CREDIT
သတင္းစံုေပ်ာ္၀င္အိုးၾကီးတြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ သတင္း၊ဓာတ္ပံုမ်ားသည္ သက္ဆိုင္သူမ်ား၏မူပိုင္သာျဖစ္ေၾကာင္း အသိေပးအပ္ပါသည္။
Showing posts with label health. Show all posts
Showing posts with label health. Show all posts
Monday, August 31, 2020
ဒီလို ေတြ စျဖစ္ တာ သိသိ ျခင္း သံပုရာ ရည္ ကို ေရေႏြးေႏြး နဲ႔ ေသာက္ လိုက္ပါ
ေဆး႐ုံံမွာ ကုသမႈခံ ယူရင္း ျပန္လည္ ေကာင္းမြန္ လာသည့္ လူနာမ်ား၏ ေျပာျပခ်က္…
ေန႔စဥ္ ေန႔တိုင္း
1. ဗီတာမင္စီ – 1000 ေသာက္ ရတယ္
2. ဗီတာမင္ အီး ေသာက္ရတယ္
3. နံနက္ 10:00 – 11:00 အခ်ိန္အေတာ အတြင္း ၁၅ – ၂၀ မိနစ္ၾကာ ေနပူစာ လႈံေပးရတယ္။
4. ၾကက္ဥ ၁လုံး စားေပးရတယ္။
5. အနားယူရတယ္။ အနည္းဆုံး ၇ – ၈ နာရီၾကာ အိပ္ရတယ္။
6. ေန႔စဥ္ ေရ ၁.၅ လီတာ (ေရသန႔္ဘူးႀကီး ၁ဗူးခြဲ) ေသာက္ရတယ္။ အစားအစာကို ပူပူေႏြးေႏြး စားရတယ္။ အစာ ေအးေနလို႔မရ။
ေဆး႐ုံမွာ အဲလိုေတြ ေနထိုင္ စားေသာက္ရတယ္။ ကိုရိုနာ ဗိုင္းရပ္စ္ရဲ့ ပီအိတ္ခ္် pH အဆင့္ဟာ ၅.၅ ကေန ၈.၅ အၾကား ေျပာင္းလဲ ေနပါတယ္။ ကိုရိုနာ ဗိုင္းရပ္စ္ကို တိုက္ခိုက္နိုင္ဖို႔ အတြက္ဆိုရင္ ဗိုင္းရပ္စ္ရဲ့ pH အဆင့္ထက္ ျမင့္တဲ့ အယ္လ္ ကာလီဓာတ္ပိုျမင့္တဲ့ အစားအစာေတြကို စားသုံးေပးရမယ္။
အယ္လ္ကာလီဓာတ္ ပိုျမင့္တဲ့ အစား အစာ အခ်ိဳ႕ –
ေရွာက္သီး – 9.9 pH သံပုရာသီး – 8.2 pH ေထာပတ္သီး – 15.6 pH ၾကက္သြန္ျဖဴ – 13.2 pH သရက္သီး – 8.7pH လိေမၼာ္သီးမ်ိဳး – 8.5pH – ဆန္းကစ္သီး
နာနတ္သီး – 12.7 pH
ဒန္ဒလီယြန္ – 22.7 pH
လိေမၼာ္သီး – 9.2 pH
ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ခံရေၾကာင္း ဘယ္လိုသိနိုင္မလဲ
1. လည္ေခ်ာင္းယားျခင္း
2. လည္ေခ်ာင္း ေျခာက္ျခင္;
3. ေခ်ာင္းေျခာက္ဆိုးျခင္း
4. ကိုယ္ပူခ်ိန္ ျမင့္ျခင္း
5. အသက္ရႉၾကပ္/ မဝျခင္း
6. အနံံ့ အရသာ မေတြ႕ေတာ့ျခင္း
ဒီလိုေတြ စျဖစ္တာ သိတာနဲ႔ ခ်က္ျခင္း သံပုရာရည္ ကို ေရေႏြးေႏြးနဲ႔ ေသာက္လိုက္ပါ။ ျမန္မာနိုင္ငံမွာေတာ့ နံနက္ ၁၀နာရီ မတိုင္ခင္မွာ ေနပူစာလႈံံတာ ပိုေကာင္းပါတယ္
ခရစ္ဒစ္
ဆေးရုံံမှာ ကုသမှုခံ ယူရင်း ပြန်လည် ကောင်းမွန် လာသည့် လူနာများ၏ ပြောပြချက်…
နေ့စဉ် နေ့တိုင်း
1. ဗီတာမင်စီ – 1000 သောက် ရတယ်
2. ဗီတာမင် အီး သောက်ရတယ်
3. နံနက် 10:00 – 11:00 အချိန်အတော အတွင်း ၁၅ – ၂၀ မိနစ်ကြာ နေပူစာ လှုံပေးရတယ်။
4. ကြက်ဥ ၁လုံး စားပေးရတယ်။
5. အနားယူရတယ်။ အနည်းဆုံး ၇ – ၈ နာရီကြာ အိပ်ရတယ်။
6. နေ့စဉ် ရေ ၁.၅ လီတာ (ရေသန့်ဘူးကြီး ၁ဗူးခွဲ) သောက်ရတယ်။ အစားအစာကို ပူပူနွေးနွေး စားရတယ်။ အစာ အေးနေလို့မရ။
ဆေးရုံမှာ အဲလိုတွေ နေထိုင် စားသောက်ရတယ်။ ကိုရိုနာ ဗိုင်းရပ်စ်ရဲ့ ပီအိတ်ခ်ျ pH အဆင့်ဟာ ၅.၅ ကနေ ၈.၅ အကြား ပြောင်းလဲ နေပါတယ်။ ကိုရိုနာ ဗိုင်းရပ်စ်ကို တိုက်ခိုက်နိုင်ဖို့ အတွက်ဆိုရင် ဗိုင်းရပ်စ်ရဲ့ pH အဆင့်ထက် မြင့်တဲ့ အယ်လ် ကာလီဓာတ်ပိုမြင့်တဲ့ အစားအစာတွေကို စားသုံးပေးရမယ်။
အယ်လ်ကာလီဓာတ် ပိုမြင့်တဲ့ အစား အစာ အချို့ –
ရှောက်သီး – 9.9 pH သံပုရာသီး – 8.2 pH ထောပတ်သီး – 15.6 pH ကြက်သွန်ဖြူ – 13.2 pH သရက်သီး – 8.7pH လိမ္မော်သီးမျိုး – 8.5pH – ဆန်းကစ်သီး
နာနတ်သီး – 12.7 pH
ဒန်ဒလီယွန် – 22.7 pH
လိမ္မော်သီး – 9.2 pH
ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ခံရကြောင်း ဘယ်လိုသိနိုင်မလဲ
1. လည်ချောင်းယားခြင်း
2. လည်ချောင်း ခြောက်ခြင်;
3. ချောင်းခြောက်ဆိုးခြင်း
4. ကိုယ်ပူချိန် မြင့်ခြင်း
5. အသက်ရှူကြပ်/ မဝခြင်း
6. အနံံ့ အရသာ မတွေ့တော့ခြင်း
ဒီလိုတွေ စဖြစ်တာ သိတာနဲ့ ချက်ခြင်း သံပုရာရည် ကို ရေနွေးနွေးနဲ့ သောက်လိုက်ပါ။ မြန်မာနိုင်ငံမှာတော့ နံနက် ၁၀နာရီ မတိုင်ခင်မှာ နေပူစာလှုံံတာ ပိုကောင်းပါတယ်
ခရစ်ဒစ်
Zawgyi
Sunday, August 23, 2020
သင့္ကို နာတာရွည္ ခါးနာျခင္း အေၾကာင္းကို ျဖစ္ေစသည့္ အဓိက အေၾကာင္းရင္းမ်ား
ခါးနာမႈ ျဖစ္ေစတဲ့ အရာေတြအေၾကာင္းကို နားလည္ဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ ဘာလို႔လဲ ဆိုေတာ့ ခါးနာျခင္းဟာ အျခားနာက်င္ျခင္းေတြဆီကုိ ဦးတည္သြားၿပီး ကိုယ္ခႏၶာအႏွံ႔အျပား မွာ အျခားျပႆနာေတြကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။
လူနာတစ္ေယာက္ဟာ ဆရာဝန္ကို ခါးနာလို႔လာျပရင္ တစ္ခုတည္းေသာနည္းက သူ႔ကို ကုသလိုက္တာပါပဲ။
လူနာကို ပိုမို အေသးစိတ္တဲ့ စမ္းသပ္စစ္ေဆးမႈေတြ ျပဳလုပ္ဖို႔ထက္ နာက်င္မႈကုသတဲ့ဆရာဝန္ဟာ ခါးနာတာေပ်ာက္ေအာင္သာ ကုသလိုက္ပါတယ္။ ဒီလိုကုသမႈဟာ ျပႆနာမ်ားစြာကိုျဖစ္ေစတတ္ပါတယ္။
ခါးနာရတဲ့အေၾကာင္းရင္း
ဒီလို္လုပ္မယ့္အစား ဘာျဖစ္လို႔ခါးနာေနတာလဲဆိုတာ ရွာၾကည့္သင့္ပါတယ္။ စျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ အေျမာက္အျမားရွိေပမယ့္ ခါးနာျခင္းဟာ ေအာက္ေဖၚျပပါ အခ်က္ ငါးခုထဲက တစ္ခုခုေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• ႂကြက္သား ပိုိုမို အားစိုက္ရျခင္း
• အဆစ္မ်က္ႏွာျပင္ နာက်င္ျခင္း
• Disc ေဖါင္းျခင္း
• Discogenic Pain နဲ႔
• Sacroiliac Joint pain တို႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။
ႂကြက္သားပိုမို အားစိုက္ရျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ခါးနာျခင္းဟာ ရုတ္တရက္ ခါးနာျခင္းေတြထဲက အျဖစ္အမ်ားဆံုးအခ်က္ျဖစ္ၿပီး ၉၅% ေလာက္ ရွိပါတယ္။
ေနာက္ေက်ာက ႂကြက္သားေတြကို ပိုမိုအလုပ္လုပ္ေစတဲ့အခါမွာ ဒီ ႂကြက္သားေတြ ဒဏ္ရာရတာကို ကာကြယ္ဖုိ႔အတြက္ သူတုိ႔ဟာ ဖ်တ္ခနဲ ရုန္းလိုက္ပါတယ္။
ဒီလိုျဖစ္ျခင္းနဲ႔ နာက်င္ျခင္းေတြဟာ လကၡဏာေတြ ျဖစ္ၿပီး လ်စ္လ်ဴမရႈသင့္ပါဘူး။ ကံေကာင္းစြာနဲ႔ပဲ ႂကြက္သားပိုမိုအားစိုက္တာေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ခါးနာျခင္းဟာ
ေပ်ာ့ၿပီးေတာ့ အျခားျပႆနာေတြ ဘာမွ ဆက္မျဖစ္ေစပဲ ကုသလိုက္တာနဲ႔ ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ပါတယ္။ ပံုမွန္အားျဖင့္ ႏွစ္ရက္ကေန တစ္ပတ္အတြင္း ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ပါတယ္။
ႂကြက္သားေၾကာင့္ ခါးနာျခင္းဟာ အေတာ္မ်ားမ်ားအတြက္ လြယ္လြယ္ကူကူ ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ေပမယ့္ အခ်ိဳ႕လူေတြအတြက္ကေတာ့ သူဟာ အျခားႀကီးမားတဲ့ ျပႆနာရဲ႕ အစျဖစ္္တတ္ပါတယ္။
ၾကြက္သား ဆက္လက္အားစိုက္ေနရမယ္ဆိုရင္ ႂကြက္သားေတြကို ဒဏ္ရာရေစၿပီးေတာ့ နာတာရွည္ ခါးနာျခင္းကို ျဖစ္ေစတတ္ပါတယ္။
ဒါဟာ ႏွစ္ပတ္ထက္ပိုၿပီး ၾကာျမင့္ေနမယ္ဆိုရင္ ဒါဟာ ႂကြက္သားနာက်င္ျခင္းေရာ ဟုတ္ရဲ႕ လား၊ နာက်င္ေနတဲ့ တစ္ခုခုကို ႂကြက္သားက ကာကြယ္ေပးေနတာမ်ားလားဆိုတာကို ေသခ်ာ ထည့္သြင္းစဥ္းစာသင့္ပါတယ္။
Facet Joint Pain ဟာ ေက်ာရိုးမရဲ႕ Facet Joint ေတြေရာင္ရမ္းလို႔ ျဖစ္တာျဖစ္ၿပီးေတာ့ ခါးနာျခင္းေတြရဲ႕ ဒုတိယ အေတြ႔အမ်ားဆံုးအေၾကာင္းရင္းျဖစ္ပါတယ္။
Facet Joint ေတြဟာ ေက်ာရိုးဆစ္ေတြနဲ႔ တြယ္ဆက္ေနပါတယ္။ နာတာရွည္ ခါးနာတဲ့သူေတြမွာ Facet Joint ေတြဟာ ၉၀%မွာ စစခ်င္း ဒဏ္ရာရတဲ့ေနရာေတြပဲျဖစ္ၿပီး
နာတာရွည္ ခါးနာျခင္းကို ျဖစ္ေစတတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Facet Joint Pain ရွိတဲ့ လူနာေတြဟာ သူျပန္႔မသြားခင္ အလ်င္အျမန္ ကုသသင့္ပါတယ္။
Disc Bulge ကေတာ့ MRI မွာ ေတြ႔ရတဲ့ ေက်ာရုိးဆစ္ႏွစ္ခုၾကားကို ခံထားတဲ့ ေပ်ာ့ေပ်ာင္းတဲ့ disc ေလးေတြဟာ ေနာက္ဘက္က ေၾကာရိုးတူးေျမာင္းဆီကို ေဖါင္းလာၿပီး နာက်င္မႈ ျဖစ္ေစတာပဲျဖစ္ပါတယ္။
ဒီလိုျဖစ္တာမ်ိဳး ပံုစံမ်ိဳးစံရွိၿပီးေတာ့ အကုန္လံုးကို ကုသမႈ တူညီစြာ ကုသႏိုင္ပါတယ္။
Disc Bulge Pain ဟာ ဒုတိယ အေတြ႔အမ်ားဆံုး နာတာရွည္ခါးနာျခင္း အေၾကာင္း ရင္းျဖစ္ၿပီးေတာ့ MRI မွာ အလြယ္တကူ ျပသႏိုင္တာေၾကာင့္ အမ်ားဆံုး အလြန္အကြ်ံ ေရာဂါအမည္တပ္ခံရတဲ့ နာက်င္မႈတစ္မ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီ Disc Buldge Pain ဟာ အနီးအနားက အာရံုေၾကာေတြ၊ တစ္ရွဴးေတြဆီကိုပါ နာက်င္မႈျဖစ္ပြားေစေပမယ့္ Discogenic Pain ကေတာ့ သူ႔ရဲ႕ အမွန္တကယ္ရွိတဲ့ Disc ေနရာမွာပဲ နာက်င္ေစတာျဖစ္ပါတယ္။
Disc ကေန လာတဲ့ နာက်င္မႈျဖစ္တာေၾကာင့္ ေရာဂါခံစားရသူဟာ လႈပ္လိုက္တာနဲ႔ နာႏိုင္ပါတယ္။
Discogenic Pain ကိုေတာ့ ေက်ာအလည္မွာ ခံစားရၿပီး Facet Pain နဲ႔ နာက်င္ပံုျခင္း ဆင္ဆင္တူတာေၾကာင့္ ေသခ်ာစြာ စစ္ေဆးဖို႔လိုပါတယ္။
Facet Pain နဲ႔ Disc Bulge Pain တို႔လိုမ်ိဳးပဲ discogenic pain ဟာ ဒဏ္ရာရရွိမႈကေန စတင္ျဖစ္ပြားႏိုင္ၿပီးေတာ့ အေၾကာင္းရင္းကေတာ့ တည္ၿငိမ္မႈ မရွိျခင္းနဲ႔ Bracing Muscles အားနည္းျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။
ခါးနာမႈကို ျဖစ္ေစတဲ့ Bracing Muscles ႏွစ္မိ်ဳးကေတာ့ gluteus bracing နဲ႔ deep bracing muscles of the spine တုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။
Sacroiliac Joint Pain ကေတာ့ သူ႔ နာမည္ မွာေျပာထားသလိုပဲ Sacroiliac Joint မွာ နာက်င္မႈျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာ ေက်ာရိုးမက တင္ပါးဆံုကို ဆက္တဲ့ေနရာမွာ တည္ရွိပါတယ္။
ဒီအဆစ္ဟာ အရြတ္ေတြနဲ႔ ကာရံထားၿပီး မလႈပ္ရွားႏိုင္ေအာင္ ျပဳလုပ္ထားတာပါ။
ဒါေပမယ့္ Bracing muscles အားနည္းတာေၾကာင့္ ေက်ာရိုးမက ေကာင္းေကာင္းမတည္ျငိမ္ဘူးဆိုရင္ ကိုယ္ခႏၶာဟာ လမ္းေလွ်ာက္ျခင္းကို ပံုစံတစ္မ်ိဳးနဲ႔ ေလွ်ာက္ႏိုင္ပါတယ္။
ဒီလိုေလွ်ာက္ျခင္းဟာ ေက်ာရိုးမကိုေတာ့ ျငိမ္ေအာင္ထိန္းေပးႏိုင္ေပမယ့္ သူဟာ SI Joint ပတ္ပတ္လည္က အရြတ္ေတြကို ဆြဲဆန္႔သလိုျဖစ္ၿပီး ပိုမိုအလုပ္လုပ္ေစကာ ေနာက္ဆံုးမွာ အဆစ္ကို ျငိမ္ေအာင္ မထိန္းႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။
လႈပ္လိုက္တာနဲ႔ နာက်င္မႈ ျဖစ္ေပၚႏိုင္ပါတယ္။ SI Joint Pain ေတြဟာ ခိုက္မိတာ (သို႔) မ်ိဳးရိုးဗီဇေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားႏိုင္ေပမယ့္ သူဟာ အဓိကအားျဖင့္ Bracing muscle အားနည္းျခင္းက ျဖစ္ေစတဲ့ နာတာရွည္ ခါးနာတာတစ္မ်ဳိး ျဖစ္ပါတယ္။
တကယ္လို႔လူနာေတြဟာ တိက်တဲ့ ေရာဂါစစ္ေဆးမႈနဲ႔ ကုသမႈကို မရရွိဘူးဆိုရင္ နာတာရွည္ ခါးနာျခင္းေတြဟာ ပုိဆိုးလာမွာပါ။
ဒါဟာေနာက္တစ္ျပန္ bracing muscles ေတြကို အားနည္းေစၿပီးေတာ့ ပိုမိုနာက်င္ေစပါတယ္။
ဒီအေျခအေနကို ေရွာင္က်ဥ္ဖို႔ ဆရာဝန္နဲ့ လူနာေတြဟာ ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြကို အတူစဥ္းစားသင့္ပါတယ္။
ခါးနာတာ ပိုပိုဆိုးလာတဲ့ အေျခအေနကေန စၿပီး စဥ္းစားသင့္ ပါတယ္။ လူ႔ကိုယ္ခႏၶာေတြဟာ စက္ကိရိယာေတြ မဟုတ္တာေၾကာင့္ အျမဲ ေကာင္းေကာင္း အလုပ္လုပ္ေအာင္ ဂရုစိုက္ေပးသင့္ပါတယ္။
Helloဆရာဝန္
Sunday, August 16, 2020
Whipple Procedure
ကိုစိုးမြင့် ခွဲစိတ်ကုသမှုကြီးလုပ်ရတယ်ဆိုတော့ ဘာဖြစ်တာလဲလို့ မေးကြတယ်။ ကျွန်တော်ကတော့ ကာယကံရှင်ခွင့်ပြုချက်စောင့်ပြီးမှ ပြောပြချင်လို့ မပြောဘဲထားခဲ့ပါတယ်။ အခုတော့ လူနာက ပြောစေချင်လို့၊ အထူးသဖြင့် Grand Hantha ဂရန်းဟံသာဆေးရုံက ခွဲစိတ်ကု ဆရာဝန် သမားတော်ကြီး ဒေါက်တာ ဒေါ်တင်တင်မာ၊ အစာအိမ် အူလမ်းကြောင်း နဲ့ အသဲ အထူးကု ဆရာကြီး ဦးသိန်းမြင့်၊ ရင်ကြပ်ပန်းနာ အထူးကုဆရာမကြီး သမားတော် ဒေါ်သန်းသန်းအေးတို့ကို ကျေးဇူးတင်စကား အမှတ်တရ ပြောကြားစေချင်လို့ပါ။
မြန်မာပြည်မှာ ဒါမျိုး ခွဲစိတ်ကုသမှုကြီး ပြောရရင် Whipple Procedure လုပ်နိုင်တာ ဂုဏ်ယူစရာလည်းဖြစ်ပါတယ်။ ပထမတော့ ကျွန်တော်တို့မယ် စိတ်ထဲထင်တာက မြန်မာပြည်မှာ ခွဲဖို့ အဆင်မပြေလောက်ဘူး၊ အဲဒီတော့ Whipple လုပ်နိ်ုင်တဲ့ အခြေခံအဆောက်အဦနဲ့ facility ရှိတဲ့ ထိုင်းကိုသွားမလား၊ အိန္ဒိယသွားခွဲမလားပေါ့။ နေရာစဉ်းစားရတာက ကုန်ကျစားရိတ်နဲ့ အထောက်အကူပေးနိုင်မယ့်သူတွေ ဘယ်လောက်ရှိလဲဆိုတာပေါ့။ အိန္ဒိယမှာတော့ ချန်နိုင်တို့ မွန်ဘိုင်းတို့မှာ ထိပ်တန်းပဲ။ ဒါပေမယ့် ကိုဗစ်-၁၉ ကာလ လေယာဉ်တွေမထွက်သလို ဝင်ခွင့်တွေပိတ်ပင်ထားတာရှိတယ်။ မြန်မာပြည်က အိန္ဒိယသံရုံးနဲ့ နယူးဒေလီက မြန်မာသံရုံးတွေက Relief flight လိုက်ခွင့်ရအောင် ကူညီပေးမယ်။ ဒါပေမယ့် Relief flight က ဂျူလိုင်လ
လယ်မှရမယ်။ ဒါ့အပြင် အိန္ဒိယရောက်ရင် ကွာရန်တင်းဝင်ရမယ်။ အိန္ဒိယမှာလက်ရှိက မြို့တွေက အပြင်ကလာသူတွေကို ကွာရန်တင်းသတ်မှတ်ထားတော့ လေယာဉ်က ဆိုက်တဲ့မြို့မှာ တစ်ခါ၊ ဆေးရုံရှိတဲ့ မြို့မှာ တစ်ခါ ကွာရန်တင်းဝင်ရမယ်ဆိုတော့ အချိန်က တစ်လလောက်ကြာသွားမယ်။ ဆရာဝန်ကြီး ဒေါက်တာသိန်းမြင့်က အန္တရာယ်မစွန့်စားစေချင်ဘူး။ အဲဒါနဲ့ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်ကြီး ဒေါက်တာ ဒေါ်တင်တင်မာကို လူနာအခြေအနေပြကြည့်တော့ ဆရာမကြီးက ၉၅ ရာခိုင်နှုန်း အောင်မြင်စေရမယ်တဲ့။ အဲမှာ စဉ်းစားရပြီ ခွဲမလား၊ လေယာဉ်စောင့်မလားပေါ့။ ကျွန်တော်လည်း ဆရာမကြီး နောက်ကြောင်းလိုက်ကြည့်တော့ အတွေ့အကြုံကောင်းတယ်။ အောင်မြင်တဲ့ရလာဒ်တွေအများကြီးရှိတယ်။ တည်ငြိမ်တယ်။ နောက် Confident ရှိတာကို ကြိုက်တယ်။ အဲဒီတော့ လူနာကသဘောထားမေးတော့ ခွဲဖို့တိုက်တွန်းလိုက်တယ်။
Whipple procedure ဝှစ်ပယ် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းလို့ ဆိုရမယ်ထင်တယ်။
ဒီခွဲစိတ်နည်းကို အမေရိကန်ခွဲစိတ်ဆရာဝန်ဖြစ်တဲ့ ဒေါက်တာ အလန် ဝှစ်ပယ် Allen Whipple က ထွင်ခဲ့တာဖြစ်လို့ သူ့ကိုဂုဏ်ပြုမှည့်ခေါ်ထားတာပါ။
Whipple procedure ကို မှုန့်ချိုအိတ်နဲ့ဆိုင်တဲ့ ကင်ဆာတွေကို ကုသတဲ့နေရာမယ်သုံးပါတယ်။ မှုန့်ချိုအိတ်၊ အူနဲ့ သည်းခြေပြွန်တို့မှာ အကြိတ်တည်တာနဲ့ အလုပ်လုပ်ပုံမမှန်တော့တာတွေအတွက် ကုသဖို့ပေါ့။
မှုန့်ချိုအိတ်ရဲ့ ခေါင်း၊ အူသိမ်ပိုင်း၊ သည်းခြေအိတ်နဲ့ သည်းခြေပြွန်တို့ကို ဖြတ်ထုတ်ပစ်ရတာဖြစ်ပါတယ်။
အစာအဟာရတွေကို ချေဖျက်ဖို့အတွက် သည်းခြေက အရည်တွေထုတ်ပေးတယ်။ ဒီအရည်တွေကို သည်းခြေပြွန်ကနေတဆင့် အစာခြေတဲ့အင်္ဂါအဖွဲ့အစည်းတွေကိုပို့ပေးတယ်။ သည်းခြေပြွန်မှာ အကျိတ်တည်တော့ သည်းခြေပြွန်ပိတ်ဆို့မှုဖြစ်တယ်။ အဲဒီတော့ အစာချေဖျက်မှုစနစ်ပျက်ပြားသွားတယ်။
ဘာလို့ကျန်တာတွေဖြတ်ထုတ်ရလဲဆိုတော့ အူသိမ်က ထုတ်ပေးတဲ့ ဟိုမုန်းက သည်းခြေကို အလုပ်လုပ်စေတယ်။ Duodenum ကိုထုတ်လိုက်တဲ့အတွက် ဟိုမုန်းတွေမထွက်တော့ဘူး။ ဒါ့အပြင် တစ်စုံလုံးကိုထုတ်လိုက်တဲ့အတွက် သည်းခြေမှာ သွေးလွှတ်ကြောက သွေးလည်းမရောက်တော့ဘူး။ ခန္ဓာကိုယ်မှာ သည်းခြေကိုထုတ်လိုက်တာ လူနာမှာ ဘာအကျိုးဆက်မှ မရှိဘူးလို့ဆိုတယ်။
ခွဲစိတ်ဖြတ်တောက်ပြန်ဆက်လုပ်ရတာမှာ ကိုယ်တွင်းကလီစာအားဖြင့် လေးနေရာရှိတယ်။ မှုန့်ချိုအိတ်၊ သည်းခြေပြွန်၊ အူ၊ အစာအိမ်တွေပါဝင်တယ်.
အင်မတန်မှ ရှုတ်ထွေးတဲ့ ခွဲစိတ်ကုသမှုပြီး အန္တရာယ်လည်းများလှပါတယ်။ ခွဲစိတ်ကုသမှုက လေးနာရီကနေ ၁၂ နာရီလောက်အထိ ကြာတတ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မေ့ဆေးပေးပြီးခွဲတာဆိုတော့ လူနာကတော့ သတိထားမိမှာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။
တွဲထားတဲ့ ပုံကိုကြည့်လိုက်ရင်မြင်သာတယ်၊ ခရမ်းရောင်အပိုင်းတစ်ခုလုံးကို ဖြတ်ထုတ်ပစ်လိုက်တာပါပဲ။
ကိုစိုးမြင့်မှာ ဒီခွဲစိတ်ကုသမှု ခြောက်နာရီလောက်ကြာတယ်၊ အောင်အောင်မြင်မြင်ဖြစ်သွားခဲ့တယ်။ အဲသလိုဖြစ်အောင် စွမ်းဆောင်နိုင်တဲ့ ဦးဆောင်ဆရာဝန်ဖြစ်တဲ့ ခွဲစိတ်ကု ဆရာဝန် သမားတော်က ဒေါ်တင်တင်မာနဲ့ အတူ ဆရာကြီး ဦးသိန်းမြင့်၊ သမားတော် ဒေါ်သန်းသန်းအေးတို့ကို ကျေးဇူးတင်စရာပါပဲ။ ခွဲစိတ်အဖွဲ့ထဲက သူနာပြုတွေလည်း ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ခြောက်နာရီဆက်တိုက်လုပ်ရတဲ့ အလုပ် မလွယ်တာစဉ်းစားကြည့်။
Biopsy ရလာဒ်ထွက်လာတော့လည်း စောစောခွဲလိုက်တာ ကံကောင်းတယ် သို့မဟုတ် မှန်တယ်ဆိုတာ တွေ့လာရတယ်။
အခုဆို လူနာက အစားပြန်စားတာကျင့်နေပြီ။ လမ်းဖြေးဖြေးလျှောက်တာမျိုးလို အဆုတ်အားကောင်းအောင်လုပ်တာမျိုးလို ကာယလေ့ကျင့်တာပြန်လုပ်နေပြီ။ လူကောင်းလိုပြန်ဖြစ်ဖို့တော့ အချိန်ယူရပါဦးမယ်။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် တောင်ကြီးတစ်တောင်ကိုကျော်နိုင်ခဲ့ပါပြီ။
https://www.youtube.com/watch?v=68XsPhyMEZA
Zawgyi
ကိုစိုးျမင့္ ခြဲစိတ္ကုသမႈႀကီးလုပ္ရတယ္ဆိုေတာ့ ဘာျဖစ္တာလဲလို႔ ေမးၾကတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့ ကာယကံရွင္ခြင့္ျပဳခ်က္ေစာင့္ၿပီးမွ ေျပာျပခ်င္လို႔ မေျပာဘဲထားခဲ့ပါတယ္။ အခုေတာ့ လူနာက ေျပာေစခ်င္လို႔၊ အထူးသျဖင့္ Grand Hantha ဂရန္းဟံသာေဆး႐ုံက ခြဲစိတ္ကု ဆရာ၀န္ သမားေတာ္ႀကီး ေဒါက္တာ ေဒၚတင္တင္မာ၊ အစာအိမ္ အူလမ္းေၾကာင္း နဲ႔ အသဲ အထူးကု ဆရာႀကီး ဦးသိန္းျမင့္၊ ရင္ၾကပ္ပန္းနာ အထူးကုဆရာမႀကီး သမားေတာ္ ေဒၚသန္းသန္းေအးတို႔ကို ေက်းဇူးတင္စကား အမွတ္တရ ေျပာၾကားေစခ်င္လို႔ပါ။
ျမန္မာျပည္မွာ ဒါမ်ဳိး ခြဲစိတ္ကုသမႈႀကီး ေျပာရရင္ Whipple Procedure လုပ္ႏိုင္တာ ဂုဏ္ယူစရာလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ပထမေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔မယ္ စိတ္ထဲထင္တာက ျမန္မာျပည္မွာ ခြဲဖို႔ အဆင္မေျပေလာက္ဘူး၊ အဲဒီေတာ့ Whipple လုပ္ႏိ္္ုင္တဲ့ အေျခခံအေဆာက္အဦနဲ႔ facility ရွိတဲ့ ထိုင္းကိုသြားမလား၊ အိႏၵိယသြားခြဲမလားေပါ့။ ေနရာစဥ္းစားရတာက ကုန္က်စားရိ္တ္နဲ႔ အေထာက္အကူေပးႏိုင္မယ့္သူေတြ ဘယ္ေလာက္ရွိလဲဆိုတာေပါ့။ အိႏၵိယမွာေတာ့ ခ်န္ႏိုင္တို႔ မြန္ဘိုင္းတို႔မွာ ထိပ္တန္းပဲ။ ဒါေပမယ့္ ကိုဗစ္-၁၉ ကာလ ေလယာဥ္ေတြမထြက္သလို ၀င္ခြင့္ေတြပိတ္ပင္ထားတာရွိတယ္။ ျမန္မာျပည္က အိႏၵိယသံရံုးနဲ႔ နယူးေဒလီက ျမန္မာသံရံုးေတြက Relief flight လိုက္ခြင့္ရေအာင္ ကူညီေပးမယ္။ ဒါေပမယ့္ Relief flight က ဂ်ဴလိုင္လလည္မွရမယ္။ ဒါ့အျပင္ အိႏၵိယေရာက္ရင္ ကြာရန္တင္း၀င္ရမယ္။ အိႏၵိယမွာလက္ရွိက ၿမိဳ႔ေတြက အျပင္ကလာသူေတြကို ကြာရန္တင္းသတ္မွတ္ထားေတာ့ ေလယာဥ္က ဆိုက္တဲ့ၿမိဳ႔မွာ တစ္ခါ၊ ေဆးရံုရွိတဲ့ ၿမိဳ႔မွာ တစ္ခါ ကြာရန္တင္း၀င္ရမယ္ဆိုေတာ့ အခ်ိန္က တစ္လေလာက္ၾကာသြားမယ္။ ဆရာ၀န္ႀကီး ေဒါက္တာသိန္းျမင့္က အႏၲရာယ္မစြန္႔စားေစခ်င္ဘူး။ အဲဒါနဲ႔ ခြဲစိတ္ဆရာ၀န္ႀကီး ေဒါက္တာ ေဒၚတင္တင္မာကို လူနာအေျခအေနျပၾကည့္ေတာ့ ဆရာမႀကီးက ၉၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ေအာင္ျမင္ေစရမယ္တဲ့။ အဲမွာ စဥ္းစားရၿပီ ခြဲမလား၊ ေလယာဥ္ေစာင့္မလားေပါ့။ ကြ်န္ေတာ္လည္း ဆရာမႀကီး ေနာက္ေၾကာင္းလိုက္ၾကည့္ေတာ့ အေတြ႕အၾကံဳေကာင္းတယ္။ ေအာင္ျမင္တဲ့ရလာဒ္ေတြအမ်ားႀကီးရွိတယ္။ တည္ၿငိမ္တယ္။ ေနာက္ Confident ရွိတာကို ႀကိဳက္တယ္။ အဲဒီေတာ့ လူနာကသေဘာထားေမးေတာ့ ခြဲဖို႔တိုက္တြန္းလိုက္တယ္။
Whipple procedure ဝွစ္ပယ္ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းလို႔ ဆိုရမယ္ထင္တယ္။
ဒီခြဲစိတ္နည္းကို အေမရိကန္ခြဲစိတ္ဆရာဝန္ျဖစ္တဲ့ ေဒါက္တာ အလန္ ဝွစ္ပယ္ Allen Whipple က ထြင္ခဲ့တာျဖစ္လို႔ သူ႔ကိုဂုဏ္ျပဳမွည့္ေခၚထားတာပါ။
Whipple procedure ကို မႈန႔္ခ်ိဳအိတ္နဲ႔ဆိုင္တဲ့ ကင္ဆာေတြကို ကုသတဲ့ေနရာမယ္သုံးပါတယ္။ မႈန႔္ခ်ိဳအိတ္၊ အူနဲ႔ သည္းေျခႁပြန္တို႔မွာ အႀကိတ္တည္တာနဲ႔ အလုပ္လုပ္ပုံမမွန္ေတာ့တာေတြအတြက္ ကုသဖို႔ေပါ့။
မႈန႔္ခ်ိဳအိတ္ရဲ႕ ေခါင္း၊ အူသိမ္ပိုင္း၊ သည္းေျခအိတ္နဲ႔ သည္းေျခႁပြန္တို႔ကို ျဖတ္ထုတ္ပစ္ရတာျဖစ္ပါတယ္။
အစာအဟာရေတြကို ေခ်ဖ်က္ဖို႔အတြက္ သည္းေျခက အရည္ေတြထုတ္ေပးတယ္။ ဒီအရည္ေတြကို သည္းေျခႁပြန္ကေနတဆင့္ အစာေျခတဲ့အဂၤါအဖြဲ႕အစည္းေတြကိုပို႔ေပးတယ္။ သည္းေျခႁပြန္မွာ အက်ိတ္တည္ေတာ့ သည္းေျခႁပြန္ပိတ္ဆို႔မႈျဖစ္တယ္။ အဲဒီေတာ့ အစာေခ်ဖ်က္မႈစနစ္ပ်က္ျပားသြားတယ္။
ဘာလို႔က်န္တာေတြျဖတ္ထုတ္ရလဲဆိုေတာ့ အူသိမ္က ထုတ္ေပးတဲ့ ဟိုမုန္းက သည္းေျခကို အလုပ္လုပ္ေစတယ္။ Duodenum ကိုထုတ္လိုက္တဲ့အတြက္ ဟိုမုန္းေတြမထြက္ေတာ့ဘူး။ ဒါ့အျပင္ တစ္စုံလုံးကိုထုတ္လိုက္တဲ့အတြက္ သည္းေျခမွာ ေသြးလႊတ္ေၾကာက ေသြးလည္းမေရာက္ေတာ့ဘူး။ ခႏၶာကိုယ္မွာ သည္းေျခကိုထုတ္လိုက္တာ လူနာမွာ ဘာအက်ိဳးဆက္မွ မရွိဘူးလို႔ဆိုတယ္။
ခြဲစိတ္ျဖတ္ေတာက္ျပန္ဆက္လုပ္ရတာမွာ ကိုယ္တြင္းကလီစာအားျဖင့္ ေလးေနရာရွိတယ္။ မႈန႔္ခ်ိဳအိတ္၊ သည္းေျခႁပြန္၊ အူ၊ အစာအိမ္ေတြပါဝင္တယ္.
အင္မတန္မွ ရႈတ္ေထြးတဲ့ ခြဲစိတ္ကုသမႈၿပီး အႏၲရာယ္လည္းမ်ားလွပါတယ္။ ခြဲစိတ္ကုသမႈက ေလးနာရီကေန ၁၂ နာရီေလာက္အထိ ၾကာတတ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ေမ့ေဆးေပးၿပီးခြဲတာဆိုေတာ့ လူနာကေတာ့ သတိထားမိမွာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။
တြဲထားတဲ့ ပုံကိုၾကည့္လိုက္ရင္ျမင္သာတယ္၊ ခရမ္းေရာင္အပိုင္းတစ္ခုလုံးကို ျဖတ္ထုတ္ပစ္လိုက္တာပါပဲ။
ကိုစိုးျမင့္မွာ ဒီခြဲစိတ္ကုသမႈ ေျခာက္နာရီေလာက္ၾကာတယ္၊ ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ျဖစ္သြားခဲ့တယ္။ အဲသလိုျဖစ္ေအာင္ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္တဲ့ ဦးေဆာင္ဆရာဝန္ျဖစ္တဲ့ ခြဲစိတ္ကု ဆရာဝန္ သမားေတာ္က ေဒၚတင္တင္မာနဲ႔ အတူ ဆရာႀကီး ဦးသိန္းျမင့္၊ သမားေတာ္ ေဒၚသန္းသန္းေအးတို႔ကို ေက်းဇူးတင္စရာပါပဲ။ ခြဲစိတ္အဖြဲ႕ထဲက သူနာျပဳေတြလည္း ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ ေျခာက္နာရီဆက္တိုက္လုပ္ရတဲ့ အလုပ္ မလြယ္တာစဥ္းစားၾကည့္။
Biopsy ရလာဒ္ထြက္လာေတာ့လည္း ေစာေစာခြဲလိုက္တာ ကံေကာင္းတယ္ သို႔မဟုတ္ မွန္တယ္ဆိုတာ ေတြ႕လာရတယ္။
အခုဆို လူနာက အစားျပန္စားတာက်င့္ေနၿပီ။ လမ္းေျဖးေျဖးေလွ်ာက္တာမ်ဳိးလို အဆုတ္အားေကာင္းေအာင္လုပ္တာမ်ဳိးလို ကာယေလ့က်င့္တာျပန္လုပ္ေနၿပီ။ လူေကာင္းလိုျပန္ျဖစ္ဖို႔ေတာ့ အခ်ိန္ယူရပါဦးမယ္။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ေတာင္ႀကီးတစ္ေတာင္ကိုေက်ာ္ႏိုင္ခဲ့ပါၿပီ။
Tuesday, April 14, 2020
Mind-Body Axis သို့မဟုတ် HPA Axis
စိတ်သို့မဟုတ် ဦးနှောက်က ဟော်မုန်းထုတ်ဂလင်းတွေ(endocrine glands)တွေကို hypothalmus ကနေတစ်ဆင့် အဆင့်ဆင့်ထိမ်းကွပ်မောင်းနှင်တယ်။
စိတ်နှင့်ခန္ဓာတုန့်ပြန်မှုတွေအတွက် hypothalmus ကအဓိကကျတယ်လို့ပြောလို့ရပါတယ်။
တွေးတောခံစားမှု,အာရုံငါးပါးကနေရိုက်ခတ်မှုတွေဟာ
thalmic,limbic,corticalအစရှိတဲ့ လမ်းကြောင်းအမျိုးမျိုးကနေ hypothalmus ကိုလာရောက်ရိုက်ခတ်စေပြီး
ဟော်မုန်းထုတ်လွှတ်မှုတွေကိုပြောင်းစေပါတယ်။
Stress hormoneတွေဖြစ်တဲ့ catecholaminesတွေ cortisolတွေကိုကျောက်ကပ်ပေါ်မှာရှိတဲ့ Adrenal glandsတွေကထုတ်ပေးဖို့အတွက် brainအောက်ခြေက Pituitary gland ကနေတဆင့်ခံပြီးHypothalmusကခိုင်းပါတယ်။
ဒီလို Hypothalmus-Pituitary-Adrenal တုန့်ပြန်မှုလမ်းကြောင်းကို HPA axisလို့ခေါ်ပါတယ်။
အဓိက key player ဖြစ်တဲ့ hypothalmusမှာဖိစီးနှိုးဆွမှုတွေကိုထိန်းချုပ်နိုင်လိုက်ရင်
အောက်က cortisol/catecholamines စတဲ့ stress ဟော်မုန်းထုတ်လွှတ်မှုအဆင့်ဆင့်ကိုထိန်းချုပ်ပြီးသားဖြစ်သွားပါတယ်။
MeditationတွေMindful breathing,relaxation exerciseတွေဟာ hypothalmus ရဲ့နှိုးဆွမှုကိုထိန်းချုပ်ခြင်းအားဖြင့် stress hormone တွေ"မလိုအပ်ဘဲရေရှည်"မြင့်တက်နေမှုကိုရပ်ပေးနိုင်ပါတယ်။
ဒီကနေတစ်ဆင့် chronic stress ကြောင့်ဖြစ်ရတဲ့အဝလွန်,ဆီးချို အိပ်မပျော် စိတ်ရောဂါ ကင်ဆာ သွေးတိုး heart attack စတဲ့ပြသနာတွေကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။ ZAYA CIFA
Saturday, April 4, 2020
စိတ်ဝင်စားစရာ မျှော်လင့်ချက်ပါ
COVID-19 ရဲ့လက်သည် virus ကို အီတလီ၊ အမေရိကန်၊ တရုတ်နဲ့ အိန္နိယတို့မှာ genome sequencing လုပ်ထားပါတယ်။ တရုတ်ဝူဟန်ကစတဲ့virusရဲ့ဗီဇနဲ့ အီတလီ နဲ့အနောက်နိုင်ငံတွေကိုရောက်သွားတဲ့ virus ယှဉ်ကြည့်ရင် mutation လို့ခေါ်တဲ့ဗီဇ ပြောင်းလဲမှု၃ခုတွေ့ရပြီး virus ကိုပိုမိုကူးစက် ပိုမိုအန္တရာယ်ပေးနိုင်လာစေတာကိုတွေ့ရပါတယ်တဲ့။
ဥရောပကနေအိန္နိယကိုရောက်လာဟန်တူတဲ့virus မှာတော့တရုတ်မူလနဲ့စာရင် genetic mutation တခုသာဖြစ်ပြီး spike protein လို့ခေါ်တဲ့ virusရဲ့အခွံမှာရှိတဲ့လူသားဆဲလ်ထဲကိုစတင်ဝင်ရောက်ဖို့အရေးကြီးတဲ့အစိတ်အပိုင်းမှာပြောင်းလဲမှုဖြစ်ပြီး လူ့ဆဲလ်နဲ့virus ထိတွေ့ချိတ်ဆက်မှုကိုအားနည်းသွားစေတာတွေ့ရတယ်လို့ဆိုပါတယ်။
ဒါဟာအလွန်အရေးကြီးတဲ့တွေ့ရှိချက်ဖြစ်ပြီး အိန္နိယ မြန်မာ အပါအဝင် နောက်မှ virus ဝင်ရောက်ခံရတဲ့အာရှနိုင်ငံတွေအတွက်သက်သာရာရစေမယ့်မျှော်လင့်ချက်တခုဖြစ်ပါတယ်။န
နောက်သက်သာရာရစေတဲ့တချက်က virus ဟာအေးပြီးခြောက်သွေ့တဲ့ရာသီရှိတဲ့နိုင်ငံဒေသတွေမှာပိုဖြစ်ခဲ့တာပါ။
အပူချိန်နဲ့လေထုစိုထိုင်းမှုက virus ပြန့်ပွားမှုကိုအားမပေးဘူးဆိုတဲ့တွေ့ရှိချက်တွေလည်းထုတ်ပြန်ထားပါပြီ။
ဓာတ်ခွဲခန်းသုတေသနအရ virus ဟာ၃၂ဒီဂရီစင်တီအထက်မှာကြာရှည်မရှင်နိုင်တာတွေ့ခဲ့ကြပါတယ်။ မန္တလေးမှာဒီနေ့နေ့အပူချိန်၃၉လောက်ရှိပါတယ်။ခုညချိန်ကို၃၂ရှိပါတယ်။နေရောင်ခြည်ရဲ့UVပြင်းအားကလည်းပိုးသေစေတဲ့တချက်ပါ။
ခုအိန္နိယမှာ ၃ပတ် lockdown လုပ်နေခဲ့ပေမယ့်ပြန်ဖွင့်ဖို့စဉ်းစားနေကြပါပြီ။ Social impact တွေဖြစ်တဲ့ မငြိမ်မသက်တွေဖြစ်မှု၊ လူတွေသီးခြားခွဲနေကြရတဲ့ social distancing လုပ်တာကြာလာတဲ့အခါဖြစ်လာတတ်တဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာထိခိုက်မှုတွေကြောင့် နောက်ဆက်တွဲလူမှုပြဿနာတွေဖြစ်တဲ့ အမုန်းပွား-အနိုင်ကျင့်-စိတ်ကျ-အဆုံးစီရင် စတဲ့ကွင်းဆက်ပြဿနာတွေဧကန်ဖြစ်လာမှာသိကြလို့ပါ။အနောက်နိုင်ငံတွေမှာ psychological counseling တွေလုပ်နေရပါပြီ။
ဒါကြောင့်မြန်မာတွေအနေနဲ့ရောဂါကိုသတိထား ပြီး မိမိကိုယ်တိုင်အစိုးရကျန်းမာရေးဌာနများရဲ့အစီအမံများကိုလိုက်နာရင်ရပါပြီ။ အလွန်အကျွံမကြောက်ကြဖို့ လိုပါတယ်။
၁။ လက်မကြာခဏဆေးပါ။
၂။ အာဟာရပြည့်ဝအောင်စားပါ။ Vitamin C, D နဲ့ Zinc တို့ဟာ ကိုယ်ခံအားစနစ်အတွက်အလွန်အရေးကြီးတာမို့ဖြည့်စွက်စားပေးပါ။
၃။ အိမ်ထဲမှာငြိမ်ကုတ်မနေဘဲ minimal physical activity ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားအတန်အသင့်ပြုလုပ်ပေးပါ။
၄။ စိတ်ကိုကျန်းမာအောင်ထားပါ။ (အကောင်းမြင်စိတ်မွေးပါ။ ပျော်ပျော်နေပါ။ လူတွေနဲ့အဆက်အသွယ်မပြတ်ရှိပါစေ)
ကျနော်တို့အားလုံးဒီကပ်ကြီးကိုကျော်လွှားနိုင်မယ်ဆိုတာအခိုင်အမာယုံကြည်ပါတယ်။
Myat Nyan
COVID-19 ရဲ့လက္သည္ virus ကို အီတလီ၊ အေမရိကန္၊ တ႐ုတ္နဲ႔ အိႏၷိယတို့မွာ genome sequencing လုပ္ထားပါတယ္။ တ႐ုတ္ဝူဟန္ကစတဲ့virusရဲ့ဗီဇနဲ႔ အီတလီ နဲ႔အေနာက္နိုင္ငံေတြကိုေရာက္သြားတဲ့ virus ယွဥ္ၾကည့္ရင္ mutation လို့ေခၚတဲ့ဗီဇ ေျပာင္းလဲမွု၃ခုေတြ႕ရၿပီး virus ကိုပိုမိုကူးစက္ ပိုမိုအႏၲရာယ္ေပးနိုင္လာေစတာကိုေတြ႕ရပါတယ္တဲ့။
ဥေရာပကေနအိႏၷိယကိုေရာက္လာဟန္တူတဲ့virus မွာေတာ့တ႐ုတ္မူလနဲ႔စာရင္ genetic mutation တခုသာျဖစ္ၿပီး spike protein လို့ေခၚတဲ့ virusရဲ့အခြံမွာရွိတဲ့လူသားဆဲလ္ထဲကိုစတင္ဝင္ေရာက္ဖို့အေရးႀကီးတဲ့အစိတ္အပိုင္းမွာေျပာင္းလဲမွုျဖစ္ၿပီး လူ႔ဆဲလ္နဲ႔virus ထိေတြ႕ခ်ိတ္ဆက္မွုကိုအားနည္းသြားေစတာေတြ႕ရတယ္လို့ဆိုပါတယ္။
ဒါဟာအလြန္အေရးႀကီးတဲ့ေတြ႕ရွိခ်က္ျဖစ္ၿပီး အိႏၷိယ ျမန္မာ အပါအဝင္ ေနာက္မွ virus ဝင္ေရာက္ခံရတဲ့အာရွနိုင္ငံေတြအတြက္သက္သာရာရေစမယ့္ေမၽွာ္လင့္ခ်က္တခုျဖစ္ပါတယ္။န
ေနာက္သက္သာရာရေစတဲ့တခ်က္က virus ဟာေအးၿပီးေျခာက္ေသြ႕တဲ့ရာသီရွိတဲ့နိုင္ငံေဒသေတြမွာပိုျဖစ္ခဲ့တာပါ။
အပူခ်ိန္နဲ႔ေလထုစိုထိုင္းမွုက virus ျပန႔္ပြားမွုကိုအားမေပးဘူးဆိုတဲ့ေတြ႕ရွိခ်က္ေတြလည္းထုတ္ျပန္ထားပါၿပီ။
ဓာတ္ခြဲခန္းသုေတသနအရ virus ဟာ၃၂ဒီဂရီစင္တီအထက္မွာၾကာရွည္မရွင္နိုင္တာေတြ႕ခဲ့ၾကပါတယ္။ မႏၲေလးမွာဒီေန႔ေန႔အပူခ်ိန္၃၉ေလာက္ရွိပါတယ္။ခုညခ်ိန္ကို၃၂ရွိပါတယ္။ေနေရာင္ျခည္ရဲ့UVျပင္းအားကလည္းပိုးေသေစတဲ့တခ်က္ပါ။
ခုအိႏၷိယမွာ ၃ပတ္ lockdown လုပ္ေနခဲ့ေပမယ့္ျပန္ဖြင့္ဖို့စဥ္းစားေနၾကပါၿပီ။ Social impact ေတြျဖစ္တဲ့ မၿငိမ္မသက္ေတြျဖစ္မွု၊ လူေတြသီးျခားခြဲေနၾကရတဲ့ social distancing လုပ္တာၾကာလာတဲ့အခါျဖစ္လာတတ္တဲ့ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာထိခိုက္မွုေတြေၾကာင့္ ေနာက္ဆက္တြဲလူမွုျပႆနာေတြျဖစ္တဲ့ အမုန္းပြား-အနိုင္က်င့္-စိတ္က်-အဆုံးစီရင္ စတဲ့ကြင္းဆက္ျပႆနာေတြဧကန္ျဖစ္လာမွာသိၾကလို့ပါ။အေနာက္နိုင္ငံေတြမွာ psychological counseling ေတြလုပ္ေနရပါၿပီ။
ဒါေၾကာင့္ျမန္မာေတြအေနနဲ႔ေရာဂါကိုသတိထား ၿပီး မိမိကိုယ္တိုင္အစိုးရက်န္းမာေရးဌာနမ်ားရဲ့အစီအမံမ်ားကိုလိုက္နာရင္ရပါၿပီ။ အလြန္အကၽြံမေၾကာက္ၾကဖို့ လိုပါတယ္။
၁။ လက္မၾကာခဏေဆးပါ။
၂။ အာဟာရျပည့္ဝေအာင္စားပါ။ Vitamin C, D နဲ႔ Zinc တို့ဟာ ကိုယ္ခံအားစနစ္အတြက္အလြန္အေရးႀကီးတာမို့ျဖည့္စြက္စားေပးပါ။
၃။ အိမ္ထဲမွာၿငိမ္ကုတ္မေနဘဲ minimal physical activity ကိုယ္လက္လွုပ္ရွားအတန္အသင့္ျပဳလုပ္ေပးပါ။
၄။ စိတ္ကိုက်န္းမာေအာင္ထားပါ။ (အေကာင္းျမင္စိတ္ေမြးပါ။ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ေနပါ။ လူေတြနဲ႔အဆက္အသြယ္မျပတ္ရွိပါေစ)
က်ေနာ္တို့အားလုံးဒီကပ္ႀကီးကိုေက်ာ္လႊားနိုင္မယ္ဆိုတာအခိုင္အမာယုံၾကည္ပါတယ္။
Myat Nyan
Friday, April 3, 2020
ဆေးရုံမှာ ကုသမှုခံယူရင်း ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာသည့် လူနာများ၏ ပြောပြချက်
နေ့စဉ်နေ့တိုင်း
1. ဗီတာမင်စီ - 1000 သောက်ရတယ်
2. ဗီတာမင် အီး သောကရတယ်
3. နံနက် 10:00 - 11:00 အချိန်အတောအတွင်း ၁၅ - ၂၀ မိနစ်ကြာ နေပူစာ လှုံပေးရတယ်။
4. ကြက်ဥ ၁လုံး စားပေးရတယ်။
5. အနားယူရတယ်။ အနည်းဆုံး ၇ - ၈ နာရီကြာ အိပ်ရတယ်။
6. နေ့စဉ် ရေ ၁.၅ လီတာ (ရေသန့်ဘူးကြီး ၁ဗူးခွဲ) သောက်ရတယ်။ အစားအစာကို ပူပူနွေးနွေး စားရတယ်။ အစာ အေးနေလို့မရ။
ဆေးရုံမှာ အဲလိုတွေ နေထိုင်စားသောက်ရတယ်။
ကိုရိုနာ ဗိုင်းရပ်စ်ရဲ့ ပီအိတ်ခ်ျ pH အဆင့်ဟာ ၅.၅ ကနေ ၈.၅ အကြား ပြောင်းလဲနေပါတယ်။
ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကို တိုက်ခိုက်နိုင်ဖို့အတွက်ဆိုရင် ဗိုင်းရပ်စ်ရဲ့ pH အဆင့်ထက် မြင့်တဲ့ အယ်လ်ကာလီဓာတ်ပိုမြင့်တဲ့ အစားအစာတွေကို စားသုံးပေးရမယ်။
အယ်လ်ကာလီဓာတ်ပိုမြင့်တဲ့ အစားအစာ အချို့ -
* ရှောက်သီး - 9.9 pH
* သံပုရာသီး - 8.2 pH
* ထောပတ်သီး - 15.6 pH
* ကြက်သွန်ဖြူ - 13.2 pH *
* သရက်သီး - 8.7pH
* လိမ္မော်သီးမျိုး - 8.5pH - ဆန်းကစ်သီး
* နာနတ်သီး - 12.7 pH
* ဒန်ဒလီယွန် - 22.7 pH
* လိမ္မော်သီး - 9.2 pH
ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ခံရကြောင်း ဘယ်လိုသိနိုင်မလဲ
1. လည်ချောင်းယားခြင်း
2. လည်ချောင်း ခြောက်ခြင်
3. ျောင်းခြောက်ဆိုးခြင်း
4. ကိုယ်ပူချိန် မြင့်ခြင်း
5. အသက်ရှူကြပ်/ မဝခြင်း
6. အနံ့ အရသာ မတွေ့တော့ခြင်း
ဒီလိုတွေ စဖြစ်တာ သိတာနဲ့ ချက်ခြင်း သံပုရာရည်ကို ရေနွေးနွေးနဲ့ သောက်လိုက်ပါ။
မြန်မာနိုင်ငံမှာတော့ နံနက် ၁၀နာရီ မတိုင်ခင်မှာ နေပူစာလှုံံတာ ပိုကောင်းပါတယ်။
မူရင်းပြောပြသူနှင့် မစင်သီယာထွန်းအား ဂုဏ်ပြုအပ်ပါသည်။
Information from patients recovering from the Hospital ...
Every day we are there:
1. Take Vit C-1000
2. Vitamin E
3. 10:00 - 11:00 sunlight for 15-20 minutes.
4. Egg one item
5. Take a rest / get a 7-8 hour min
6. Drink 1.5 L of water daily and every meal should be warm (not cold).
That's what we do at the hospital.
This is to tell all of us that the pH for the coronary virus varies from 5.5 to 8.5
What we need to do, to defeat the coronary virus, is to consume more alkaline foods above the virus's pH level.
Some of them are:
* Lemon - 9.9 pH
* Lime - 8.2 pH
* Avocados - 15.6 pH
* Garlic - 13.2 pH *
* Mango - 8.7pH
* Tangerine - 8.5pH
* Pineapple - 12.7 pH
* Dandelion - 22.7 pH
* Orange - 9.2 pH
How did you know you had a coronavirus?
1. Itching in the throat
2. Dry throat
3. Dry cough
4. High temperature
5. Shortness of breath
6. Loss of smell and taste
So when you pay attention to these things quickly take warm water with lemon and drink.
Do not keep this information to yourself. Give to all your family and friends.
Take care & Stay Healthy!
To get the sunlight in Myanmar, better before 10:00am.
Synthea Htun
COVIC 19 တိုက်ခိုက်ခြင်းခံရသူတစ်ဦးရေးတဲ့စာ
29-03-2020 နေ့ကဆေးရုံတက်
သွေးဖေါက်စစ်တော့ သွေးဖြူဥ သွေးနီဥ တွေ မရှိသလောက်ပါဘဲ
သွေးအားလည်းနည်းနေတယ်တဲ့
ရောဂါပိုးက ခန္တကိုယ် တစ်ခုလုံးကို တိုက်ခိုက်ခြင်းကို ခံနေရတာ။ သေတာတော့ မသေနိုင်ပါဘူးတဲ့။ မသေဘူးဆိုတာယုံကြည်ထားပေမယ့် ခန္တာကိုယ်က ခံနိုင်ရည် ချိနဲ့နဲ့ဘဲပေးနိုင်တဲ့အချိန်
သွေးထဲမှာ အောက်စီဂျင်ဓာတ်က အပြည့် ရှိနေတော့ အောက်စီဂျင် သွင်းစရာ တော့မလိုဘူးမို့ ကျေးဇူးတင်မိ။ နဂိုက ကျန်းမာရေး အခြေခံ ကောင်းထားလို့သာပါဘဲ။ ကျမသာဆေးလိပ်သောက်သူဖြစ်ယင် မလွယ်ကြော
အသက်ရူနုန်းက ရောက်တဲ့နေ့ တစ်မိနစ်မှာ ၃၄ ကြိမ် ရူနေတာမို့ တဖြေးဖြေးကျဖို့ စောင့်နေဆဲပါ
ပိုးစတင်ဝင်တဲ့အချိန်တုန်းက အာရုံကြောကိုစတင်တိုက်ခိုက်တာမို့ ပါးစပ်က ဘာစားစား ဘာအရသာ မှ မတွေ့တော့တာပါ။ နှာခေါင်းကလည်း ဘာအနံ့မှ မရတောတာတွေ ဖြစ်သွားတယ် ( အဒီအချိန်တုန်းက ဘာနာကျင်ခြင်းမှ ခံစားရသေးပါဘူး
ငါ ဘာဖြစ်တာလည်းမသိဘူး လို့ အမျိုးသားကိုပြောပြိး ငါ့ ခန္တာကိုယ်ထဲမှာ တမျိုးကြိးဘဲလို့ ပြောခဲ့သေးတယ်။ သူကတော့ကျမကို မင်းစိတ်ထဲမှာ တွေးပူတာပါတဲ့လေ
နောက်တစ်ရက်မှာ ကိုက်ခဲခြင်းဝေဒနာတွေ ခံစားရတယ်။ တကိုယ်လုံးရိုက်ခံထားရသလို။ ခေါင်းကို အုံခဲနေခဲ့တယ်
နောက်တော့ ၃/၄ ရက် ဝမ်းအပျော့တွေသွားတဲ့အချိန်တုန်းက ပိုးက အူလမ်းကြောင်းထဲမှာရောက်နေတဲ့ လက္ခဏာပါ တဲ့
အဖျားကတော့ ဗိုင်းရပ်စ်နဲ့ကျမခန္တာကိုယ်ကခုခံပေးနေတဲ့ ပိုးလေးတွေက အပြင်းအထန် ခုခံနေလို့ တု့န်ပြန်ချက်တွေပါ
လူတိုင်းကအခုလိုမျိုး အကုန်လုံးကို မခံစားရပါဘူး။ တစ်ခု နှစ်ခု တချို့ဆို သိတောင်မသိလိုက်ရဘူးတဲ့။ ကျမ ကံဆိုးစွာနဲ့ ရောဂါပိုးက တမြေ့မြေ့တိုက်စား လို့ ခန္တာကိုယ်အားတွေ့ ဆုတ်လျော့သွားတာ။ ကျမလောက်စိတ်မသူကျမဘဲရှိတာ။ တခါတလေ ငါသာသေသွားယင်ငါစိတ်မခိုင်လို့ စိတ်မမာလို့ သေသွားတယ်များပြောကြမလားဘဲလို့ တွေးမိပါတယ်😂😂😂
ဆရာဝန်က ရောဂါပိုးကြောင့် သွေးနီ ဥတွေ ပျက်စီး ဆုတ်လျော့သွားတာ သဘာဝပါ။ လောလောဆယ် ပိုးပျောက်အောင်စောင့်ပြိးမှ လိုအပ်ချက်တွေကို ပြန်ဖြည့်ဖို့လုပ်ပေးပါမယ် တဲ့
ဆေးရုံကလည်း အကုန်ကောင်းပါတယ်။
အိမ်ကို ကားလွတ်ခေါပေးတယ်။ ပိုက်ဆံယူသွားစရာမလိုပါဘူးး ။ ကျမတို့ကျန်းမာရေးကဒ်လေးတစ်ခုဘဲ ယူသွားရပါတယ်။
အခန်းကျယ်ကြိးထဲမှာ ဘာမှတပ်ထားစရာ မလို။ သူတို့ကတော့ အာကာသသွားမယ့်သူတွေလို့ အမြဲဝတ်ဆင်ထားကြပါတယ်။
ညဘက်ဝင်လာတော့ လန့်သွားလားတဲ့။ လူက မသောက် ဘဲ မူးနေတော့ လန့်ဖို့ အချိန်မရှိပါဘူး
ကျမကိုယ်တိုင်ကလည်း ဇီဇာကြောင် အပြစ်တင်ပြောတတ်ူ မဟုတ်တော့ သူတို့လည်း ကျမကို သေသေချာချာနွေးနွေးထွေးထွေး ဆက်ဆံကြတယ်
မနေ့က တယောက်ထဲမျက်ရည်တွေ ကျနေချိန်မှာ သူနာပြုဝင်လာတာနဲ့ ကြုံသွားတော့ သူတို့က ပြာပြာသလည်းဖြစ်ပြိး။ မငိုဖို့ နဲ့ ဘာလိုလည်း ဘာလို့သူတို့ကို မခေါ်တာလည်းမေးပါတယ်
ကျမကလည်း မငိုပါဘူး မျက်ရည်က သူ့ဘာသာသူကျတာလို့ ပြန်ဖြေလိုက်တယ်လေ 😔 သူတို့ ကျမအမြဲလာကြည့် မေးကြပါတယ်
ဒီနိုင်ငံကကောင်းတာကတော့ ဆင်းရဲချမ်းသာမရွေး လူတိုင်းကို တပြေးညီဆက်ဆံပေးကြတာပါဘဲ။ အားလုံးက education ကောင်းကြတယ်။ ဆင်းရဲသူ မို့နိမ့်ချခြင်းမရှိသလို ချမ်းသာလို့လည်း မျက်နှာမလုပ်ကြဘူး
အားမရှိ နုန်းနဲ့နေတာကြောင့် ခေါင်းမူး ခေါင်းကိုက်ကလွဲပြီး ဘာမှမဖြစ်ပါဘူး။ ရင်တွေကတော့ပူနေတာဘဲ။ အစားစားတိုင်းမှာ အံချင်သလိုဖြစ်တာကြောင့် အစားတခုပြိးဖို့ အချိန်အကြာကြီးစောင့်စားနေရတယ်
ပြူတင်းပေါက်အကျယ်ကြိးနဲ့ အခန်းမို့ စိတ်မကျဉ်းကျပ်ရဘူး
ဆေးရုံရဲ့ အပေါ်ဆုံး အထပ်မှာမို့ ကောင်းကင်ပြာကြိးကို တမျော်တခေါ် လှမ်းမြင်နေရတယ်
တခါတရံဖြတ်သွားဖြတ်လာကားလေးတွေမြင်ရတာလည်း ရှင်သန်ခြင်းအတွက် ခွန်အားတစ်ခု
အခန်းထဲမှာတီဗီထားပေးထားတယ်။ဖွင့်မကြည့်ဖြစ့်တော့ပါဘူး။ ကိုယ့်အတွက်အားတက်စေမယ့် သတင်းကနည်းပြိးလတခါတလေ လိမ်ညာတဲ့စကားတွေ ကိုယ်လက်မခံနိုင်တာတွေပါယင် ကိုယ်ဘဲ စိတ်တိုမိမှာဖို့
အိပ်ယာပေါ်မှာ ကွေးကွေးလေးအနားယူတာက အားပြည့်ပါသေးတယ်
၃၀/၀၃/၂၀၂၀
မနေ့က ထဲက တဖြေးဖြေးချင်းရေးထားတဲ့စာ
ဒီနေ့အသက်ရူတာစစ်တော့ တစ်မိနစ်မှာအကြိမ် ၄၀ တဲ့။ ပုံမှန်ဆို၁၂/၁၄ ခါလောက်ပဲရူကြတယ်
အသံကလည်း ပုံမှန်အသံပျောက်နေလို့မေးကြည့်တော့ ပြန်ကောင်းလာမှာပါတဲ့
ကျမပိုးကူးတာ 15-03-2020 ရက်နေ့ကထဲကဆိုတော့ ပိုးက တစေ့စေ့ နဲ့ ခန္တာကိုယ်ထဲ ပွဲတော်ကြိး တည်နေခဲ့တာ
တချို့က ကျမစိတ်ထင်လို့နေမှာပါလို့တွင်တွင်ခါခါပြောခဲ့ကြတယ်။ ကျမအပြင်မထွက် လူတွေနဲ့ မတွေ့တာလည်း ၁၅ရက် မတချ်လထဲကပါဘဲမို့ တွေးလည်းတွေးချင်စရာပါ
ကျေးဇူးပါ ကိုဗစ်ရယ်။ လူလည်းဲ့ယဲ့ဘဲကျန်ခဲ့တယ်
အိမ်က ကျန်ခဲ့သူတွေအတွက် အဆင်ပြေကြပါစေ။ ပိုး ဘေးကင်းကြပါစေ 🙏🏻🙏🏻🙏🏻
မြန်မာပြည်သူ ပြည်သား နဲ့ ကမ်ဘာပြည်သူ ပြည်သား တွေ ဒီကပ်ဆိုးက အမြန်လွတ်ကင်းကြပါစေ 🙏🏻🙏🏻🙏🏻Suu San Aung
30 March ·
29-03-2020 ေန့ကေဆးရံုတက္
ေသြးေဖါက္စစ္ေတာ့ ေသြးျဖူဥ ေသြးနီဥ ေတြ မရိွသေလာက္ပါဘဲ
ေသြးအားလည္းနည္းေနတယ္တဲ့
ေရာဂါပိုးက ခနၱကိုယ္ တစ္ခုလံုးကို တိုက္ခိုက္ျခင္းကို ခံေနရတာ။ ေသတာေတာ့ မေသနိုင္ပါဘူးတဲ့။ မေသဘူးဆိုတာယံုျကည္ထားေပမယ့္ ခနၱာကိုယ္က ခံနိုင္ရည္ ခ်ိနဲ့နဲ့ဘဲေပးနိုင္တဲ့အခ်ိန္
ေသြးထဲမွာ ေအာက္စီဂ်င္ဓာတ္က အျပည့္ ရိွေနေတာ့ ေအာက္စီဂ်င္ သြင္းစရာ ေတာ့မလိုဘူးမို့ ေက်းဇူးတင္မိ။ နဂိုက က်န္းမာေရး အေျခခံ ေကာင္းထားလို့သာပါဘဲ။ က်မသာေဆးလိပ္ေသာက္သူျဖစ္ယင္ မလြယ္ေျကာ
အသက္ရူနုန္းက ေရာက္တဲ့ေန့ တစ္မိနစ္မွာ ၃၄ ျကိမ္ ရူေနတာမို့ တေျဖးေျဖးက်ဖို့ ေစာင့္ေနဆဲပါ
ပိုးစတင္၀င္တဲ့အခ်ိန္တုန္းက အာရံုေျကာကိုစတင္တိုက္ခိုက္တာမို့ ပါးစပ္က ဘာစားစား ဘာအရသာ မွ မေတြ့ေတာ့တာပါ။ နွာေခါင္းကလည္း ဘာအနံ့မွ မရေတာတာေတြ ျဖစ္သြားတယ္ ( အဒီအခ်ိန္တုန္းက ဘာနာက်င္ျခင္းမွ ခံစားရေသးပါဘူး
ငါ ဘာျဖစ္တာလည္းမသိဘူး လို့ အမ်ိုးသားကိုေျပာျပိး ငါ့ ခနၱာကိုယ္ထဲမွာ တမ်ိုးျကိးဘဲလို့ ေျပာခဲ့ေသးတယ္။ သူကေတာ့က်မကို မင္းစိတ္ထဲမွာ ေတြးပူတာပါတဲ့ေလ
ေနာက္တစ္ရက္မွာ ကိုက္ခဲျခင္းေ၀ဒနာေတြ ခံစားရတယ္။ တကိုယ္လံုးရိုက္ခံထားရသလို။ ေခါင္းကို အံုခဲေနခဲ့တယ္
ေနာက္ေတာ့ ၃/၄ ရက္ ၀မ္းအေပ်ာ့ေတြသြားတဲ့အခ်ိန္တုန္းက ပိုးက အူလမ္းေျကာင္းထဲမွာေရာက္ေနတဲ့ လကၡဏာပါ တဲ့
အဖ်ားကေတာ့ ဗိုင္းရပ္စ္နဲ့က်မခနၱာကိုယ္ကခုခံေပးေနတဲ့ ပိုးေလးေတြက အျပင္းအထန္ ခုခံေနလို့ တု့န္ျပန္ခ်က္ေတြပါ
လူတိုင္းကအခုလိုမ်ိုး အကုန္လံုးကို မခံစားရပါဘူး။ တစ္ခု နွစ္ခု တခ်ို့ဆို သိေတာင္မသိလိုက္ရဘူးတဲ့။ က်မ ကံဆိုးစြာနဲ့ ေရာဂါပိုးက တေျမ့ေျမ့တိုက္စား လို့ ခနၱာကိုယ္အားေတြ့ ဆုတ္ေလ်ာ့သြားတာ။ က်မေလာက္စိတ္မသူက်မဘဲရိွတာ။ တခါတေလ ငါသာေသသြားယင္ငါစိတ္မခိုင္လို့ စိတ္မမာလို့ ေသသြားတယ္မ်ားေျပာျကမလားဘဲလို့ ေတြးမိပါတယ္😂😂😂
ဆရာ၀န္က ေရာဂါပိုးေျကာင့္ ေသြးနီ ဥေတြ ပ်က္စီး ဆုတ္ေလ်ာ့သြားတာ သဘာ၀ပါ။ ေလာေလာဆယ္ ပိုးေပ်ာက္ေအာင္ေစာင့္ျပိးမွ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို ျပန္ျဖည့္ဖို့လုပ္ေပးပါမယ္ တဲ့
ေဆးရံုကလည္း အကုန္ေကာင္းပါတယ္။
အိမ္ကို ကားလြတ္ေခါေပးတယ္။ ပိုက္ဆံယူသြားစရာမလိုပါဘူးး ။ က်မတို့က်န္းမာေရးကဒ္ေလးတစ္ခုဘဲ ယူသြားရပါတယ္။
အခန္းက်ယ္ျကိးထဲမွာ ဘာမွတပ္ထားစရာ မလို။ သူတို့ကေတာ့ အာကာသသြားမယ့္သူေတြလို့ အျမဲ၀တ္ဆင္ထားျကပါတယ္။
ညဘက္၀င္လာေတာ့ လန့္သြားလားတဲ့။ လူက မေသာက္ ဘဲ မူးေနေတာ့ လန့္ဖို့ အခ်ိန္မရိွပါဘူး
က်မကိုယ္တိုင္ကလည္း ဇီဇာေျကာင္ အျပစ္တင္ေျပာတတ္ူ မဟုတ္ေတာ့ သူတို့လည္း က်မကို ေသေသခ်ာခ်ာေနြးေနြးေထြးေထြး ဆက္ဆံျကတယ္
မေန့က တေယာက္ထဲမ်က္ရည္ေတြ က်ေနခ်ိန္မွာ သူနာျပု၀င္လာတာနဲ့ ျကံုသြားေတာ့ သူတို့က ျပာျပာသလည္းျဖစ္ျပိး။ မငိုဖို့ နဲ့ ဘာလိုလည္း ဘာလို့သူတို့ကို မေခါ္တာလည္းေမးပါတယ္
က်မကလည္း မငိုပါဘူး မ်က္ရည္က သူ့ဘာသာသူက်တာလို့ ျပန္ေျဖလိုက္တယ္ေလ 😔 သူတို့ က်မအျမဲလာျကည့္ ေမးျကပါတယ္
ဒီနိုင္ငံကေကာင္းတာကေတာ့ ဆင္းရဲခ်မ္းသာမေရြး လူတိုင္းကို တေျပးညီဆက္ဆံေပးျကတာပါဘဲ။ အားလံုးက education ေကာင္းျကတယ္။ ဆင္းရဲသူ မို့နိမ့္ခ်ျခင္းမရိွသလို ခ်မ္းသာလို့လည္း မ်က္နွာမလုပ္ျကဘူး
အားမရိွ နုန္းနဲ့ေနတာေျကာင့္ ေခါင္းမူး ေခါင္းကိုက္ကလြဲျပီး ဘာမွမျဖစ္ပါဘူး။ ရင္ေတြကေတာ့ပူေနတာဘဲ။ အစားစားတိုင္းမွာ အံခ်င္သလိုျဖစ္တာေျကာင့္ အစားတခုျပိးဖို့ အခ်ိန္အျကာျကီးေစာင့္စားေနရတယ္
ျပူတင္းေပါက္အက်ယ္ျကိးနဲ့ အခန္းမို့ စိတ္မက်ဥ္းက်ပ္ရဘူး
ေဆးရံုရဲ့ အေပါ္ဆံုး အထပ္မွာမို့ ေကာင္းကင္ျပာျကိးကို တေမ်ာ္တေခါ္ လွမ္းျမင္ေနရတယ္
တခါတရံျဖတ္သြားျဖတ္လာကားေလးေတြျမင္ရတာလည္း ရွင္သန္ျခင္းအတြက္ ခြန္အားတစ္ခု
အခန္းထဲမွာတီဗီထားေပးထားတယ္။ဖြင့္မျကည့္ျဖစ့္ေတာ့ပါဘူး။ ကိုယ့္အတြက္အားတက္ေစမယ့္ သတင္းကနည္းျပိးလတခါတေလ လိမ္ညာတဲ့စကားေတြ ကိုယ္လက္မခံနိုင္တာေတြပါယင္ ကိုယ္ဘဲ စိတ္တိုမိမွာဖို့
အိပ္ယာေပါ္မွာ ေကြးေကြးေလးအနားယူတာက အားျပည့္ပါေသးတယ္
၃၀/၀၃/၂၀၂၀
မေန့က ထဲက တေျဖးေျဖးခ်င္းေရးထားတဲ့စာ
ဒီေန့အသက္ရူတာစစ္ေတာ့ တစ္မိနစ္မွာအျကိမ္ ၄၀ တဲ့။ ပံုမွန္ဆို၁၂/၁၄ ခါေလာက္ပဲရူျကတယ္
အသံကလည္း ပံုမွန္အသံေပ်ာက္ေနလို့ေမးျကည့္ေတာ့ ျပန္ေကာင္းလာမွာပါတဲ့
က်မပိုးကူးတာ 15-03-2020 ရက္ေန့ကထဲကဆိုေတာ့ ပိုးက တေစ့ေစ့ နဲ့ ခနၱာကိုယ္ထဲ ပြဲေတာ္ျကိး တည္ေနခဲ့တာ
တခ်ို့က က်မစိတ္ထင္လို့ေနမွာပါလို့တြင္တြင္ခါခါေျပာခဲ့ျကတယ္။ က်မအျပင္မထြက္ လူေတြနဲ့ မေတြ့တာလည္း ၁၅ရက္ မတခ်္လထဲကပါဘဲမို့ ေတြးလည္းေတြးခ်င္စရာပါ
ေက်းဇူးပါ ကိုဗစ္ရယ္။ လူလည္းဲ့ယဲ့ဘဲက်န္ခဲ့တယ္
အိမ္က က်န္ခဲ့သူေတြအတြက္ အဆင္ေျပျကပါေစ။ ပိုး ေဘးကင္းျကပါေစ 🙏🏻🙏🏻🙏🏻
ျမန္မာျပည္သူ ျပည္သား နဲ့ ကမ္ဘာျပည္သူ ျပည္သား ေတြ ဒီကပ္ဆိုးက အျမန္လြတ္ကင္းျကပါေစ 🙏🏻🙏🏻🙏🏻Suu San Aung
30 March ·
Tuesday, March 31, 2020
COVID-19နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အများပြည်သူ သိသင့်သိထိုက်တဲ့ အကြောင်းအချို့
Scientistတစ်ယောက်အနေနဲ့၊ Immunologistတစ်ယောက်အနေနဲ့၊ ပြီးတော့ medically trainedလုပ်ခဲ့သူတစ်ယောက်အနေနဲ့ ..... ကျွန်တော်အသိ၊ အမြင်ကို အခြေခံပြီး အခုဖြစ်နေတဲ့ COVID-19နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အများပြည်သူ သိသင့်သိထိုက်တဲ့ အကြောင်းအချို့ကို ရေးလိုက်ပါတယ်။
(၁) Incubation period ( ပိုးပေါက်ဖွားချိန်) - ဒီဗိုင်းရပ်ပိုး ကိုယ်ထဲ ဝင်လာပြီး ရောဂါလက္ခဏာပြဖို့ ကြာချိန်က ၂ရက်ကနေ ၁၄ရက် ကြာပါတယ်။ အကြမ်းဖျင်း ပြောရရင် ပိုးနည်းနည်း (တစ်ကျပ်သားလောက်) ကိုယ်ထဲ ဝင်လာရင် နှာစေးချောင်းဆိုး လက္ခဏာပြဖို့ ၁၄ရက်ကြာမယ်၊ သို့သော်လည်း ပိုးများများ (တစ်ပိသာလောက်) ကိုယ်ထဲ ဝင်လာရင် ၂ရက်လောက်နဲ့ နှာစေးချောင်းဆိုး ဖြစ်လာနိုင်တယ်။ အဲဒီသဘောကို နားလည်ရင် ဘာဖြစ်လို့ ၁၄ရက် quarantine ဆိုတဲ့ အိမ်မှာ နှစ်ပါတ်နေခိုင်းတာ အရေးကြီးကြောင်း သိမှာပါ။
(၂) Immune responses to virus (ကိုယ်ခံအားတုန့်ပြန်မှု) - ဗိုင်းရပ်ဝင်လာတာနဲ့ သဘာဝကိုယ်ခံအားလို့ ပြောလို့ရတဲ့ low-affinity natural IgM antibody က အရင်ဆုံး တိုက်ခိုက်မယ်။ မျက်စိထဲ မြင်အောင် ပြောရရင် “ပြည်သူ့စစ်” သို့မဟုတ် “unprofessional response” ပေါ့။ သဘာဝကိုယ်ခံအားက ကောင်းတယ်၊ ဝင်လာတဲ့ဗိုင်းရပ်ကလည်း နည်းတယ်ဆိုရင် ဝင်ဝင်ချင်း ကျွန်တော်တို့ခန္ဓာကိုယ်က နိုင်သွားတယ် ပြောလို့ ရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သိထားဖို့က ဒါဟာ COVID-19 ရောဂါပီးချင်မှ ပီးမယ်။ ဗိုင်းရပ် နောက်တစ်ကြိမ် ပြန်လာနိုင်တယ်။
ကိုယ်ခံအားက ကောင်းသော်ငြားလည်း ဗိုင်းရပ်က များနေခဲ့ရင် (သို့မဟုတ်) ဗိုင်းရပ်က နည်းသော်ငြားလည်း ကိုယ်ခံအားက မကောင်းခဲ့ရင် … ဗိုင်းရပ်က ပြည်သူ့စစ်ကို ကျော်ပြီး ကျွန်တော်တို့ရဲ့ဆဲလ်တွေထဲကို ... COVID-19 မှာဆိုရင် အဆုတ်/လေပြွန်ကဆဲလ်တွေထဲကို ဝင်သွားမယ်။ မျက်စိထဲ မြင်အောင် ပြောရရင် သောင်းကျန်းသူတွေ ရွာထဲ ဝင်ခိုနေတယ်လို့ စဉ်းစားကြည့်လိုက်ပါ။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ immune system က ဆဲလ်ထဲမှာ ဘာဖြစ်နေလဲဆိုတာ သိနိုင်စွမ်း မရှိပါဘူး။ ဒါကို အခွင့်ကောင်း ယူပြီး ဆဲလ်ထဲရောက်ရောက်ချင်း ဗိုင်းရပ်က ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဆဲလ်ထဲမှာ ရှိတဲ့ ပစ္စည်းတွေကို သုံးပြီး ဗိုင်းရပ်အသစ်တွေ ထုတ်တော့တာပါဘဲ။ ဆဲလ်တစ်ခုလုံးလဲ ဗိုင်းရပ်တွေ ပြည့်လျှံနေပြီး၊ ဆဲလ်မျက်နှာပြင်ပေါ်မှာလဲ ဗိုင်းရပ်တွေ ပေါ်လာမယ်၊ ပြီးတော့ ဆဲလ်ထဲကနေ ဖေါက်ထွက်ပြီးတော့လည်း ဗိုင်းရပ်တွေ ဆဲအပြင်ကို ရောက်လာတယ်။
အဲဒီတော့မှ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ immune system က ဒီဗိုင်းရပ်ရှိတယ်ဆိုတာ သိလာပြီး၊ သူ့စစ်သားတွေ (immune cells) တွေကို လေ့ကျင့်ပေးတယ်။ လေ့ကျင့်တာက တစ်ပါတ်ကနေ နှစ်ပါတ် ကြာတယ်။ အဲဒီလို ရလာတဲ့ immune response ကို “professional response” လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒီ response က ပိုပြီး တိုက်ခိုက်နိုင်တယ်၊ တစ်သက်လုံးအတွက်လည်း ကာကွယ်ပြီးသား ဖြစ်သွားပါတယ်၊ သဘာဝနည်းနဲ့ ကာကွယ်ဆေးထိုးသလို ဖြစ်သွားတယ်။ ရောဂါပီးတယ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။
(၃) လူတိုင်း ဖြစ်မှာလား။ အတိုဆုံး ဖြေရရင်…. လူတိုင်း ဖြစ်ဖို့ များတယ်။ အသက်အန္တရာယ် ရှိလား မေးရင် …. လိုရင်းတိုရှင်းက “ရှိနိုင်တယ်၊ ဒါပေမယ့် အရမ်းကို နည်းပါတယ်” (ပုံတစ်ကို ကြည့်ပါ)။ လေယဉ်နဲ့ ၇နာရီ- ၁၂နာရီလောက် ခရီးအတူတူစီးလာတဲ့ ခရီးသည် ၃၀၀ -၄၀၀ လောက်အထဲက ရောဂါရှိသူ တစ်ယောက်ပါခဲ့ရင် ခရီးသည်အားလုံးကို မကူးပါဘူး။ တစ်ယောက် - နှစ်ယောက် လောက်ဘဲ ကူးစက်ခံရပြီး ရောဂါလက္ခဏာ ပြပါမယ်။ ဒီတော့ နံပါတ်(၂)ကို ပြန်ဖတ်ပါ၊ တော်တော်များများအတွက်ကတော့ (က) ဗိုင်းရပ် နည်းနည်းလောက် ဝင်ဝင်ချင်း သဘာဝကိုယ်ခံအားက နိုင်သွားမယ် ဒါမှမဟုတ် (ခ) ဗိုင်းရပ်ဝင်လာမယ်၊ သဘာဝကိုယ်ခံအားကို ကျော်ပြီး ဆဲလ်ထဲ ရောက်သွားမယ်၊ ဆဲလ်ထဲမှာ ဗိုင်းရပ်ပွားမယ်၊ ဆဲလ်ထဲက ဗိုင်းရပ်ထွက်လာတော့ immune system က အရမ်းကိုကောင်းတဲ့ immune response ကို ရသွားပြီး အဲဒီလူအတွက် တစ်သက်တာ ရောဂါပီးသွားနိုင်ပါတယ်။ နောက်တစ်ခါ ဒီဗိုင်းရပ် ဝင်လာရင် စိုးရိမ်စရာ မရှိတော့ပါဘူး။
ဒီတော့ ဘယ်လိုလိုမျိုးလူတွေ ရောဂါပိုဖြစ်နိုင်သလဲလို့ ဖြေရရင်…
(တစ်) - ကိုယ်ခံအား မကောင်းတဲ့သူတွေ … ဥပမာ လူကြီးတွေ (immune system ဆိုတာ အသက်ကြီးလာရင် အရင် ဖြစ်ဖူးပြီးသား ပိုးတွေအတွက်ကတော့ အသင့်ဖြစ်ပေမယ့်၊ နောက်ရောဂါပိုးအသစ်ကို အရင်လို မတိုက်ခိုက်နိုင်တော့ဘူး)၊
(နှစ်) - တခြားရောဂါအခံရှိသူတွေ (လက်ရှိဖြစ်နေတဲ့ ရောဂါကြောင့်ရော၊ ရောဂါအတွက် သောက်နေတဲ့ ဆေးတွေကြောင့်ရော ဖြစ်နိုင်တယ်)၊
(သုံး) - ရောဂါပိုးကို နည်းနည်းရတာ မဟုတ်ဘဲ အများကြီး ရလိုက်တဲ့သူတွေ … ကျွန်တော် အရင်ကတည်းက တောက်လျှောက် ပြောနေပါတယ်။ “dose effect”လို့ ခေါ်ပါတယ်။ နံပါတ် (၁) ကို ပြန်ဖတ်ပါ၊ တစ်ကျပ်သားလောက်ရှိတဲ့ပိုး ရတာ မဟုတ်ဘဲ တစ်ပိသာလောက်ပိုးကို ရခဲ့ရင် ကြီးကြီး ငယ်ငယ် ဘယ်သူမှ တော်ရုံခံနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး (ပုံနှစ်ကို ကြည့်ပါ)။ unprofessional response ဆိုတဲ့ သဘာဝ ကိုယ်ခံအားကလည်း မနိုင်နိုင်ဘူး။ professional response ဆိုတဲ့ အရမ်းကောင်းတဲ့ ကိုယ်ခံအားကလည်း အနည်းဆုံး နှစ်ပါတ်ကြာမှ စနိုင်တယ်၊ စစချင်းလည်း ဗိုင်းရပ်တွေက အများကြီး ဖြစ်နေပြီမို့ ခဲခဲယဉ်းယဉ်း တိုက်ရမယ်။ ဒါကြောင့် လူကြီးဖြစ်ဖြစ်၊ လူငယ်ဖြစ်ဖြစ်၊ ကလေးဖြစ်ဖြစ် ရောဂါကြောင့် တိုက်ပွဲမှာ အသက်ဆုံးရှုံးနိုင်တယ်။
(၄) ဗိုင်းရပ် ဘယ်လောက် အပြင်မှာ နေနိုင်လဲ… ပုံမှန်က ၄-၆ နာရီဘဲ နေနိုင်တယ်။ ဒီမှာ ရိုးရိုးလေး စဉ်းစားပါ၊ ဗိုင်းရပ်ပိုးက မီးပူပေါ်ကျသွားရင် ချက်ချင်း သေသွားမှာဖြစ်သလို စိုစိုစွတ်စွတ် ခတ်အေးအေး နေရာမှာဆိုရင် တစ်ရက်၊ နှစ်ရက်၊ သုံးရက်ထိ သူ့အစွမ်း ရှိသေးတယ်။ ဒီတော့ စိတ်ထဲ မသင်္ကာရင် ဗိုင်းရပ် ရှိမယ်လို့ ထင်တဲ့နေရာကို ဆပ်ပြာနဲ့ ပွတ်ပါ၊ ဆေးပါ။ ဘယ် detergentsမဆို သုံးလို့ ရတယ်။ ဈေးကြီးတာ၊ ဆိုင်မှာ ဝယ်မရတာ လိုက်ရှာ မနေပါနဲ့။ အိမ်မှာ သုံးတဲ့ ဆပ်ပြာလဲ ရပါတယ်။
(၅) ဗိုင်းရပ် ဘယ်လို ကူးလဲ… ဗိုင်းရပ်က ရောဂါရှိသူဆီက ထွက်လာတယ်။ တချို့လူတွေဆိုရင် အူထဲမှာ ရှိနေနိုင်သော်လည်း သူက အဆုတ်ထဲမှာ အဓိက နေတာမို့ အဆုတ်နဲ့ဆိုင်တဲ့အထွက်တွေက ပိုး ရှိမယ်။ နှာချေတာ၊ ချောင်းဆိုးတာ၊ နှာရည်ယိုတာတွေက လာနိုင်တယ်။ အသက်ရှူတာက မလာနိုင်တာမို့ air borne လို့ ခေါ်တဲ့ လေကတဆင့် ကူးတာ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ သို့သော်လည်း လေအေးစက်ထဲမှာဆိုရင်၊ air flow ရှိမယ်ဆိုရင် လေထဲမှာ ပိုးက လွင့်ပါးနိုင်တယ်။ ဒီတော့ လေတိုက်တဲ့နေရာမှာ နေရင် လေတင်/လေညာအရပ်က နေရင် ကောင်းတယ်။
(၆) ကာကွယ်ဆေး/ကုသဆေး ရှိလား… ကျွန်တော် အရင်ကတည်းက ပြောဖူးတယ်။ ကာကွယ်ဆေး မျှော်မနေနဲ့။ အနည်းဆုံး ၁၀လ - ၁၂လ ကြာမယ်။ မမျှော်လင့်သင့်ပါ။ ကုသဆေးအနေနဲ့ ပြောရရင် အဓိက anti-viral ဆေးနှစ်မျိုး ရှိပါတယ်။ (က) ဗိုင်းရပ် ဆဲလ်ထဲကို ဝင်တဲ့အချိန် နဲ့ (၂) ဆဲလ်ထဲမှာ ဗိုင်းရပ် ပွားတဲ့အချိန်။ သိတ်အသေးစိတ် မပြောတော့ပါဘူး။ အဓိက သိသင့်တာက ဆေးတစ်မျိုးက ဗိုင်းရပ်ပိုးတိုင်းကို မတိုက်နိုင်ဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ HIV မှာ သုံးတဲ့ဆေးကို အသည်းရောင်အသားဝါရောဂါမှာ၊ တုတ်ကွေးရောဂါမှာ သုံးလို့ မရပါဘူး။ ဒီတော့ လက်ရှိ သုံးနေတဲ့ anti-viral ဆေးတစ်မျိုးမျိုး သို့မဟုတ် နောက်အသစ် anti-viral ဆေးက အလုပ်ဖြစ်မလဲဆိုတာ သေသေချာချာ မသိသေးဘူး။
ထပ်ပြောပါမယ်… အခုတလော ဖတ်မိမယ် ထင်ပါတယ်၊ ဒေါ်လာ သိန်းတစ်ရာ အကုန်ခံပြီး ဒီCOVID-19 အတွက် စမ်းသပ်မယ့် anti-viral ဆေးတစ်မျိုးအကြောင်း။ နဖူးပေါ် လက်တင်ပြီး စဉ်းစားရင် သိန်းတစ်ရာ ကုန်မယ့် project က ဘယ်နှစ်လ ကြာနိုင်မယ်ဆိုတာ ရိုးရိုးလေး စဉ်းစားကြည့်နိုင်ပါတယ်။
(၇) ဘာလုပ်ကြမလဲ … အရေးကြီးဆုံးက ကာကွယ်ခြင်းသည် ကုသခြင်းထက် အများကြီး ကောင်းတယ်ဆိုတာ မမေ့သင့်ပါ။
(က) လူစုလူဝေး ရှောင်ပါ၊ ဖြစ်နိုင်ရင် လေအေးစက်နေရာမျိုး၊ ချောင်းဆိုးနှာရည်ယိုလူမျိုးရှိတာမျိုး၊ အထူးသဖြင့် ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်း လိုမျိုး ကိုယ်နဲ့ မဆိုင်ရင် မသွားပါနဲ့။
(ခ) လက်ဆေးပါ၊ မျက်နှာကို လက်နဲ့ မထိမိအောင် ကြိုစားပြီး ရှောင်ပါ။
(ဂ) လမ်းသွားရင် လက်ရန်းကို ကိုင်တာ လျှော့ပါ၊ ဟိုထိ ဒီထိ မကိုင်မိအောင် နေပါ။
(ဃ) ကိုယ်ခံအားကောင်းအောင် ကျန်းမာရေးကောင်းအောင် နေပါ။ အိပ်ရေး ဝပါစေ၊ အစားအသောက် မှန်ပါစေ။
(င) အပိုအနေနဲ့ စားချင်ရင် …
* unprofessional response ကောင်းအောင် ဒိန်ချဉ် သောက်ပါ (အဲဒီအတွက် အရင် နှစ်ခါ ကျွန်တော် ရှင်းပြဖူးပါတယ်)။
* professional response ကောင်းစေချင်ရင် (ဃ) အတိုင်း ကျန်းမာရေး ကောင်းအောင် နေပါ။
* anti-viral ဆေးကို မျှော်နေမယ့်အစား အချဉ်များများ၊ ဗီတာမင်စီ၊ လက်ဖက် (လက်ဖက်အကြောင်း ဖတ်မိမှာပါ၊ လက်ဖက်ရည်ကြမ်းလဲ အတူတူပါဘဲ) စားချင်ရင် စားပါ။ အဲဒါစားတာတွေဟာ ငှက်ဖျားဆေးသောက်တာထက် စိတ်ချရပါတယ်။ မလိုဘဲ ငှက်ဖျားဆေးသောက်ပြီး ဆေးအဆိပ်သင့်ပြီး ဆေးရုံရောက်တဲ့သူတွေ ရှိတယ်ဆိုတာ သတိရစေချင်ပါတယ် (ပုံ သုံးကို ကြည့်ပါ)။
(စ) Does effectကို သတိရရင် တုတ်ကွေးပုံစံရှိသူကို ရှောင်ပါ။
(ဆ) လူကောင်းတွေကြားထဲမှာ ဗိုင်းရပ်ရှိနေနိုင်တဲ့သူတွေ လမ်းလျှောက်နေကြတယ်၊ ဈေးရောင်းနေကြတယ်၊ ဈေးဝယ်နေကြတယ်၊ လက်ဖက်ရည်ဆိုင် ထိုင်နေကြတယ် ဆိုတာ မမေ့ပါနဲ့။
(ဇ) ကိုယ့်ကြောင့် သူများတွေ အထူးသဖြင့် အိမ်သားတွေ ဒုက္ခ မရောက်စေချင်ရင် ဒါမှမဟုတ် သူများကြောင့် ကိုယ် ဒုက္ခ မဖြစ်ချင်ရင် အိမ်မှာ တတ်နိုင်သမျှ နေကြပါ။
သေသေချာချာ ဖတ်စေချင်ပါတယ်။ စိုးကတော့ ဘယ်တော့မှ ကျွန်တော် ရေးတာ မဖတ်လို့ ဒီည အစအဆုံး ရှင်းပြရ အုန်းမယ်။
မူရင်းပို့စ် Tin Soe Kyaw
မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့နဲ့ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ covic-19 အဆိုးဆုံးဖြစ်မယ် အဆိုးဆုံးဖြစ်မယ်
၁၄ နှစ်အရွယ်ရှိ အာနန်း ( AbighyaAnand) လို့ အမည်ရတဲ့ နက္ခဗေဒ ပညာရှင် ကလေးဟာ သူရဲ့ youtube channel မှာ လွန်ခဲ့တဲ့ ရှစ်လကတည်းက ( ဩဂုတ်လ ၂၂ရက်နေ့) က ကြိုတင်ခန့်မှန်းချက်တစ်ခုတင်ခဲ့ပါတယ်။
ထိုခန့်မှန်းချက်ထဲမှာ သူပြောထားတာက နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ မှ ဧပြီ ၂၀၂၀ အထိ ခြောက်လအချိန်အတွင်းမှာ ဒီကမ္ဘာကြီးဟာ အင်မတန်ခက်ခဲတဲ့ အခြေအနေ တစ်ရပ်ကို ရောက်ရှိမှာဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာစစ် ဒါမှမဟုတ် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကပ်ရောဂါတစ်မျိုးနဲ့ ကြုံတွေ့ရပြီး တကမ္ဘာလုံး အင်မတန်စိတ်ညစ်ရလိမ့်မယ်လို့ ဟောထားပါတယ်။
သို့ပေသိ မေလ ၂၉ မှ စပြီးတော့ 🌍 ကြီးဟာ ခက်ခဲမူလမ်းကြောင်းပေါ်ကနေ အဝေးကို လှည့်ပတ်သွားမှာဖြစ်ပြီး ဒီကပ်ရောဂါရဲ့ အရှိန်ကျဆင်းသွားမှာဖြစ်ပြီး ထိန်းသိမ်းလို့ရတဲ့ အနေအထားကိုရောက်သွားလိမ့်မယ်လို့ လည်းသူကဆိုပါတယ်။
ဒီပညာရှင် ကလေးငယ် အာနန်းဆိုတာ အိန္ဒိယနိုင်ငံသား နက္ခဗေဒ ပညာရှင်ဖြစ်ပြီး သတင်းများမှာပါလေ့ ရှိသူတစ်ဦးပဲဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၁၃ မှာတော့ India Times က အင်တာဗျုးလုပ်ပြီး ပညာစမ်းတာမျိုးလုပ်ခဲ့ပါသေးတယ်။ သူ့ရဲ့ ပညာနဲ့ လူအများကို အံ့အားသင့်စေခဲ့သူလည်းဖြစ်ပါတယ်။
သူဟာ သူဟာရွှေစျေးငွေစျေးတွေနဲ့ အခြားသော အိန္ဒိယနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ ကိစ္စတွေမှာ အမြဲမှန်ကန်စွာခန့်မှန်းချက်ထုတ်နိုင်ခဲ့သူပဲဖြစ်ပါတယ်။
ကပ်ရောဂါနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဒါဟာ လူသားမျိုးနွယ်နဲ့ ရောဂါပိုးတို့ ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်ရမဲ့စစ်ပွဲလို့ သူကဆိုပါတယ်။ သူ့ရဲ့ပညာနဲ့ကြည့်ပြီး အာနန်းက မတ်လ ၃၁ ဟာ ကူးစက်မူ အပြင်းထန်ဆုံးဖြစ်မယ်လို့လည်းခန့်မှန်းထားပါသေးတယ်။
ဘာကြောင့်လဲဆိုရင် အင်္ဂါဂြိုလ်ဟာ စနေ နဲ့ ကြာသပတေး ဂြိုလ်တို့နဲ့ သွားပူးပေါင်းမှာဖြစ်ပြီး ရာဟုဂြိုလ်နဲ့ လကမ္ဘာတို့ကလည်း တဖက်ကနေပူးပေါင်းမိမှာဖြစ်ပါတယ်။
ဒါဟာ အင်မတန် ဖြစ်ခဲလှတဲ့ အခြေအနေဖြစ်ပါတယ်။ နက္ခဗေဒ သဘောအရ စနေ၊ ကြာသပတေး နဲ့ အင်္ဂါဂြိုလ်တို့ဟာ ဆိုလာ စနစ်ရဲ့ အပြင်ဘက်ဆုံး လမ်းကြောင်းမှာ ရှိပြီးအားအကောင်းဆုံး ဂြိုလ်တွေဖြစ်ကြတယ်လို့ဆိုပါတယ်။ ဒါကြောင်းသူတို့အားလုံးပေါင်းဆုံနေရာကြသွားတယ်ဆိုရင် သူတို့ရဲ့ ကမ္ဘာမြေကြီးအပေါ် သက်ရောက်မူဟာ အင်မတန် ကြီးမားအားကောင်းလာတတ်ပါတယ်။ တဖက်မှာလည်း လကမ္ဘာဟာ အရည်ပြန့်စေတဲ့ ဂြိုလ်လို့ထင်ရှားပြီး ရာဟုဂြိုလ်ကတော့ အခြင်းခြင်းဆက်သွယ်ပေးတဲ့ဂြိုလ်လို့ သတ်မှတ်ထားပါတယ်။
သူတို့နှစ်ဦး ရဲ့ပူးပေါင်းမူကြောင့် မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့နဲ့ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တို့မှာ နှာချေ 🤧 ချောင်းဆိုး 😷 ခြင်းအများဆုံးဖြစ်လာနိုင်ပြီး ရောဂါ အလွန်ပြန့်လွယ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်ထိုရက်တွေမှာတော့ Social Distancing ကို လုံးဝ မဖြစ်မနေ ကို လုပ်ရမယ်လို့ဆိုပါတယ်။
သူရဲ့ ပညာအရ မေလ ၂၉ရက်နေ့မှာ ယခုပုံစံအတိုင်းလည်နေတဲ့ ဝင်ရိုးကျိုးမှာဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာမြေအတွက် ကောင်းတဲ့ အကျိုးပြုအချိန်ပြန်ရောက်လာမှာပါ။ ရောဂါတွေ ကူးစက်မူနှုန်းလျော့ကျတဲ့ အကြောင်းတွေကိုကြားရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီ ကပ်နဲ့ ဆက်စပ်ပြီး ကျသွားတဲ့ စီးပွားရေးကတော့ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၁ မှသာပြန်လည်ဦးမော့လာပါလိမ့်မယ်လို့သူကဆိုပါတယ်။
ဒါဟာ မတ်လ ၂၇ က တင်တဲ့ ဆောင်းပါးကို ဖတ်ပြီးဘာသာပြန်ထားတာပါ ။ ချက်ချင်းဖတ်ပြီး ချက်ချင်းပြန်ထားတာဖြစ်တဲ့ အတွက် အဆင်မချောရင်ခွင့်လွတ်ပါ။ မူရင်းကို ဖတ်ချင်ရင်တော့ အပေါ်ကပိုစ့်မှာ link share ထားပေးပါတယ်။
ပုံမှန်အတိုင်းဆိုဒါမျိုးတွေ ကို သိပ်စိတ်မဝင်စားပေမဲ့ ဒါလေးကိုတော့မှန်စေခြင်မိတယ်။ 🙏🏻
Nisha Signhခရက်ဒစ်.. . ဦးနိုင်လင်း
၁၄ ႏွစ္အရြယ္ရွိ အာနန္း ( AbighyaAnand) လို႔ အမည္ရတဲ့ နကၡေဗဒ ပညာရွင္ ကေလးဟာ သူရဲ့ youtube channel မွာ လြန္ခဲ့တဲ့ ရွစ္လကတည္းက ( ဩဂုတ္လ ၂၂ရက္ေန႔) က ႀကိဳတင္ခန႔္မွန္းခ်က္တစ္ခုတင္ခဲ့ပါတယ္။
ထိုခန႔္မွန္းခ်က္ထဲမွာ သူေျပာထားတာက နိုဝင္ဘာ ၂၀၁၉ မွ ဧၿပီ ၂၀၂၀ အထိ ေျခာက္လအခ်ိန္အတြင္းမွာ ဒီကမၻာႀကီးဟာ အင္မတန္ခက္ခဲတဲ့ အေျခအေန တစ္ရပ္ကို ေရာက္ရွိမွာျဖစ္ၿပီး ကမၻာစစ္ ဒါမွမဟုတ္ ကမၻာလုံးဆိုင္ရာ ကပ္ေရာဂါတစ္မ်ိဳးနဲ႔ ၾကဳံေတြ႕ရၿပီး တကမၻာလုံး အင္မတန္စိတ္ညစ္ရလိမ့္မယ္လို႔ ေဟာထားပါတယ္။
သို႔ေပသိ ေမလ ၂၉ မွ စၿပီးေတာ့ 🌍 ႀကီးဟာ ခက္ခဲမူလမ္းေၾကာင္းေပၚကေန အေဝးကို လွည့္ပတ္သြားမွာျဖစ္ၿပီး ဒီကပ္ေရာဂါရဲ့ အရွိန္က်ဆင္းသြားမွာျဖစ္ၿပီး ထိန္းသိမ္းလို႔ရတဲ့ အေနအထားကိုေရာက္သြားလိမ့္မယ္လို႔ လည္းသူကဆိုပါတယ္။
ဒီပညာရွင္ ကေလးငယ္ အာနန္းဆိုတာ အိႏၵိယနိုင္ငံသား နကၡေဗဒ ပညာရွင္ျဖစ္ၿပီး သတင္းမ်ားမွာပါေလ့ ရွိသူတစ္ဦးပဲျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၁၃ မွာေတာ့ India Times က အင္တာဗ်ဳးလုပ္ၿပီး ပညာစမ္းတာမ်ိဳးလုပ္ခဲ့ပါေသးတယ္။ သူ႔ရဲ့ ပညာနဲ႔ လူအမ်ားကို အံ့အားသင့္ေစခဲ့သူလည္းျဖစ္ပါတယ္။
သူဟာ သူဟာေရႊေစ်းေငြေစ်းေတြနဲ႔ အျခားေသာ အိႏၵိယနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ ကိစၥေတြမွာ အျမဲမွန္ကန္စြာခန႔္မွန္းခ်က္ထုတ္နိုင္ခဲ့သူပဲျဖစ္ပါတယ္။
ကပ္ေရာဂါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဒါဟာ လူသားမ်ိဳးႏြယ္နဲ႔ ေရာဂါပိုးတို႔ ရင္ဆိုင္တိုက္ခိုက္ရမဲ့စစ္ပြဲလို႔ သူကဆိုပါတယ္။ သူ႔ရဲ့ပညာနဲ႔ၾကည့္ၿပီး အာနန္းက မတ္လ ၃၁ ဟာ ကူးစက္မူ အျပင္းထန္ဆုံးျဖစ္မယ္လို႔လည္းခန႔္မွန္းထားပါေသးတယ္။
ဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ အဂၤါၿဂိဳလ္ဟာ စေန နဲ႔ ၾကာသပေတး ၿဂိဳလ္တို႔နဲ႔ သြားပူးေပါင္းမွာျဖစ္ၿပီး ရာဟုၿဂိဳလ္နဲ႔ လကမၻာတို႔ကလည္း တဖက္ကေနပူးေပါင္းမိမွာျဖစ္ပါတယ္။
ဒါဟာ အင္မတန္ ျဖစ္ခဲလွတဲ့ အေျခအေနျဖစ္ပါတယ္။ နကၡေဗဒ သေဘာအရ စေန၊ ၾကာသပေတး နဲ႔ အဂၤါၿဂိဳလ္တို႔ဟာ ဆိုလာ စနစ္ရဲ့ အျပင္ဘက္ဆုံး လမ္းေၾကာင္းမွာ ရွိၿပီးအားအေကာင္းဆုံး ၿဂိဳလ္ေတြျဖစ္ၾကတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင္းသူတို႔အားလုံးေပါင္းဆုံေနရာၾကသြားတယ္ဆိုရင္ သူတို႔ရဲ့ ကမၻာေျမႀကီးအေပၚ သက္ေရာက္မူဟာ အင္မတန္ ႀကီးမားအားေကာင္းလာတတ္ပါတယ္။ တဖက္မွာလည္း လကမၻာဟာ အရည္ျပန႔္ေစတဲ့ ၿဂိဳလ္လို႔ထင္ရွားၿပီး ရာဟုၿဂိဳလ္ကေတာ့ အျခင္းျခင္းဆက္သြယ္ေပးတဲ့ၿဂိဳလ္လို႔ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။
သူတို႔ႏွစ္ဦး ရဲ့ပူးေပါင္းမူေၾကာင့္ မတ္လ ၃၁ ရက္ေန႔နဲ႔ ဧၿပီလ ၁ ရက္ေန႔တို႔မွာ ႏွာေခ် 🤧 ေခ်ာင္းဆိုး 😷 ျခင္းအမ်ားဆုံးျဖစ္လာနိုင္ၿပီး ေရာဂါ အလြန္ျပန႔္လြယ္နိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ထိုရက္ေတြမွာေတာ့ Social Distancing ကို လုံးဝ မျဖစ္မေန ကို လုပ္ရမယ္လို႔ဆိုပါတယ္။
သူရဲ့ ပညာအရ ေမလ ၂၉ရက္ေန႔မွာ ယခုပုံစံအတိုင္းလည္ေနတဲ့ ဝင္ရိုးက်ိဳးမွာျဖစ္ၿပီး ကမၻာေျမအတြက္ ေကာင္းတဲ့ အက်ိဳးျပဳအခ်ိန္ျပန္ေရာက္လာမွာပါ။ ေရာဂါေတြ ကူးစက္မူႏႈန္းေလ်ာ့က်တဲ့ အေၾကာင္းေတြကိုၾကားရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ ကပ္နဲ႔ ဆက္စပ္ၿပီး က်သြားတဲ့ စီးပြားေရးကေတာ့ နိုဝင္ဘာ ၂၀၂၁ မွသာျပန္လည္ဦးေမာ့လာပါလိမ့္မယ္လို႔သူကဆိုပါတယ္။
ဒါဟာ မတ္လ ၂၇ က တင္တဲ့ ေဆာင္းပါးကို ဖတ္ၿပီးဘာသာျပန္ထားတာပါ ။ ခ်က္ခ်င္းဖတ္ၿပီး ခ်က္ခ်င္းျပန္ထားတာျဖစ္တဲ့ အတြက္ အဆင္မေခ်ာရင္ခြင့္လြတ္ပါ။ မူရင္းကို ဖတ္ခ်င္ရင္ေတာ့ အေပၚကပိုစ့္မွာ link share ထားေပးပါတယ္။
ပုံမွန္အတိုင္းဆိုဒါမ်ိဳးေတြ ကို သိပ္စိတ္မဝင္စားေပမဲ့ ဒါေလးကိုေတာ့မွန္ေစျခင္မိတယ္။ 🙏🏻
Nisha Signh
ခရက္ဒစ္.. . ဦးနိုင္လင္း
Thursday, March 26, 2020
ဖုန္းကာဘာေတြ ျဖဳတ္လိုက္ၾကပါ… ဒါ အီတလီကေပးတဲ့ သင္ခန္းစာပါပဲ
ဖုန္းကာဘာေတြ ျဖဳတ္လိုက္ၾကပါ… ဒါ အီတလီကေပးတဲ့ သင္ခန္းစာပါပဲ.. သူငယ္ခ်င္း.. ဒီစာကိုဆံုးေအာင္ဖတ္ပါ.. ၿပီးရင္⭕ လက္သန္႔ေဆး SANITIZER ကို ယူလိုက္ပါ.
🔺 ဖုန္းကာဘာေတြ ျဖဳတ္လိုက္ၾကပါ…
ဒါ အီတလီကေပးတဲ့ သင္ခန္းစာပါပဲ..
သူငယ္ခ်င္း..
ဒီစာကိုဆံုးေအာင္ဖတ္ပါ..
ၿပီးရင္⭕ လက္သန္႔ေဆး Sanitizer ကို ယူလိုက္ပါ..
လက္ေဆးပါ..
ၿပီးရင္ ဖုန္းပါဝါကို ပိတ္ခ်လိုက္ပါ..
ဖုန္းရဲ႕မ်က္ႏွာျပင္မွာ လက္သန္႔ေဆးရည္နဲ႔ သန္႔စင္ေပးႏိုင္ဖို႔ ပိတ္စ သို႔မဟုတ္ ဂြမ္း စတဲ့ႀကိဳက္ရာ တစ္ခုခု ယူလိုက္ပါ…
ဖုန္းမ်က္ႏွာျပင္ အထက္ေအာက္ ေဘးပါမက်န္
ေနရာအႏွံ႔ သုတ္လိမ္းေဆးေၾကာပါ..
ကာဘာတပ္ထားရင္ အၿပီးသာ ျဖဳတ္လိုက္ပါ..
ကာဘာကို ဆပ္ျပာ သို႔မဟုတ္ လက္သန္႔ေဆးသံုးၿပီး ေဆးေၾကာပါ..
🔹ေနာက္တစ္ခုက သင္ပါဝါ ေနကာ မ်က္မွန္သံုးတတ္ရင္ သန္႔စင္ေပးဖို႔ မေမ့ပါနဲ႔…
🔹ကားေသာ့ အိမ္ေသာ့ကအစ သင့္အသံုးအေဆာင္ လက္နဲ႔ထိႏိုင္တာမွန္သမ် သန္႔စင္ၿပီးမွ အသံုးျပဳတာ ျဖစ္ပါေစ..
ကြန္ပ်ဴတာ လက္ေတာ့ကီးဘုတ္ေတြ နဲ႔ mouse ကိုလည္း သန္႔စင္ေပးဖို႔ မေမ့ပါနဲ႔..
သူငယ္ခ်င္း…
သန္႔ရွင္းေရးမလုပ္မီနဲ႔ လုပ္ၿပီးခ်ိန္ေတြမွာ လက္ေဆးဖို႔လည္း မေမ့ပါနဲ႔..
ℹအီတလီက ကၽြန္ေတာ္တို႔ကို မွာေနပါတယ္…
သူတို႔လို မျဖစ္ေစဖို႔ …
အီတလီအတြက္လည္း.ဆုေတာင္းေပးၾကပါ..🙏🙏🙏
🔵ကဲ သူငယ္ခ်င္း…
လက္သန္႔ေဆးရည္ ထယူၿပီး ခုခ်က္ခ်င္း လႈပ္ရွားလိုက္ပါေတာ့…
🔴သင္တို႔ သူငယ္ခ်င္းေတြဆီ အေၾကာင္းၾကားေျပာေပးဖို႔ သင္တာဝန္ယူလိုက္ပါ….
ဖုန္းအရမ္းသံုးေနတတ္တဲ့ သင့္သူငယ္ခ်င္း ..
ေလးစားစြာျဖင့္ ခရစ္ဒက္ ……မိုးမင္း(ေကာင္းကင္)
ယူနီကုတ္ျဖင့္ ဖတ္ရန္
🔺 ဖုန်းကာဘာတွေ ဖြုတ်လိုက်ကြပါ…
ဒါ အီတလီကပေးတဲ့ သင်ခန်းစာပါပဲ..
သူငယ်ချင်း..
ဒီစာကိုဆုံးအောင်ဖတ်ပါ..
ပြီးရင်⭕ လက်သန့်ဆေး Sanitizer ကို ယူလိုက်ပါ..
လက်ဆေးပါ..
ပြီးရင် ဖုန်းပါဝါကို ပိတ်ချလိုက်ပါ..
ဖုန်းရဲ့မျက်နှာပြင်မှာ လက်သန့်ဆေးရည်နဲ့ သန့်စင်ပေးနိုင်ဖို့ ပိတ်စ သို့မဟုတ် ဂွမ်း စတဲ့ကြိုက်ရာ တစ်ခုခု ယူလိုက်ပါ…
ဖုန်းမျက်နှာပြင် အထက်အောက် ဘေးပါမကျန်
နေရာအနှံ့ သုတ်လိမ်းဆေးကြောပါ..
ကာဘာတပ်ထားရင် အပြီးသာ ဖြုတ်လိုက်ပါ..
ကာဘာကို ဆပ်ပြာ သို့မဟုတ် လက်သန့်ဆေးသုံးပြီး ဆေးကြောပါ..
🔹နောက်တစ်ခုက သင်ပါဝါ နေကာ မျက်မှန်သုံးတတ်ရင် သန့်စင်ပေးဖို့ မမေ့ပါနဲ့…
🔹ကားသော့ အိမ်သော့ကအစ သင့်အသုံးအဆောင် လက်နဲ့ထိနိုင်တာမှန်သမျ သန့်စင်ပြီးမှ အသုံးပြုတာ ဖြစ်ပါစေ..
ကွန်ပျူတာ လက်တော့ကီးဘုတ်တွေ နဲ့ mouse ကိုလည်း သန့်စင်ပေးဖို့ မမေ့ပါနဲ့..
သူငယ်ချင်း…
သန့်ရှင်းရေးမလုပ်မီနဲ့ လုပ်ပြီးချိန်တွေမှာ လက်ဆေးဖို့လည်း မမေ့ပါနဲ့..
ℹအီတလီက ကျွန်တော်တို့ကို မှာနေပါတယ်…
သူတို့လို မဖြစ်စေဖို့ …
အီတလီအတွက်လည်း.ဆုတောင်းပေးကြပါ..🙏🙏🙏
🔵ကဲ သူငယ်ချင်း…
လက်သန့်ဆေးရည် ထယူပြီး ခုချက်ချင်း လှုပ်ရှားလိုက်ပါတော့…
🔴သင်တို့ သူငယ်ချင်းတွေဆီ အကြောင်းကြားပြောပေးဖို့ သင်တာဝန်ယူလိုက်ပါ….
ဖုန်းအရမ်းသုံးနေတတ်တဲ့ သင့်သူငယ်ချင်း ..
လေးစားစွာဖြင့် ခရစ်ဒက် ……မိုးမင်း(ကောင်းကင်)
Saturday, March 21, 2020
လူသားတွေအတွက် ပြစ်ဒါဏ် သို့မဟုတ် ကိုဗစ်၁၉ ကမ္ဘာမြေကိုလှည့်လည်ခြင်း
နည်း ၂နည်းမှာ သင့်တော်မယ့်နည်း
ကိုဗစ်၁၉ က ကမ္ဘာပတ်နေပြီဖြစ်တယ်။ လန်ဒန်အမ်ပီရီရယ်ကောလိပ်က ထုတ်တဲ့စာတမ်းက နည်း၂နည်းပဲ ရှိတယ်လို့ထောက်ပြတယ်။ ပထမနည်းက အန္တရယ်နည်းအောင်လုပ်တဲ့နည်း (Mitigation) ပါ။ လုံးဝပျောက် သွားအောင် လုပ်တာတော့မဟုတ်ဘူး။ ပိုးကပျံ့ကောင်းပျံ့ နေမယ်။ တချို့လူတွေ အိမ်မှာနေမယ်။ ကျောင်းမပိတ်ဘူး။ ရုံးမပိတ်ဘူး။ ခွဲထားသင့်တဲ့လူမှခွဲထားမယ်။ အရေးအကြီးဆုံးလူနာတွေကိုပဲကုနေမယ်။ ဒါခု စင်ကာပူလုပ်နေတဲ့ပုံစံမျိုးပါ။ နောက်တနည်းက လူစုလူဝေးတွေအားလုံးကိုခွဲထုတ်မယ်။ မြို့တွေ ပိတ်မယ်။ စစ်မယ် တွေ့ရင်ကုမယ်။ ခွဲထားမယ်၊ စောင့်ကြည့်မယ်ဆိုတာတွေပါ။ ဖိနှိပ်ကျပ်မတ်ကုသနည်း (Suppression) ပါ။ ဒါက ဝူဟန်မှာလုပ်ခဲ့တဲ့နည်း။ ခုအီတလီမှာလုပ်နေပြီး အမေရိကန် အင်္ဂလန်တို့ လုပ်မယ့်နည်းပါ။ ဒီနည်းက ပြတ်အောင်လုပ်မယ့်နည်းပါ။ ဒီနည်းသုံးရင်တော့ တနိုင်လုံးမှာရှိသမျှလူတွေဟာ တဦးနဲ့တဦး ခွာနေ (Social Distancing) ရမယ်။ ခွဲနေတာမဟုတ်။ ရုံးတွေ ကျောင်းတွေ ပိတ်ပစ်ဖို့ပါ လိုလာမယ်။
နည်း၂နည်းမှာကွာတာက ထပ်ဆင့်ကူးစက်စေတဲ့အရေအတွက် (Reproduction - R) ကို လျော့ချတဲ့နေရာမှာ ဖြစ်တယ်။ R က ကျပ်မတ်ကုသတဲ့နည်းမှာ ၁ထက်နည်းမယ် (တနည်း ထပ်မကူးသလောက်ဖြစ်လာမယ်)။ ထိမ်းပြီးနည်းအောင်လုပ်တဲ့နည်းမှာ ၁ထက် များမယ် (တနည်း ၁ယောက်ကနေ နောက်တယောက်တော့ ကူးနေမယ်၊ ၂ဦး၃ဦးသာဖြစ်မသွားတာ)။ နည်းအောင်ထိမ်းထားတဲ့နည်းကတော့ ဆေးပေါ်တဲ့အချိန်ကို စောင့်ရတာဖြစ်တယ်။ ကျပ်မတ်ကုတဲ့ နည်းက လုံးဝပျောက်သွားနိုင်တယ်ဆိုပေမယ့် သူလည်း ကျန်သင့်သလောက် ကျန်နေနိုင်ပြီး ဆေးစောင့်ရတာမျိုး ဖြစ်နိုင်တာပါပဲ။ ဒီနည်း၂ခုကို သုံးကြတဲ့အခါ နိုင်ငံတွေဟာ လက်ရှိဖြစ်နေတဲ့ကူးစက်နှုန်း၊ စီးပွားရေး အခြေအနေနဲ့ ပေးနိုင်တဲ့ ဆေးကုသမှုဆိုင်ရာ အထောက်အပံ့တွေကိုမူတည်ပြီး သတ်မှတ်ကြတာဖြစ်တယ်။
မြန်မာပြည်အနေနဲ့တော့ ဖြစ်နှုန်းမရှိ (ရှိနေတာတောင်မှ တရားဝင်ဖော်ထုတ်နိုင်အောင်မတွေ့ရ) တာအပြင် ဆေးကုသမှုအထောက်အပံ့နည်းပြီး (ဆေးဝါး၊ ကျန်းမာရေးလုပ်သား၊ ဆေးရုံစသည်ဖြင့်) ငွေကြေးကုန်ကျ ခံနိုင်မှုနည်းနေနိုင်တာတွေရှိတာမို့ ထိမ်းပြီးသွားတဲ့နည်း (နည်းအောင်လုပ်တဲ့နည်း) ကပိုသင့်တော်မယ် ယူဆတယ်။ သို့သော် အခြေအနေအရ တနေရာနဲ့တနေရာ တပြေးညီစဥ်းစားလို့မရနိုင်တာမျိုးရှိနိုင်တယ်။ ဥပမာ ရန်ကုန်ကို နယ်မြို့တမြို့နဲ့ တန်းတူထားပြီးစီမံလို့မရနိုင်သလို နယ်မြို့လေးတမြို့မှာကိုပဲ အခြေအနေ တွေအရ ကျပ်မတ်ကိုင်တွယ်ရတာမျိုးလည်း ဖြစ်ကောင်းဖြစ်လာနိုင်တယ်။ သို့သော် အခြေခံယူရမယ့် နည်းကတော့ လျော့ချထိမ်းချုပ်ထားရမယ့်နည်း (Mitigation) ကိုကျင့်သုံးတာ သင့်တော်မယ်လို့ ယူဆတယ်။
ဘယ်အရွယ်ဆို ဘယ်လောက်စိုးရိမ်ရသလဲ
ခုထိ ဖြစ်ခဲ့သလောက်မှာ ဥရောပနဲ့ အမေရိကန်က အချက်အလက်တွေပါတယ်ဆိုပေမယ့် ဝူဟန်ကရတဲ့ အချက်အလက်ကိုပဲ အဓိကထားပြီး တွက်ချက်ကြည့်တဲ့ဇယားတခုကိုတွေ့ရတယ်။ ပုံမှာကြည့်ပါ။ ဇယားမှာ ပါတာက အသက်အရွယ်၊ ရောဂါလက္ခဏာပြလို့ဆေးရုံတက်ဖို့လိုတဲ့သူ၊ ဆေးရုံတက်ပြီး သေချာကုသဖို့ လိုသူ နဲ့ ရောဂါဖြစ်ပြီး သေဆုံးတဲ့နှုန်းတွေကိုယှဥ်ပြထားတာဖြစ်တယ်။ ဒီဇယားအရ မွေးစကနေ အသက်၂၀ အောက်က စစ်ကြည့်လို့လက္ခဏာပြပြီး ဆေးရုံတက်ဖို့လိုတာက လူတထောင်မှာ ၃ယောက်လောက်ဖြစ်ပြီး ဆေးရုံကိုလူ၁၀၀ တက်ရင် အထူးကုသဖို့လိုတာက လူ၅ယောက်လောက်ပဲဖြစ်တယ်။ ဒီအထဲမှာသေသွား နိုင်တာက လူတသိန်းမှာ ၆ယောက်ပဲရှိတယ်ဆိုတဲ့သဘောပါ။ ဒီတော့အတော်နည်းတယ်။ အသက် ၂၀ကနေ ၅၀ အထိဟာ တအုပ်စု (လက္ခဏာပြသူ ၁၀၀မှာဆေးရုံတက်သင့်သူ၅ဦး၊ ဆေးရုံတက်သင့်သူ၁၀၀မှာ အထူးကုသသင့်သူ ၆ဦးဖြစ်ပြီး၊ သေဆုံးနိုင်သူက တသောင်းမှာ ၁၅ယောက်လောက်ဖြစ်မယ်လို့ဆိုတယ်) နဲ့ ၅၀ ကနေ ၇၀ အထိကနောက်တအုပ်စု၊ (လက္ခဏာပြသူ ၁၀၀မှာဆေးရုံတက်သင့်သူ၁၅ခန့်၊ ဆေးရုံတက် သင့်သူ၁၀၀မှာ အထူးကုသသင့်သူ ၁၀ခန့် ဖြစ်ပြီး၊ သေဆုံးနိုင်သူက တရာမှာ ၂ယောက်လောက်ဖြစ်မယ်) နဲ့ နောက်ဆုံးအုပ်စုက ၇၀ ကျော်အထက်ပါ။ သေဆုံးဖို့အများဆုံးဖြစ်ပြီး အသက်၇၀ကျော် ၁၀၀မှာ ၅ဦးနဲ့ ၈၀ကျော်က ၁၀ဦးနီးပါးဖြစ်မယ်။ တခုရှိတာက ကူးစက်ခံရသူမှာ ရောဂါအခံကြီးကြီးမားမားရှိရင် အသက်အပိုင်းအခြားဆိုတာထက် အထူးဂရုစိုက်ပေးဖို့လိုမယ်ဆိုတာပါ။
ဆေးဝါးကုသမှုမပါပဲလုပ်ဆောင်နိုင်သည့်နည်းများ
ဒါကို အင်ပီအိုင် (NPI – Non-Pharmaceutical Intervention) လို့လည်းခေါ်တယ်။ လူတွေကို ပူးကပ်နေထိုင် သွားလာခွင့်မပြုတာပဲဖြစ်တယ်။ ပထမ၂မျိုးဖြစ်တဲ့ ကေ့စ်လို့သတ်မှတ်ပြီး ခွဲထားတာ (Case Isolation) နဲ့ အိမ်မှာဆန္ဒသဘောအလျောက်နေသူ ဆိုပြီးရှိမယ်။ ဥပမာ နိုင်ငံရပ်ခြားခရီးသွားတွေကိုလုပ်တာမျိုး။ လေဆိပ်မှာတနည်းနည်းနဲ့ စစ်လို့ သံသယရှိသူကို သတ်မှတ်ထားတဲ့တနေရာမှာခွဲထားတာနဲ့ ဘာမှမတွေ့ပဲ ပုံမှန်ဖြစ်တယ် ဆိုရင်တောင် အိမ်မှာ၁၄ရက်နေခိုင်းတာမျိုးပါ (စင်ကာပူမှာ တချို့နိုင်ငံတွေကို အဝင် လုံးဝ ပိတ်လိုက်ပြီး တချို့ကိုဝင်ခွင့်ပေးတယ်။ ဒါပေမယ့် ဝင်လာရင် ကောင်းကောင်းဆိုးဆိုး ၁၄ရက်အိမ်မှာ နေပေးရမယ်)။ အဲဒါတွေကို ဖယ်လိုက်ရင် ကျန်တဲ့ ၄မျိုးရှိတာတွေ့ရမယ်။
၁။ အသက်၇၀ အထက်တွေနဲ့ နီးနီးကပ်ကပ်မနေတာ (သူတို့ကိုကူးစက်ရင် အသက်အန္တရယ်နီးလို့)
၂။ တနိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာနဲ့ လူတွေခွာနေဖို့ ကျင့်သုံးတာ (သွားလာလှုပ်ရှားလို့ရတယ်။ တယောက်နဲ့တယောက် နီးနီးကပ်ကပ်နေလို့မရတာ။ အတိအကျမှာ ၆ပေနီးပါးသတ်မှတ်ထားတယ်။ ကျနော့်အမြင်တော့ အနည်းဆုံး ၃ပေလောက်ဟာ လက်တွေ့ကျတဲ့ခွာထားနိုင်တဲ့နှုန်းဖြစ်လို့ လိုက်နာသင့် လိုက်နာနိုင်တဲ့ အကွာအဝေးပါ။)
၃။ လူထုစုဝေးလုပ်တဲ့ ပွဲလမ်းသဘင်အားလုံးပိတ်တာ
၄။ ကျောင်းတွေ ရုံးတွေအားလုံးကိုပါပိတ်ပစ်လိုက်တာ
မြန်မာပြည်အနေနဲ့ နံပါတ်၃ကိုအတိုင်းအတာတခုအထိ ကျယ်ပြန့်အောင်လုပ်ဖို့ရှိတဲ့သဘောတွေ့ရတယ်။ ခုချိန်မှာ ဒီအဆင့်အထိလုံလောက်နေသေးတာတွေ့ရတယ်။ နံပါတ်၁ က အိမ်တွေမှာ မိသားစုဝင်တွေက ကိုယ့်အိမ်နဲ့ကိုယ် သတိထားပြီးဆောင်ရွက်လို့ရနိုင်တာမျိုးဖြစ်တယ်။ နံပါတ် ၂ကတော့ ရုံးတွေကျောင်းတွေ ပြီးတော့ ခရီးသွားလာပို့ဆောင်ရေးတွေအပေါ်မှာ ပြန်လည် စီစဥ်ပေးတာမျိုး (ဥပမာ စင်္ကာပူရုံးတွေက စားသောက်ဆိုင်တွေမှာ လူတွေ တြိဂံပုံစံထိုင်ခုံတွေမှာပဲထိုင်ရတော့တာမျိုး။ ကပ်ထိုင်လို့မရတော့တာ။ သို့သော် ကားတွေ ရထားတွေမှာတော့ ကျပ်ကျပ်တည်းတည်းသွားလာနေရဆဲပဲ) တွေကို လုပ်နိုင်တယ်။ တခုသတိထားဖို့ရှိတာက ဗိုင်းရပ်က ကိုယ့်ရှေ့ကအမြဲတမ်းရောက်နေတာလို့ လက်ခံထားရမှာဖြစ်တယ်။ ဆိုလိုတာက ဝူဟန်မှာ ဝူဟန်ကိုပိတ်လိုက်တဲ့ ဇန္နဝါရီ ၂၃ ရက်နေ့မှာ တရားဝင်သတင်းအရ ကူးစက်ထားတာ ရာဂဏန်းပဲရှိပေမယ့် နောက်မှစစ်လို့ထွက်လာတဲ့ ရလဒ်တွေနဲ့ကြည့်တော့ တကယ်ကူးစက်ထားတာက ထောင်ဂဏန်းရှိနေတာဖြစ်တယ်။ ဆိုလိုတာက တခါတလေမှာ လက်ရှိရလဒ်က သိပ်မဖြစ်ပေမယ့် ရလဒ်ထွက်လာလို့ ကိုယ်ကစကိုင်တွယ်မယ်လို့ ကြံတာနဲ့ တကယ်ဖြစ်နေတဲ့နှုန်းက ကိုယ်ဖြေရှင်းရခက်တဲ့ အနေအထားကိုရောက်သွားနိုင်တာမျိုးဖြစ်နေနိုင်တယ်လို့ ဆိုလိုတာပါ။ သတိထားစရာတခုကတော့ ကျောင်းနဲ့ ရုံးတွေကိုပိတ်လိုက်လို့ လူချင်းအထိအတွေ့ နည်းသွားတာက ကျောင်းမှာရုံးမှာပဲဖြစ်ပြီး အိမ်နဲ့ ရပ်ကွက် စျေးစတာတွေမှာ (လူမှုစုဖွဲ့မှုအတွင်းမှာ) ပိုပြီး အထိအတွေ့တွေများလာဖို့တော့ရှိနေတယ်။ ဒါပေမယ့် စနစ်တကျလုပ်နိုင်တဲ့အခါ အပေါ်မှာပြောခဲ့တဲ့ ပြန်လည်ကူးစက်နှုန်းက လက်ရှိ ၂.၄ လောက်ကနေ (တဦးကနေ ၂ယောက်ခွဲ လောက်ကူးနေရာကနေ) ပြန်ကျလာတာတွေ့ရတယ်လို့ လက်ရှိရလဒ်တွေက ဆိုတယ်။ လက်တွေ့မှာတကယ်ထိရောက်တဲ့နည်းက ဖြစ်တန်စွမ်းများသူတွေကိုခွဲထုတ်ထား (Case Isolation) တာကို အပေါ်မှာပြောတဲ့ နည်း၄မျိုးစလုံးသုံးပြီး လူတွေအကွာအဝေးတခုထိခွဲနေတဲ့နည်း ရောသုံးတာလို့ဆိုတယ်။ ဒီတော့ မြန်မာပြည်မှာ စစ်တဲ့သူစစ်၊ ခွဲတဲ့သူခွဲပြီး ကျန်လူတွေခွာနေဖို့ဆိုတာမှာ အကောင်းဆုံး အချိန်က အေပယ် ၁၁ ကနေ ၂၆ အထိ ၂ပတ် အိမ်တွင်းအောင်းတဲ့နည်းကိုထိရောက်စွာ အသုံးပြုမလား ချိန်ဆကြည့်ဖို့ပါပဲ။ အရင်လို အခါတွင်း အားလပ်ရက်ရှည် ပြန်ယူပြီး ကိုဗစ်၁၉ အတွက် ကြိုတင်ကာကွယ်ထားဖို့ လိုလာပြီဖြစ်တယ်။
ဘယ်အချိန် နဲ့ ဘယ်လောက်ကြာနိုင်မလဲ
အပေါ်မှာပြောခဲ့တဲ့နည်းတွေကို ဘယ်လောက်ကြာအောင်လုပ်နေရမလဲဆိုတော့ ဆေးမတွေ့မချင်း လို့ဆိုတယ်။ ဆေးက လက်ရှိစတင်စမ်းသတ်တာတွေလည်းရှိ စမ်းသတ်ဖို့ ပြင်ဆင်နေတာတွေလည်း ရှိပြီး ပထမဆုံးစသုံးလို့ရလာမယ့် ကာကွယ်ဆေးဟာသိပ်တော့ထိရောက်မှုရှိဦးမှာမဟုတ်ဘူး။ သို့သော် ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ကိုဗစ်၁၉ ကိုကာကွယ်တဲ့ဆေးအနေနဲ့တော့ စသုံးလို့ရနိုင်ပါပြီ။ ဆေးရဖို့ အစောဆုံး ၂၀၂၀ နှစ်ကုန်ပိုင်းလောက်လို့ မှန်းဆထားတဲ့အတွက် ဒီကနေ နောက်ထပ် ၃လပိုင်း ၃ခု ၉လစောင့်ရဖို့ရှိနေတယ်။ မတ်လကကုန်တော့မှာမို့ အေပယ်ကစတွက်ရင် အရင်ကျတော်ရေးခဲ့သလို နွေရာသီအပူချိန်က အားကိုးလို့ရနေတဲ့သဘောဆိုရင် ဇွန်လ၊ သို့မဟုတ် ဇူလိုင်မိုးဦးဝင်လောက်ကစလို့ အခြားရာသီဥတုဘေး တွေနဲ့ဆက်စပ်ပြီး စတင်သတိထားသင့်တဲ့အချိန်လို့ယူဆရင်ရနိုင်တယ်။ သို့သော် မြန်မာပြည်က ဥတုသုံးလီ နွေရာသီလိုဖြစ်နေတော့ ဒီအနေအထားကပဲသက်သာရာရစေမလားမဆိုနိုင်ဘူး။ သို့သော် နှစ်ဝက်လောက်မှာ စသတိထားရမယ်။ စီးပွားရေးပိုင်းဆိုင်ရာအကျပ်အတည်းတွေပါ အပါအဝင်လို့ဆိုရပါမယ်။
မိမိကိုယ်ကိုကာကွယ်ခြင်း နှင့် မိမိအတွက်သာကာကွယ်ခြင်း
မြန်မာပြည်ဟာ မြင်ရတဲ့အခက်အခဲတွေကိုမကျော်လွှားနိုင်သေးတဲ့ ခုလိုအချိန်မှာ ကမ္ဘာ့စီးပွားအင်အားကြီး ခေတ်မှီဆေးပညာနဲ့ ခေတ်မှီနည်းပညာတွေရှိတဲ့ နိုင်ငံကြီးတွေပါအကျပ်ရိုက်ရ ကပ်ဆိုက်ရတဲ့ မမြင်ရတဲ့ ရောဂါပိုးတခုကို ကာကွယ်ဖို့ဆိုတာမှာ အတော်အခက်အခဲရှိမယ်ဆိုတာပြောနေစရာတောင်မလိုပါဘူး။ အခက်အခဲတွေကြုံရတိုင်း လူထုမျှော်လင့်တတ်တဲ့အထဲမှာ အရင်ခေတ်တွေက နိုင်ငံတော်ရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို အလွဲသုံးစားလို့ရခဲ့တဲ့ ကြွယ်ဝချမ်းသာမှုတွေနဲ့ လူထုတရပ်လုံးကြုံတွေ့နေရတဲ့ အခက်အခဲတွေကို ဓနအင်အားသုံးပြီး ဝင်ရောက်ကူညီ ဖြေရှင်းပေးလေမလား ဆိုတာလည်း ပါဝင်မယ်ထင်တယ်။ ကိုဗစ် ၁၉ ဟာ အကောင်းဘက်ကလှည့်တွေးရင် မြန်မာလူထုအတွက် သူ့အခက်အခဲ ကို ဘယ်သူတွေကတကယ့်စေတနာနဲ့ အနစ်နာနဲ့ ပညာနဲ့ ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းပေးမလဲဆိုတာ စောင့်ကြည့်ခွင့် ရစေမှာဖြစ်တယ်။
ခုလိုအခက်အခဲတွေကို ရင်ဆိုင်ဘူးတဲ့နိုင်ငံတွေ ကျွမ်းကျင်သူတွေရဲ့အကြံပေးချက်ကတော့ မိမိကိုယ်ကို ကောင်းစွာကာကွယ်ခြင်းဖြစ်တယ်။ ဒါဟာ မိမိအိမ်၊ ကျောင်း၊ ရုံးနဲ့ မိမိရပ်ကွက်၊ မြို့ ရွာ၊ မိမိလူ့အဖွဲ့အစည်း ကို ကာကွယ်ရာလည်းရောက်တယ်လို့ဆိုတယ်။ မိမိတကိုယ်ကျန်းမာရေးနဲ့ သန့်ရှင်းမှု ဟာ ကိုဗစ်၁၉ ကို ကာကွယ်ဖို့ ပထမဆုံးစတင်ရဲ့မယ့် အချက်တခုဖြစ်တယ်။ တာဝန်ယူမှုမရှိတဲ့ လွတ်လပ်မှုဆိုတာ ခုလို ကပ်ရောဂါ မျိုးမှာ သုံးလို့စားလို့ မရဘူး။ ခုပြဿနာက မီးမလာလို့ အိမ်မှာ ဂျင်နရေတာကြီးသုံးပြီး နန်းတော်ကြီးလို ထိန်ထိန်ညီးအောင်ထွန်းညှိထားလို့ရတဲ့ ပြဿနာမျိုးမဟုတ်ဘူး။ ခြင်ကိုက်လို့ ခြင်လုံသန်ဇကာတွေတပ် အိမ်အလုံပိတ်ပြီး လေအေးပေးစက်ဖွင့်ထားလို့ရတဲ့ကိစ္စမျိုးလည်းမဟုတ်ပေဘူး။ မိမိတကိုယ်တော်ကောင်းကျိုးမှာပဲ လမ်းဆုံးနေလို့မရတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းတခုလုံးအပေါ်ကျရောက်လာတဲ့ ကပ်ရောဂါပါ။ အဲဒီ မိမိဥခွံထဲက ထွက်ကြည့်ပြီး ရပ်ရွာလူထုအကျိုးအတွက်ဘာလုပ်ပေးနိုင်မလည်း ဆိုပြီး မျှော်ကြည့်ဖို့ လိုလာတာဖြစ်တယ်။
ခုရက်ပိုင်းမှာ နယ်ကျောင်းသားသမဂ္ဂတခုက မိမိ မြို့အတွက်လိုအပ်တဲ့ နေရာတွေမှာလုပ်ဖို့ ဗော်လံတီယာတွေစုဆောင်းနေတဲ့ သတင်းတပုဒ်ဖတ်ရတယ်။ ကောင်းစွာကြိုဆိုရမယ့် အပိုင်းဖြစ်တယ်။ မြန်မာပြည်မှာ လက်ရှိကြုံတွေ့နေရတဲ့ပြဿနာတွေအားလုံးဟာ လူထုပါဝင်ဖြေရှင်းဖို့ လိုအပ်နေတဲ့ ပြဿနာတွေချည်းပဲဖြစ်တယ်။ ဒါဆို အစိုးရက ဘာလုပ်မလဲလို့ မေးချင်ကြလိမ့်မယ်။ လူထုပါဝင်လာဖို့ ပါဝင်လာတဲ့အခါတည့်မတ်ဖို့ လိုအပ်တဲ့နိုင်ငံရေးဦးဆောင်မှုအားလုံးကို ဖော်ဆောင်ဖို့ဖြစ်တယ်။
ကျော်ဇောခိုင်
၂၁ မတ် ၂၀၂၀
ကိုဗစ်၁၉ က ကမ္ဘာပတ်နေပြီဖြစ်တယ်။ လန်ဒန်အမ်ပီရီရယ်ကောလိပ်က ထုတ်တဲ့စာတမ်းက နည်း၂နည်းပဲ ရှိတယ်လို့ထောက်ပြတယ်။ ပထမနည်းက အန္တရယ်နည်းအောင်လုပ်တဲ့နည်း (Mitigation) ပါ။ လုံးဝပျောက် သွားအောင် လုပ်တာတော့မဟုတ်ဘူး။ ပိုးကပျံ့ကောင်းပျံ့ နေမယ်။ တချို့လူတွေ အိမ်မှာနေမယ်။ ကျောင်းမပိတ်ဘူး။ ရုံးမပိတ်ဘူး။ ခွဲထားသင့်တဲ့လူမှခွဲထားမယ်။ အရေးအကြီးဆုံးလူနာတွေကိုပဲကုနေမယ်။ ဒါခု စင်ကာပူလုပ်နေတဲ့ပုံစံမျိုးပါ။ နောက်တနည်းက လူစုလူဝေးတွေအားလုံးကိုခွဲထုတ်မယ်။ မြို့တွေ ပိတ်မယ်။ စစ်မယ် တွေ့ရင်ကုမယ်။ ခွဲထားမယ်၊ စောင့်ကြည့်မယ်ဆိုတာတွေပါ။ ဖိနှိပ်ကျပ်မတ်ကုသနည်း (Suppression) ပါ။ ဒါက ဝူဟန်မှာလုပ်ခဲ့တဲ့နည်း။ ခုအီတလီမှာလုပ်နေပြီး အမေရိကန် အင်္ဂလန်တို့ လုပ်မယ့်နည်းပါ။ ဒီနည်းက ပြတ်အောင်လုပ်မယ့်နည်းပါ။ ဒီနည်းသုံးရင်တော့ တနိုင်လုံးမှာရှိသမျှလူတွေဟာ တဦးနဲ့တဦး ခွာနေ (Social Distancing) ရမယ်။ ခွဲနေတာမဟုတ်။ ရုံးတွေ ကျောင်းတွေ ပိတ်ပစ်ဖို့ပါ လိုလာမယ်။
နည်း၂နည်းမှာကွာတာက ထပ်ဆင့်ကူးစက်စေတဲ့အရေအတွက် (Reproduction - R) ကို လျော့ချတဲ့နေရာမှာ ဖြစ်တယ်။ R က ကျပ်မတ်ကုသတဲ့နည်းမှာ ၁ထက်နည်းမယ် (တနည်း ထပ်မကူးသလောက်ဖြစ်လာမယ်)။ ထိမ်းပြီးနည်းအောင်လုပ်တဲ့နည်းမှာ ၁ထက် များမယ် (တနည်း ၁ယောက်ကနေ နောက်တယောက်တော့ ကူးနေမယ်၊ ၂ဦး၃ဦးသာဖြစ်မသွားတာ)။ နည်းအောင်ထိမ်းထားတဲ့နည်းကတော့ ဆေးပေါ်တဲ့အချိန်ကို စောင့်ရတာဖြစ်တယ်။ ကျပ်မတ်ကုတဲ့ နည်းက လုံးဝပျောက်သွားနိုင်တယ်ဆိုပေမယ့် သူလည်း ကျန်သင့်သလောက် ကျန်နေနိုင်ပြီး ဆေးစောင့်ရတာမျိုး ဖြစ်နိုင်တာပါပဲ။ ဒီနည်း၂ခုကို သုံးကြတဲ့အခါ နိုင်ငံတွေဟာ လက်ရှိဖြစ်နေတဲ့ကူးစက်နှုန်း၊ စီးပွားရေး အခြေအနေနဲ့ ပေးနိုင်တဲ့ ဆေးကုသမှုဆိုင်ရာ အထောက်အပံ့တွေကိုမူတည်ပြီး သတ်မှတ်ကြတာဖြစ်တယ်။
မြန်မာပြည်အနေနဲ့တော့ ဖြစ်နှုန်းမရှိ (ရှိနေတာတောင်မှ တရားဝင်ဖော်ထုတ်နိုင်အောင်မတွေ့ရ) တာအပြင် ဆေးကုသမှုအထောက်အပံ့နည်းပြီး (ဆေးဝါး၊ ကျန်းမာရေးလုပ်သား၊ ဆေးရုံစသည်ဖြင့်) ငွေကြေးကုန်ကျ ခံနိုင်မှုနည်းနေနိုင်တာတွေရှိတာမို့ ထိမ်းပြီးသွားတဲ့နည်း (နည်းအောင်လုပ်တဲ့နည်း) ကပိုသင့်တော်မယ် ယူဆတယ်။ သို့သော် အခြေအနေအရ တနေရာနဲ့တနေရာ တပြေးညီစဥ်းစားလို့မရနိုင်တာမျိုးရှိနိုင်တယ်။ ဥပမာ ရန်ကုန်ကို နယ်မြို့တမြို့နဲ့ တန်းတူထားပြီးစီမံလို့မရနိုင်သလို နယ်မြို့လေးတမြို့မှာကိုပဲ အခြေအနေ တွေအရ ကျပ်မတ်ကိုင်တွယ်ရတာမျိုးလည်း ဖြစ်ကောင်းဖြစ်လာနိုင်တယ်။ သို့သော် အခြေခံယူရမယ့် နည်းကတော့ လျော့ချထိမ်းချုပ်ထားရမယ့်နည်း (Mitigation) ကိုကျင့်သုံးတာ သင့်တော်မယ်လို့ ယူဆတယ်။
ဘယ်အရွယ်ဆို ဘယ်လောက်စိုးရိမ်ရသလဲ
ခုထိ ဖြစ်ခဲ့သလောက်မှာ ဥရောပနဲ့ အမေရိကန်က အချက်အလက်တွေပါတယ်ဆိုပေမယ့် ဝူဟန်ကရတဲ့ အချက်အလက်ကိုပဲ အဓိကထားပြီး တွက်ချက်ကြည့်တဲ့ဇယားတခုကိုတွေ့ရတယ်။ ပုံမှာကြည့်ပါ။ ဇယားမှာ ပါတာက အသက်အရွယ်၊ ရောဂါလက္ခဏာပြလို့ဆေးရုံတက်ဖို့လိုတဲ့သူ၊ ဆေးရုံတက်ပြီး သေချာကုသဖို့ လိုသူ နဲ့ ရောဂါဖြစ်ပြီး သေဆုံးတဲ့နှုန်းတွေကိုယှဥ်ပြထားတာဖြစ်တယ်။ ဒီဇယားအရ မွေးစကနေ အသက်၂၀ အောက်က စစ်ကြည့်လို့လက္ခဏာပြပြီး ဆေးရုံတက်ဖို့လိုတာက လူတထောင်မှာ ၃ယောက်လောက်ဖြစ်ပြီး ဆေးရုံကိုလူ၁၀၀ တက်ရင် အထူးကုသဖို့လိုတာက လူ၅ယောက်လောက်ပဲဖြစ်တယ်။ ဒီအထဲမှာသေသွား နိုင်တာက လူတသိန်းမှာ ၆ယောက်ပဲရှိတယ်ဆိုတဲ့သဘောပါ။ ဒီတော့အတော်နည်းတယ်။ အသက် ၂၀ကနေ ၅၀ အထိဟာ တအုပ်စု (လက္ခဏာပြသူ ၁၀၀မှာဆေးရုံတက်သင့်သူ၅ဦး၊ ဆေးရုံတက်သင့်သူ၁၀၀မှာ အထူးကုသသင့်သူ ၆ဦးဖြစ်ပြီး၊ သေဆုံးနိုင်သူက တသောင်းမှာ ၁၅ယောက်လောက်ဖြစ်မယ်လို့ဆိုတယ်) နဲ့ ၅၀ ကနေ ၇၀ အထိကနောက်တအုပ်စု၊ (လက္ခဏာပြသူ ၁၀၀မှာဆေးရုံတက်သင့်သူ၁၅ခန့်၊ ဆေးရုံတက် သင့်သူ၁၀၀မှာ အထူးကုသသင့်သူ ၁၀ခန့် ဖြစ်ပြီး၊ သေဆုံးနိုင်သူက တရာမှာ ၂ယောက်လောက်ဖြစ်မယ်) နဲ့ နောက်ဆုံးအုပ်စုက ၇၀ ကျော်အထက်ပါ။ သေဆုံးဖို့အများဆုံးဖြစ်ပြီး အသက်၇၀ကျော် ၁၀၀မှာ ၅ဦးနဲ့ ၈၀ကျော်က ၁၀ဦးနီးပါးဖြစ်မယ်။ တခုရှိတာက ကူးစက်ခံရသူမှာ ရောဂါအခံကြီးကြီးမားမားရှိရင် အသက်အပိုင်းအခြားဆိုတာထက် အထူးဂရုစိုက်ပေးဖို့လိုမယ်ဆိုတာပါ။
ဆေးဝါးကုသမှုမပါပဲလုပ်ဆောင်နိုင်သည့်နည်းများ
ဒါကို အင်ပီအိုင် (NPI – Non-Pharmaceutical Intervention) လို့လည်းခေါ်တယ်။ လူတွေကို ပူးကပ်နေထိုင် သွားလာခွင့်မပြုတာပဲဖြစ်တယ်။ ပထမ၂မျိုးဖြစ်တဲ့ ကေ့စ်လို့သတ်မှတ်ပြီး ခွဲထားတာ (Case Isolation) နဲ့ အိမ်မှာဆန္ဒသဘောအလျောက်နေသူ ဆိုပြီးရှိမယ်။ ဥပမာ နိုင်ငံရပ်ခြားခရီးသွားတွေကိုလုပ်တာမျိုး။ လေဆိပ်မှာတနည်းနည်းနဲ့ စစ်လို့ သံသယရှိသူကို သတ်မှတ်ထားတဲ့တနေရာမှာခွဲထားတာနဲ့ ဘာမှမတွေ့ပဲ ပုံမှန်ဖြစ်တယ် ဆိုရင်တောင် အိမ်မှာ၁၄ရက်နေခိုင်းတာမျိုးပါ (စင်ကာပူမှာ တချို့နိုင်ငံတွေကို အဝင် လုံးဝ ပိတ်လိုက်ပြီး တချို့ကိုဝင်ခွင့်ပေးတယ်။ ဒါပေမယ့် ဝင်လာရင် ကောင်းကောင်းဆိုးဆိုး ၁၄ရက်အိမ်မှာ နေပေးရမယ်)။ အဲဒါတွေကို ဖယ်လိုက်ရင် ကျန်တဲ့ ၄မျိုးရှိတာတွေ့ရမယ်။
၁။ အသက်၇၀ အထက်တွေနဲ့ နီးနီးကပ်ကပ်မနေတာ (သူတို့ကိုကူးစက်ရင် အသက်အန္တရယ်နီးလို့)
၂။ တနိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာနဲ့ လူတွေခွာနေဖို့ ကျင့်သုံးတာ (သွားလာလှုပ်ရှားလို့ရတယ်။ တယောက်နဲ့တယောက် နီးနီးကပ်ကပ်နေလို့မရတာ။ အတိအကျမှာ ၆ပေနီးပါးသတ်မှတ်ထားတယ်။ ကျနော့်အမြင်တော့ အနည်းဆုံး ၃ပေလောက်ဟာ လက်တွေ့ကျတဲ့ခွာထားနိုင်တဲ့နှုန်းဖြစ်လို့ လိုက်နာသင့် လိုက်နာနိုင်တဲ့ အကွာအဝေးပါ။)
၃။ လူထုစုဝေးလုပ်တဲ့ ပွဲလမ်းသဘင်အားလုံးပိတ်တာ
၄။ ကျောင်းတွေ ရုံးတွေအားလုံးကိုပါပိတ်ပစ်လိုက်တာ
မြန်မာပြည်အနေနဲ့ နံပါတ်၃ကိုအတိုင်းအတာတခုအထိ ကျယ်ပြန့်အောင်လုပ်ဖို့ရှိတဲ့သဘောတွေ့ရတယ်။ ခုချိန်မှာ ဒီအဆင့်အထိလုံလောက်နေသေးတာတွေ့ရတယ်။ နံပါတ်၁ က အိမ်တွေမှာ မိသားစုဝင်တွေက ကိုယ့်အိမ်နဲ့ကိုယ် သတိထားပြီးဆောင်ရွက်လို့ရနိုင်တာမျိုးဖြစ်တယ်။ နံပါတ် ၂ကတော့ ရုံးတွေကျောင်းတွေ ပြီးတော့ ခရီးသွားလာပို့ဆောင်ရေးတွေအပေါ်မှာ ပြန်လည် စီစဥ်ပေးတာမျိုး (ဥပမာ စင်္ကာပူရုံးတွေက စားသောက်ဆိုင်တွေမှာ လူတွေ တြိဂံပုံစံထိုင်ခုံတွေမှာပဲထိုင်ရတော့တာမျိုး။ ကပ်ထိုင်လို့မရတော့တာ။ သို့သော် ကားတွေ ရထားတွေမှာတော့ ကျပ်ကျပ်တည်းတည်းသွားလာနေရဆဲပဲ) တွေကို လုပ်နိုင်တယ်။ တခုသတိထားဖို့ရှိတာက ဗိုင်းရပ်က ကိုယ့်ရှေ့ကအမြဲတမ်းရောက်နေတာလို့ လက်ခံထားရမှာဖြစ်တယ်။ ဆိုလိုတာက ဝူဟန်မှာ ဝူဟန်ကိုပိတ်လိုက်တဲ့ ဇန္နဝါရီ ၂၃ ရက်နေ့မှာ တရားဝင်သတင်းအရ ကူးစက်ထားတာ ရာဂဏန်းပဲရှိပေမယ့် နောက်မှစစ်လို့ထွက်လာတဲ့ ရလဒ်တွေနဲ့ကြည့်တော့ တကယ်ကူးစက်ထားတာက ထောင်ဂဏန်းရှိနေတာဖြစ်တယ်။ ဆိုလိုတာက တခါတလေမှာ လက်ရှိရလဒ်က သိပ်မဖြစ်ပေမယ့် ရလဒ်ထွက်လာလို့ ကိုယ်ကစကိုင်တွယ်မယ်လို့ ကြံတာနဲ့ တကယ်ဖြစ်နေတဲ့နှုန်းက ကိုယ်ဖြေရှင်းရခက်တဲ့ အနေအထားကိုရောက်သွားနိုင်တာမျိုးဖြစ်နေနိုင်တယ်လို့ ဆိုလိုတာပါ။ သတိထားစရာတခုကတော့ ကျောင်းနဲ့ ရုံးတွေကိုပိတ်လိုက်လို့ လူချင်းအထိအတွေ့ နည်းသွားတာက ကျောင်းမှာရုံးမှာပဲဖြစ်ပြီး အိမ်နဲ့ ရပ်ကွက် စျေးစတာတွေမှာ (လူမှုစုဖွဲ့မှုအတွင်းမှာ) ပိုပြီး အထိအတွေ့တွေများလာဖို့တော့ရှိနေတယ်။ ဒါပေမယ့် စနစ်တကျလုပ်နိုင်တဲ့အခါ အပေါ်မှာပြောခဲ့တဲ့ ပြန်လည်ကူးစက်နှုန်းက လက်ရှိ ၂.၄ လောက်ကနေ (တဦးကနေ ၂ယောက်ခွဲ လောက်ကူးနေရာကနေ) ပြန်ကျလာတာတွေ့ရတယ်လို့ လက်ရှိရလဒ်တွေက ဆိုတယ်။ လက်တွေ့မှာတကယ်ထိရောက်တဲ့နည်းက ဖြစ်တန်စွမ်းများသူတွေကိုခွဲထုတ်ထား (Case Isolation) တာကို အပေါ်မှာပြောတဲ့ နည်း၄မျိုးစလုံးသုံးပြီး လူတွေအကွာအဝေးတခုထိခွဲနေတဲ့နည်း ရောသုံးတာလို့ဆိုတယ်။ ဒီတော့ မြန်မာပြည်မှာ စစ်တဲ့သူစစ်၊ ခွဲတဲ့သူခွဲပြီး ကျန်လူတွေခွာနေဖို့ဆိုတာမှာ အကောင်းဆုံး အချိန်က အေပယ် ၁၁ ကနေ ၂၆ အထိ ၂ပတ် အိမ်တွင်းအောင်းတဲ့နည်းကိုထိရောက်စွာ အသုံးပြုမလား ချိန်ဆကြည့်ဖို့ပါပဲ။ အရင်လို အခါတွင်း အားလပ်ရက်ရှည် ပြန်ယူပြီး ကိုဗစ်၁၉ အတွက် ကြိုတင်ကာကွယ်ထားဖို့ လိုလာပြီဖြစ်တယ်။
ဘယ်အချိန် နဲ့ ဘယ်လောက်ကြာနိုင်မလဲ
အပေါ်မှာပြောခဲ့တဲ့နည်းတွေကို ဘယ်လောက်ကြာအောင်လုပ်နေရမလဲဆိုတော့ ဆေးမတွေ့မချင်း လို့ဆိုတယ်။ ဆေးက လက်ရှိစတင်စမ်းသတ်တာတွေလည်းရှိ စမ်းသတ်ဖို့ ပြင်ဆင်နေတာတွေလည်း ရှိပြီး ပထမဆုံးစသုံးလို့ရလာမယ့် ကာကွယ်ဆေးဟာသိပ်တော့ထိရောက်မှုရှိဦးမှာမဟုတ်ဘူး။ သို့သော် ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ကိုဗစ်၁၉ ကိုကာကွယ်တဲ့ဆေးအနေနဲ့တော့ စသုံးလို့ရနိုင်ပါပြီ။ ဆေးရဖို့ အစောဆုံး ၂၀၂၀ နှစ်ကုန်ပိုင်းလောက်လို့ မှန်းဆထားတဲ့အတွက် ဒီကနေ နောက်ထပ် ၃လပိုင်း ၃ခု ၉လစောင့်ရဖို့ရှိနေတယ်။ မတ်လကကုန်တော့မှာမို့ အေပယ်ကစတွက်ရင် အရင်ကျတော်ရေးခဲ့သလို နွေရာသီအပူချိန်က အားကိုးလို့ရနေတဲ့သဘောဆိုရင် ဇွန်လ၊ သို့မဟုတ် ဇူလိုင်မိုးဦးဝင်လောက်ကစလို့ အခြားရာသီဥတုဘေး တွေနဲ့ဆက်စပ်ပြီး စတင်သတိထားသင့်တဲ့အချိန်လို့ယူဆရင်ရနိုင်တယ်။ သို့သော် မြန်မာပြည်က ဥတုသုံးလီ နွေရာသီလိုဖြစ်နေတော့ ဒီအနေအထားကပဲသက်သာရာရစေမလားမဆိုနိုင်ဘူး။ သို့သော် နှစ်ဝက်လောက်မှာ စသတိထားရမယ်။ စီးပွားရေးပိုင်းဆိုင်ရာအကျပ်အတည်းတွေပါ အပါအဝင်လို့ဆိုရပါမယ်။
မိမိကိုယ်ကိုကာကွယ်ခြင်း နှင့် မိမိအတွက်သာကာကွယ်ခြင်း
မြန်မာပြည်ဟာ မြင်ရတဲ့အခက်အခဲတွေကိုမကျော်လွှားနိုင်သေးတဲ့ ခုလိုအချိန်မှာ ကမ္ဘာ့စီးပွားအင်အားကြီး ခေတ်မှီဆေးပညာနဲ့ ခေတ်မှီနည်းပညာတွေရှိတဲ့ နိုင်ငံကြီးတွေပါအကျပ်ရိုက်ရ ကပ်ဆိုက်ရတဲ့ မမြင်ရတဲ့ ရောဂါပိုးတခုကို ကာကွယ်ဖို့ဆိုတာမှာ အတော်အခက်အခဲရှိမယ်ဆိုတာပြောနေစရာတောင်မလိုပါဘူး။ အခက်အခဲတွေကြုံရတိုင်း လူထုမျှော်လင့်တတ်တဲ့အထဲမှာ အရင်ခေတ်တွေက နိုင်ငံတော်ရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို အလွဲသုံးစားလို့ရခဲ့တဲ့ ကြွယ်ဝချမ်းသာမှုတွေနဲ့ လူထုတရပ်လုံးကြုံတွေ့နေရတဲ့ အခက်အခဲတွေကို ဓနအင်အားသုံးပြီး ဝင်ရောက်ကူညီ ဖြေရှင်းပေးလေမလား ဆိုတာလည်း ပါဝင်မယ်ထင်တယ်။ ကိုဗစ် ၁၉ ဟာ အကောင်းဘက်ကလှည့်တွေးရင် မြန်မာလူထုအတွက် သူ့အခက်အခဲ ကို ဘယ်သူတွေကတကယ့်စေတနာနဲ့ အနစ်နာနဲ့ ပညာနဲ့ ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းပေးမလဲဆိုတာ စောင့်ကြည့်ခွင့် ရစေမှာဖြစ်တယ်။
ခုလိုအခက်အခဲတွေကို ရင်ဆိုင်ဘူးတဲ့နိုင်ငံတွေ ကျွမ်းကျင်သူတွေရဲ့အကြံပေးချက်ကတော့ မိမိကိုယ်ကို ကောင်းစွာကာကွယ်ခြင်းဖြစ်တယ်။ ဒါဟာ မိမိအိမ်၊ ကျောင်း၊ ရုံးနဲ့ မိမိရပ်ကွက်၊ မြို့ ရွာ၊ မိမိလူ့အဖွဲ့အစည်း ကို ကာကွယ်ရာလည်းရောက်တယ်လို့ဆိုတယ်။ မိမိတကိုယ်ကျန်းမာရေးနဲ့ သန့်ရှင်းမှု ဟာ ကိုဗစ်၁၉ ကို ကာကွယ်ဖို့ ပထမဆုံးစတင်ရဲ့မယ့် အချက်တခုဖြစ်တယ်။ တာဝန်ယူမှုမရှိတဲ့ လွတ်လပ်မှုဆိုတာ ခုလို ကပ်ရောဂါ မျိုးမှာ သုံးလို့စားလို့ မရဘူး။ ခုပြဿနာက မီးမလာလို့ အိမ်မှာ ဂျင်နရေတာကြီးသုံးပြီး နန်းတော်ကြီးလို ထိန်ထိန်ညီးအောင်ထွန်းညှိထားလို့ရတဲ့ ပြဿနာမျိုးမဟုတ်ဘူး။ ခြင်ကိုက်လို့ ခြင်လုံသန်ဇကာတွေတပ် အိမ်အလုံပိတ်ပြီး လေအေးပေးစက်ဖွင့်ထားလို့ရတဲ့ကိစ္စမျိုးလည်းမဟုတ်ပေဘူး။ မိမိတကိုယ်တော်ကောင်းကျိုးမှာပဲ လမ်းဆုံးနေလို့မရတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းတခုလုံးအပေါ်ကျရောက်လာတဲ့ ကပ်ရောဂါပါ။ အဲဒီ မိမိဥခွံထဲက ထွက်ကြည့်ပြီး ရပ်ရွာလူထုအကျိုးအတွက်ဘာလုပ်ပေးနိုင်မလည်း ဆိုပြီး မျှော်ကြည့်ဖို့ လိုလာတာဖြစ်တယ်။
ခုရက်ပိုင်းမှာ နယ်ကျောင်းသားသမဂ္ဂတခုက မိမိ မြို့အတွက်လိုအပ်တဲ့ နေရာတွေမှာလုပ်ဖို့ ဗော်လံတီယာတွေစုဆောင်းနေတဲ့ သတင်းတပုဒ်ဖတ်ရတယ်။ ကောင်းစွာကြိုဆိုရမယ့် အပိုင်းဖြစ်တယ်။ မြန်မာပြည်မှာ လက်ရှိကြုံတွေ့နေရတဲ့ပြဿနာတွေအားလုံးဟာ လူထုပါဝင်ဖြေရှင်းဖို့ လိုအပ်နေတဲ့ ပြဿနာတွေချည်းပဲဖြစ်တယ်။ ဒါဆို အစိုးရက ဘာလုပ်မလဲလို့ မေးချင်ကြလိမ့်မယ်။ လူထုပါဝင်လာဖို့ ပါဝင်လာတဲ့အခါတည့်မတ်ဖို့ လိုအပ်တဲ့နိုင်ငံရေးဦးဆောင်မှုအားလုံးကို ဖော်ဆောင်ဖို့ဖြစ်တယ်။
ကျော်ဇောခိုင်
၂၁ မတ် ၂၀၂၀
covid 19 ကိုဗစ်၁၉ကပ်ကျနေတဲ့ ကျနော်တို့ Bergamo မြို့မှာ ဘာတွေဖြစ်နေသလဲ
ကျွန်တော် ဆရာဝန်တစ်ယောက်ပါ
အီတလီမြောက်ပိုင်း ကိုရိုနာဖြစ်နေတဲ့ လုံဘာဒီနယ် မီလန်အနောက်မြောက်ပိုင်းက ဆေးရုံဆရာဝန်တစ်ယောက် မနေ့က ရေးထားတာ ဖတ်စေချင်လို့ ဘာသာပြန်ပေးလိုက်ပါတယ်။ သူ့နာမယ်က Daniele Macchini တဲ့။ အီတာလျံကနေ အင်္ဂလိပ်ကို ပြန်တဲ့လူက Silvia Stringhini တဲ့။ မူရင်းစာက ecodibergamo.it မှာ ရှိပါတယ်။
--
ပြောပြီးသားတွေ ထပ်ပြောနေတာ ဖြစ်ချင်ဖြစ်မယ်။ ဒါပေမယ့် ရောဂါကျနေတဲ့နေရာတွေရဲ့ အပြင်မှာ ဒါငါတို့နေရာတွေမှာ ဖြစ်မှာမဟုတ်ပါဘူးလို့ မာနေကြတယ်။ ဘေးကင်းနေတဲ့နေရာမှာ ရောက်နေသလိုနေကြတာကို ထောက်ပြချင်တာ။ ဥရောပမှာက မီဒီယာကလဲ ကောင်းသွားမှာပါတဲ့။ နိုင်ငံရေးသမားတွေကလဲ ဒီအတိုင်းပဲ။ တကယ်တော့ ဘာမှ စိတ်ချစရာ၊ စိတ်အေးစရာ မရှိဘူး။
ဖြစ်နေတာကို ရေးသင့်မရေးသင့်၊ ဘာကို ရေးရမလဲ စဉ်းစားကြည့်တော့ တိတ်တိတ်လေးနေရင် ငါတာဝန်ကျေမှာမဟုတ်ဘူးဆိုတဲ့ အသိနဲ့ ဒီစာကို ရေးပါတယ်။
အခုတလော ကိုဗစ်၁၉ကပ်ကျနေတဲ့ ကျနော်တို့ Bergamo မြို့မှာ ဘာတွေဖြစ်နေသလဲဆိုတာကို အဝေးကလူတွေ မြင်နိုင်အောင် ရေးပါ့မယ်။ မလိုအပ်ဘဲ လူတွေကြောက်အောင် မလုပ်ဖို့ ကျနော်သိတယ်။ ဒါပေမယ့် အခုဖြစ်နေတဲ့အန္တရာယ်သတင်း လူတွေဆီ မရောက်မှာကိုလဲ ကျနော်ကြောက်မိတယ်။
ကျနော်တို့အခုရင်ဆိုင်နေရတဲ့ရန်သူ အမှောင်ကြားထဲက ကောင်းကောင်းတောင် မထွက်လာနိုင်သေးတဲ့ ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်မှာပဲ ဆေးရုံမှာ အစီအစဉ်တွေ စပြောင်းတယ်။ လူနာဆောင်ထဲက လူနာတွေကို ရှင်းထုတ်ပစ်တယ်။ မလိုအပ်တဲ့ ကုသခွဲစိတ်မှုတွေ ရပ်ထားတယ်။ ကြပ်မတ်ဆောင်တွေကိုလဲ ရှင်းပစ်လိုက်ပြီး ခုတင်တွေအများကြီးဆန့်အောင် လုပ်ပစ်လိုက်တယ်။
အရာအားလုံး မြန်မြန်ကြီးပြောင်းသွားတာနဲ့အတူ ဆေးရုံကော်ရစ်ဒါတွေ တိတ်ဆိတ်ကုန်တယ်။ ဟာတာတာနဲ့။ တကယ်မဟုတ်သလိုမျိုး။ ဒီလိုခံစားချက်ဘာ့ကြောင့်ဖြစ်သလဲဆိုတာ ဘယ်သူမှ နားမလည်ကြဘူး။ မစသေးတဲ့စစ်ပွဲကို စောင့်နေသလိုမျိုး။ အထိနာမယ့်စစ်မျိုးဖြစ်မယ်လို့လဲ ကျနော်အပါအဝင် တော်တော်များများက မထင်ခဲ့ကြဘူး။
လွန်ခဲ့တဲ့တစ်ပတ် night ဂျူတီကျတုန်း swab အဖြေတစ်ခု စောင့်နေတာကို မှတ်မိသေးတယ်။ အခုလက်ရှိမှာဖြစ်နေတာတွေနဲ့ ယှဉ်ကြည့်လိုက်ရင် အဲဒီတုန်းက case တစ်ခုဖြစ်များဖြစ်လာရင်ဆိုတဲ့ စိတ်ပူမှုဟာ ရယ်စရာတောင်ကောင်းနေတယ်။ အခုဖြစ်နေတာကတော့ ရုပ်ရှင်ထဲက အတိုင်းပဲ။
စစ်ကတော့ ဖြစ်နေပြီ။ တိုက်ပွဲတွေကလဲ နေ့ညဆက်နေပြီ။ ပြောင်သလင်းခါနေတဲ့ ဌာနတွေထဲ လူနာတွေက တစ်ယောက်ပြီးတစ်ယောက်၀င်လာနေပြီ။
လူနာရဲ့ အခြေအနေကိုလိုက်ပြီး အရောင်အမျိုးမျိုးပြတဲ့ ဘုတ်ပြားမှာလဲ အခုရဲပဒေါင်းခတ်နေပြီ။ လူနာတိုင်းရဲ့ ဘေးမှာ ရောဂါအဖြေက တစ်ခုထဲ။ အဆုတ်နှစ်ဘက်လုံးယောင်ခြင်း (bilateral interstitial pneumonia) တဲ့။
ကျနော့်ကို ပြောစမ်းပါ။ ဘယ်တုပ်ကွေး ဒီလိုမြန်မြန်ဆန်ဆန်ချည်း ဆိုးသွားလဲ။ ညွှန်ကြားချက်တွေကို မလိုက်နာဘဲ မကြောက်ပါဘူးချည်းပြောနေတဲ့လူတွေ၊ လက်ရှိလုပ်နေတဲ့အလုပ်တွေရပ်ထားရမှာကို ငြင်းနေတဲ့လူတွေ ပြောကြစမ်းပါ။
ကပ်ရောဂါကဆိုက်နေပြီ။ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်၊ ဆီးလမ်းကြောင်းအထူးကု၊ အရိုးအထူးကဆိုပြီး မရှိတော့ဘူး။ အာလုံးဟာ ဒီဆူနာမီကို ရင်ဆိုင်ဖို့ အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ထဲက ဆရာဝန်တွေဖြစ်သွားကြပြီ။
Case တွေ တိုးတိုးလာနေပြီ။ တစ်ရက်ကို ၁၅ယောက်ကနေ အယောက်၂၀လက်ခံနေရပြီ။ အားလုံးရဲ့အဖြေက positive တဲ့။ အရေးပေါ်ဌာနလဲ ရပ်ရလုနီးနီး။
အရေးပေါ်ကိုလာတဲ့ လူတွေအားလုံးရဲ့ လက္ခဏာက တစ်ပုံစံထဲပဲ။ ဖျားမယ်။ အသက်ရှူကျပ်မယ်။ ချောင်းဆိုးမယ်။ အမောဖောက်မယ်။ ဓာတ်မှန်ဌာနက အဖြေကလဲ သစ်ခုထဲ။ အဆုတ်နှစ်ဘက်လုံးယောင်ခြင်း။
Tube နဲ့ အသက်ရှုရမယ်။ ကြပ်မတ်ဆောင်ကို သွားရမယ်။ တချို့အတွက်တော့ ဒါတွေဟာ မမီတော့ဘူး။ ဒီအချိန်မှာတော့ အသက်ရှူစက်ဟာ ရွှေပဲ။
ဝန်ထမ်းတွေလဲ ခြေကုန်လက်ပမ်းကျပြီ။ ဆရာဝန်တွေကိုယ်တိုင် ခုတင်တွေ၊ လူနာတွေရွှေ့၊ ဆေးပေး၊ သူနာပြုတွေလဲ လူနာတွေအားလုံးကို မကယ်နိုင်လို့ မျက်ရည်စို့ရ။ လူနာတော်တော်များများရဲ့ နိဂုံးကလဲ သေချာနေပြီ။
အဆိုင်းတွေ၊ ဂျူတီတွေ မရှိတော့ဘူး။ နာရီတွေလဲ မသိတော့ဘူး။ မိသားစုဘဝ တခြားသာရေးနာရေးဆိုတာ ကျနော်တို့အတွက် မရှိတော့ဘူး။ ကူးမှာစိုးလို့ မိသားစုတွေကိုတောင် မတွေ့တော့ဘူး။ ညွှန်ကြားချက်တွေကို လိုက်နာတဲ့ကြားက ကျနော်တို့ထဲမှာတောင် ကူးတဲ့လူရှိနေပြီ။ အဲဒီလိုကူးတဲ့လူဆီက ဆွေမျိုးသားချင်းတွေပြန်ကူး၊ တချို့ဆို သေမင်းနဲ့လွန်ဆွဲနေရပြီ။ ပွဲမသွားရတာ၊ အားကစားရုံမသွားရတာ၊ ပြတိုက်မသွားရတာကို သည်းခံပါ။ ကိုယ့်ကြောင့် သေကုန်မယ့် သက်ကြီးရွယ်အိုတွေကို သနားကြပါ။
ကျနော်တို့ တခြားလူတွေကို ကူပေးနေကြတယ်။ မိတ်ဆွေလဲ ဝင်ကူလို့ရတယ်။ ကိုယ့်ကြောင့် တခြားလူတွေ သေနိုင်တယ်။ ဒီမှာဖြစ်တာမျိုး တခြားနေရာတွေမှာ မဖြစ်ရလေအောင် ကျနော်ပြောတာတွေကို ထပ်ဆင့်ပြောပေးကြပါ။
Tharaphi Than
.......
ကၽြန္ေတာ္ ဆရာဝန္တစ္ေယာက္ပါ
အီတလီေျမာက္ပိုင္း ကိုရိုနာျဖစ္ေနတဲ့ လုံဘာဒီနယ္ မီလန္အေနာက္ေျမာက္ပိုင္းက ေဆး႐ုံဆရာဝန္တစ္ေယာက္ မေန႔က ေရးထားတာ ဖတ္ေစခ်င္လို႔ ဘာသာျပန္ေပးလိုက္ပါတယ္။ သူ႔နာမယ္က Daniele Macchini တဲ့။ အီတာလ်ံကေန အဂၤလိပ္ကို ျပန္တဲ့လူက Silvia Stringhini တဲ့။ မူရင္းစာက ecodibergamo.it မွာ ရွိပါတယ္။
--
ေျပာၿပီးသားေတြ ထပ္ေျပာေနတာ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္။ ဒါေပမယ့္ ေရာဂါက်ေနတဲ့ေနရာေတြရဲ့ အျပင္မွာ ဒါငါတို႔ေနရာေတြမွာ ျဖစ္မွာမဟုတ္ပါဘူးလို႔ မာေနၾကတယ္။ ေဘးကင္းေနတဲ့ေနရာမွာ ေရာက္ေနသလိုေနၾကတာကို ေထာက္ျပခ်င္တာ။ ဥေရာပမွာက မီဒီယာကလဲ ေကာင္းသြားမွာပါတဲ့။ နိုင္ငံေရးသမားေတြကလဲ ဒီအတိုင္းပဲ။ တကယ္ေတာ့ ဘာမွ စိတ္ခ်စရာ၊ စိတ္ေအးစရာ မရွိဘူး။
ျဖစ္ေနတာကို ေရးသင့္မေရးသင့္၊ ဘာကို ေရးရမလဲ စဥ္းစားၾကည့္ေတာ့ တိတ္တိတ္ေလးေနရင္ ငါတာဝန္ေက်မွာမဟုတ္ဘူးဆိုတဲ့ အသိနဲ႔ ဒီစာကို ေရးပါတယ္။
အခုတေလာ ကိုဗစ္၁၉ကပ္က်ေနတဲ့ က်ေနာ္တို႔ Bergamo ၿမိဳ႕မွာ ဘာေတြျဖစ္ေနသလဲဆိုတာကို အေဝးကလူေတြ ျမင္နိုင္ေအာင္ ေရးပါ့မယ္။ မလိုအပ္ဘဲ လူေတြေၾကာက္ေအာင္ မလုပ္ဖို႔ က်ေနာ္သိတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုျဖစ္ေနတဲ့အႏၲရာယ္သတင္း လူေတြဆီ မေရာက္မွာကိုလဲ က်ေနာ္ေၾကာက္မိတယ္။
က်ေနာ္တို႔အခုရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ရန္သူ အေမွာင္ၾကားထဲက ေကာင္းေကာင္းေတာင္ မထြက္လာနိုင္ေသးတဲ့ ၿပီးခဲ့တဲ့အပတ္မွာပဲ ေဆး႐ုံမွာ အစီအစဥ္ေတြ စေျပာင္းတယ္။ လူနာေဆာင္ထဲက လူနာေတြကို ရွင္းထုတ္ပစ္တယ္။ မလိုအပ္တဲ့ ကုသခြဲစိတ္မႈေတြ ရပ္ထားတယ္။ ၾကပ္မတ္ေဆာင္ေတြကိုလဲ ရွင္းပစ္လိုက္ၿပီး ခုတင္ေတြအမ်ားႀကီးဆန္႔ေအာင္ လုပ္ပစ္လိုက္တယ္။
အရာအားလုံး ျမန္ျမန္ႀကီးေျပာင္းသြားတာနဲ႔အတူ ေဆး႐ုံေကာ္ရစ္ဒါေတြ တိတ္ဆိတ္ကုန္တယ္။ ဟာတာတာနဲ႔။ တကယ္မဟုတ္သလိုမ်ိဳး။ ဒီလိုခံစားခ်က္ဘာ့ေၾကာင့္ျဖစ္သလဲဆိုတာ ဘယ္သူမွ နားမလည္ၾကဘူး။ မစေသးတဲ့စစ္ပြဲကို ေစာင့္ေနသလိုမ်ိဳး။ အထိနာမယ့္စစ္မ်ိဳးျဖစ္မယ္လို႔လဲ က်ေနာ္အပါအဝင္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက မထင္ခဲ့ၾကဘူး။
လြန္ခဲ့တဲ့တစ္ပတ္ night ဂ်ဴတီက်တုန္း swab အေျဖတစ္ခု ေစာင့္ေနတာကို မွတ္မိေသးတယ္။ အခုလက္ရွိမွာျဖစ္ေနတာေတြနဲ႔ ယွဥ္ၾကည့္လိုက္ရင္ အဲဒီတုန္းက case တစ္ခုျဖစ္မ်ားျဖစ္လာရင္ဆိုတဲ့ စိတ္ပူမႈဟာ ရယ္စရာေတာင္ေကာင္းေနတယ္။ အခုျဖစ္ေနတာကေတာ့ ႐ုပ္ရွင္ထဲက အတိုင္းပဲ။
စစ္ကေတာ့ ျဖစ္ေနၿပီ။ တိုက္ပြဲေတြကလဲ ေန႔ညဆက္ေနၿပီ။ ေျပာင္သလင္းခါေနတဲ့ ဌာနေတြထဲ လူနာေတြက တစ္ေယာက္ၿပီးတစ္ေယာက္၀င္လာေနၿပီ။
လူနာရဲ့ အေျခအေနကိုလိုက္ၿပီး အေရာင္အမ်ိဳးမ်ိဳးျပတဲ့ ဘုတ္ျပားမွာလဲ အခုရဲပေဒါင္းခတ္ေနၿပီ။ လူနာတိုင္းရဲ့ ေဘးမွာ ေရာဂါအေျဖက တစ္ခုထဲ။ အဆုတ္ႏွစ္ဘက္လုံးေယာင္ျခင္း (bilateral interstitial pneumonia) တဲ့။
က်ေနာ့္ကို ေျပာစမ္းပါ။ ဘယ္တုပ္ေကြး ဒီလိုျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ခ်ည္း ဆိုးသြားလဲ။ ညႊန္ၾကားခ်က္ေတြကို မလိုက္နာဘဲ မေၾကာက္ပါဘူးခ်ည္းေျပာေနတဲ့လူေတြ၊ လက္ရွိလုပ္ေနတဲ့အလုပ္ေတြရပ္ထားရမွာကို ျငင္းေနတဲ့လူေတြ ေျပာၾကစမ္းပါ။
ကပ္ေရာဂါကဆိုက္ေနၿပီ။ ခြဲစိတ္ဆရာဝန္၊ ဆီးလမ္းေၾကာင္းအထူးကု၊ အရိုးအထူးကဆိုၿပီး မရွိေတာ့ဘူး။ အာလုံးဟာ ဒီဆူနာမီကို ရင္ဆိုင္ဖို႔ အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕ထဲက ဆရာဝန္ေတြျဖစ္သြားၾကၿပီ။
Case ေတြ တိုးတိုးလာေနၿပီ။ တစ္ရက္ကို ၁၅ေယာက္ကေန အေယာက္၂၀လက္ခံေနရၿပီ။ အားလုံးရဲ့အေျဖက positive တဲ့။ အေရးေပၚဌာနလဲ ရပ္ရလုနီးနီး။
အေရးေပၚကိုလာတဲ့ လူေတြအားလုံးရဲ့ လကၡဏာက တစ္ပုံစံထဲပဲ။ ဖ်ားမယ္။ အသက္ရႉက်ပ္မယ္။ ေခ်ာင္းဆိုးမယ္။ အေမာေဖာက္မယ္။ ဓာတ္မွန္ဌာနက အေျဖကလဲ သစ္ခုထဲ။ အဆုတ္ႏွစ္ဘက္လုံးေယာင္ျခင္း။
Tube နဲ႔ အသက္ရႈရမယ္။ ၾကပ္မတ္ေဆာင္ကို သြားရမယ္။ တခ်ိဳ႕အတြက္ေတာ့ ဒါေတြဟာ မမီေတာ့ဘူး။ ဒီအခ်ိန္မွာေတာ့ အသက္ရႉစက္ဟာ ေရႊပဲ။
ဝန္ထမ္းေတြလဲ ေျခကုန္လက္ပမ္းက်ၿပီ။ ဆရာဝန္ေတြကိုယ္တိုင္ ခုတင္ေတြ၊ လူနာေတြေရႊ႕၊ ေဆးေပး၊ သူနာျပဳေတြလဲ လူနာေတြအားလုံးကို မကယ္နိုင္လို႔ မ်က္ရည္စို႔ရ။ လူနာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားရဲ့ နိဂုံးကလဲ ေသခ်ာေနၿပီ။
အဆိုင္းေတြ၊ ဂ်ဴတီေတြ မရွိေတာ့ဘူး။ နာရီေတြလဲ မသိေတာ့ဘူး။ မိသားစုဘဝ တျခားသာေရးနာေရးဆိုတာ က်ေနာ္တို႔အတြက္ မရွိေတာ့ဘူး။ ကူးမွာစိုးလို႔ မိသားစုေတြကိုေတာင္ မေတြ႕ေတာ့ဘူး။ ညႊန္ၾကားခ်က္ေတြကို လိုက္နာတဲ့ၾကားက က်ေနာ္တို႔ထဲမွာေတာင္ ကူးတဲ့လူရွိေနၿပီ။ အဲဒီလိုကူးတဲ့လူဆီက ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္းေတြျပန္ကူး၊ တခ်ိဳ႕ဆို ေသမင္းနဲ႔လြန္ဆြဲေနရၿပီ။ ပြဲမသြားရတာ၊ အားကစား႐ုံမသြားရတာ၊ ျပတိုက္မသြားရတာကို သည္းခံပါ။ ကိုယ့္ေၾကာင့္ ေသကုန္မယ့္ သက္ႀကီးရြယ္အိုေတြကို သနားၾကပါ။
က်ေနာ္တို႔ တျခားလူေတြကို ကူေပးေနၾကတယ္။ မိတ္ေဆြလဲ ဝင္ကူလို႔ရတယ္။ ကိုယ့္ေၾကာင့္ တျခားလူေတြ ေသနိုင္တယ္။ ဒီမွာျဖစ္တာမ်ိဳး တျခားေနရာေတြမွာ မျဖစ္ရေလေအာင္ က်ေနာ္ေျပာတာေတြကို ထပ္ဆင့္ေျပာေပးၾကပါ။
Tharaphi Than
Friday, February 21, 2020
Toxic Chemicals in Plastic
အရင်ကလဲ ကြားဖူးပါတယ်။ အကြော်သည်တွေ အကြော်ကြွပ်အောင် ကော်( ပလတ်စတစ် ) တွေထည့် ကြော်တယ် ဆိုတာ။
မနေ့က မြို့ထဲရောက်တော့ ကားရပ် စရာမရ။ ဒါနဲ့ခပ်လှမ်းလှမ်းမှာ ရပ်ထားခဲ့ပြီး သွားလိုရာ ကို ၄-၅ လမ်း ပြန်ေလျှာက်ရတယ်။ ထူးခြားတာက အဲ့နား တစ်ဝိုက်မှာ အကြော်သည်တွေ အတော်များတယ်။ အချို့လဲ ကြော်ပြီး ရောင်းနေပြီ။ အချို့က အကြော်ကြော် မလို့ ဆီအပူပေးတုန်း။
ကိုယ်တွေက လဲ လမ်းလျှောက်သွားရင်း လမ်းဘေး အကြော်သည် ကို အမှတ်တမဲ့ ကြည့်ရင်းက သူမ လုပ်နေတာ တခု ကို တွေ့လို့ ခပ်သုတ်သုတ် လျှောက်နေတဲ့ ခြေလှမ်းတွေ နှေးသွားတယ်။ နောက်ဆုံး သူမ နဲ့ မလှမ်းမကမ်းမှာ ရပ်နေပြီး သူမ ကိုပဲ ဆက်ကြည့်နေမိတယ်။
မီးဖို ပေါ်မှာ ပွက်ပွက် ဆူနေတဲ့ ဆီအိုး ၊ သူ့အပေါ် မှာ အကြော် ဆီ စစ်တဲ့ သံ လင်ဗန်း။ သံ လင်ဗန်း ကို အပေါက်သေးသေးလေးတွေ ဖောက်ထားတယ်။ မီး အားကောင်းတော့ ဆီအိုး ထဲက ဆီက ပွက်ပွက်ဆူ နေပြီး ၊ အပေါ်က လင်ဗန်းပါ အတော် ပူခြစ်နေပုံရတယ်။ သူမ က ဘာ ဆက်လုပ် လဲ ဆိုတော့....
ဆီကုန် သွားတဲ့ ဆီဘူး ( ရေသန့်ဘူးအခွံ ) ကို အဆိုပါ သံ လင်ဗန်းပေါ် ဖိထားတယ်။ ရေသန့်ဘူး ထိပ် အဝ က မကြာမီ အရေပျော်ပြီး လင်ဗန်း အပေါက်လေးတွေက တဆင့် အလွန်ကြည်လင်စွာ ဖြင့် တစ်စက်ချင်း ကျသွားတယ်။ စက္ကန့်ပိုင်း ကိုယ်တွေ ကြည့်နေစဉ် အတွင်း ရေသန့်ဘူး နှုတ်သီးက အရည်ပျော်ပြီး ဆီအိုး ထဲ ကို အကုန် ကျသွားတယ်။
အစက တော့ ဆီ အကပ်အသပ် အကျန်ကို ကျအောင် လုပ်နေတယ်ပဲ ထင်မိတာပါပဲ။ ကြည့်နေရင်း ဒေါသ လဲ ထွက်လာ သလို ၊ ဆက်လဲ မမြင်ချင်တော့ဘူး။ ၎င်း အမျိုးသမီး က တော့ အေးဆေးပဲ။ လုပ်နေကျ အတိုင်း ကျွမ်းကျင်စွာ လုပ်နေတာပါပဲ။ ကိုယ်လဲ " ခင်ဗျား ဘာလုပ်တာလဲ " ဆိုရင် အကြော်သည်တွေ အများကြီး ဝိုင်း ရန်တွေ့မလား ၊ ဆီပူ နဲ့ ဝိုင်း ပက်ကြမလား မသိ။
ကိုယ်တွေက တော့ ရှင်းတယ်။ ကိုးရီးယားယဉ်ကျေးမှု ၊ ဘာယဉ်ကျေးမှု ထွန်းကားကား ၊ အကင်မစားဘူး ။ အတတ်နိုင်ဆုံးရှောင်တယ်။ Nitrosamine တွေ ကာဗွန်ကြပ်ခိုး တွေက ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ချေကို 3% အထိ ရှိစေတယ် ဆိုတာ တိတိကျကျ သိလို့။ နီးစပ်သူတွေကို လဲ အကင် တတ်နိုင်သမျှ မစားဖို့ တိုက်တွန်းတယ်။
နောက်ပြီးအကြော်ကြွပ်ကြွပ်လေးမှ ကြိုက်တယ် ဆိုသူတွေ။ အကြော် သဘာဝ က လေထိတာ ကြာရင် ပျော့မှာပဲ။ အကြာကြီး ကြွပ်နေဖို့ ဆိုတာ အတော်ကြီးကို သဘာဝ ကို လွန်ဆန်နိုင်မှ ရမယ်။ အကြော်ကြွပ်ကြွပ်လေးမှ ကောင်းတယ် လို့ ခံယူသူတွေရှိလို့ ဒီလို ပလတ်စတစ် တွေ ထည့် ကြော်သူတွေ ရှိနေတာပါပဲ။
အဓိက က တော့ လူတွေက လုပ်လို့ ရသ၍ လုပ်ကြမှာပါပဲ။ ကိုယ့် အသိတရား ၊ ပညာ ၊ ဆင်ခြင်တုံတရား နဲ့ ချိန်ဆ ပြီး ရွေးချယ်တတ်ဖို့ပဲ လိုတာပါ။
ပလတ်စတစ် ဆိုပေမယ့် လူတွေ အသုံးချလို့ရတဲ့ ပလတ်စတစ် ရှိသလို ၊ အရမ်းအဆိပ်အတောက်များတဲ့ ပလတ်စတစ် လဲ ရှိတယ်။ အစားအသောက်တွေ ထည့်လို့ ရတဲ့ Grade ထဲက ပလတ်စတစ်တောင် bisphenol A ( BPA ) ပမာဏ ကို ထိန်းချုပ်ထားတယ်။ BPA က လူတွေမှာ နှလုံးရောဂါ ၊ ဟိုမုန်းချို့တဲ့ပြသနာ ၊ ကင်ဆာရောဂါ စတာတွေ ကို ဖြစ်နိုင်ချေ များစေပါတယ်။
ဒီလောက် အန္တရာယ်များတဲ့ ပလတ်စတစ် ကို မဖြစ်မနေသုံး နေရတာ နဲ့ တင် အခြေနေ ဆိုးလှပါပြီ။ ဒီလိုမျိုး ထည့်ပါ စားလို့ကတော့.....
ဟင်း
ကိုယ်တွေ ခံယူချက်က တော့ ရှင်းတယ်။ နှမ်းတစိ နဲ့ ဆီမဖြစ်ဘူး ဆိုပေမယ့် ကိုယ်ကတော့ အတတ်နိုင်ဆုံး ပလတ်စတစ် မသုံးဘူး။ Mini Store တွေ ဝယ်တိုင်း အိတ်မယူဘူး။ လက်ထဲ ကိုင်တယ်။ တတ်နိုင်သမျှ ပလတ်စတစ်အမှိုက်မပစ်ဘူး။
ဒါပေမယ့် ဒီလို အစားအသောက်ထဲ ထည့်ကြော်ကျွေးနေတာ မျက်ဝါးထင်ထင် မြင်မိတော့ အတော်ကြီး ကို တုန်လှုပ်မိတယ်။ နဂိုထဲက မှ အကင် ၊ အကြော် ကို တတ်နိုင် သမျှ ရှောင်နေသူမို့.... ခုတော့ ပို သေချာပါပြီ
အောက်မှာ ပလတ်စတစ် အကြောင်း ဗဟုသုတ ဖော်ပြထားပါတယ်။ နိုင်ငံခြားမှာ ထုတ်လုပ်သမျှ ပလတ်စတစ်တွေထဲ အောက်ဖော်ပြပါ သင်္ကေတလေးတွေပါတယ်။ ဒါတွေကို ကြည့်ပြီး ဘယ်နေရာမှာ သုံးရလဲ သိနိုင်တယ်။ အထူးသဖြင့် အစားအသောက် ၊ အသုံးအဆောင်။ နားလည် လွယ်မှာပါ။
Credit - Aung Pyae Sone
Sunday, February 2, 2020
ဝူဟႏၺိဳင္းရပၥ္ ကုသဖို႔ပထမဆုံး ေဆးကိုေအမရိကႏ္ ေဆးကုမၸဏီက ေၾကညာလိုကၸါၿပီ
ေအမရိကေႏ္အ်ခစိုက္ ေဆးကုမၸဏီ Gilead Sciences ကထုတႅဳပႅိဳကၱဲ့ Remdesivir ေဆးကို U.S.မြာ ဝူဟႏၺိဳင္းရပၥ္ ကူးစက္ေနတဲ့ လူနာကို စမ္းသပ္ ကုသရာ တစ္ရက္အၾတင္း သက္သာ ေပ္ာကၠင္းလာေၾကာင္း၊
ေဘးၾထကၦိဳးက္ိဳး မရြိေၾကာင္း၊ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံၾတင္ ရြိေသာ လူနာမ္ားကို ကုသရႏ္ တ႐ုတၷဲ႔ ေသဘာတူညီမႈရရြိရႏ္ ေဆာင္႐ၾက္ေေနၾကာင္း ေၾကညာလိုကၸါၿပီ.
အဆိုပါ Remdesivir ေဆးဟာ ေဆးဝါးမြတၸဳံတင္ မတေင္ရသးတဲ့ ေဆးဝါး အသစ္ တမ္ိဳး ်ဖစၸါတယ္..ထို႔ေၾကာင့္ Remdesivir ေဆးသၫ္ Wuhan Virusကို ကုသဖို႔ ကမာၻမြာ ပထမဆုံး ေဆးဝါး ်ဖစႅာႏိုငၸါတယ္..
Ref;GileadSciences WallStreetJournal Reuters SouthChinaMorningPost
ဝူဟန္ဗိုင္းရပ္စ္ ကုသဖို႔ပထမဆုံး ေဆးကိုအေမရိကန္ ေဆးကုမၸဏီက ေၾကညာလိုက္ပါၿပီ
February 2, 2020 Myitter နိုင္ငံတကာသတင္း 0
Zawgyi
အေမရိကန္အေျခစိုက္ ေဆးကုမၸဏီ Gilead Sciences ကထုတ္လုပ္လိုက္တဲ့ Remdesivir ေဆးကို U.S.မွာ ဝူဟန္ဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ေနတဲ့ လူနာကို စမ္းသပ္ ကုသရာ တစ္ရက္အတြင္း သက္သာ ေပ်ာက္ကင္းလာေၾကာင္း၊
ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး မရွိေၾကာင္း၊ တ႐ုတ္နိုင္ငံတြင္ ရွိေသာ လူနာမ်ားကို ကုသရန္ တ႐ုတ္နဲ႔ သေဘာတူညီမႈရရွိရန္ ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း ေၾကညာလိုက္ပါၿပီ..
အဆိုပါ Remdesivir ေဆးဟာ ေဆးဝါးမွတ္ပုံတင္ မတင္ရေသးတဲ့ ေဆးဝါး အသစ္ တမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္..ထို႔ေၾကာင့္ Remdesivir ေဆးသည္ Wuhan Virusကို ကုသဖို႔ ကမၻာမွာ ပထမဆုံး ေဆးဝါး ျဖစ္လာနိုင္ပါတယ္..
Ref;GileadSciences WallStreetJournal Reuters SouthChinaMorningPost,CRD-Win Maung
Thursday, December 26, 2019
ေလျဖတ္ျခင္းသတိထားၾကပါရန္
အသားကင္ဆိုင္တြင္ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦး ေခ်ာ္လဲက်သည္။ ဖိနပ္အသစ္စီးလာ၍ ေျခေခ်ာ္လဲက်တာပါဟုပင္ သူမကျပန္ေျပာလိုက္ေသးသည္။ သူမကအ၀တ္အစားတြင္ ကပ္ေနေသာဖုန္မ်ားကိုခါ၍ သန္႔ရွင္းလိုက္ၿပီး ပန္းကန္ျပားတစ္ခ်ပ္ဆြဲကာ ညေနစာစားသည္။
သူမကိုၾကည္႕ရသည္မွာ တစ္ညေနလံုးေအးေအး ေဆးေဆး။ ညေနေျခာက္နာရီေရာက္ေတာ့ သူမအမ်ိဳးသားက အသားကင္ဆိုင္ကို ဖုန္းဆက္သည္။ ညေနေျခာက္နာရီမွာ သူမဆံုးပါးသြားခဲ့သည္ဟူ၍။
ဆရာ၀န္၏အဆုိအရ ေလျဖတ္ျခင္းေၾကာင့္ သူမလဲက်ခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး သံုးနာရီအတြင္း ေဆး႐ံုေရာက္ရွိလာပါက အသက္မေသေအာင္ ကယ္ ဆယ္ႏိုင္သည္ဟုဆိုသည္။
သို႔ိဆုိလွ်င္ အခ်ိန္မီကယ္တင္ႏိုင္ရန္ လူတစ္ဦးေလျဖတ္မျဖတ္ ဘယ္လုိစမ္းသပ္သိရွိႏိုင္မည္လဲ။
ဦးေႏွာက္ႏွင့္ အာ႐ံုေၾကာဆရာ၀န္မ်ားက အဆင့္ (၃) ဆင့္ပါ၀င္ေသာ စမ္းသပ္နည္းတစ္ခုကို တီထြင္ထားသည္။ အတိုေကာက္အားျဖင့္ STR ဟု မွတ္ႏိုင္သည္။
(၁) S – SMILE၊ ေလျဖတ္မျဖတ္သိရွိႏိုင္ရန္ ဒဏ္ရာရသူကို ၿပံဳးခိုင္းပါ။
(၂) T – TALK၊ ၀ါက်တစ္ခြန္းကို သဒၵါမွန္မွန္၊ ယုတၱိက်က်ေျပာခိုင္းပါ
(ဥပမာ။ ။ ယေန႔ေနသာသည္)
(၃) R – RAISE BOTH ARMS၊ လူနာကို လက္ႏွစ္ဘက္လံုးေျမႇာက္ခိုင္းပါ။
အထက္ပါစမ္းသပ္မႈ သံုးခုစလံုးအနက္ တစ္ခုခုမလုပ္ႏိုင္ပါက ေဆး႐ံုခ်က္ခ်င္းပို႔ပါ။
ထိုနည္းမ်ားႏွင့္ စမ္း၍ မေသခ်ာပါက လူနာကိုလွ်ာထုတ္ခိုင္းပါ။ လွ်ာလိပ္ေနလွ်င္ျဖစ္ေစ၊ လွ်ာတစ္ဖက္ဖက္သို႔ေစာင္းေနလွ်င္ျဖစ္ေစ ေလျဖတ္ေနျခင္းျဖစ္ႏိုင္သည္။
အထက္ပါနည္းလမ္းမ်ားကို သိထားသူအေနႏွင့္ အျခားလူ (၁၀) ဦးကိုမွ်ေ၀ေပးပါက အနည္းဆံုး အသက္တစ္ေခ်ာင္းကို ကယ္တင္ႏိုင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဆရာ၀န္မ်ားက တိုက္တြန္းထားသည္။
စာအုပ္ျမိဳ ့ေတာ္>>REF:
အသားကင်ဆိုင်တွင် အမျိုးသမီးတစ်ဦး ချော်လဲကျသည်။ ဖိနပ်အသစ်စီးလာ၍ ခြေချော်လဲကျတာပါဟုပင် သူမကပြန်ပြောလိုက်သေးသည်။ သူမကအဝတ်အစားတွင် ကပ်နေသောဖုန်များကိုခါ၍ သန့်ရှင်းလိုက်ပြီး ပန်းကန်ပြားတစ်ချပ်ဆွဲကာ ညနေစာစားသည်။
သူမကိုကြည့်ရသည်မှာ တစ်ညနေလုံးအေးအေး ဆေးဆေး။ ညနေခြောက်နာရီရောက်တော့ သူမအမျိုးသားက အသားကင်ဆိုင်ကို ဖုန်းဆက်သည်။ ညနေခြောက်နာရီမှာ သူမဆုံးပါးသွားခဲ့သည်ဟူ၍။
ဆရာဝန်၏အဆိုအရ လေဖြတ်ခြင်းကြောင့် သူမလဲကျခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး သုံးနာရီအတွင်း ဆေးရုံရောက်ရှိလာပါက အသက်မသေအောင် ကယ် ဆယ်နိုင်သည်ဟုဆိုသည်။
သိို့ဆိုလျှင် အချိန်မီကယ်တင်နိုင်ရန် လူတစ်ဦးလေဖြတ်မဖြတ် ဘယ်လိုစမ်းသပ်သိရှိနိုင်မည်လဲ။
ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြောဆရာဝန်များက အဆင့် (၃) ဆင့်ပါဝင်သော စမ်းသပ်နည်းတစ်ခုကို တီထွင်ထားသည်။ အတိုကောက်အားဖြင့် STR ဟု မှတ်နိုင်သည်။
(၁) S – SMILE၊ လေဖြတ်မဖြတ်သိရှိနိုင်ရန် ဒဏ်ရာရသူကို ပြုံးခိုင်းပါ။
(၂) T – TALK၊ ၀ါကျတစ်ခွန်းကို သဒ္ဒါမှန်မှန်၊ ယုတ္တိကျကျပြောခိုင်းပါ
(ဥပမာ။ ။ ယနေ့နေသာသည်)
(၃) R – RAISE BOTH ARMS၊ လူနာကို လက်နှစ်ဘက်လုံးမြှောက်ခိုင်းပါ။
အထက်ပါစမ်းသပ်မှု သုံးခုစလုံးအနက် တစ်ခုခုမလုပ်နိုင်ပါက ဆေးရုံချက်ချင်းပို့ပါ။
ထိုနည်းများနှင့် စမ်း၍ မသေချာပါက လူနာကိုလျှာထုတ်ခိုင်းပါ။ လျှာလိပ်နေလျှင်ဖြစ်စေ၊ လျှာတစ်ဖက်ဖက်သို့စောင်းနေလျှင်ဖြစ်စေ လေဖြတ်နေခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။
အထက်ပါနည်းလမ်းများကို သိထားသူအနေနှင့် အခြားလူ (၁၀) ဦးကိုမျှဝေပေးပါက အနည်းဆုံး အသက်တစ်ချောင်းကို ကယ်တင်နိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ဆရာဝန်များက တိုက်တွန်းထားသည်။
စာအုပ်မြို ့တော်>>REF:
Monday, December 2, 2019
အပျိုပေါက်မလေးတို့ ဗိုက်မကြီးပေမယ့် ဗိုက်ကြီးတာထက်ဆိုးတဲ့ကိစ္စလေး မှတ်သားထားစေချင်
အပ်ိဳေပါက္မေလးတို႔ ဗိုက္မႀကီးေပမယ့္ ဗိုက္ႀကီးတာထက္ဆိုးတ့ဲကိစၥေလး မွတ္သားထားေစခ်င္
အပ်ိဳေပါက္ ညီမေလးတို႔ေရ..
ဗိုက္မႀကီးသြားေပမယ့္ ဗိုက္ႀကီးသလိုပဲ ဆိုး႐ြားတဲ့ အေၾကာင္းေလး ဒီတစ္ခါ အကိုကေျပာျပခ်င္တယ္ ခ်စ္လို႔ပဲျဖစ္ျဖစ္ ၊အေပ်ာ္ပဲျဖစ္ျဖစ္ အတူေနၾကၿပီးတဲ့ေနာက္ ….
ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဳးထဲမွာ(ဗိုက္ႀကီးတာအျပင္) ဘဝပ်က္ေစေလာက္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေနာက္တစ္ခုရွိပါေသးတယ္……
အဲဒါက ဒီေခတ္ထဲ အင္မတန္ေခတ္စားလွတဲ့ဗီဒီယို႐ိုက္ထားျခင္းပါပဲ..။အကို႔ဆီ မၾကာခဏဖုန္းဆက္အကူအညီေတာင္းၾကတဲ့အထဲ အဲဒီ ဗီဒီယိုကိစၥေတြက အေၾကာင္းအရာအမ်ားဆုံး..။
(ကိုယ္ဝန္ျပႆနာ ထက္ေတာင္ မ်ားၿပီး ကာယကံရွင္ရဲ႕ အသိုင္းအဝိုင္းအလိုက္ ႐ိုက္ခတ္မႈကလည္း ႀကီးတယ္..)
ခ်စ္ေန ႀကိဳက္ေနတုန္းေတာ့ ကင္မရာေရွ႕မွာ ၿပဳံးလို႔ ေပ်ာ္လို႔ အိုက္တင္ေတြမ်ိဳးစုံေပးၿပီး ဗီဒီယို႐ိုက္ၾကတာဆိုတာေလ..။
ျပတ္လည္းျပတ္သြားေရာ အဲဒီဗီဒီယိုနဲ႔ကိုင္ေပါက္ၿပီး ေငြညႇစ္တာတို႔ စိတ္မထင္ရင္မထင္သလို လိင္ဆက္ဆံဖို႔ လာခိုင္းတာတို႔လုပ္တတ္တယ္..။
ကိုယ့္ခ်စ္သူက ဒါမ်ိဳးမလုပ္ဘူးက်ိန္းေသတယ္ပဲထား..။ ႐ိုက္ထားတဲ့ဖုန္းေပ်ာက္သြားတဲ့အခါ အင္တာနက္မင္းသမီးေတြျဖစ္ကုန္တာ အမ်ားႀကီး..။
Movie ႐ိုက္ၿပီး ခ်က္ျခင္း ျပန္ဖ်က္တယ္ဆိုရင္ေတာင္ ျပန္ေဖာ္လို႔ရတဲ့ ေဆာ့ဝဲေတြ အမ်ားႀကီး…..
လုံးဝအလစ္ပဲ..။ ကိုယ္ဝန္ ျပႆနာလိုပဲ အမ်ားႀကီးဆိုးတယ္..။ကိုယ္ဝန္ျပႆနာက မိဘေကာင္းရင္ ေကာင္းသလို အိမ္တြင္းမွာပဲ ေျဖရွင္းလို႔ရတဲ့နည္းေတြ အမ်ားႀကီး ….
ဗီဒီယိုကိစၥဆိုတာကေတာ့ ဘယ္သူမွ မကယ္ႏိုင္ ရပ္ေက်ာ္႐ြာေက်ာ္ အရွက္ကြဲတာ..။
ရည္းစားေဟာင္းက လိုင္းေပၚတင္လိုက္မယ္ဆိုလို႔ တစ္ျခားသူနဲ႔ အိမ္ေထာင္က်ၿပီးတာေတာင္ ရည္းစားေဟာင္းဆီ မၾကာခဏ သြားသြား ေကြၽးေနရတဲ့ ေကာင္မေလးတစ္ေယာက္ အကို႔ကို ငိုယိုရင္ဖြင့္ဖူးတယ္..။
႐ြာတစ္႐ြာကေကာင္မေလး သူ႔အရင္ရည္းစားက ႐ိုက္ထားတဲ့ Video လိုင္းေပၚတင္လိုက္တာ မိသားစုလိုက္ ႐ြာကေန အရွက္တကြဲနဲ႔ေျပာင္းသြားရဖူးတယ္။
တစ္ေန႔တစ္ေန႔ ဂ႐ုေတြထဲတက္လာတဲ့ ျမန္မာ HD ေတြၾကည့္လိုက္ရင္ ေခ်ာင္း႐ိုက္ခံရတာနည္းတယ္။ကိုယ့္ဟာကိုယ္ ႐ိုက္ထားၾကတာေတြခ်ည္းပဲ..
ဘာလုပ္ၾကမွန္း မသိဘူးတကယ္..။ ဖုန္းႀကီးတကားကားနဲ႔ သူတို႔မို႔ကြာ မရႈပ္ဘူးလားမသိဘူး..။ေခတ္ႀကီးက ေၾကာက္ဖို႔ေကာင္းပါတယ္..။
အကိုဟာ Living Together ေခတ္ကို ျဖတ္သန္းလာလို႔ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ေခတ္မွီတယ္ထင္ေနတာ….
ဒီေခတ္ညီမေလးတို႔ ညီေလးတို႔ရဲ႕ ဝမ္းႏိုက္ စတန္း ၊ ဒန႔္စင္းကား ေတြကိုေတြ႕ေတာ့ ဆလံပေတၱာမိပါရဲ႕..။
ဝမ္းႏိုက္စတန္းဆိုတာ တစ္ည အတူေနလိုက္မယ္…..ေနာက္ေန႔က် သူငယ္ခ်င္းေတြလိုပဲတဲ့…..
ဒန႔္စင္းကားဆိုတာကေတာ့ ကားႀကဳံလိုက္စီးရင္း လူရွင္းတဲ့ေနရာမွာ ကားရပ္ၿပီး စိတ္မထိန္းႏိုင္လို႔ ဒခ်ိတဲ့အခါ ကားႀကီးက လႈပ္ေနတာကို ေျပာတာတဲ့….
ဒီလိုေခတ္ႀကီးမ်ိဳးမွာ အပ်ိဳ လူပ်ိဳျဖစ္ေနၾကတဲ့ ညီေလးတို႔ ညီမေလးတို႔ကို အန္းဒိတ္ကေတာ္ကီေတြနဲ႔ဆုံးမေနလို႔မရဘူး..။
Sex ဆိုတာကို ထမင္းစားေရေသာက္ လြယ္လြန္းေနတဲ့ ေခတ္ထဲမွာ အကိုကေတာ့ မလုပ္ပါနဲ႔လို႔ မေျပာခ်င္ေတာ့ဘူး ……
ေညာင္သီးလည္းစားရင္း ၊ ေလးသံလည္း နားေထာင္ေစခ်င္တာ…..။Soe Htike
Unicode >>>
အပျိုပေါက်မလေးတို့ ဗိုက်မကြီးပေမယ့် ဗိုက်ကြီးတာထက်ဆိုးတဲ့ကိစ္စလေး မှတ်သားထားစေချင်
အပျိုပေါက် ညီမလေးတို့ရေ..
ဗိုက်မကြီးသွားပေမယ့် ဗိုက်ကြီးသလိုပဲ ဆိုးရွားတဲ့ အကြောင်းလေး ဒီတစ်ခါ အကိုကပြောပြချင်တယ် ချစ်လို့ပဲဖြစ်ဖြစ် ၊အပျော်ပဲဖြစ်ဖြစ် အတူနေကြပြီးတဲ့နောက် ….
နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးထဲမှာ(ဗိုက်ကြီးတာအပြင်) ဘဝပျက်စေလောက်တဲ့ အကြောင်းအရာနောက်တစ်ခုရှိပါသေးတယ်……
အဲဒါက ဒီခေတ်ထဲ အင်မတန်ခေတ်စားလှတဲ့ဗီဒီယိုရိုက်ထားခြင်းပါပဲ..။အကို့ဆီ မကြာခဏဖုန်းဆက်အကူအညီတောင်းကြတဲ့အထဲ အဲဒီ ဗီဒီယိုကိစ္စတွေက အကြောင်းအရာအများဆုံး..။
(ကိုယ်ဝန်ပြဿနာ ထက်တောင် များပြီး ကာယကံရှင်ရဲ့ အသိုင်းအဝိုင်းအလိုက် ရိုက်ခတ်မှုကလည်း ကြီးတယ်..)
ချစ်နေ ကြိုက်နေတုန်းတော့ ကင်မရာရှေ့မှာ ပြုံးလို့ ပျော်လို့ အိုက်တင်တွေမျိုးစုံပေးပြီး ဗီဒီယိုရိုက်ကြတာဆိုတာလေ..။
ပြတ်လည်းပြတ်သွားရော အဲဒီဗီဒီယိုနဲ့ကိုင်ပေါက်ပြီး ငွေညှစ်တာတို့ စိတ်မထင်ရင်မထင်သလို လိင်ဆက်ဆံဖို့ လာခိုင်းတာတို့လုပ်တတ်တယ်..။
ကိုယ့်ချစ်သူက ဒါမျိုးမလုပ်ဘူးကျိန်းသေတယ်ပဲထား..။ ရိုက်ထားတဲ့ဖုန်းပျောက်သွားတဲ့အခါ အင်တာနက်မင်းသမီးတွေဖြစ်ကုန်တာ အများကြီး..။
Movie ရိုက်ပြီး ချက်ခြင်း ပြန်ဖျက်တယ်ဆိုရင်တောင် ပြန်ဖော်လို့ရတဲ့ ဆော့ဝဲတွေ အများကြီး…..
လုံးဝအလစ်ပဲ..။ ကိုယ်ဝန် ပြဿနာလိုပဲ အများကြီးဆိုးတယ်..။ကိုယ်ဝန်ပြဿနာက မိဘကောင်းရင် ကောင်းသလို အိမ်တွင်းမှာပဲ ဖြေရှင်းလို့ရတဲ့နည်းတွေ အများကြီး ….
ဗီဒီယိုကိစ္စဆိုတာကတော့ ဘယ်သူမှ မကယ်နိုင် ရပ်ကျော်ရွာကျော် အရှက်ကွဲတာ..။
ရည်းစားဟောင်းက လိုင်းပေါ်တင်လိုက်မယ်ဆိုလို့ တစ်ခြားသူနဲ့ အိမ်ထောင်ကျပြီးတာတောင် ရည်းစားဟောင်းဆီ မကြာခဏ သွားသွား ကျွေးနေရတဲ့ ကောင်မလေးတစ်ယောက် အကို့ကို ငိုယိုရင်ဖွင့်ဖူးတယ်..။
ရွာတစ်ရွာကကောင်မလေး သူ့အရင်ရည်းစားက ရိုက်ထားတဲ့ Video လိုင်းပေါ်တင်လိုက်တာ မိသားစုလိုက် ရွာကနေ အရှက်တကွဲနဲ့ပြောင်းသွားရဖူးတယ်။
တစ်နေ့တစ်နေ့ ဂရုတွေထဲတက်လာတဲ့ မြန်မာ HD တွေကြည့်လိုက်ရင် ချောင်းရိုက်ခံရတာနည်းတယ်။ကိုယ့်ဟာကိုယ် ရိုက်ထားကြတာတွေချည်းပဲ..
ဘာလုပ်ကြမှန်း မသိဘူးတကယ်..။ ဖုန်းကြီးတကားကားနဲ့ သူတို့မို့ကွာ မရှုပ်ဘူးလားမသိဘူး..။ခေတ်ကြီးက ကြောက်ဖို့ကောင်းပါတယ်..။
အကိုဟာ Living Together ခေတ်ကို ဖြတ်သန်းလာလို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ခေတ်မှီတယ်ထင်နေတာ….
ဒီခေတ်ညီမလေးတို့ ညီလေးတို့ရဲ့ ဝမ်းနိုက် စတန်း ၊ ဒန့်စင်းကား တွေကိုတွေ့တော့ ဆလံပတ္တောမိပါရဲ့..။
ဝမ်းနိုက်စတန်းဆိုတာ တစ်ည အတူနေလိုက်မယ်…..နောက်နေ့ကျ သူငယ်ချင်းတွေလိုပဲတဲ့…..
ဒန့်စင်းကားဆိုတာကတော့ ကားကြုံလိုက်စီးရင်း လူရှင်းတဲ့နေရာမှာ ကားရပ်ပြီး စိတ်မထိန်းနိုင်လို့ ဒချိတဲ့အခါ ကားကြီးက လှုပ်နေတာကို ပြောတာတဲ့….
ဒီလိုခေတ်ကြီးမျိုးမှာ အပျို လူပျိုဖြစ်နေကြတဲ့ ညီလေးတို့ ညီမလေးတို့ကို အန်းဒိတ်ကတော်ကီတွေနဲ့ဆုံးမနေလို့မရဘူး..။
Sex ဆိုတာကို ထမင်းစားရေသောက် လွယ်လွန်းနေတဲ့ ခေတ်ထဲမှာ အကိုကတော့ မလုပ်ပါနဲ့လို့ မပြောချင်တော့ဘူး ……
ညောင်သီးလည်းစားရင်း ၊ လေးသံလည်း နားထောင်စေချင်တာ…..။Ref Soe Htike0
ေဖာ္္မလင္ သံုးထားတဲ့ သား ငါး ပုဇြန္ ၀ယ္လာမိရင္္ မခ်က္ျပဳတ္မွီ ဘာေတြလုပ္သင္႔သလဲဲ ဆိုတာ
ေဖာ္္မလင္ ကို ဘယ္လိုေ႐ွာင္ ၾကမလဲဲ
အသား ငါး ပုဇြန္ ေတြကိုိ အျမင္လပ္လပ္ဆပ္ဆပ္ ျဖစ္ေနေအာင္္ ေဖာ္္မလင္ ထည့္တယ္္
အသီးအႏွံ ေတြြကို လဲ ေဖာ္မလင္သုံးလာၿပီ
စစ္ေဆးမႈ့ ့အားန႔ဲတ့ဲ နိင္ငံေတြမွာ သုံးၾကတယ္္ ကိုိယ့္ တစ္နိင္ငံ ထဲ ေတာ့မဟုတ္ဘူး
သူကိုိစစ္ေဆးလို႔ရတဲ့ နည္းပညာရိွတယ္္ ေစ်းဝယ္သူတဦးအေနန႔ဲ စစ္ဖို႔ရာ မျဖစ္နိင္ဘူး
အၾကမ္းျဖင္း အားျဖင့္ စစ္လို႔ရတာက
ေဆးသုံးထားရင္္ ငါးက မာေတာင့္ေနတယ္ သိပ္မေပ်ာ့ေျပာင္းဘူး သိိသာတာက ငါးညိႇ အနံ မရိွေတာ့ဘူူး
ပိုိၿပီးသတိထားနိင္တာက ယင္ေကာင္္ မအုံေတာ့ဘူူး ပုရြက္ဆိိတ္ မတက္ေတာ့ဘူး
တတ္နိိင္ရင္မဝယ္ပါႏွင့္္
ေစ်းက ဝယ္လာတ့ဲ အသား ငါး အသီးေတြကိုိ ေရက်က္ေအးထဲ ဆားနဲနဲ ေဖ်ာ္ၿပီး တနာရီေလာက္စိိမ္ပါ ေဖာ္မလင္္ ၆၀% ေလာက္ျပန္ထြက္သြားပါတယ္
သူထက္ပိုိေကာင္းတာက ေရသန္႔တဘူးကို ရွာလကာရည္ တခြက္ ေရာထဲဲ
၁၀ ၁၅ မိနစ္ေလာက္စိမ္ပါ္ ေဖာ္မလင္ အေတာ္မ်ားမ်ား ကုန္ပါတယ္္
ဟိုိက္ဒရိုဂ်င္ ပါေအာက္ဆိိုဒ္ ႏွင့္လဲ ေဆးလို႔ရတယ္္
Mg
Unicode
ဖော််မလင် ကို ဘယ်လိုရှောင် ကြမလဲဲ
အသား ငါး ပုဇွန် တွေကိို အမြင်လပ်လပ်ဆပ်ဆပ် ဖြစ်နေအောင်် ဖော််မလင် ထည့်တယ််
အသီးအနှံ တွွေကို လဲ ဖော်မလင်သုံးလာပြီ
စစ်ဆေးမှု့ ့အားနဲ့တဲ့ နိင်ငံတွေမှာ သုံးကြတယ်် ကိိုယ့် တစ်နိင်ငံ ထဲ တော့မဟုတ်ဘူး
သူကိိုစစ်ဆေးလို့ရတဲ့ နည်းပညာရှိတယ်် စျေးဝယ်သူတဦးအနေနဲ့ စစ်ဖို့ရာ မဖြစ်နိင်ဘူး
အကြမ်းဖြင်း အားဖြင့် စစ်လို့ရတာက
ဆေးသုံးထားရင်် ငါးက မာတောင့်နေတယ် သိပ်မပျော့ပြောင်းဘူး သိိသာတာက ငါးညှိ အနံ မရှိတော့ဘူူး
ပိိုပြီးသတိထားနိင်တာက ယင်ကောင်် မအုံတော့ဘူူး ပုရွက်ဆိိတ် မတက်တော့ဘူး
တတ်နိိင်ရင်မဝယ်ပါနှင့််
စျေးက ဝယ်လာတဲ့ အသား ငါး အသီးတွေကိို ရေကျက်အေးထဲ ဆားနဲနဲ ဖျော်ပြီး တနာရီလောက်စိိမ်ပါ ဖော်မလင်် ၆၀% လောက်ပြန်ထွက်သွားပါတယ်
သူထက်ပိိုကောင်းတာက ရေသန့်တဘူးကို ရှာလကာရည် တခွက် ရောထဲဲ
၁၀ ၁၅ မိနစ်လောက်စိမ်ပါ် ဖော်မလင် အတော်များများ ကုန်ပါတယ််
ဟိိုက်ဒရိုဂျင် ပါအောက်ဆိိုဒ် နှင့်လဲ ဆေးလို့ရတယ််
Mg
















