ႏွလံုးေ-သြးေၾကာေရာဂါ၊
• ဆီးခ်ိဳေရာဂါ၊
• ေက်ာက္ကပ္ အလုပ္မလုပ္ႏိုင္တာ၊
• Hypertension ေသြးတိုး၊
• Atherosclerosis ေသြးေၾကာ မာ-က်ဥ္းေရာဂါ၊
• ေဆးလိပ္စြဲေသာက္တာ။
• Alcohol and tobacco use မူးယစ္ေဆးစြဲ၊ အရက္စြဲ၊
• အားကုန္ေနတာ၊
• လူအဝလြန္တာ၊
• Hypogonadism ေဟာ္မုန္းနည္းတာ၊
• Testosterone (တက္စတိုစတီရုန္း) ေဟာ္မုန္း နည္းေနတာ၊
• Arsenic poisoning (အာဆင္းနိတ္) အဆိပ္သင့္တာ၊
• ေဆးဝါးေၾကာင့္ျဖစ္တာေတြထဲမွာ (SSRIs) စိတ္က်ေဆးေတြ နဲ႔ Nicotine (နီကိုတင္း) မူးယစ္ေဆးေတြက အမ်ားဆံုး ျဖစ္တယ္။
• Spinal cord ခါးရိုးဆစ္ ထိခိုက္တာ၊ Brain injuries ဦးေႏွာက္ထိခိုက္တာ၊ Parkinson's disease (ပါကင္ဆန္) ေရာဂါ၊ Alzheimer's disease (အယ္လ္ဇိုင္းမား) ေရာဂါ၊ Multiple sclerosis (မာလ္တီပယ္-စကယ္လရိုးဆစ္) ေရာဂါ နဲ႔ Stroke (စထုပ္ခ္) ေရာဂါ၊ Cavernosal disorders (Peyronie's disease) ေရာဂါေတြ ရွိေနတာ။
• Colon အူမၾကီး၊ Prostate ဆီးက်ိတ္၊ Bladder ဆီးအိမ္၊ Rectum အစာေဟာင္းအိမ္ေတြမွာ ခြဲစိတ္တာ၊ ဓါတ္ကင္တာ၊
• Psychological causes စိတ္အေျခခံေတြကေတာ့ Performance anxiety လက္ေတြ႔စိုးရိမ္စိတ္၊ Stress စိတ္ဖိအား မ်ားျခင္း၊ Clinical depression တကယ့္စိတ္က်ေရာဂါ၊ Schizophrenia (စကစ္ဇိုဖရီးနီးယား)၊ Substance abuse ေဆးစြဲျခင္း၊ Panic disorder (ပင္းနစ္) ထိန္းမႏိုင္-သိမ္းမရ စိတ္ေရာဂါ၊ Generalized anxiety disorder အေထြေထြ စိတ္က်ျခင္း၊ Personality disorders (ပါဇင္နယ္လ္တီ) တကိုယ္ေရစိတ္ေရာဂါ၊ Negative feelings အဆိုးျမင္စိတ္ေတြ၊
• ၂ဝဝ၂ သုေတသနတခုအရ စက္ဘီးစီးတာနဲ႔လဲ ဆက္စပ္မႈရွိတယ္။
• ၂ဝ၁၁ သုေတသနတခုအရ NSAIDs အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးေတြကို တေန႔ ၃ ၾကိမ္၊ ၃ လမက ေသာက္သူေတြဟာ ၂၂% ပိုျဖစ္တာ ေတြ႔ရတယ္။

ေဆးစစ္နည္းေတြ -
• Hypogonadism, Prolactinoma, Coronary artery disease and Peripheral vascular disease နဲ႔ Diabetes ေရာဂါေတြရွိ-မရွိ စစ္ရမယ္။
• Duplex ultrasound ရိုက္ရင္ ေသြးစီးေလွ်ာက္မႈကို သိႏိုင္တယ္။
• Penile nerves function စမ္းသပ္နည္း၊
• Nocturnal penile tumescence (NPT)
• ေယာက္်ားတေယာက္ဟာ အိပ္ေနတံုး (REM) အဆင့္အတြင္းမွာ လိင္သန္မာမႈ ၅-၆ ၾကိမ္ျဖစ္တာ ပံုမွန္ပါ။ အဲလိုမျဖစ္ရင္
• Nerve function နဲ႔ Blood supply ေတြ ခ်ိဳ႕ယြင္းေနမယ္။
• Snap gauge နဲ႔ Strain gauge ကရိယာေတြနဲ႔ တိုင္းတာစစ္ေဆးႏိုင္တယ္။
• Penile biothesiometry စမ္းသပ္နည္း၊
• Dynamic infusion cavernosometry (DICC) နည္း၊
• Corpus cavernosometry နည္း၊
• Magnetic resonance angiography (MRA) နည္း။

Treatment ဘာလို႔ျဖစ္သလဲအေပၚ မူတည္ျပီး ကုသရတယ္။
• Arsenic poisoning (အာဆင္းနိတ္) အဆိပ္သင့္သူေတြမွာ Potassium (ပိုတက္ဆီယန္) ဓါတ္ဆား နည္းေနတာကို ျပင္ေပးရတယ္။
• Alprostadil penis suppository ေဆးကို ဆီးသြားျပြန္ထဲ ထည့္ေပးရတယ္။
• Injection therapy (Papaverine, Phentolamine, Prostaglandin E1) ေဆးကို လိင္အဂၤါမွာ ကိုယ့္ဖါသာ ထိုးရတယ္။ Alprostadil (Alprostadil, Caverject Impulse, Edex)
• Penile prosthesis လိင္အဂၤါအတု တပ္မယ္၊
• Penis pumps (Vacuum constriction device) (ပန္႔ပ္) ကရိယာ သံုးမယ္၊ (ေရးထားပါတယ္)
• Vascular reconstructive surgery ခြဲစိတ္ကုသနည္။
• Testosterone replacement (တက္စတိုစတီရုန္း) ေဟာ္မုန္းေပးျခင္း၊
• Phosphodiesterase type 5 inhibitors = Sildenafil (Viagra), Vardenafil (Levitra) နဲ႔ Tadalafil (Cialis) ေဆးေတြက အင္မတန္ ထိေရာက္တယ္။ ေရးထားပါတယ္။
• Alprostadil (Vitaros) cream လိမ္းေဆးလဲ ကေနဒါမွာ ခြင့္ျပဳခ်က္ ရထားတယ္။

Alternative medicine တျခားနည္းေတြ ရွိေပမဲ့ FDA ကေန အသိအမွတ္ျပဳေပးမထားပါ။
- Acupuncture အပ္စိုက္နည္း၊
- Korean red ginseng (Panax ginseng) ကိုရီးယား (ဂ်န္ဆင္း)၊
- Yohimbine (ယိုဟင္ဘီးန္)၊
- DHEA (dehydroepiandrosterone) (ဒီအိတ္ခ်္အီးေအ)၊
- Ginkgo (ဂ်င္ဂို)၊
- L-arginine (အယ္လ္-အာဂ်နင္း)၊
- Herbal Viagra ဟာဘယ္ ဗိုင္ယာဂရာ၊

Testosterone deficiency (တက္စတိုစတီရုန္း) ေဟာ္မုန္းနည္းေနသူဟာ
- လိင္စိတ္လာတာ နည္းေနမယ္၊
- ေနမေကာင္း ထိုင္မသာျဖစ္ေနမယ္၊
- စိတ္ဓါတ္ က်ေနမယ္၊
- အာရံုစိုက္ရတာ မွတ္သားရတာ အားနည္းေနမယ္၊
- ကိုယ္ခႏၶာလဲ ပိန္လွီေနမယ္၊
- Cholesterol metabolism (ကိုလက္စေထာ) အလုပ္မမွန္ျဖစ္ေနမယ္၊
- Anemia ေသြးအားနည္းေနမယ္၊
- Osteoporosis အရိုးအားနည္းေနမယ္၊
- ကိုယ္ေမႊးေပါက္တာ ပါးေနမယ္၊

Testosterone နည္း-မနည္း ေသြးစစ္ရင္သိမယ္။ မနက္ခင္းမွာ စမ္းတာပိုေကာင္းတယ္။ နည္းေနသူေတြကို
- Testosterone IM ၂-၃ ပါတ္တခါ ထိုးႏိုင္တယ္။
- Testosterone patches ကပ္ခြါကပ္ထားႏိုင္တယ္။ တေန႔တခါ ကပ္ရတယ္။ ေနရာေျပာင္းျပီးကပ္ႏိုင္တယ္။ ေသာက္ေဆး မရွိေသးပါ။ ရွိရင္လဲ အသဲကို ပိုထိခိုက္ေစႏိုင္တယ္။
- Testosterone ေဆးေပးရင္ Prostate ဆီးက်ိတ္ကိုၾကီးေစတယ္။ Prostate cancer ဆီးက်ိတ္-ကင္ဆာ ရွိရင္ မသင့္ဘူး။

Testosterone ေဆးရဲ႕ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြ -
- Acne အဆီျပန္မယ္၊ ဝက္ျခံေပါက္မယ္၊
- Fluid retention ဆီးအသြားရခက္ႏိုင္တယ္၊
- Breast enlargement ရင္သားထြားမယ္၊
- Sleep apnea အိပ္ေရးပ်က္မယ္၊
- Testicular size က်ား-အေစ့ ေသးသြားႏိုင္တယ္၊
- Cholesterol ကိုလက္စေထာ အနည္း-အမ်ားေျပာင္းမယ္၊
- Increase in red cell count ေသြးနီဥမ်ားမယ္၊
- Decrease in sperm count သုက္ပိုးနည္းေစျပီး ကေလးမရျဖစ္ေစႏိုင္တယ္၊

ဆရာဝန္မလိုဘဲ ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္တာေတြလဲ ရွိပါတယ္။
- လိင္ဆက္ဆံတာကို လိုတာထက္ပိုျပီး စိတ္လႈပ္ရွားေနတာ ျပင္ပါ။
- အလုပ္-မိသားစုအတြင္း စိတ္အခန္႔မသင့္ ျဖစ္ေနတာ ျပင္ပါ။
- ကိုယ့္ဇနီး-မိန္ကေလးနဲ႔ ဆက္ဆံေရး က်ဲေနတာ ျပင္ပါ။
- ကိုယ့္ကိုယ္ကို လိင္ကိစၥမွာ ယံုၾကည္မႈ မနည္းသင့့္ဘဲ နည္းေနတာ ျပင္ပါ။
- ကိုယ့္မိန္းကေလးေဖၚကေန အႏုတ္သေဘာ ေျပာတာကို ေျပာင္းေစပါ။ ေမ့ထားလိုက္ပါ။
- Lifestyle လူေနမႈဘဝ ပံုစံေပာင္းသင့္ရင္ ေျပာင္းပါ။ ဥပမာ Smoking ေဆးလိပ္၊ အရက္ျဖတ္ပါ၊ Lose weight ကိုယ္အေလးခ်ိန္ေလွ်ာ့ခ်ပါ၊ Aerobic exercise (ေအရိုးဘစ္) ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္တာ ပိုေကာင္းေစမယ္။

ေရာဂါအခံေတြလဲမရွိ၊ ေျပာခဲ့တာေတြကိုလဲ ျပင္လို႔မွ မရေသးရင္ Psychological counseling (Stress, Anxiety or Depression) စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ကုသမႈ ခံယူပါ။ သက္သာ-ေကာင္းမြန္-ေပ်ာက္ကင္းေစမွာ အမွန္ပါ။

Credit : ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Read More

Modified Penis ပန္းအဖ်ား အဆန္းအျပားလုပ္ျခင္းမ်ား - ဒုကၡေရာက္ႏိုင္စရာသူေတြအတြက္ အကူအညီျဖစ္ဖို႔ ျပန္တင္ေပးလိုက္ပါတယ္ ( ၁၈ႏွစ္ေက်ာ္မွ ဖတ္ပါ။)

ဒီစာကို ေဖ့စ္ဘြတ္မွာတင္ရမလား စဥ္းစားေနခဲ့တာ အေတာ္ၾကာပါျပီ။ အခုလဲ မတင္သင့္ဘူးလို႔ ေျပာမွာေတြ ရွိႏိုင္ပါတယ္။ အျပစ္တင္ခံျပီး၊ ဒုကၡေရာက္ေနသူေတြနဲ႔ ဒုကၡေရာက္ႏိုင္စရာသူေတြအတြက္ တင္ဘို႔ဆံုးျဖတ္လိုက္ပါတယ္။

ေယာက္်ားေတြ ကိုယ့္အဂၤါကို ဘာအတြက္ျဖစ္ျဖစ္ အဆန္းလုပ္တာေတြမွန္သမွ် ေနာက္ေၾကာင္း မေအးပါ။ အဆန္း ဆိုတာေတြက တကယ့္အဆန္းေတြ။ ပစၥည္းတမ်ိဳးမ်ိဳး ထည့္တာ၊ ေဆးထိုးတာေတြပါတယ္။ လူျဖစ္ရွံဳးတဲ့အထိ ဆက္ျဖစ္တာေတြ တကယ္ရွိပါတယ္။ တိုက္ရိုက္ေမးလို႔ တိုက္ရိုက္သာေျဖတာမို႔ ဘေလာ့ခ္မွာေရာ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာပါ မတင္ပါ။

၁။ က်ားအဂၤါေဆးထိုးတဲ့ အႏၲရာယ္ေတြ၊
၂။ အရပ္နည္း ထပ္ျပီးမလုပ္ၾကပါနဲ႔၊
၃။ က်ားအဂၤါ ၾကီးေစျခင္း (၆) ဆိုးက်ိဳးေတြ၊
၄။ က်ားလိင္အဂၤါ ေဆးထိုးျခင္း (၂) စာေတြေရးထားပါတယ္။ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာေတာ့ မတင္ပါ။

လူဆိုတာ အာရံုခံစားႏိုင္စြမ္း မတူၾကပါ။ ‘ကဲခ်င္သူ’ ရွိေပမဲ့၊ ‘ေလွၾကီးထိုးသမား’ ပိုမ်ားတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာလည္း ဒီလိုပါဘဲ။ အဆန္းဆိုတာမ်ိဳးက စိတ္ကိုလႈတ္ရွားေစႏိုင္ေပမဲ့ ေၾကာက္စရာလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ လူငယ္၊ လူလြတ္ဘဝမွာ စိတ္ေနာက္ လိုက္ရတာေတြ မ်ားၾကမယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘယ္သူမွ တသက္လံုး ငယ္မေနၾက၊ လြတ္မေနၾကပါ။ တခ်ိန္မွာ သူမ်ားထက္ ကဲခ်င္သူေတြဟာ သူမ်ားထက္ သတိကဲစရာေတြရွိပါမယ္။

• လိင္အဂၤါထဲေဆးထိုးျခင္း
ဆရာဝန္ေတြ က်ားလိင္အဂၤါကိုေဆးထိုးခိုင္းတာက Caverject ထိုးေဆးျဖစ္တယ္။ ပန္းေသပန္းညႇိဳးျဖစ္လို႔ ထိုးရတာပါ။ ေဆးကုေပးတာပါ။ ဒါေပမဲ့ အရပ္နည္းနဲ႔ လက္တည့္စမ္းၾကတယ္။ Vaseline နဲ႔ Olive oil ေတြကို ထိုးထည့္ၾကတယ္။ တျခားႏိုင္ငံေတြမွာသံုးတဲ့ Silicone နဲ႔ Paraffin ထက္ ရွာရတာလြယ္လို႔ ျဖစ္တယ္။ ပိုးဝင္တာ အနည္းနဲ႔အမ်ား ျဖစ္တယ္။ ေနာင္မွာ ထိုးထားတာေတြနဲ႔ အသားမာေတြကို ျပန္ထုတ္ျပစ္ဘို႔ ဆရာဝန္ေတြက အၾကံေပးရတယ္။ မိေမြးတိုင္း မဟုတ္ေတာ့ပါ။

အေလးစား သတၲဳေတြကိုလဲ ထည့္ၾကတယ္။ လိင္အဂၤါအနာ ျဖစ္ရင္ ကုသရတာ ပိုခက္ခဲတယ္။ ပံုမွန္ခြဲစိတ္ခမ္းသံုး ကရိယာေတြနဲ႔ မရတာမ်ိဳးျဖစ္တတ္တယ္။ Ring cutters, Bolt cutters, Motorized rotary tool စတဲ့ စက္ျပင္ကရိယာေတြ သံုးရတတ္တယ္။ Barbell နဲ႔ Sledgehammer head ေတြကို ထုတ္ေပးရတာ တကယ္ရွိတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ ‘စက္ဘီးေဘာေစ့’ ထည့္ထားတာကို ကိုယ္တိုင္ထုတ္ေပးရဘူးတယ္။ သူ႔ဇနီးပါလိုက္တာျပီး ခြဲထုတ္ခိုင္းတာပါ။

လိင္တံထဲ ေဆးထိုးၾကတဲ့ ထိုင္းအမ်ိဳးသား (၈) ဦးကို ေလ့လာမႈတခု လုပ္ထားတာ ရွိတယ္။ အသက္ ၂၄ ႏွစ္ကေန ၅၂ ႏွစ္အထိျဖစ္တယ္။ သူတို႔ထဲက ၇၅% မွာ လိင္အဂၤါနာတယ္လို႔ ေျပာတယ္။ အဲလိုျဖစ္သြားတာကို ေဆးကုေပးရတာလဲ မေအာင္ျမင္သေလာက္ရွိခဲ့တယ္။ ၈၇႕၅% က ကိုယ္တိုင္ ေဆးထိုးတာကို ေလ့လာမႈ မတိုင္ခင္ ပ်မ္းမွ် ၁႕၈ ႏွစ္တံုးက လုပ္ခဲ့တယ္။ သူတို႔အားလံုးဟာ လိင္ဆြဲေဆာင္မႈကို ေမွ်ာ္ကိုးျပီး သူငယ္ခ်င္းေတြ တိုက္တြန္းလို႔ လုပ္ၾကတာျဖစ္တယ္။ ဒီေလ့လာမႈထဲက လူေတြမွာ ေနာင္မွာ အနာျဖစ္တာ မေတြ႔ရေပမဲ့ အရင္ေလ့လာမႈမွာ လိင္တံမွာ အနာျဖစ္တာ ရွိတယ္။

• ပန္းအဖ်ား အဆန္းအျပားလုပ္ျခင္း
ေယာက္်ားအဂၤါမွာ အဆန္းထြင္တာေတြကို ေဆးရံုေတြမွာ လုပ္မေပးပါ။ လုပ္ေပးႏိုင္သူမ်ားကို တိုးတိုးတိတ္တိတ္ အပူကပ္ျပီး၊ တမင္တကာ ပစၥည္းတခုခု ထည့္ခိုင္းတတ္တယ္။ ဒီလိုလုပ္တာက စိတ္ကူးကေတာ့ ၾကီးေအာင္၊ ထူးေအာင္ ေနမွာေပါ့။ ခြဲစိတ္တံုးမွာ ပိုးမႊားမဝင္ရင္ ကံေကာင္းပါတယ္။ အမွန္က သီအိုရီအရေျပာရရင္ ကိုယ္ပိုင္ပစၥည္း မဟုတ္တာကို ကုိယ္ထဲမွာ ၾကာၾကာလက္မခံပါ။ ေနာက္ၾက ထုတ္ျပစ္ရမွာပါ။ ‘ေမာင္ေအး-ႏွစ္ခါနာ’ ျဖစ္ပါမယ္။

ေယာက္်ားအဂၤါမွာ တျခားအရာတခုခု စြပ္ထားတာ၊ ထိုးသြင္းထည့္ထားတာ၊ ေဆးတမ်ိဳးမ်ိဳးထိုးထားတဲ့လူနာေတြကို ေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ အေဖၚမိန္းမကေန ကူညီလုပ္ေပးတာလဲ ရွိတယ္။ အတူေနဖက္က ဘယ္လို စိတ္ထားမလဲ မေျပာတတ္ပါ။ တခါတေလဆိုတာမ်ိဳး စိတ္လႈပ္ရွားႏိုင္မယ္။ ဒါေပမဲ့ အမ်ားစုဟာ သဘာဝမဟုတ္တာကို လက္ခံဘို႔ ခက္မယ္ထင္ပါတယ္။ (ကြန္ဒြမ္) သံုးတာေတာင္ လက္မခံခ်င္တဲ့ မိန္းကေလးေတြ ရွိတယ္။

သူမ်ားကို ဆြဲေဆာင္ခ်င္တဲ့စိတ္ဆိုတာက ပံုမွန္ပါဘဲ။ ဒါေပမဲ့ လမ္းမွန္ပါေစ။ ကိုယ့္အေဖၚက ဘာကိုလိုလားသလဲ။ ‘ပိုက္ဆံေပးရသူဆိုရင္ ပိုက္ဆံသာလိုတာပါ’။ တရားဝင္အိမ္ေထာင္ျပဳထားသူအတြက္ ‘သာယာမႈ၊ ေက်နပ္မႈ၊ လံုျခံဳမႈ၊’ ေတြကို ေပးစြမ္း-ျဖည့္ဆီးႏိုင္ဘို႔ဟာ ကိုယ္အဂၤါထူးျခားတာထက္ ပိုပါတယ္။ ဂဏန္းလိုေျပာရင္ ရွည္တာ၊ ၾကီးတာေတြက အရည္အတြက္အရမ်ားတာ မွန္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ‘လူ႔ဆက္ဆံေရးဆိုတာ သခၤ်ာနည္းတက္ ေလးနက္-ႏူးညံ့၊ ရႈတ္ေထြး-က်ယ္ျပန္႔ပါတယ္’။

ဒီကိစၥမ်ိဳးကို ဗမာျပည္မွာ ခိုးေၾကာင္ခိုးဝွက္သာ လုပ္ရတာမို႔ ပိုျပီးစိတ္မခ်ရပါ။ ညေစ်းလို၊ ေန႔ခင္းလမ္းေဘးေစ်းလိုမွာ လူကဲခပ္ျပီး၊ လက္တို႔ေရာင္းတဲ့ အရာေတြဟာ အညာေတြပါ။ ပရုပ္အမႈံ႕ကို ပီယေဆးလိုလို၊ ဆြဲေဆာင္ေဆးလိုလို လုပ္ေရာင္းတာရွိတယ္။ ရာဘာကြင္းမွာ အေမႊးအမ်ဥ္ တပ္ေရာင္းတာလဲ ရွိတယ္။ ကိုယ့္အတြက္လဲ စိတ္မခ်ရသလို အေဖၚကိုလဲ ထိခိုက္ႏိုင္တယ္။ သူငယ္ခ်င္းေကာင္း ေရြးေပါင္းပါ။

• ေဂၚလီထည့္တာ အႏၲရာယ္ရွိႏုိင္ပါသလား။ ရုိးရိုးသာမန္နဲ႔ ဘာကြာႏုိင္ပါသလဲ။ သူငယ္ခ်င္းက ထည့္ထားပါတယ္ ဆရာ။ သူက အခုက်ေနာ္ကိုထည့္ဖို႔ တိုက္တြန္းေနလို႔ပါ။ ကိုယ့္အေပၚစြဲလမ္းမႈ ျဖစ္ေစတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဟုတ္ႏုိင္ပါ့မလား။

သူငယ္ခ်င္းကေျပာတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္အတြက္ဆိုရင္ သူေျပာတာ တခ်ိဳ႕တဝက္ မွန္ႏိုင္ပါတယ္။ လူဆိုတာ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ ဘယ္ကိစၥမွာျဖစ္ျဖစ္ အၾကိဳက္မတူၾကပါ။ တေယာက္ထဲေတာင္မွ တခ်ိန္နဲ႔ တခ်ိန္ မတူတတ္ပါ။ ေဆးပညာသက္သက္ ၾကည့္ေျပာရရင္ ကိုယ္အဂၤါထဲကို ပစၥည္းတခုခု ထည့္တယ္ဆိုတာ Foreign body တခု သြင္းထားတာပါ။ လူ႔ကိုယ္က ကိုယ့္အရာ မဟုတ္တာဆို လက္မခံဘူး။ ႏွလံုးအစားထိုး၊ အသဲအစားထိုး၊ ေက်ာက္ကပ္ အစားထိုးေပးရတာမွာ အဲဒီသေဘာကို လြန္ဆန္ဘို႔ ၾကိဳးစားရတာဟာ ဆရာဝန္ေတြအဖို႔ သိပ္ေခါင္းစားတယ္။ လူနာလည္း ေငြကုန္-လူပန္း မဟုတ္လား။ တမင္တကာ ခုခံအားနည္းေနေစေအာင္ေဆးမ်ိဳး ေပးေနရတယ္။

ခြဲစိတ္ကုသတဲ့အခါ ေသြးထြတ္တာ တားဘို႔ ေသြးေၾကာကို ခ်ည္ေပးရတဲ့ အပ္ခ်ည္စကိုေတာင္ တိုႏိုင္သမွ် တိုေအာင္ ျဖတ္ေပးမွ။ ေျခက်ိဳး-လက္က်ိဳး သတၴဳေခ်ာင္းထည့္ထားရင္လည္း ေနာက္ဆိုျပန္ ျဖဳတ္ေပးရတတ္တယ္။ လူ႔အေသြးအသားက သူ႔ကုိယ္ပိုင္မဟုတ္တာ ဝင္ေနလို႔ကေတာ့ ထုတ္ျပစ္ဘို႔ အခ်ိန္ရွိသ၍ ၾကိဳးပမ္းေနလိမ့္မယ္။ ဗုိက္ခြဲခ်ဳပ္ရိုးကေန အပ္ခ်ည္စ ျပန္ထုတ္ေပးရတာ အေၾကာင္း မဟုတ္လွဘူး။ သူငယ္ခ်င္းရဲ႕ ဟိုေနရာမွာ တခုခု ျဖစ္လို႔ကေတာ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ေျပာင္းျပန္ ျဖစ္သြားရင္ ျပီးပါေလေရာ။

• ဆရာဝန္ဘက္က လိုအပ္ခ်က္ (၅-၄-၂ဝ၁၄ ေန႔ရတဲ့စာပါ။)
နယ္ဘက္ကပါဆရာ။ အထူးကုေဆးခန္းမွာ ပန္းအဖ်ားလီွးတာ၊ Circumcision လို႔ ေျပာပါတယ္။ အေရျပား ျဖတ္တာ မ်ားသြားၿပီး၊ တိုသြားပါတယ္။ မိန္းမနဲ႔လည္း ဆက္ဆံဖို႔ ခက္ခဲေနပါတယ္။ ၂ ႏွစ္ခန႔္ ရိွပါၿပီ ကေလးလဲမရေတာ့ပါ၊ ကူညီပါဆရာ။

ေဆာရီးဗ်ာ။ ျဖစ္တတ္ၾကပါတယ္။ ကေလးမရေစတာကေတာ့ အဲဒီခြဲစိတ္မႈေၾကာင့္ မျဖစ္ႏိုင္ပါ။ ျဖတ္တာကလိုတာထက္ မ်ားသြားလို႔ ျဖစ္ပါမယ္။ ျပန္ေတာ့ အလိုလိုရွည္မလာႏိုင္ပါ။ ပလပ္စတစ္ခြဲစိတ္နည္းနဲ႔ လုပ္ရင္ ရႏိုင္ပါမယ္။ အေရျပား အစားထိုးေပးတာမ်ိဳးလုပ္ႏိုင္မယ္လို႔ မွန္းဆၾကည့္တာပါ။ ဆီးလမ္း အထူးကုဆရာဝန္ျဖစ္ျဖစ္၊ Plastic surgeon ကုိျဖစ္ျဖစ္ တိုင္ပင္ၾကည့္ပါ။

‘ပန္းအဖ်ား လွီးျဖတ္ေပးျခင္း’ ထဲမွာ ဒီလိုေရးခဲ့ပါတယ္။ ျဖတ္ေပးတာ နည္းရင္လဲ ကုေပးတာ အရာမေရာက္ဘူး။ ထပ္လုပ္ခ်င္ လုပ္ရတတ္တယ္။ ဒီ ‘ေအာ္ပေရးရွင္း’ က ‘ဗဲရီး-မိုင္နာ’ ပါ။ ဒါေပမဲ့ ကြ်မ္းက်င္တဲ့ ဆရာဝန္ကိုသာ အားကိုးပါ။ ‘ေရွ႕ေနပ်ိဳမွ၊ သမားအိုမွ’ ဆိုတာရွိတယ္ မဟုတ္လား။ အေတြ႕အၾကံဳမ်ားတဲ့ သူေတြက အေသးစိတ္ကအစ ၾကိဳျမင္တတ္တယ္။ ခြဲစိတ္ဆရာဝန္ တေယာက္ရဲ႕ ရွိအပ္တဲ့ အရည္အေသြး သံုးရပ္ဆိုတာ ေျပာစမွတ္ရွိတယ္။ (၁) အမ်ိဳးသမီးရဲ႕ လက္မ်ားလို ညင္သာ သိမ္ေမြ႔ရမယ္။ (၂) သိန္းငွက္တို႔ မ်က္စိလို စူးရွျပီး ျမင္ႏိုင္စြမ္း ေကာင္းရတယ္။ ေနာက္ဆံုး (၃) ျခေသၤ့တို႔ထံုး ႏွလံုးမူဆိုတာ ပိုအေရးၾကီးတယ္။ သားေကာင္ကိုဖမ္းရင္ သားေကာင္ၾကီးကို စိုက္ထုတ္တဲ့ လံု႔လနဲ႔ ယံုကေလးကို စိုက္ထုတ္ရတဲ့လံု႔လ အတူတူ ထားရတယ္၊ ‘မိုင္နာ-ေအာ္ပေရးရွင္း’ ဆိုျပီး ခပ္ေပါ့ေပါ့ မလုပ္ရဘူး။

Dr. တင္ေဆြ

Read More

ေလ့လာေရးကိုေလ့လာျခင္း(ေဒါက္တာတင့္ေဆြ)

လႊတ္ေတာ္နားေနခ်ိန္မွာ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ျပည္ပခရီးေတြ ထြက္ေနၾကတယ္။ ျပည္ပ ခရီးစဥ္ေတြမွာ မပါရသူေတြက ကိုယ့္မဲဆႏၵနယ္ေျမကို သြားၾကမယ္။ ကိုယ္ေနတဲ့ေနရာနဲ႔ အေရြးခံတာက တျခားစီ ျဖစ္ေနရင္ တမင္တကာ သြားၾကရမယ္။ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း လ်ာထားရာမွာ ေဒသခံကို ဦးစားေပးပါဆိုတဲ့ လမ္းညႊန္မူက ေနရာတိုင္းလိုလိုမွာ လူႀကိဳက္ မ်ားပါတယ္။ တျခားႏိုင္ငံေတြမွာလည္း အဲလိုပဲ။ ဒါေပမယ့္ ႁခြင္းခ်က္ဆိုတာ ရွိစျမဲပါ။ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးရဲထြန္းကေန သူတို႔ က်ားျဖဴပါတီက လာမယ့္ ၂ဝ၁၅ အတြက္ ကိုယ့္နယ္က လူကိုသာ ေရြးေစဖို႔ မူခ်ထားတယ္လို႔ ေျပာတယ္။ အန္အယ္လ္ဒီရဲ႕ မူကိုေတာ့ အျပင္မွာေနတဲ့ က်ေနာ္ကပဲ ေျပာလိုက္တယ္။ ပါတီဝင္မဟုတ္သူကိုပါ ပါတီကေန ေရြးခ်ယ္ခြင့္ေပးမယ္လို႔။
ဒီလို အျပန္အလွန္စကားကို (အင္ဒီယာနား) မွာေျပာၾကတာပါ။ မၾကာေသးခင္ကပဲ ျပည္ပခရီးထြက္ၾကသူေတြထဲက တစုရဲ႕ တဝက္နဲ႔ ေတြ႔ဆံု စကားေျပာခြင့္ၾကံဳခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ အဖြဲ႔ခြဲကို သမီးအိမ္မွာ ညေနစာ ေကြ်းေမြးဧည့္ခံဖို႔ အခြင့္ၾကံဳလို႔ပါ။ ေနာက္အဖြဲ႔ခြဲတခုက တျခားအခန္႔ ရွိတယ္တဲ့။ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးက ၂ ဦး၊ အန္အယ္လ္ဒီက ၂ ဦးနဲ႔ အက္စ္အန္ဒီပီက တဦး ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ ၅ ဦးနဲ႔ ၁၉၉ဝ လူေဟာင္း က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔ၾကတာကို ၆ ပြင့္ဆိုင္ေတာ့ ေျပာမရပါ။ က်ေနာ္တို႔က ပခံုးခ်င္းကပ္ထိုင္ၾကပါတယ္။
က်ေနာ္က ျပည္ပမွာ ေနရေပမယ့္ ျပည္တြင္းမွာ ေန႔တဓူဝဘာျဖစ္ေနသလည္းကို နားေထာင္မေနတဲ့ေန႔ရယ္လို႔ မရွိပါ။ ရက္ေပါင္း ၉၀၀၀ ေလာက္ရွိပါၿပီ။ တိုင္းျပည္က ထြက္ရကာစမွာ လိႈင္းတိုေရဒီယို တခုတည္းသာ ဆက္သြယ္ေရး နည္းလမ္း ရွိတယ္။ ေထာက္လွမ္းေရးအဖြဲ႔ႀကီး ေသာင္းက်န္းတဲ့ကာလေတြမွာ ျပည္တြင္းျပည္ပ ဆက္သြယ္ေရးဟာ အသက္နဲ႔ ရင္းလုပ္ရတဲ့ တာဝန္ ျဖစ္တယ္။ ေပးဆပ္လိုက္ရတာေတြ ရွိတယ္။ ကြယ္လြန္သူ အန္အယ္လ္ဒီပါတီက ကေလးၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဦးဒိုေထာင္းက က်ေနာ္နဲ႔ အျပန္အလွန္ စာေရးၾကလို႔ ေထာင္ ၇ ႏွစ္က်ခံသြားရတယ္။ တႏြယ္ငင္တစင္ပါ တျခား အမတ္ ၃ ေယာက္လည္းပါသြားတယ္။
တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ေတာ့ အနားကပ္လာၿပီလို႔ ေျပာႏိုင္လာပါတယ္။ အတြင္းထိလည္း ႏိႈက္ဖို႔ရာ လက္လွမ္းမီစျပဳလာၿပီ။ ေဒလီမွာ ေနရတုန္း ျမန္မာျပည္က ဘုရားဖူးေတြနဲ႔ ေဆးလာကုသူေတြသာ လာၾကတာ မ်ားတယ္။ အဲဒီကာလမွာ ျမန္မာျပည္က လာၾကသူ မွန္သမွ် က်ေနာ္ကို ေရွာင္ၾကရတယ္။ ဟိုတခ်ိန္က အနာႀကီးေရာဂါသည္ေတြကို ရြာျပင္ ထုတ္ထားၾကၿပီး၊ သူတို႔အနားလည္း လူမကပ္ရဲၾကသလိုေပါ့။ က်ေနာ္နဲ႔ ေတြ႔တာကို ေထာက္လွမ္းေရးက သိရင္ အလုပ္ျပဳတ္ၾကမွာ စိုးရိမ္ၾကရလို႔ပါ။ အခုေတာ့ HIV ေတြကိုလည္း မခြဲျခားပါ။
၁၉၉ဝ တုန္းက အန္အယ္လ္ဒီမွာ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေရြးခ်ယ္ရာမွာ ျပႆနာေတြ တကယ္ရွိခဲ့တယ္။ ဗဟိုခန္႔ဆိုတဲ့အသံုးဟာ မဆလေခတ္အေမြကုိ ရယူသလိုပဲ။ မေက်နပ္သူ ေတြက တသီးပုဂၢလ လုပ္ၾကရေတာ့ မဲေတြျပားၿပီး တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ တစညပါတီက အေခ်ာင္ အႏိုင္ရသြားခဲ့တယ္။ ၂ဝ၁၂ ခုႏွစ္ ၾကားျဖတ္မွာေတာ့ ေဒသခံမဟုတ္တဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြက အမ်ားစုလို႔ ေျပာရမယ္။ ေဒၚစုကိုယ္ကိုင္က စတယ္ မဟုတ္ပါလား။ က်ေနာ္နယ္ေဟာင္း ပုလဲကို ၁၉၉ဝ ဝက္လက္ၿမိဳ႕နယ္အမတ္ ေဒၚခင္စန္းလိႈင္က လာအေရြးခံရတာ ျဖစ္လာတယ္။ တရက္တည္းတခ်ိန္တည္းမွာ လာဖမ္းေတာ့ က်ေနာ္က လြတ္ေျပး၊ သူက အဖမ္းခံခဲ့ရတဲ့ ေဒါက္တာေဇာ္ျမင့္ေမာင္လည္း အမရပူရကေန ေက်ာက္ပန္းေတာင္သြား အေရြးခံရတယ္။
အခု စကားဝိုင္းမွာပါတဲ့ ဦးေအာင္ၾကည္ညြန္႔လည္း အရင္မြန္ျပည္နယ္ေခ်ာင္းဆံုကေန ေတာင္တြင္းႀကီးေရာက္သြားရတယ္။ သူနဲ႔ ပါတီတြင္း စကားေတြေျပာ ျဖစ္ၾကတယ္။ ၂ဝ၁၅ မွာ ဘယ္သူေတြ အေရြးခံၾကမလည္း။ အေရြးခံခ်င္သူေတြက မ်ားေနတယ္တဲ့။ အေရြးခံေစခ်င္သူမ်ိဳးကေတာ့ ျငင္းေနတာလည္း ရွိတယ္တဲ့။ ဆရာဝန္တေယာက္ နာမည္ ေျပာျပတယ္။ က်ေနာ္ကလည္း အလားတူပဲ နယ္က အေရြးခံေစခ်င္သူနဲ႔ က်ေနာ္ကလည္း သေဘာတူတဲ့ ဆရာဝန္တေယာက္က ျငင္းေနေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။
ဒီတခ်ည္မွာ တမ်ိဳးလုပ္စရာအေၾကာင္း ရွိလာပါတယ္။ ပါတီဝင္မဟုတ္သူကိုလည္း ပါတီကိုယ္စား အေရြးခံေစမယ္ဆိုတာ ဗ်ဴဟာအရ မွန္ပါတယ္။ မိတ္ေဆြျဖစ္လာတဲ့ အက္စ္အန္ဒီပီ ကအမတ္က ေဖ့စ္ဘြတ္ကေန အန္အယ္လ္ဒီထဲမွာ အရည္အခ်င္းရွိတဲ့သူေတြ မ်ားေစခ်င္တယ္လို႔ ေရးပါတယ္။ နယ္တနယ္ကဆရာဝန္တဦးအေၾကာင္း စကားစပ္မိၾကရင္း ေျပာျဖစ္သြားတာပါ။ အဲတာလည္း မျငင္းပါ။ က်ေနာ္ျမင္တာက ၂ဝ၁၅ မွာ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြ ေနရာအေရအတြက္က ပိုအေရးႀကီးတယ္။ အန္အယ္လ္ဒီမွာ ႏိုင္မယ့္သူေတြက ၿပိဳင္ၾကေစခ်င္တယ္။ ပါတီနာမည္နဲ႔ အေရြးခံသူတိုင္းအႏိုင္ရေရး အေဝးကေန ကူညီမယ္။ ဘာလို႔ မႏိုင္ရမွာလည္း။
အာဏာရ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးပါတီထဲမွာ ႏွစ္ပိုင္းျဖစ္ေနသလားဆိုတာကို မီဒီယာက ေစာေၾကာေနတာ ၾကာၿပီ။ (ဆတ္ခ်္ဖိုင္းယား) ပစ္ၾကည့္တာကေန စပါတယ္။ အဲဒီပါတီဝင္ေတြ ကိုယ္တိုင္က ျငင္းၾကတဲ့သူေရာ၊ ဟုတ္တယ္လို႔ ေျပာသူေရာ ေတြ႔ရပါတယ္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ အင္ဒီယာနာပိုးလစ္ကို ေရာက္လာတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက ေလ့လာေရးအဖြဲ႔ထဲမွာ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳဳးအမတ္ ဦးတင္ေမာင္ဦးကေတာ့ (ေအာ့ဖ္သရက္ေကာ့) ေျပာတာလားလို႔ေတာ့ မေမးမိပါ။ တကယ္ဟုတ္ပါတယ္တဲ့။ အေမရိကန္ကို ေရာက္ေနၾကတဲ့အဖြဲ႔နဲ႔ ေနာက္လာၾကအုန္းမယ့္အဖြဲ႔ ၂ ခုကိုၾကည့္လိုက္ရင္ ဗိုလ္မွဴးႀကီးေဟာင္းေျပာတာ မွန္ေနတယ္။
ေမလမကုန္ခင္မွာ (ယူအက္စ္-ျမန္မာ အင္ေဂ့ခ်္မင့္ ကြန္ဖရင့္) တခုကို IUPUI (အင္ဒီယာနာပိုးလစ္ ပူဂ်ဴး) တကၠသိုလ္မွာ လုပ္ပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီကိုလာမယ့္ ပုဂၢိဳလ္ေတြစာရင္းကို ၾကည့္လိုက္ရင္ အစုိးရအုပ္စု ျဖစ္ေနတာ ေတြ႔ရတယ္။ လက္ရွိ ေရာက္ေနတာက လႊတ္ေတာ္အုပ္စု။ အစိုးရနဲ႔ လႊတ္ေတာ္။ သေဘာသဘာဝအရ မတူၾကေပမယ့္ မူလဘူတ တူၾကတယ္။ ၾကံခိုင္ေရးက လာၾကသူေတြခ်ည္း ျဖစ္လို႔ပါ။ ဒါေပမယ့္ ဦးသိန္းစိန္နဲ႔ ဦးေရႊမန္း ႏွစ္ျခမ္းျဖစ္တယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲၿပီးလို႔ ၾကံ့ခိုင္ေရးပဲ အစိုးရဖြဲ႔ႏိုင္ရင္ေတာ့ အစံုလိုက္ အသစ္ျဖစ္လာစရာ ရွိေနပါတယ္။ ဒိုင္းဝန္ထက္ေတာ့ မကဲေကာင္းပါရ့ဲ။
ေနာက္ပြဲကို ဝါရွင္တန္ေန ျမန္မာသံအမတ္ႀကီး၊ သံရံုးစီးပြားေရးတာဝန္ခံတို႔က ဒုိင္ခံ ေျပာၾကမယ္။ အေမရိကန္၊ ၾသစေၾတးလ်က တာဝန္ရွိသူေတြနဲ႔ ဥေရာပျမန္မာရံုးကလည္း ေျပာၾကမယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ဗီဒီယိုမိန္းခြန္းနဲ႔ စမွာတဲ့။ ဒါဆို ဘာလည္း စဥ္းစာေနၾကပါလိမ့္မယ္။ က်ေနာ္ေတာ့ မအံ့ၾသမိပါ။ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးဟာ ေတြးစရာေတြနဲ႔ ေနခဲ့ရတာ ၾကာလွၿပီ မဟုတ္ပါလား။ ေဒၚစုကို အသံုးခ်တာလား၊ ေဒၚစုက အသံုးခ်ခံတာလား ေတြးတာက တိမ္ပါမယ္။ ဘယ္သူမွ ညံ့ၾကတာ မဟုတ္လို႔ ေတြးတဲ့သူက ညံ့လို႔မရပါ။
ညြန္႔ေပါင္းအသံထပ္ထြက္တာတယ္။ အဲတာလည္း ေဒၚစုကေန ေရြးေကာက္ပြဲကို သပိတ္ေမွာက္မလိုလို ေျပာသလိုမ်ိဳးနဲ႔ မကြာပါ။ က်ေနာ္ေတာ့ အမဲသားနဲ႔ ဝက္သား ေရာခ်က္တာ ၁၉၉ဝ ဇိုမီးအမတ္အိမ္မွာ တခါပဲ စားဖူးတယ္။
ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္အဖြဲမွာ ၁၂ ဦး ပါတယ္။ က်ေနာ္ေနထိုင္ရာၿမိဳ႕ကေန တက္ဆပ္စ္ျပည္နယ္ ၿမိဳ႕ေတာ္ ဒါးလပ္စ္ကို ဆက္သြားၾကတယ္။ ညေရာက္ေတာ့ ဦးရဲထြန္းက သူ႔ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ တင္လိုက္ပါတယ္။ သူတို႔အားလံုးကို ဂုဏ္ထူးေဆာင္ၿမိဳ႕ေတာ္သားအျဖစ္ ဒါးလပ္စ္ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္ကေန အသိအမွတ္ျပဳစာေတြ ေပးသတဲ့။ ဒါနဲ႔ (ကြန္မင့္) ကေန ျပန္ေရးလိုက္ပါတယ္။ ေအးဗ်ာ ႕႕႕ က်ေနာ္ နယူးေဒလီမွာ ၂၄ ႏွစ္ၾကာခဲ့တာ ဘာမွမရဘူး။ ခင္ဗ်ားတို႔က ၂၄ နာရီအတြင္း ရတယ္၊ ကြာပလို႔။
ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံႀကီး ၂ ခုက မတူၾကပါ။ စစ္တပ္ဦးစီးသမားေတြက ေန႔ခ်င္းၿပီး ဒီမိုကေရစီရၿပီတဲ့။ ႏိုင္ငံသားေတြအဖို႔မွာေတာ့ အခက္အခဲေတြ၊ ဒုကၡေတြဟာ ဘယ္ႏွစ္ႏွစ္ၾကာ ေလအံုးမည္ မသိပါ။ အစိုးရသစ္ ၄ ႏွစ္ဆိုတာ က်ေနာ္ အိႏၵိယကို ေရာက္ကာစလို ေက်ာက္တူး၊ ဝါးခုတ္၊ ရရာအလုပ္လုပ္ခဲ့ၾကရသလိုပဲ။
ျမန္မာအစိုးရကေန အေမရိကန္ ေလာ္ဘီ ငွားတဲ့သတင္းနဲ႔ အေမရိကန္ကို ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရးနဲ႔ ပြဲစားေတြ လာေနၾကတဲ့ သတင္းက ဆက္ေနတယ္။ က်န္းမာေရးစာေတြလည္း ေရးေနတာမို႔ ျမန္မာျပည္က ေရာဂါေတြ ေဝဒနာေတြအေၾကာင္း ေကာင္းေကာင္းသိတယ္။ အေမရိကမွာ အသည္းေရာင္ (စီ) ေဆး (ဆိုဗယ္လ္ဒီ) တျပားကို ေဒၚလာ ၁ဝဝဝ ေပးရၿပီး၊ ၁၂ ပတ္စာ ေဒၚလာ ၈၄၀၀၀ ကုန္တာမို႔ ျမန္မာအစိုးရကေန (ပိုဒက္စတာ) ကို ေပးရတဲ့ေငြဟာ အသည္းေရာင္ (စီ) လူနာ ၁ဝ ေယာက္စာနဲ႔ ညီတယ္။ ဆင္ပါးစပ္ႏွမ္းပက္သေလာက္ေတာ့ ျမန္မာအစိုးရ အက်ိဳးရပါလိမ့္မယ္။ လာမယ့္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးဆင္ျဖဴေတာ္ပါးစပ္ထဲ ဘယ္ေလာက္ခြံေကြ်းၾကမလည္း။
အေမရိကန္က ေကာင္းတဲ့နမူနာေတြကို အလည္လာၾကတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေတာ္ေတြကေန ယူေဆာင္သြားႏိုင္ၾကပါေစ။ ေကာင္းတဲ့ လႊတ္ေတာ္အျဖစ္ ေျပာင္းႏိုင္ၾကပါေစ။ ေကာင္းတဲ့အစိုးရေျပာင္းဖို႔ကေတာ့ မဲေပးၾကမယ့္သူမ်ားကေန အန္အယ္လ္ဒီကို မိုးဦးက်ႏွမ္းခင္းမွာ ႏွမ္းက်ဲပက္သလိုမဲေပးေပးၾကမွသာ ရႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။
ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
http://burmese.dvb.no/archives/92959

Read More

Tonsillitis အာသီးေရာင္ျခင္း

ဆရာ႐ွင့္ မိုးရြာလိုက္ေနပူလိုက္နဲ႔ ခုလည္ေခ်ာင္းနာ အာသီးေရာင္တာ ခဏခဏျဖစ္ေနတာေလးအတြက္ ကုသပံုနဲ႔ ကာကြယ္မႈ ႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈေလး ေျပာျပေပးေစလိုပါတယ္႐ွင့္။ ေလးစားပါတယ္႐ွင့္။ အမွားပါရင္ခြင့္လႊတ္ပါ႐ွင့္။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ဆရာ။

ေမးတဲ့သူ အသက္ မသိရပါ။ လူတိုင္းမွာ အာသီးရွိတယ္။ ဘယ္-ညာ ၂ ခု။ ေကာင္းေနရင္ မ်က္စိနဲ႔ျမင္ရဘူး။ ေရာင္လာမွသာ ၾကီးတာ၊ နီတာ၊ ျပည္တည္တာေတြ ျမင္ရ၊ ခံစားရတယ္။ ပါးစပ္ဟခိုင္းရင္ နီရဲ-ေရာင္ေနတဲ့ အာသီး တဖက္ျဖစ္ျဖစ္ ႏွစ္ဖက္လံုးျဖစ္ျဖစ္ ျမင္ရမယ္။ အစာမ်ိဳရမဲ့လမ္းကို က်ဥ္းရာကေန ပိတ္လုလုအထိ ၾကီးေနႏိုင္တယ္။ ေရာင္ရင္ လည္ေခ်ာင္းနာျပီး ဖ်ားမယ္။ ရက္တိုေရာင္ရာကေန ျပည္တည္ႏိုင္တယ္။

Strep throat လို႔ေခၚၾကတယ္။ အမ်ားစုက ေဆးမလိုဘဲေပ်ာက္တယ္။ ၄ဝ% က ၃ ရက္သာၾကာျပီး ၈၅% က တပါတ္သာ ၾကာတယ္။ Sore throat လည္ေခ်ာင္းနာနဲ႔ Tonsillitis အာသီးေရာင္တာကို ျဖစ္ေစတဲ့ ပိုး (ဗိုင္းရပ္စ္ နဲ႔ ဗက္တီးရီးယား) ေတြထဲက Group A beta-haemolytic Streptococci ဗက္တီးရီးယားဟာ Acute rheumatic fever ရက္တို ရူမက္တစ္ အဖ်ား ေရာဂါ နဲ႔ Post-Streptococcal Glomerulonephritis ေက်ာက္ကပ္ေရာင္ေရာဂါကို ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ Antibiotics ပိုးေသေဆးေပးရတယ္။ သုေတသနတခ်ိဳ႕က ဒီလိုေဆးေပးတာ အက်ိဳးနည္းနည္းသာရွိတယ္တဲ့။ တာရွည္ေပးဘို႔လိုသူကို Azithromycin ေပးႏိုင္တယ္။ Tympanostomy tube ျပြန္ထည့္ဘို႔လိုသူကို ထည့္ေပးရမယ္။

ရွားေပမဲ့ဆိုးတဲ့ Staphylococcus aureus ဗက္တီးရီးယားကေနလဲ ျဖစ္တယ္။ MRSA ဆိုရင္ေတာ္ေတာ့ေဆးကို ယဥ္တယ္။ Streptococcus pneumoniae, Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae, pertussis, Fusobacterium, diphtheria, syphilis, and gonorrhea ေတြကေနလဲျဖစ္ႏိုင္တယ္။ က်န္တာေတြလဲရွိေသးျပန္တယ္။
ျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္အမ်ိဳးအစားေတြက adenovirus, rhinovirus, influenza, coronavirus နဲ႔ respiratory syncytial virus ေတြျဖစ္ၾကတယ္။ Epstein-Barr virus, herpes simplex virus, cytomegalovirus, or HIV ဗိုင္းရပ္စ္ ေတြကေနလဲ ျဖစ္တယ္။

ေဆးကုတဲ့အခါ အနာသက္သာေဆး Paracetamol/Acetaminophen/Ibuprofen တခုခု ေပးရမယ္။ အနာသာမက အေရာင္လဲေလ်ာ့၊ အဖ်ားလဲက်တယ္။ ဆားေရေႏြး၊ ငံုေဆး၊ ေရခဲငံုတာေတြကလဲ သက္သာေစလို႔ သံုးသင့္တယ္။ Listerine mouth wash ေကာင္းတယ္။

ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ျဖစ္တာ ၾကာမယ္။ ခဏခဏျဖစ္ေနသူဟာ အလာဂ်ီျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဗက္တီးရီးယားေဆးနဲ႔ မရပါ။ Cetrizine ည ၁ လံုးေကာက္ပါ။ မတည့္တာကိုေရွာင္ပါ။ နာတာရွည္ေနသူကို Tonsillectomy ခြဲစိတ္ရတယ္။

Penicillin or amoxicillin ကို ဗက္တီးရီးယားေတြအတြက္ ပဌမတန္းစားအျဖစ္သံုးတယ္။ Cephalosporins နဲ႔ Erythromycin ေတြကဒုတိယေဆးအုပ္စုေတြျဖစ္တယ္။ ပနယ္စလင္ေဆး မတည့္သူကို Erythromycin ေပးႏိုင္တယ္။ ေနာက္တဆင့္ Clindamycin or Amoxicillin-Clavulanate ေဆးေပးမယ္။ Abscess ျပည္တည္ရင္ ခြဲထုတ္ရမယ္။

(၁) Amoxicillin အေမာက္ဆာစလင္
• အသက္ရွဴလမ္း အထက္ပိုင္းပိုးဝင္ျခင္း = တခါေသာက္ 250 - 500 mg တေန႔ ၃ ခါ၊ ၇-၁ဝ ရက္။ ဒါမွမဟုတ္ တခါေသာက္ 500 - 875 mg တေန႔ ၂ ခါ၊
• ေလျပြန္ေရာင္ျခင္း = တခါေသာက္ 250 - 500 mg တေန႔ ၃ ခါ၊ ၇-၁ဝ ရက္။ ဒါမွမဟုတ္ တခါေသာက္ 500 - 875 mg တေန႔ ၂ ခါ၊
• အာသီး-အာေခါင္ေရာင္ျခင္း = တခါေသာက္ 250 - 500 mg တေန႔ ၃ ခါ၊ ၇-၁ဝ ရက္။ ဒါမွမဟုတ္ တခါေသာက္ 500 - 875 mg တေန႔ ၂ ခါ၊
• Amoxicillin အေမာက္ဆာစလင္ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ား = ဝမ္းပ်က္၊ အေရျပားအနီျပင္ထြက္၊ ေဆးမတည့္ျဖစ္ျခင္း။

(၂) Azithromycin (အဇစ္သရိုမိုင္စင္)
ေဆးနာမည္ရင္းျဖစ္တယ္။ (မက္ခ႐ိုလုိက္အုပ္စု) ပဋိဇီဝေဆး ျဖစ္တယ္။ ေဆးကုမၸဏီေတြက Zithromax, Zithromax TRI-PAK, Zithromax, Z-PAK, Zmax နာမည္ေတြ ေပးထားတယ္။

Aluminum နဲ႔ Magnesium ပါတဲ့ Antacids ေလနာသက္သာေဆးေတြနဲ႔ တြဲမေသာက္ပါနဲ႔။ ေဆးကို အစာနဲ႔ နီးနီး-ေဝးေဝး ေပးႏိုင္တယ္။ ေဆးေၾကာင့္ ပ်ိဳ႕-အန္ခ်င္သူေတြက အစာနဲ႔ေသာက္ပါ။ ေရဖန္ခြက္တခြက္ ေသာက္ပါ။ ေန႔တိုင္း အခ်ိန္တူမွာ ေသာက္ပါ။ ေဆးသက္တမ္း ေကာင္းပါေစ။ Azithromycin extended-release suspension (Zmax) အမ်ိဳးအစား ေဆးရည္ဆိုရင္ အစာမစားခင္ ၂ နာရီၾကိဳတင္ ေသာက္ထားပါ။

• ရက္တို နားအလည္ပိုင္းေရာင္ျခင္း၊ လူစုလူေဝးက ရတဲ့ ႏူမိုးနီးယား၊ အာသီး-အာေခါင္ေရာင္ျခင္း၊ အေရျပားအနာမ်ား၊ ဆိုင္းနပ္စ္ ေရာဂါ။ STD (ကလာမိုင္ဒီးယား) ေၾကာင့္ ဆီးႁပြန္အဝ-သားအိမ္အဝ ေရာင္ျခင္း၊ = ပဌမေန႔မွာ 500 mg ေပး၊ ဒိေနာက္ 250 mg တရက္တခါ၊ ၄ ရက္။
• နာတာရွည္ ေလႁပြန္ေရာင္၊ (လိုင္မ္) ေရာဂါ၊ လိင္မွတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါမ်ား၊ ႏွလံုးအတြင္းသား-အ႐ိုးအဆစ္-အစာေျခလမ္း- သားအိမ္အဝ ေရာင္ျခင္း၊ နားျပည္ယိုျခင္း၊ သာမန္ တိုက္ဖြိဳက္၊ အသက္႐ွဴလမ္း၊ အေရျပား ပိုးဝင္ျခင္း၊ ႏူမိုးနီးယား = 250-500 mg Daily (7.5-20 mg/kg) တေန႔တခါေသာက္ပါ။
• နာတာရွည္ အသက္ရွဴလမ္းပိတ္ ေရာဂါ ျပန္ထျခင္း = 500 mg တရက္ေပး၊ ဒိေနာက္ 250 mg တရက္တခါ၊ ၄ ရက္ေပး။
• (ဂႏိုရီးယား) ဆီးျပြန္ေရာင္ျခင္း၊ သားအိမ္ဝေရာင္ျခင္း = 2 g တခါတည္းေပး။
• လိင္လမ္း (ရွန္ကာ) အနာ၊ (ဂႏိုရီးယား) မဟုတ္တဲ့ ဆီးျပြန္ေရာင္ျခင္း၊ သားအိမ္ဝေရာင္ျခင္း = 1 g တခါတည္းေပး။
• ဂိုႏိုးရီးယားေၾကာင့္ မ်က္စိနာျခင္း = 20 mg/kg တခါတည္းေပးပါ။ 1% မ်က္စဥ္းခပ္ပါ။
• ရက္တိုျဖစ္တဲ့ တင္ပါးဆံုတြင္း အဂၤါေတြေရာင္ျခင္း = 500 mg IV ကို ေသြးျပန္ေၾကာထဲ ၁ နာရီအတြင္းသြင္းပါ၊ ၁-၂ ရက္။
• STD လိင္ကတဆင့္ကူးစက္ေရာဂါ ကာကြယ္ရန္ = 1 g တခါတည္းေသာက္ပါ။
• STD လိင္ကတဆင့္ကူးစက္ေရာဂါ ကာကြယ္ရန္ = ေဆး ၃ မ်ိဳးတြဲနည္းအရ (Ceftriaxone or Cefixime + Metronidazole + Azithromycin or Doxycycline) ေပးပါ။

ကေလးေတြအတြက္ Azithromycin ေဆးရည္ 100mg/5mL နဲ႔ 200mg/5mL လာတယ္။ ထိုးေဆးမွာ 500mg ပါတယ္။ 250mg, 500mg, 600mg လာတယ္။
• နားအလည္ပိုင္းေရာင္ျခင္း၊ အသက္ ၆ လ အထက္ကေလး = 30 mg/kg for 3 days or 10 mg/kg x 1 on day 1 followed by 5 mg/kg 2 – 5 days
• လူစုလူေဝးကေနရတဲ့ ႏူမိုးနီးယား၊ အသက္ ၆ လ အထက္ကေလး = 10 mg/kg x 1 on day 1 followed by 5 mg/kg days 2 – 5 days
• ရက္တို ဗက္တီးရီးယားေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ဆိုင္းႏူဆိုက္တစ္ = 10 mg/kg oral suspension PO qDay x 3 days
• အာသီး၊ အာေခါင္ေရာင္ျခင္း၊ ၂ ႏွစ္အထက္ = 12 mg/kg PO qDay x 5 days; maximum 500 mg/day
• MAC ကာကြယ္ရန္၊ ၆ ႏွစ္အထက္ ကေလး = 20 mg/kg တပါတ္တခါေပးပါ။
Azithromycin (အဇစ္သရိုမိုင္စင္) ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး = ပ်ိဳ႕၊ ဝမ္းပ်က္၊ အန္၊ ၾကြက္တက္၊ ဗိုက္ေအာင့္၊ ေခါင္းကိုက္။

(၃) Ofloxacin (အိုဖေလာက္ဆာစင္)
• Generic ေဆးနာမည္ရင္းျဖစ္တယ္။ ေဆးကုမၸဏီေတြက နာမည္ေတြေပးထားတယ္။ ဥပမာ Floxin ပဋိဇီဝေဆး၊ (ဗက္တီးရီးယား) ေတြကိုႏိုင္တယ္။ ေဆးျပား 200mg, 300mg, 400mg နဲ႔လာတယ္။
• Haemophilus influenzae နဲ႔ Streptococcus pneumoniae ပိုးေတြေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ႏူမိုးနီးယား နဲ႔ ေလျပြန္ေရာင္တာကို အမ်ားဆံုးသံုးတယ္။
• Staphylococcus aureus နဲ႔ Streptococcus pyogenes ပိုးေတြေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ အေရျပားနာေတြ အတြက္လဲ သံုးတယ္။
• STDs လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါမ်ားေတြျဖစ္တဲ့ (ဂႏိုးရီးယား) နဲ႔ (ကလာမိုင္ဒီးယား) အတြက္လဲ သံုးတယ္။ (ဆစ္ဖလစ္) ကို မႏိုင္ဘူး။
• E. Coli ပိုးေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ဆီးလမ္းေရာင္တာနဲ႔ ဆီးက်ိတ္ေရာင္တာေတြအတြက္လဲ သံုးတယ္။
• Streptococcus, Enterococcus နဲ႔ Anaerobic bacteria ေတြကို ဒီေဆးကမႏိုင္ဘူး။
• ပန္းနာအတြက္သံုးတဲ့ Theophylline နဲ႔တြဲရင္ သတိထားရမယ္။ အတက္ေရာဂါရွိသူေတြကိုလဲ သတိထားရတယ္။ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ေအာက္ေကလး မေပးသင့္ဘူး။
• ဒီေဆးေသာက္ေနခ်ိန္မွာ ေနေရာင္သိပ္မထိတာေကာင္းတယ္။ ေသြးယိုတာ နဲနဲျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဆီးခ်ိဳ နဲနဲတက္ႏိုင္တယ္။
• ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္၊ ႏို႔တိုက္ခ်ိန္ေတြမွာ ဒီေဆးမေပးတာေကာင္းတယ္။

ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး = ပ်ိဳ႕၊ ဝမ္းပ်က္၊ အန္၊ ေခါင္းကိုက္။ အိပ္မရတာ၊ ေခါင္းမူးတာ၊ ယားတာ၊ အမ်ိဳးသမီးေတြ (ဗဂ်ိဳင္းနား) ေရာင္တာေတြျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဖေနာင့္ေၾကာကိုထိခိုက္ႏိုင္လို႔ ေဆးေပးေနတံုး ျပင္းျပင္းထံထံ ေလ့က်င့္ခန္း-အလုပ္လုပ္တာ ေရွာင္ရမယ္။

(အင္တီဘိုင္ေအာတစ္) ပဋိဇီဝေဆးေတြေၾကာင့္ အူေတြထဲမွာ ပံုမွန္ေနၾကတဲ့ (ဗက္တီးရီးယား) ေတြ အေျခအေန ေျပာင္းေစတယ္။ အူမၾကီးေရာင္တာ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ (ဖန္းဂတ္စ္) မိႈပိုးလဲဝင္လာႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕အမ်ိဳးသမီးေတြ အျဖဴဆင္းတာ အဲတာေၾကာင့္ျဖစ္တယ္။ မလိုပဲမေသာက္သင့္ပါ။ လိုသူေတြက မေသာက္ပဲမေနသင့္ပါ။ လိုတဲ့သူ မေသာက္ရင္ ေလးဖက္နာဆက္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
Dr. Tint Swe

Read More