CREDIT
သတင္းစံုေပ်ာ္၀င္အိုးၾကီးတြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ သတင္း၊ဓာတ္ပံုမ်ားသည္ သက္ဆိုင္သူမ်ား၏မူပိုင္သာျဖစ္ေၾကာင္း အသိေပးအပ္ပါသည္။
 |
| ႐ိုဟင္ဂ်ာ မိသားစုတစု |
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံမွာ ေရာက္ေနတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြထဲက ၂ သိန္း ခဲြေလာက္ကုိ ပထမဆုံးအႀကိမ္အျဖစ္ ကုလသမဂၢက အေထာက္အထား ကဒ္ျပားေတြ ထုတ္ေပးလုိက္ပါတယ္။
တခ်ိန္က်ရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ကုိယ့္သေဘာဆႏၵအရ ျပန္ၾကတဲ့အခါ ဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးေတြကုိ အကာအကြယ္ေပးႏုိင္ဖုိ႔ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အဖဲြ႔အစည္းေတြ၊ အာဏာပုိင္ေတြ အေနနဲ႔ လုိအပ္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ ရႏုိင္ဖုိ႔ ၂၀၁၈ ဇြန္လကတည္းက စာရင္းေကာက္ယူတဲ့ အစီအစဥ္ကုိ စတင္ခဲ့ေၾကာင္းလည္း ဒုကၡသည္မ်ားဆုိင္ရာ ကုလသမဂၢ မဟာမင္းႀကီး႐ုံး (UNHCR) က ဒီကေန႔ပဲ ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ ေျပာဆုိလုိက္တာပါ။
အသက္ ၁၂ ႏွစ္အထက္ ဒုကၡသည္ေတြကုိ ထုတ္ေပးတဲ့ အေထာက္အထား ကဒ္ျပားေတြမွာေတာ့ အမည္၊ မိသားစု၊ လက္ေဗြ၊ မ်က္ေစ့သူငယ္အိမ္မွတ္တမ္း စတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ ပါဝင္ပါတယ္။
UNHCR ေၾကညာခ်က္မွာေတာ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံ Cox’s Bazar မွာ ႐ုိဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ ၉ သိန္းေက်ာ္ ရွိေနၿပီး ဒီအထဲက ၇၄၁,၀၀၀ ဟာ ၂၀၁၇ ၾသဂုတ္လေနာက္ပုိင္း ျမန္မာႏုိင္ငံက ထြက္ေျပးလာသူေတြ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
၂၀၁၇ ၾသဂုတ္လတုန္းက ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပုိင္းမွာရွိတဲ့ ရဲကင္းစခန္းေတြကုိ စီးနင္းတုိက္ခုိက္ခဲ့တဲ့ ARSA ႐ုိဟင္ဂ်ာ အစြန္းေရာက္အဖဲြ႔ကုိ ျမန္မာလုံၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႔ေတြ လိုက္လံရွင္းလင္းတဲ့ စစ္ဆင္ေရးေတြရဲ႕ ေနာက္ဆက္တဲြအျဖစ္ သိန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏုိင္ငံကုိ ထြက္ေျပးခုိလႈံခဲ့ၾကတာပါ။
ျမန္မာအစုိးရကေတာ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာဆုိတဲ့ အမည္ကုိ တရားဝင္ အသိအမွတ္ျပဳ လက္ခံမထားေပမဲ့ ဒုကၡသည္ေတြကုိ စိစစ္ၿပီး ျပန္လည္ လက္ခံမွာျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာဆုိထားပါတယ္။
ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လည္လက္ခံဖုိ႔အတြက္ UNHCR ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏုိင္ငံတုိ႔နဲ႔လည္း သီးျခားလက္မွတ္ေရးထုိး သေဘာတူထားေပမယ့္ လက္ေတြ႔ အစီအစဥ္ေတြကေတာ့ အခုအထိ အေကာင္အထည္ မေဖာ္ႏိုင္ပဲ ျဖစ္ေနပါတယ္။
ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
https://burmese.voanews.com
 |
| ကူတူပါေလာင္ဒုကၡသည္စခန္း ရုိဟင္ဂ်ာေတြ နဲ႔ NGO ၀န္ထမ္းေတြၾကား ခိုက္ရန္ျဖစ္ပြား (ukhiyanews) |
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နယ္စပ္ ေကာ့စ္ဘဇားခရိုင္၊ ကူတူပါေလာင္ ဒုကၡသည္စခန္းမွာ႐ွိတဲ့ ထိုင္းႏိုင္ငံဘက္ကေနေျပာင္းေရႊ႕လာတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြကို BRAC လို႔ေခၚတဲ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းၾကား လူသားအရင္းျမစ္ တည္ေဆာက္ေပးေရး NGO အဖြဲ႔က စာရင္းေကာက္ယူၿပီးအျပန္မွာ ကား၂စီးေပၚပါလာတဲ့ အမ်ဳိးသမီးဝန္ထမ္းေတြ ေအာက္ဆင္း လမ္းေလွ်ာက္စဥ္- ဒုကၡသည္တခ်ဳိ႕က ၀ုိင္း၀န္းေနာက္ေျပာင္ရာက NGO ေတြနဲ႔ ဒုကၡသည္ေတြၾကား အျပန္လွန္ ခိုက္ရန္ျဖစ္ပြားၿပီး NGO ၀န္ထမ္း ၅ဦးနဲ႔ ဒုကၡသည္တခ်ဳိ႕ပါ ဒဏ္ရာရရွိသြားတယ္လို႔ နယ္စပ္အေျခစိုက္ နိရဥၥရာ သတင္းဌာနကေျပာပါတယ္။ ခုိက္ရန္ျဖစ္တဲ့ ဒုကၡသည္ေတြကို ဘဂၤလားအာဏာပုိင္ ေတြက လုိက္လံရွာေဖြေနေပးမယ့္ တိမ္းေရွာင္ေနၾကတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒီအေျခအေနေတြ သိရေအာင္ အဲဒီစခန္းထဲက ဒုကၡသည္ ဦးေမာင္ေမာင္ကို မသိဂီထိုက္က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ေမး။ ။ အျဖစ္အပ်က္ေလးအရင္ေျပာျပေပးပါ။ ဘယ္လိုမ်ားျဖစ္ပါသလဲ
ေျဖ။ ။ BRAC ၀န္ထမ္းအမ်ိဳးသမီးတေယာက္ကေန လမ္းေလ်ာက္လာတဲ့အခ်ိန္မွာ သူတို႔ကေန အဲဒီေနရာက လူေတြက တအားစီတယ္ သြားဖို႔ ခက္တယ္ဆိုေတာ့ အဲဒီအမ်ိဳးသမီးေဘးနားကို ျဖတ္သြားခဲ့တယ္လို႔ သူတို႔ေျပာတယ္။ ေနာက္ၿပီး အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ နည္းနည္းစကားမ်ားသြားတယ္လို႔ ေျပာတဲ့ မ်ားၿပီးေတာ့ အဲဒီအမ်ိဳးသမီးေတြက BRAC ၀န္ထမ္းအမ်ိဳးသမီးေတြေပ့ါေနာ္ ။ အဲဒါ ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ပထမပိုင္းမွာ လာၿပီးေတာ့ ရိုက္တယ္လို႔ေျပာတယ္ ေနာက္ပိုင္းမွာ အဲဒီ ဒုကၡသည္စခန္းက လူေတြထြက္လာၿပီးေတာ့ သူတို႔ဘက္ကလည္း ၁၀ ေယာက္ေလာက္ရွိမယ္ အဲဒီ၀န္ထမ္းေတြကို ၀ိုင္းၿပီးေတာ့ လုပ္တယ္လို႔ ေျပာတယ္။
ေမး။ ။ အဲဒီေတာ့ ဘယ္ႏွစ္ေယာက္ ဒဏ္ရာရပါသလဲ။
ေျဖ။ ။ ဟိုဘက္က NGO ၀န္ထမ္းေတြဘက္က ၅ ေယာက္လို႔ ေျပာတယ္ ဒါေပမယ့္ ဒီဘက္မွာလည္း ၄-၅ ေယာက္ေလာက္ ဒဏ္ရာရရွိခဲ့တယ္လို႔ေျပာတယ္။
ေမး။ ။ ဆိုေတာ့ ဒဏ္ရာရတဲ့ သူတို႔ရဲ႕အေျခအေနဘယ္လိုရွိပါသလဲ။
ေျဖ။ ။ ဒဏ္ရာရတဲ့ သူေတြအေျခအေနက အခုေလာေလာဆည္ စိုးရိမ္စရာအေနအထား မရွိဘူးလို႔ေျပာတယ္။ သူတို႔ နည္းနည္းသက္သာလာၿပီလို႔ေျပာတယ္။
ေမး။ ။ ျဖစ္တဲ့ေနရာက ဘယ္ေနရာပါလဲ။
ေျဖ။ ။ ထုိင္းဖက္ကေရာက္လာတဲ့ဒုကၡသည္စခန္းပါ၊ အခုဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဘက္မွာသူတုိ့ေရွာင္ခုိင္းသူတုိ့က။
ေမး။ ။ NGO ၀န္ထမ္းေတြက အဲဒီဒုကၡသည္စခန္းမွာ အကူအညီေပးဖို႔သြားတာလား ဒါမွမဟုတ္ ဘယ္လိုပံုစံမ်ိဳးေရာက္ၿပီးေတာ့ တိုက္ခိုက္ခံရတာပါလဲ။
ေျဖ။ ။ NGO ၀န္ထမ္းေတြက အဲဒီဒုကၡသည္စခန္းကို ၀င္လာတဲ့ လမ္းကေန ၀င္လာတာပါ။
ေမး။ ။ သူတို႔ ကားနဲ႔ ျဖတ္လာတဲ့ ခရီးတေထာက္ေပါ့ေနာ္
ေျဖ။ ။ ကားနဲ႔ ျဖတ္လာတယ္ အဲဒီဒုကၡသည္စခန္းမွာ ကားလမ္းရွိတယ္ အဲဒီ လမ္းကေန လာတာပါ။
ေမး။ ။ လမ္းမွာလာတဲ့အခ်ိန္မွာ သူတို႔တားခံရတာလား ၊ ဒါမွမဟုတ္ သူတို႔ ခရီးတေထာက္နားၾကတာလား။
ေျဖ။ ။သူတို႔အဲဒီ ကားနားတဲ႔ေနရာရွိတယ္ အဲဒီမွာ ကားရပ္နားၿပီးေတာ့ အဲဒီ ေနရာကေန လမ္းေလ်ာက္သြားတာပါ။
ေမး။ ။ အဲဒီလို လမ္းေလ်ာက္သြားတဲ့အခ်ိန္မွာ ျဖစ္ခဲ့တာေပါ့ေနာ္။
ေျဖ။ ။ဟုတ္ပါတယ္ အဲဒီလို လမ္းေလ်ာက္ရင္းနဲ႔ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ရန္ျဖစ္တာပါ။ အဲဒီက လူအရမ္းမ်ားတယ္ လမ္းကလည္း သိပ္မႀကီးဘူး။
ေမး။ ။ အဲဒီလို ရန္ျဖစ္ၾကတဲ့လူေတြထဲက ဖမ္းထားတဲ့ လူေတြေရာရွိပါသလား ဘယ္လိုၾကားပါသလဲ။
ေျဖ။ ။ အခုေလာေလာဆည္ ဖမ္းထားတဲ့ လူေတြေတာ့ မၾကားေသးပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ပထမပိုင္းမွာ တိုက္ခိုက္တဲ့အတြင္း ပါတဲ့လူေတြကို ဖမ္းဖို႔ဆိုၿပီးေတာ့ အာဏာပိုင္ေတြဆီက လာၿပီးေတာ့ ဖမ္းဖို႔ ေျပာတယ္ ဒါေပမယ့္ သူတို႔ တိမ္းေရွာင္ေနရတယ္လို႔ ေျပာတယ္။
ေမး။ ။ အဲဒီေတာ့ ကုတုပေလာင္ ၊ Cox bazar ဘက္က လာတဲ့သတင္းေတြမွာ အခင္းျဖစ္တဲ့ေနရာကို အာဏာပိုင္ေတြသြားၿပီးေတာ့ ထိန္းရတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ အဲဒါေရာ ဦးေမာင္ေမာင္တို႔ ဘာသိထားပါသလဲ
ေျဖ။ ။ ပထမေတာ့ ရဲေတြကို ညိွႏိုႈင္းခိုင္းထားတယ္။ အခုေလာေလာဆည္ ၂ ဖက္စလံုးကိုပဲ ညိွႏိႈင္းၿပီးေတာ့ အဲဒီက အာဏာပိုင္ေတြ စခန္းတာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးၿပီးေတာ့ သူတို႔လုပ္တယ္လို႔ေျပာပါတယ္။
ေမး။ ။ အဲဒီမွာေရာ အထူးလံုၿခံဳေရး ၊ အခုအခင္းျဖစ္ၿပီးမွ ထပ္ၿပီးေတာ့ လံုၿခံဳေရး ခ်ထားပါသလား။
ေျဖ။ ။ လံုၿခံဳေရးကေတာ့ ေလာေလာဆည္ ၂၄ နာရီရွိၿပီးသားပါ အဲဒီလမ္းမွာ။ သူတို႔က ဒုကၡသည္အေဟာင္း က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ ဒုကၡသည္အသစ္ေတြပါ။
ေမး။ ။ ဦးေမာင္ေမာင္ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။
ေျဖ။ ။ဟုတ္ကဲ့ပါ။
မသိဂႌထုိက္ / ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
https://burmese.voanews.com
 |
| စစ္ေတြၿမိဳ႕နယ္ သက္ကယ္ျပင္ေက်းရြာ နာဇီဒုကၡသည္စခန္းကေန မေလးရွားကို ထြက္ေျပးဖုိ႔ ႀကိဳးစားခဲ့တဲ့ မြတ္စလင္ဒုကၡသည္ေတြကို ၂ဝ၁၈၊ ႏိုဝင္ဘာ ၁၆ ရက္ေန႔က ေက်ာက္တန္းၿမိဳ႕နယ္ သံတဲေက်းရြာအနီးမွာ ဖမ္းဆီးရမိစဥ္ |
ရန္ကုန္တုိင္း ေက်ာက္တန္းၿမိဳ႕နယ္မွာ ဖမ္းမိခဲ့တဲ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ကေန ေလွနဲ႔ ထြက္ေျပးလာတဲ့ မြတ္စလင္ ဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ အခ်က္အလက္ေတြကုိ စစ္ေဆးေနၿပီး အစုိးရက သတင္းထုတ္ျပန္တာမရွိသလုိ သတင္းမီဒီယာေတြ သတင္းရယူခြင့္ကုိလည္း ကန္႔သတ္ထားပါတယ္။
အဲ့ဒီဒုကၡသည္ေတြကုိ သူတုိ႔ရဲ႕ မူလေနရပ္ေတြကုိ ျပန္ပုိ႔မယ္ဆုိတဲ့ သတင္းေတြလည္း ထြက္ေပၚေနေပမယ့္ အတည္ျပဳလုိ႔ မရေသးပါဘူး။
ဖမ္းဆီးရမိခဲ့တဲ့ ၁၀၆ ဦးလုံးဟာ ရခုိင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြၿမိဳ႕ ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ေနထုိင္သူေတြျဖစ္ၿပီး အဲ့ဒီထဲမွာ အမ်ိဳးသား ၅၀ ဦး၊ အမ်ိဳးသမီး ၃၁ ဦးနဲ႔ ကေလး ၂၅ ဦး ျဖစ္ပါတယ္။
သူတုိ႔ေတြကုိ ေက်ာက္တန္းၿမိဳ႕နယ္ အေနာက္ပုိင္းရပ္ကြက္မွာရွိတဲ့ ေရႊေမွာ္ဝန္းခမ္းမွာ ထိန္းသိမ္းထားပါတယ္။ သူတုိ႔ေတြဟာ မေလးရွားႏိုင္ငံကုိသြားဖုိ႔ စက္ေလွနဲ႔ ထြက္ခြာလာတာလုိ႔ သိရပါတယ္။
ဒီသတင္းကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေအာင္သိခၤ ေပးပို႔ထားတာျဖစ္ပါတယ္။
RFA Burmese
https://www.rfa.org
 |
| The Reuters Pulitzer Prize winning photography team |
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာသာမက ႏိုင္ငံတကာ သတင္း၊စာနယ္ဇင္းေလာကမွာ
ဂုဏ္သတင္းႀကီးတဲ့ ႏွစ္စဥ္ခ်ီးျမွင့္ေနတဲ့ ပူလစ္ဇာဆု ေပးပဲြအခမ္းအနားကို
နယူးေရာက္ၿမိဳ႕ ကိုလံဘီယာ တကၠသိုလ္မွာ ဗုဒၶဟူးေန႔က က်င္းပရာမွာ
သတင္းမွတ္တမ္းဓါတ္ပုံဆုအတြက္ ရိုက္တာသတင္းဌာနကို ခ်ီးျမွင့္ရာမွာ
ျမန္မာဓါတ္ပံုသတင္းသမား ကိုစိုးေဇယ်ထြန္းလည္း ပါ၀င္ခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း ရိုဟင္ဂ်ာ ပဋိပကၡ
သတင္းမွတ္တမ္းတင္ ဓါတ္ပံုေတြအတြက္ ရိုက္တာ သတင္းဌာနကို ပူလစ္ဇာဆု
ခ်ီးျမွင့္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။
မအင္ၾကင္းႏိုင္က အျပည့္အစံုကို ဆက္လက္တင္ျပမွာပါ။
 |
| The Reuters Pulitzer Prize winning photography team |
ကိုလံဘီယာတကၠသိုလ္ အဓိပတိ Lee Bollinger ကေန ဒီႏွစ္အတြက္ အေကာင္းဆံုး
သတင္းဓါတ္ပံုဆုအျဖစ္ ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ ညွမ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈေတြကို
ကမၻာသိေအာင္ တုန္လႈပ္ဖြယ္ရာ သတင္းမွတ္တမ္းဓါတ္ပံုေတြနဲ႔ ေဖၚထုတ္ႏိုင္ခဲ့တဲ့
ရိုက္တာ သတင္းသမားေတြကို ခ်ီးျမွင့္လိုက္ေၾကာင္း ေၾကညာသြားတာပါ။
ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္ျခမ္းကေန ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြ အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္
ေလွေတြနဲ႔ တဖက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဘက္ ထြက္ေျပးခဲ့တဲ့ သတင္းဓါတ္ပံုေတြ၊
ပင္လယ္မွာ ေရနစ္ေသဆံုးခဲ့တဲ့ ကေလးေတြအပါအ၀င္ ရိုဟင္ဂ်ာရုပ္အေလာင္းေတြ၊
ႏွိပ္စက္ညွမ္းပန္းမႈေၾကာင့္ ကိုယ္ခႏၶာေနရာအႏွံမွာ ရထားတဲ့ ဒဏ္ရာဒဏ္ခ်က္ေတြ၊
ရိုဟင္ဂ်ာရြာေတြ မီးေလာင္ခံထားရပံုေတြ စတဲ့ တုန္လႈပ္ဖြယ္ရာ ရာနဲ႕ခ်ီတဲ့
သတင္းမွတ္တမ္းဓါတ္ပံုေတြေၾကာင့္ ထြက္ေျပးလာတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြ
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဘယ္ေလာက္အထိ ဖိႏွိပ္မႈေတြ ရင္ဆိုင္ ခဲ့ရသလဲဆိုတာ ကမၻာက
သိရွိေအာင္ ထုတ္ေဖၚႏိုင္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ပူလစ္ဇာဆု- သတင္းဓါတ္ပံုအတြက္
ေရြးခ်ယ္ခ်ီးျမွင့္ခဲ့ေၾကာင္း ဆုေရြးခ်ယ္ေရး ဘုတ္အဖဲြ႔ရဲ႕ ေၾကညာခ်က္မွာ
ေဖၚျပထားပါတယ္။
ရိုဟင္ဂ်ာပဋိပကၡ သတင္းဓါတ္ပံုအတြက္ ၂၀၁၈ ပူလစ္ဇာဆုခ်ီးျမွင့္ခံရတဲ့ ရိုက္တာ
ဓါတ္ပံုသတင္းသမားေတြကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက ကိုစိုးေဇယ်ထြန္းအပါအ၀င္၊
အိႏၵိယႏိုင္ငံက Danish Siddiqui နဲ႔ Mohammad Ponir Hossain၊
ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံက Hannah McKay အပါအ၀င္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ တရုတ္
စတဲ့ႏိုင္ငံအေျခစိုက္ ရိုက္တာ ဓါတ္ပံုသတင္းေထာက္ စုစုေပါင္း ၇
ဦးျဖစ္ပါတယ္။ ရိုက္တာသတင္းဓါတ္ပံု ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ တာ၀န္ခံတဦးျဖစ္တဲ့
Ricky Roger ကေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာ အက်ပ္အတည္း သတင္းတင္ျပမႈမွာ
ရိုက္တာဓါတ္ပံုသတင္းေထာက္ေတြ အဖဲြ႔ရဲ႕ ႀကိဳးပမ္းမႈအတြက္ ဂုဏ္ယူမိေၾကာင္း
အခုလိုေျပာပါတယ္။
"ရိုက္တာအေနနဲ႔ ပံုမွန္လုပ္ေနၾကထက္ လူအမ်ားအျပားပါ၀င္တဲ့ အဖဲြ႔ႀကီးတခု
အေနနဲ႔ ဒီသတင္းတင္ျပႏိုင္ဖို႔ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ခဲ့တာပါ။ သူတို႔ေတြ
အေကာင္းဆံုးလုပ္ႏိုင္ခဲ့တယ္ဆိုတာ ဒီဆုက သက္ေသျပေနပါတယ္။"
၂၀၀၇ ခုနွစ္ ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးမွာ ဂ်ပန္သတင္းေထာက္ ကင္ဂ်ိနာဂါအိ
ပစ္သတ္ခံခဲ့ရတဲ့ ဓါတ္ပံုကို ရိုက္ယူႏိုင္ခဲ့ၿပီး အဲဒီဓါတ္ပံုနဲ႔ ပူလစ္ဇာ
သတင္းဓါတ္ပံုဆုရခဲ့တဲ့ နယူးေရာက္အေျခစိုက္ ရိုက္တာ ဓါတ္ပံုသတင္း အယ္ဒီတာ
Adrees Latif အက္ဒီြ ဖိုတီဖ္ ကလည္း-
"ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ အေျခအေန ကမၻာသိေအာင္ ရိုက္တာ
ဓါတ္ပံုသတင္းေထာက္အဖဲြ႔အေနနဲ႕ ခ်ိတ္ဆက္ေပးႏိုင္ခဲ့တာပါ။
ပင္လယ္လိႈ္င္းေတြၾကား ကိုယ္တိုင္သြားေရာက္ခဲ့ၾကသလို၊
အခက္အခဲေတြရင္ဆိုင္ေက်ာ္ျဖတ္ၿပီး ရိုဟင္ဂ်ာ သတင္းေတြကို
ဓါတ္ပံုအေထာက္အထားေတြနဲ႕တင္ျပႏိုင္ခဲ့တာပါ။ အဲဒီအတြက္လည္း က်ေနာ္
အလြန္ပဲဂုဏ္ယူပါတယ္။ အခုရိုဟင္ဂ်ာ သတင္းေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ
ဖမ္းဆီးခံထားရတဲ့ က်ေနာ္တို႔ သတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးရွိေနပါတယ္။ သူတို႔ေတြ
အျမန္ဆံုးလြတ္ေျမာက္ဖို႔အတြက္လည္း က်ေနာ္တို႔ ဆုေတာင္းပါတယ္။"
ကိုစိုးေဇယ်ထြန္းဟာ ျမန္မာဓါတ္ပံုသတင္းသမားတဦးအေနနဲ႔ ပထမဆံုးအႀကိမ္
ပူလစ္ဇာဆု ရရွိခဲ့တာျဖစ္သလို အင္ဒိုနီးရွားကြ်န္းမွာ လူကုန္ကူးခံရတဲ့
ျမန္မာငါးဖမ္းသမားေတြအေၾကာင္း စံုစမ္းေဖၚထုတ္ႏိုင္ခဲ့တဲ့အတြက္ ၂၀၁၆ခုနွစ္
ပူလစ္ဇာ စံုစမ္းေထာက္လွမ္းတဲ့သတင္းေထာက္ဆုကို
ေအပီသတင္းဌာနကိုခ်ီးျမွင့္ရာမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက ေအပီ သတင္းေထာက္ အယ္စတာ
ထူးဆန္ Esther Htusan လည္း ဆု ရရွိခဲ့တာပါ။
ဒီႏွစ္အတြက္ ပူလစ္ဇာ သတင္းဓါတ္ပံုဆုခ်ီးျမွင့္ဖို႔ ရိုက္တာသတင္းဌာနအပါအ၀င္
စကာတင္စာရင္းသြင္းခံရတဲ့ ဗင္နီဇဲြလားႏိုင္ငံက အေၾကာင္း
သတင္းဓါတ္ပံုရိုက္ထားတဲ့ နယူးေရာက္ တိုင္းမ္စ္ သတင္းစာ၊
ရိုဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ဒုကၡသည္ေတြအေၾကာင္း ဓါတ္ပံုရိုက္ကူးထားတဲ့ Getty Images
နဲ႔ ေရာဂါေ၀ဒနာခံစားေနရေပမယ့္ ဘ၀ကိုအရွဳံးမေပးတဲ့ အေမရိကန္
လူငယ္ေလးအေၾကာင္း သတင္းဓါတ္ပံုမွတ္တမ္းတင္ ရိုက္ကူးထားတဲ့ San Antonio
Express သတင္း ေတြထဲက ရိုက္တာသတင္းဌာနကို ၂၀၁၈ခုႏွစ္အတြက္
ေရြးခ်ယ္ခ်ီးျမွင့္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။
ဒါအျပင္ ေနာက္ထပ္ပူလစ္ဇာဆုျဖစ္တဲ့ အေကာင္းဆံုး ႏိုင္ငံတကာသတင္းတင္ျပမႈ
အတြက္ ဖိလစ္ပိုင္ သမၼတ ရိုဒရီဂို ဒူတာေတးရဲ႕ မူးယစ္ေဆး၀ါး ႏွိမ္ႏွင္းေရး
စစ္ပြဲအတြင္း ရဲတပ္ဖြဲ႔ရဲ႕ ဥပေဒမဲ႔ သတ္ျဖတ္မႈေတြကို ေဖာ္ထုတ္တင္ျပခဲ့တဲ့
ရိုက္တာသတင္းဌာနကို ဒီႏွစ္အတြက္ ခ်ီးျမွင့္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ
ရိုက္တာသတင္းဌာနအတြက္ ပထမဆံုးအႀကိမ္ ပူလစ္ဇာဆု ႏွစ္ဆုကို တၿပိဳင္တည္း
ခ်ီးျမွင့္ ခံခဲ့ရတာျဖစ္ပါတယ္။
ကိုလံဘီယာတကၠသိုလ္ႀကီးကေန သတင္းစာနယ္ဇင္း ပညာရပ္ျမွင္တင္တဲ့အေနနဲ႔ ၁၉၀၀
ခုႏွစ္တ၀ိုက္ကေန ပူလစ္ဇာဆုကို စတင္ခ်ီးျမွင့္ခဲ့ရာမွာ ဆုရရွိတဲ့
အမည္စာရင္းကို ဧၿပီလမွာ ေၾကညာၿပီး ကိုလံဘီယာတကၠသိုလ္
အဓိပတိကိုယ္တိုင္ခ်ီးျမွင့္တဲ့ ဆုေပးပဲြနဲ႔အတူ ေန႕လည္စာအခမ္းအနားကိုေတာ့
ကိုလံဘီယာတကၠသိုလ္ ပရ၀ုဏ္အတြင္း ေမလမွာ က်င္းပတာျဖစ္ပါတယ္။
အင္ၾကင္းႏိုင္ / ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
https://burmese.voanews.com
သီဟေသြး
ဒီကေန႕ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ရခိုင္ ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာ အေရး နဲ႕ပတ္သက္ၿပီး ေရွ႕တန္းကေန ဖိအားေပးေနတဲ့ ႏိုင္ငံေတြကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ အဂၤလန္ အေမရိကန္ ျပင္သစ္ စတဲ့ ႏိုင္ငံႀကီးေတြပါဝင္ေနတာကိုေတြ႕ရပါမယ္ ။
ဒီလိုပဲ အယ္ေကးဒါး ကေနစၿပီး ေနာက္ဆံုး ISIS အထိ အစြန္းေရာက္ မြတ္စလင္ အၾကမ္းဖက္ အဖြဲ႕ အစည္းေတြကေန အဓိက ပစ္မွတ္ ထားၿပီး ဦးတည္ တိုက္ခိုက္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံေတြ ကိုၾကည့္မယ္ဆိုရင္လည္း ဒီႏိုင္ငံေတြက ထိပ္ဆံုးကပါေနတာကိုလည္းေတြ႕ၾကရပါလိမ့္မယ္။ ကဲ ဒါဆို စနစ္တက် ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားတဲ့ ARSA အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕ က ဂ်ီဟတ္စစ္ပြဲ ေႂကြးေၾကာ္ လို႔ ရဲစခန္း ၂၅ ခုကို တစ္ခ်ိန္တည္း တၿပိဳင္တည္း တိုက္ခိုက္ခဲ့တဲ့ ျဖစ္စဥ္ကေန အစျပဳၿပီးျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ဘဂၤါလီ ၆ သိန္းေက်ာ္ တစ္ဘက္ႏိုင္ငံကို ထြက္ေျပးခဲ့ေသာ ကိစၥမွာ အၾကမ္းဖက္မႈကို ေဘးခ်ိတ္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဒုကၡသည္ ၆ သိန္းကိစၥ ၊ တိုက္ခိုက္မႈေတြ ရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲ ျဖစ္စဥ္ေတြကို အေၾကာင္းျပဳၿပီး ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေဝဖန္ဖိအားေပးဖို႔ ေရွ႕တန္းက ႀကိဳးစားလာတဲ့ ႏိုင္ငံေတြ ထဲမွာ အစြန္းေရာက္ မြတ္စလင္ အၾကမ္းဖက္ေတြ ရဲ႕ ပစ္မွတ္ထားတိုက္ခံျခင္းကို ခံေနရတဲ့ ဒီလိုအေနာက္ ႏိုင္ငံႀကီးေတြ က ဘာလို႔ မ်ား တက္တက္ႂကြႂကြ ပါဝင္ေနရလဲဆိုတာ ေတြးမိၾကပါသလား ။
အမွန္တကယ္ဆို အၾကမ္းဖက္ အႏၲရာယ္ ကို ရင္ဆိုင္ေနရတာျခင္း အတူတူ အကူအညီေတာင္ ရရွိႏိုင္ရမယ့္ အစား ဘာျဖစ္လို႔ မ်ား ဒီႏိုင္ငံႀကီးေတြ ဆီကေနအကူအညီ ကို မရႏိုင္ပဲ ျပစ္တင္ေဝဖန္မႈ ဖိအားေပးအေရးယူမႈေတြ သာ ရရွိေနတာလဲ ဆိုတာ သံုးသပ္ၿပီး ကိုယ့္အားနည္းခ်က္ ကို ကိုယ္ရွာဖို႔လိုေနတာ ၾကာခဲ့ၿပီျဖစ္ပါတယ္ ။ ဒီေနရာမွာ အၾကမ္းဖက္က ဘံုရန္သူျဖစ္ရမယ့္အစား ျမန္မာႏိုင္ငံက ဘာလို႔မ်ားဘံုရန္သူျဖစ္သြားရသလဲ ဆိုတာ အေလးအနက္ ေဝဖန္သံုးသပ္ထားဖို႔လိုပါတယ္ ။ ဒါမွလည္း ကိုယ့္ဘက္က စနစ္တက် ခုခံရင္ဆိုင္ဖို႔ မဟာဗ်ဴဟာ နည္းလမ္းေတြ ရွာေဖြျပင္ဆင္ျပီး ပိတ္မိေနတဲ့ ႏိုင္ငံတကာဖိအားကေန လြတ္ေျမာက္ေအာင္ႀကိဳးစားႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ အခုလို အေျခအေနအထိ ျဖစ္သြားေစတဲ့ အေရးပါတဲ့ အခ်က္၂ ခ်က္ ကို ဆြဲ ထုတ္ျပခ်င္ပါတယ္ ။
အဲဒါကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ နဲ႕ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာအေရးဟာ အေမရ္ိကန္၊ အဂၤလန္ နဲဲ ျပင္သစ္ ႏိုင္ငံေတြ အတြက္ ဌင္းတို႔ ႏိုင္ငံ ထဲက ျပည္တြင္း မြတ္စလင္ အစြန္းေရာက္ေတြ ကို တားဆီး ထိန္းခ်ဳပ္ေရး မဟာဗ်ဴဟာ အတြက္ ကစားကြင္းေကာင္းတစ္ခု သို႔မဟုတ္ စင္ျမင့္ေကာင္းတစ္ခုျဖစ္ေနတာပါပဲ ။ ေနာက္တစ္ခ်က္ကေတာ့ ေရွးႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာကတည္း က တိုင္းျပည္ရဲ႕ အမ်ားျပည္သူအၾကားမွာ ဘာသာေရး လူမ်ိဳးေရး ခြဲျခားမႈ အျမင္ အားေကာင္းေနၿပီး ဒီအခ်က္ကို ပစ္မွတ္ထားလို႔ ႏိုင္ငံေရး မွာ ဘာသာေရး လူမ်ိဳးေရး ခြဲျခားမႈကို တစိုက္မတ္မတ္ အသံုးခ်ေနၾကျခင္းနဲ႕ ျပည္သူအမ်ားဟာလည္း လက္တေလာ ခံစားခ်က္ကို မထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ပဲ ေရွ႕တန္းတင္တတ္ျခင္းပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအခ်က္ႏွစ္ခ်က္ ဟာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ တိုင္းျပည္ေရာ ျပည္ပေရာက္ေနၾကတဲ့ ကၽြန္ေတာ္ တို႔ ႏိုင္ငံသားေတြေရာ ႏိုင္ငံတကာ တံေတြးခြက္မွာ ေမ်ာရေတာ့မယ့္အေရး နဲ႕ ရင္ဆိုင္ေနရတာပဲျဖစ္ပါတယ္ ။
ပထမဆံုး ရခိုင္ အေရး နဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး အေနာက္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ဖိအားကေန ႐ုန္းထြက္ဖို႔အေရးမွာ သူတို႔ရဲ႕ အိမ္တြင္းေအာင္ပြဲ အတြက္ အေဝးကြင္းေျခစြမ္းျပ ေနတဲ့ မဟာဗ်ဴဟာကို ဘယ္လိုခုခံမလဲဆိုတဲ့ အေပၚကၽြန္ေတာ့ရဲ႕အျမင္ကို ေဆြးေႏြးခ်င္ပါတယ္ ။ အမွန္ေတာ့ ဒါဟာအဆန္းတႀကယ္ ကိစၥေတာ့လည္း မဟုတ္ပါဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေနနဲ႕ စစ္အစိုးရ လက္ေအာက္မွာ ဒီမိုကေရစီ အေရးအတြက္ ႐ုန္းကန္ခဲ့စဥ္ကလည္း အဲဒီအေနာက္ႏိုင္ငံႀကီးေတြ အတြက္ သူတို႔ရဲ႕ ျပည္တြင္း ဒီမိုကေရစီအုတ္ျမစ္ေတြ ပိုၿပီးခိုင္မာေစဖို႕ ၊ ဒီမိုကေရစီတန္ဖိုးေတြဘက္ကေန ဦးေဆာင္ရပ္တည္ျပဖို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဒီမိုကေရစီလႈပ္ရွားမႈ ဟာ သူတို႔အတြက္ အေကာင္းဆံုး အေဝးကြင္းျဖစ္ခဲ့ပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္လည္း ျမန္မာ့ ဒီမိုကေရစီ လႈပ္ရွားမႈမွာတေလွ်ာက္လံုးမွာ အဲဒီႏိုင္ငံႀကီးေတြဆီက ေန လက္နက္ႀကီးပစ္ကူေတြ အင္နဲ႔အားနဲ႕ရရွိခဲ့တာပဲျဖစ္ပါတယ္ ။ အခု ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာအေရးမွာ အရင္ က တခ်ိန္လံုး ေထာက္ခံရပ္တည္ လက္တြဲခဲ့ၾကတဲ့ ဒီမိုကေရစီေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္ေနတဲ့ အစိုးရကို ေထာက္ထားျခင္းမျပဳပဲ အျပင္းအထန္နွိပ္ကြပ္ဖို႔ႀကိဳးစားေနသလဲဆိုတာ ကေတာ့ ရွင္းပါတယ္ ။ တစ္ဘက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံကို ထြက္ေျပး ေရာက္ရွိေနတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ဘဂၤါလီ ၆ သိန္းေက်ာ္ ဟာ မြတ္စလင္ ဘာသာဝင္ ဒုကၡသည္ေတြျဖစ္ၿပီး ျပည္တြင္း အစြန္းေရာက္ မြတ္စလင္ အၾကမ္းဖက္မႈ အႏၲရာယ္ နဲ႕ ရင္ဆိုင္ေနၾကရတဲ့ အေမရိကန္ အဂၤလန္ နဲ႕ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံေတြအေနနဲ႕ ဒီ ႐ိုဟင္ဂ်ာ မြတ္စလင္ ဒုကၡသည္ေတြ အေရး အတြက္ ေရွ႕တန္းကေန တက္ႂကြစြာ လွဳပ္ရွားၿပီး သူတို႔ အေန နဲ႕ မြတ္စလင္ ဘာသာဝင္ေတြအေပၚ ႀကီးမားတဲ့ စာနာေထာက္ထားမႈကို ျပသ ဖို႔ အခြင့္အေရးႀကီးတစ္ရပ္ျဖစ္လာလို႔ပါပဲ ။
အဲဒီ ႏိုင္ငံႀကီးေတြ အေနနဲ႕ တစ္ဘက္ ႏိုင္ငံတကာ အစြန္းေရာက္အၾကမ္းဖက္ တိုက္ဖ်က္ေရး စစ္မ်က္ႏွာမွာ ISIS အပါအဝင္ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕အစည္းေတြကို အျပင္းအထန္ တိုက္ခိုက္သတ္ျဖတ္ နွိမ္နင္းရံုမက အၾကမ္းဖက္ေခါင္းေဆာင္ေတြကို လိုက္လံ လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္ရတဲ့ စစ္ဆင္ေရးမ်ိဳးေတြ ဆင္ႏႊဲေနရၿပီး ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးအေနနဲ႕ ျပည္တြင္းမွာေနထိုင္တဲ့ ႏိုင္ငံသား မြတ္စလင္ေတြ ဆီကို ကူးစက္ လာေနတဲ့ အၾကမ္းဖက္ ဂ်ီဟတ္ စစ္ဆင္ႏႊဲေရး မဟာဗ်ဴဟာ ကလည္း ႏိုင္ငံတြင္းတည္ၿငိမ္မႈ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမႈကို ၿခိမ္းေျခာက္လာေနတာကို ေတြ႕ေနရပါတယ္ ။ ျပႆနာက ျပည္တြင္း ႏိုင္ငံသား အစြန္းေရာက္ မြတ္စလင္ေတြ အေနနဲ႕ ျပည္တြင္းမွာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ အျပစ္မဲ့ အရပ္သားေတြ အေပၚ တိုက္ခိုက္သတ္ျဖတ္မႈေတြလုပ္တဲ့အခါ အရင္ကလို ေသနတ္ ၊ ဗံုး စတဲ့ လက္နက္ခဲယမ္းေတြ ကို အသံုး မျပဳေတာ့ပဲ အလြယ္တကူ ရယူ အသံုးျပဳႏိုင္တဲ့ ကုန္တင္ယာဥ္ လိုမ်ိဳး ကိုေမာင္းႏွင္ၿပီး လူအုပ္ထဲကို ဝင္တိုက္တာမ်ိဳး ၊ သားလွီးဓါးလိုမ်ိဳး နဲ႕ ေတြ႕ရ လူလိုက္ထိုးတာမ်ိဳးေတြ က်ဴးလြန္လာၾကတာကိုေတြ႕လာရပါတယ္။ ေသနတ္ကိုင္ၿပီး စာသင္ေက်ာင္း လူစည္ကားရာ ၿမိဳ႕လည္ေခါင္ ဘူတာရံု၊ ႏိုက္ကလပ္ လို ေနရာေတြမွာ ႐မ္းကားပစ္ခတ္မႈေတြ ဟာလည္းျဖစ္ေနဆဲျဖစ္ၿပီး က်ဴးလြန္သူေတြ ဟာ ႏိုင္ငံသား မြတ္စလင္ေတြ ျဖစ္ေနပါတယ္ ။ ဒီျပႆနာကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္း တဲ့ေနရာမွာေတာ့ အရင္လို ျပည္ပကေန လက္နက္ခဲယမ္းေတြ နဲ႕ ခိုးဝင္လာတဲ့ အၾကမ္းဖက္သမားေတြကို ရွာေဖြ ဖမ္းဆီး တိုက္ခိုက္နွိမ္နင္း သလို လုပ္လို႔မရပါဘူး ။ သာမန္ျပည္သူ တစ္ဦး လိုေနထိုင္ေနတဲ့ ကိုယ့္ႏိုင္ငံသား တစ္ေယာက္က ဘာသာေရး အရ ခံစားခ်က္ျပင္းထန္မႈေၾကာင့္ ၾကံဳရာ နီးစပ္ရာ ယာဥ္ ပစၥည္း ကရိယာေတြ ကိုဆြဲ ကိုင္ၿပီး ၾကံဳရာ ေတြ႕ရာ ပစ္မွတ္ကို တိုက္ခိုက္တာျဖစ္လို႔ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ဖို႔ လည္း မျဖစ္ႏိုင္တဲ့ အေနအထားမွာရွိပါတယ္ ။ ဒီေနရာမွာ လုပ္ႏိုင္တာတစ္ခုတည္းပဲရွိပါေတာ့တယ္ ။ အဲဒါကေတာ့ ျပည္တြင္းေန ႏိုင္ငံသား မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ အျမင္နဲ႕ ခံစားခ်က္မွာ အစိုးရအေနနဲ႕ ကိုယ့္ ျပည္တြင္းမွာတင္မက ျပည္ပ ႏိုင္ငံတကာ အေရး ကိစၥေတြမွာပါ ဘာသာေရး အရ ဖိနွိပ္တယ္ ၊ ခြဲျခားတယ္ လို႔ မျမင္မိ ၊ မခံစားမိေစေရးပဲျဖစ္ပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ မွ အပ မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ အျခားေသာ အက်ိဳးစီးပြား နဲ႕ ဒုကၡ ျပႆနာေတြ အေရးေတြ မွာ အေမရိကန္ အဂၤလန္ နဲ႕ ျပင္သစ္ ႏိုင္ငံေတြဟာ တက္တက္ႂကြႂကြ နဲ႕ ေရွ႕တန္းကေန ကူညီ ေဆာင္ရြက္ၿပီး မြတ္စလင္ေတြအေပၚ စာနာမႈ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္လိုမႈကို ျပသေပးေနတာပဲျဖစ္ပါတယ္ ။ ဒီလို ရပ္တည္ေဆာင္ရြက္ ျခင္းအားျဖင့္ သူတို႔ ျပည္တြင္း က အမ်ားစုေသာ မြတ္စလင္ ဘာသာဝင္ေတြအၾကားမွာ ဘာသာေရး အရ ခံစားခ်က္ေတြ မေက်နပ္မႈေတြ ကို ကုစားေပးႏိုင္မွာ ျဖစ္ျပီး ျပည္တြင္း အရပ္သား အေျချပဳ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ေပၚေပါက္ျပန္႕ပြားျခင္းမရွိပဲ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းမႈ ရရွိေစေအာင္ ထိန္းထားတဲ့ မဟာဗ်ဴဟာ အျဖစ္ေဆာင္ရြက္ေနၾကတာပဲျဖစ္ပါတယ္ ။
အခုဆိုရင္ အားလံုးသိၾက ျမင္ၾကတဲ့အတိုင္းပဲ ကိုယ္စီ အစြန္းေရာက္ မြတ္စလင္ အၾကမ္းဖက္ အႏၲရာယ္ေတြ နဲ႕ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ အဲဒီ အေနာက္ ႏိုင္ငံႀကီးေတြအတြက္ တစ္ဘက္မွာ မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ ဒုကၡကို စာနာေၾကာင္း အကာကြယ္ ေပးလိုေၾကာင္း ျပသၿပီး ျပည္တြင္း ျပည္ပ မြတ္စလင္ထုႀကီး ကို တန္ျပန္စည္းရံုးဖို႔ အတြက္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံရဲ႕ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာ ျပႆနာ ဟာ အေကာင္းဆံုး စင္ျမင့္ႀကီး တစ္ခု သို႔မဟုတ္ အေကာင္းဆံုး ကစားကြင္းႀကီးတစ္ခု ျဖစ္ေနၿပီျဖစ္ပါတယ္ ။ အဲဒီႏိုင္ငံေတြ အားလံုး ဟာ ေမာင္ေတာမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈေတြ ေနာက္ထက္မျဖစ္ပြားလာေစဖို႔ ဆိုတဲ့ စိုးရိမ္ခ်က္ နဲ႕ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ တည္ရွိေနခဲ့တဲ့ လူမ်ိဳးေရး ပဋိပကၡ အျမင္ေတြ ကို လံုးဝ လစ္လ်ဳရွဳၿပီး မြတ္စလင္ ဒုကၡသည္ေတြကို စာနာမႈျပသေရး ကာကြယ္လိုမႈ ျပသေရး ျပဇာတ္မွာ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ႀကီး ဝင္ကရင္း တစ္ဘက္ႏိုင္ငံ ကို ေရာက္ရွိေနတဲ့ ဒုကၡသည္အေရးကို သာ ဗဟိုျပဳလို႔ ျပစ္တင္ေျပာဆိုရင္း အမွန္တရားနဲ႕ေဝးကြာလာေနၿပီျဖစ္ပါတယ္ ။ အခုဆိုရင္ ေမာင္ေတာ ျပႆနာရဲ႕ အေျခခံျဖစ္တဲ့ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း ႏွစ္ခုအၾကားက လူမ်ိဳးေရး ၊ ဘာသာေရး နဲ႕ နယ္ေျမပိုင္ဆိုင္မႈ အျငင္းပြားျခင္း စတဲ့ ျပႆနာေတြ အပါအဝင္ အဲဒီအခ်က္ေတြအေပၚမွာ အေျခခံေပၚေပါက္လာတဲ့ ေဒသတြင္း ႏိုင္ငံေရး ျပႆနာေတြ အက်ိဳးဆက္ေတြကို ေမ့ထားၿပီး ႏိုင္ငံ အစိုးရ အေနနဲ႕ မြတ္စလင္ လူနည္းစုကို ဖိနွိပ္ၿပီး စနစ္တက် တိုင္းျပည္ထဲက ေမာင္းထုတ္လိုတယ္ဆိုတဲ့ အေျခခံ သေဘာတရား နဲဲ႕ ခ်ဥ္းကပ္ေဆာင္ရြက္ေနၾကတဲ့ လမ္းမွားႀကီးကို ဦးတည္သြားေနပါတယ္ ။ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအဝိုင္း နဲ႕ ျပန္လည္ၿပီး သဟဇာတ ျဖစ္ဖို႔ဆိုတာ ဒီျပႆနာကေန ႐ုန္းထြက္ႏိုင္ဖို႔ လိုပါတယ္ ။ ဒီျပႆနာကေန ႐ုန္းထြက္ဖို႔ ဆိုတာဟာလည္း အထက္မွာ ကၽြန္ေတာ္ ဆြဲထုတ္ျပခဲ့ေသာ ဒုတိယ အခ်က္ျဖစ္တဲ့ လူမ်ိဳးေရး ဘာသာေရး ခြဲျခားရွဳ ျမင္ၿပီး ႏိုင္ငံေရး ျပႆနာေတြ အထိပါ ပိုမို ရွဳပ္ေထြး ထိခိုက္လာေစတတ္တဲ့ စိတ္ခံစားခ်က္ေရွ႕ထားေဆာင္ရြက္တတ္မႈကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဖို႔ ပဲျဖစ္ပါတယ္ ။
ဒီေနရာမွာ အဆိုပါ အေနာက္ႏိုင္ငံႀကီးေတြ ရဲဲ႕ ဘာသာေရး လူမ်ိဳးေရး အေျခခံ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ေသြးထိုး လွံဳေဆာ္မႈေတြ ကို ဘယ္လို အေျခခံ နဲ႕ ရင္ဆ္ိုင္ၾကၿပီးဘယ္လို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းၾကသလဲ ဆိုတာကို ေလ့လာနာယူရမယ္လို႔ျမင္ပါတယ္ ။ ပထမဆံုး အခ်က္က အၾကမ္းဖက္မႈ ၊ ရာဇဝတ္မႈ နဲ႕ လူမ်ိဳးေရး ဘာသာေရး ကို ခြဲျခားျမင္ေပးဖို႔ လိုပါတယ္ ။ တကယ္ေတာ့ ဒီ ကိစၥက ကၽြန္ေတာ္တို႔ အမ်ားစုေသာ ဗမာလူမ်ိဳးေတြ အတြက္အထူးအဆန္းမဟုတ္တာေသခ်ာပါတယ္ ။ ႏိုင္ငံ နယ္စပ္တစ္ေလွ်ာက္ တိုင္းရင္းသားေဒသေတြမွာျဖစ္ေလရွိတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းလိုက္က်ဳးလြန္ေသာ ရာဇဝတ္မႈေတြ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡေတြ ရဲ႕ ျဖစ္စဥ္ေတြ ကို အေၾကာင္းျပဳၿပီး ဗမာလူမ်ိဳး ေခါင္းစဥ္တပ္မုန္းတီး ခံေနရတာလည္း လက္ေတြ႕ပဲျဖစ္ပါတယ္ ။ ဒါဟာ ဒီကေန႕ ရခိုင္ျပႆနာေတြ ရဲ႕ အေျခခံ ျဖစ္သလို တရားဥပေဒစိုးမိုးေသာ အရပ္ဖက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ပီျပင္ခိုင္မာလာဖို႔ လည္း အေျခခံက်တဲ့ တဲ့ လိုအပ္ခ်က္လည္းျဖစ္ပါတယ္ ။အေနာက္ႏိုင္ငံႀကီးေတြ ဟာ အစြန္းေရာက္မြတ္စလင္ေတြ ရဲ႕ တိုက္ခိုက္မႈ ဒဏ္ဘယ္ေလာက္ပဲ ႀကီးမားျပင္းထန္ ပေစ ဒီအခ်က္ကို မပ်က္ယြင္းသြားေအာင္ က်ားကန္ထိန္းသိမ္းထားတာကိုေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္ ။ အၿမဲတန္း မတရားမႈ အဓမၼမႈကို ဘာသာေရး လူမ်ိဳးေရး နဲ႕မေရာေထြးေစသလို က်ဴးလြန္သူေတြဘက္က ေရာေထြးေစခ်င္သည့္တိုင္ေအာင္ အစိုးရေတြ အေနနဲ႕မေရာေထြးေစပဲ ခိုင္ခိုင္မာမာ ရပ္တည္ၾကတာကို ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္ ။ ဒီအခ်က္ကို တိုင္းျပည္မွာ အာဏာပိုင္အဖြဲ႕ အစည္း အဆင့္ဆင့္ေရာ ျပည္သူအမ်ားစုကပါ ႏွလံုးသြင္းကိုင္ဆြဲထားႏိုင္ဖို႔လိုပါတယ္။ အခုလက္ရွိ အေျခအေန ကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ေမာင္ေတာက ျပႆနာဟာ ဘာသာေရး ျပႆနာ အျဖစ္ ျပည္မႀကီး နဲ႕ အျခားေဒသေတြ ကို ကူစက္မသြားေအာင္ မနည္း ထိန္းသိမ္းကာကြယ္လုပ္ေဆာင္ေနရတာကိုေတြ႕ ျမင္ၾကရပါလိမ့္မယ္ ။ ဒါဟာ ေမာင္ေတာျပႆနာကိုေျဖရွင္းဖို႕ ေရွ႕ကိုတစ္လွမ္း မတိုးႏိုင္တဲ့အျပင္ ေနာက္ကို တစ္လွမ္းဆုတ္ေပးရတဲ့ သေဘာပဲျဖစ္ပါတယ္ ။ ျပည္မႀကီး ရဲ႕ ႏိ္ုင္ငံေရး ေလာကမွာလည္း အခ်ိန္ျပည့္အခြင့္ေရးရရင္ ရသလို ဘာသာေရး လူမ်ိဳးေရး မီးေမႊးေနတဲ့ ဂိုဏ္းဂနေတြ ဟာလည္း ဒီအေျခခံအခ်က္အေပၚမွာပဲ အခြင့္ေရးယူ အားျပဳထားပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ အာဏာပိုင္ အဖြဲ႕ အစည္းအဆင့္ဆင့္ နဲ႕ တရား ဥပေဒ ေဖၚေဆာင္ေရးအဖြဲ႕ေတြဟာ ဥပေဒ ကိုေက်ာ္လြန္ၿပီး ဘာသာေရး လူမ်ိဳးေရး ခြဲျခားတဲ့ အျမင္ေတြ ကို အေျခခံၿပီး စိတ္ခံစားခ်က္နဲ႕ မေဆာင္ရြက္မိေစဖို႔ လိုပါတယ္ ။ ျပည္သူအမ်ားစုဟာ လည္းဒီသေဘာထား ကို ဆြဲကိုင္ႏိုင္ေအာင္ႀကိဳးစားၿပီး ႏိုင္ငံ ရဲ႕ အသံဟာ ဘာသာေရး လူမ်ိဳးေရး ခြဲျခား ဆက္ဆံမႈ သေဘာတရားေတြကေန လြတ္ေျမာက္ေနဖို႔လိုပါတယ္ ။ အခုခ်ိန္မွာ ရခိုင္ ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာ္အေရး ဟာ ဒုကၡသည္ ဖိနွိပ္ရက္စက္မႈ ျပကြင္းျပကြက္ေတြ နဲဲ႕ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံအပါအဝင္ ႏိုင္ငံတကာ ကယ္တင္ရွင္မ်ား ျပဇာတ္ေတြ အသံုးေတာ္ခံရာ စင္ျမင့္တစ္ခုျဖစ္ေနပါတယ္ ။ ဒီေနရာမွာ ႏိုင္ငံ နဲ႕ အစိုးရဟာ ဗီလိန္ေနရာကိုတြန္းပို႔ ခံေနရၿပီး အျခားေသာ တိုင္းျပည္ ရဲဲ႕စီးပြားေရး ၊ ဖြံၿဖိဳးတိုးတက္မႈ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရး ၊ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးေတြမွာ ပါ ဖိအားေတြ ထိခိုက္မႈေတြရွိလာေနၿပီျဖစ္ပါတယ္ ။
ဒါေၾကာင့္ ရခိုင္ ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာ အေရး စင္ျမင္ေပၚမွာ ဗီလိန္ေနရာက ႐ုန္းထြက္ႏိုင္ဖို႔ အေရး ဒုကၡသည္ျပန္လည္ လက္ခံေရး လုပ္ငန္းစဥ္နဲ႕ ႏိုင္ငံေတာ္ အစိုးရ က ႀကိဳးစားေဆာင္ရြက္ေနၿပီျဖစ္ပါတယ္ ။ ဒါကို သေဘာေပါက္တဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အစိုးရက ပထမ ကနဦး မြတ္စလင္ ၇၀၀ ေက်ာ္ပါဝင္ၿပီး ဒုကၡသည္ တစ္ေထာင္ေက်ာင္ျပန္လည္လက္ခံ ေရး ကိစၥမွာ ျမန္မာဘက္ကအဆင္သင့္ျဖစ္ေနေပမယ့္ သူတို႔ဘက္က ေန စတင္ေဆာင္ရြက္ဖို႔ အင္တင္တင္ျဖစ္ေနတာကိုေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္ ။ သေဘာက ေတာ့ ျမန္မာဘက္က မြတ္စလင္ ဒုကၡသည္ေတြ ကို ျပန္ၿပီးလက္ခံေနၿပီဆိုတာ ေသခ်ာတာနဲ႕ ျမန္မာ ကို ဗီလိန္ေနရာကဖယ္ၿပီး အသိအမွတ္ျပဳရေတာ့မွာျဖစ္ သလို ျမန္မာကို အျပစ္ပံုခ် ဖိအားေပးေနရာကေန အကူအညီေပး ၊ ေဖးမေပးရေတာ့မွာျဖစ္လို႔ပါပဲ။ သူတို႔ ဘက္က လူတစ္ေထာင္ေလာက္နဲ႕ ျမန္မာကို ဒီအခြင့္အေရးမေပးခ်င္တဲ့သေဘာပဲျဖစ္ပါတယ္ ။ အေျခအေနေတြက အဘက္ဘက္မွာ အေတာ္လည္း အသည္းအသန္ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့အေျခအေနရွိၿပီး အစိုးရကလည္း ဒီအတြက္အေကာင္းဆံုးႀကိဳးပမ္းေနတဲ့ အေနအထားမွာရွိေနပါတယ္ ။ သို႔ေသာ္လည္း ျပႆနာက အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၲာရားမွာ ခံစားခ်က္ေရွ႕တန္းတင္လို႔ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ႏိုင္ငံေရး အခင္းအက်င္းမွာ ဘာသာေရး လူမ်ိဳးေရး ကို ေသြးထိုးေပးလို႔ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ကိုယ့္အတြင္းကေန ဗီလိန္စ႐ိုက္ေတြ ဗီလိန္ ကကြက္ေတြ မျပသဖို႔ေတာ့ အထူးလိုအပ္ပါတယ္ ။ ဒီလိုျဖစ္ေနတာကလည္း တကယ္ေတာ့ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အမ်ိဳးသားေရး ကိုတလြဲ လက္ခံၿပီး အစြန္းေရာက္အျမင္နဲ႕ က်င့္သံုးခဲ့ၾကလို႔ျဖစ္ပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာ အေရး ေအာင္ျမင္ၿငိမ္းခ်မ္းစြာေျဖရွင္းၿပီးစီးၿပီး ႏိုင္ငံရဲ႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ခရီးေျဖာင့္ျဖဴးစြာ ဆက္လက္ေလွ်ာက္လွမ္းႏိုင္ေရးတြက္ ကၽြန္ေတာ္တို႔အားလံုး ႏွလံုးသားေတြကို အေကာင္းဆံုးျပင္ဆင္ႏိုင္မွျဖစ္မွာျဖစ္ပါတယ္ ။ အခုဆိုရင္ ဒီျပႆနာကို အေၾကာင္းျပဳလို႔ ႏိုင္ငံတကာနဲဲ႕ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ ၿပီးရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းေနရပါတယ္ ။ အမွန္ေတာ့ တိုင္းျပည္ရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္အရ ႏိုင္ငံတကာ နဲ႕ ရင္ေပါင္တန္းၿပီး လက္တြဲ ေလွ်ာက္လွမ္းႏိုင္မွ အစစအရာရာ အဆင္ေျပၿပီးေျမာက္ႏိုင္မွာမလြဲျဖစ္ပါတယ္ ။ ႏိုင္ငံတကာ နဲ႕ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ ေနရာကေန တန္းတူ ရင္ေပါင္တန္းၿပီး ရပ္တည္ႏိုင္ဖို႔ ဆိုတာကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႏွလံုးသားေတြ အရင္ျပင္လိုက္ၾကဖို႔လိုပါတယ္ ။
The Speaker Vol2- No-13
"ရခိုင္ျပည္ကို ဆားဗီးယားက ကိုဆိုဗိုျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေနၾကၿပီလား" ...
****
ေမာင္ေတာက ထြက္ၿပီး ဘန္ေကာက္ ေရာက္ေနတဲ့ NGO တေကာင္ကို CNA လွမ္းၿပီး အင္တာဗ်ဴး တာနားေထာင္လိုက္ရတယ္၊ လူမ်ိဳးစု ရွႈင္းလင္း ပြဲ လုပ္ေနသလို မ်ိဳး ဗမာစစ္တပ္ဟာ က လားဆိုးေတြေတြကို ကေလးလူၾကီး ေယာကၤ်ား မိန္းမ မေရြး သတ္ေန ရြာေတြကို မီးရွိဳ ့ေနပါတယ္ ေပါ့၊ ဒီဖက္က ရခိုင္ရြာေတြ ကို၀င္စီး ရခိုင္ေတြကို သတ္ၿဖတ္ ေနတာ ေတြနဲ ့ပါတ္သက္လို ့ေတာ့ တလံုး မွ ထုပ္ေၿပာတာမ်ိဳးမရွိပါဘူး။ အဂၤလန္ က ကုလ ကို ဒီကိစ တင္ထားၿပီးပါၿပီ မၾကာခင္ အစည္းအေ၀း လုပ္ၾကေတာ့မွာပါ။
..
၁၉၉၅၊ ၉၆၊ ၉၇ ကိုဆိုဗို အေၿခအေနပါပဲ၊ KLA ဆိုတဲ့ မြတ္စလင္ အယ္လ္ေဗးနီးယန္း ေတြဖြဲ ့လိုက္တဲ့ ကိုဆိုဗို လစ္ဗေရးရွင္း အာမီ ဆိုတာ ကို ဖြဲ ့ၿပီး ပထမဦးဆံုး ၁၉၉၅ မွာ ကိုဆိုဗိုထဲက ၿမိဳ ့ေတြမွာ ရဲစခန္းေတြကို စၿပီးတိုက္ခိုက္ပါတယ္၊ ၂၀၁၆ ေအာက္တိုဘာ ေမာင္ေတာ နယ္က ရဲစခန္းေတြကို စီးသလို မ်ိဳးပါပဲ၊ ဒီအထိ ဆားဗီးယားက ရဲအထူး တပ္ဖြဲ ့သံုးတန္သံုး အၾကမ္းဖက္ ႏွိမ္နင္းေရး အဖြဲ ့သံုးတန္သံုး နဲ ့ေၿဖရွင္းပါတယ္၊ ၁၉၉၆ က်ေတာ့ ကိုဆိုဗိုထဲက ၿမိဳ ့ရြာေတြ မွာ ရွိတဲ့ ရဲစခန္းေတြကို KLA ေတြက အၾကိမ္ေပါင္း မ်ားစြာ တိုက္ခိုက္ေနပါၿပီ၊ အဲဒီေတာ့ ဆားဗီးယား အစိုးရက KLA ကို အၾကမ္းဖက္ အဖြဲ ့အစည္း ေၾကၿငာပါတယ္၊ ဆားဗီးယားနဲ ့မီလိုစီဗစ္က ပဲ အၾကမ္းဖက္ အဖြဲ ့အစည္း အၿဖစ္ သတ္မွတ္တာပါ က်န္တဲ့ တကမ႓ာလံုး နီးပါးက KLA ကို အၾကမ္းဖက္ အဖြဲ ့မသတ္မွတ္ပါဘူး၊ကိုဆိုဗိုထဲက လူမ်ိဳးေရး ႏွိပ္ကြတ္ မွဴ ခံေနရတဲ့ လူနည္းစုအၿဖစ္ အေနာက္အုပ္စု အားလံုးက ကရုဏာ ထားပါတယ္။ (ဒီကက လားဆိုးေတြအေပၚ ထားတဲ့ သေဘာထားမ်ိဳးပါပဲ၊ အဲဒီတုန္းက ကိုဆိုဗိုဟာလဲ အခုလက္ရွိ ဗမာ ၿပည္က အေၿခအေနပါ၊ အစိုးရက က လားဆိုးေတြကို အၾကမ္းဖက္ အဖြဲ ့အစည္း သတ္မွတ္လိုက္ေပမယ့္ က်န္တဲ့ တေလာက္က လံုး က အဲဒီ က လားဆိုး အဖြဲ ့ကို တရား၀င္ အသိအမွတ္ ၿပဳ ဖို ့ၿပင္ေနၾကပါၿပီ) တိုနီဘလဲ က KLA ကို စစ္သင္တန္းပါ ေပးလိုက္ပါေသးတယ္၊ တခါေတာ့ KLA က ကိုဆိုဗိုထဲက ရြာေတြမွာ ရဲစခန္းေတြအၿပင္ လူနည္းစု ေအာ္သိုေဒါ့ဇ္ ဆာ့ဘ္ ေတြကို ပါ တိုက္ခိုက္ သတ္ၿဖတ္ေတာ့ မီလိုစီဗစ္က စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေၾကၿငာၿပီး KLA ေခါင္းေဆာင္ေတြ ေၿခကုတ္ ယူတဲ့ ေနရာေတြကို စီးပါေတာ့တယ္ အဲဒီမွာ KLA ရဲ့ ေခါင္းေဆာင္ တေယာက္ၿဖစ္တဲ့ အဒမ္ဂ်က္ရႊာရီ ဆိုတဲ့ လူေနတဲ့ ရြာကို ဆာ့ဘ္ အထူးတပ္ေတြက ၀င္စီးေတာ့ KLA ေခါင္းေဆာင္ဟာ သက္ၾကီး ရြယ္အိုေတြ၊ မိန္းမ ေတြ ကေလး ေတြ ကို သူတို ့ေနာက္ဆံုးေနတဲ့ အိမ္ထဲ ထည့္ ၿပီး ခုခံတာမွာ သက္ၾကီးရြယ္အို၊ မိန္းမ ကေလးေတြ အၿပင္ KLA ေခါင္းေဆာင္နဲ ့သူ ့အေပါင္းအပါ ေတြ အားလံုး ေသကုန္ပါတယ္၊ အဲဒီေနာက္ေတာ့ အမ်ားသိတဲ့အတိုင္း အက္သနစ္ ခလနး္ဆင္း လုပ္ပါတယ္ ဆိုၿပီး ဘီလ္ ကလင္တန္၊ နဲ ့တိုနီဘလဲ ဦးေဆာင္လို ့ ဆားဗီးယားကို ဗံုး၀င္က်ဲတဲ့အထိ ၿဖစ္ေတာ့တာပါ၊ အခု လိုပဲ အေနာက္ နဲ ့က လားၿပည္ ေတြက ေထာက္ပံ့တဲ့ NGO ေတြ ရဲ့ လက္ရာေတြ အထူး ထင္ရွားပါတယ္၊ ကိုဆိုဗိုဟာ အေနာက္ က NGO ေတြအတြက္ အထူး မ်ိဳး မ်ိဳး ၿမက္ၿမက္ ရလိုက္တဲ့ ပေရာဂ်က္ၾကီးပါပဲ။
..
၉၉ မွာ ကိုဆိုဗိုကို ကုလ တပ္ ၀င္ပါတယ္ ဆာ့ဘ္ ေတြ ထြက္ေပးလိုက္ရပါတယ္၊ ၂၀၀၃ မွာေတာ့ နိုင္ငံတကာ တပ္ေတြ ဦးေဆာင္မွဴ အသိအမွတ္ျပဳမွဳနဲ႔ ကိုဆုိဗိုကို ဆားဗီးယားရဲ့ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေၾကၿငာေပးပါတယ္၊ အယ္လ္ေဗး နီးယန္း မြတ္စလင္ ေတြရဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္က ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး မဟုတ္ပါဘူး ေနာက္ဆံုး ၂၀၀၈ မွာ ကိုဆိုဗို လြတ္လပ္ေရး ေၾကၿငာ ပါတယ္ တကမာၻလံုး ရုရွား နဲ ့နိုင္ငံ အနည္း စုက လြဲ လို ့နိုင္ငံေပါင္း ၁၂၀ နီးပါး က အသိအမွတ္ၿပဳပါတယ္ တရုပ္ကလဲ ေရွ ့ဆံုး ကအသိအမွတ္ၿပဳပါတယ္။
..
အေနာက္ဖက္ က NGO ေတြရဲ့ ၉၁ ေလာက္က စတဲ့ ကိုဆိုဗို ပေရာဂ်က္ၾကီးဟာ ၂၀၀၈ ကိုဆိုဗို လြတ္လပ္ေရးနဲ ့အတူ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ား ၿပီးသြားခဲ့ပါၿပီ၊ NGOေတြ ဟာ ၀င္ေငြလဲ ေတာ္ေတာ္ ေလာ့်သြားပါၿပီ.. အဲဒီေတာ့ သူတို ့ပေရာဂ်က္ ေနာက္တခု ခ်က္ခ်င္း ရွာတာမွာ ဗမာၿပည္က ဘူးသီးေတာင္ ေမာင္ေတာ ဟာ သူတို ့အတြက္ မုတ္ဆိတ္ ပ်ားစြဲ တာပါပဲ၊ NGO ေတြအတြက္ အေကာင္း ဆံုး အခ်က္က အဲဒီတုန္းက ယူဂိုဆလာဗ္ ထက္ ဗမာၿပည္က အုပ္ ခ်ဳပ္သူ ေတြက အဆေပါင္း မ်ားစြာ ပညာမဲ့ မိုက္မဲ ၾကတာပါပဲ။ ဗမာၿပည္က ၾကံ့ဖြတ္၊ လူမ်ိဳးေရး ဘာသာေရး အစြန္းေရာက္ေတြ နဲ ့စစ္တပ္ဟာ အဲဒီ ဆားဗီးယား ေခါင္းေဆာင္ မီလို စီဗစ္ထက္ အာဏာ ငန္းသေလာက္ မီလိုစီဗစ္ ထက္ ပိုၿပီး မိုက္လံုးၾကီးၾကတာပါပဲ။
..
သူတို ့ေမွ်ာ္လင့္တာလဲ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပါပဲ၊ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး လုပ္ၿပီး ဧရိယာ တခုလံုးကို ေလာ့ခ္ ေဒါင္း လုပ္လိုက္တာနဲ ့စံနစ္တက် ဖြဲ ့ထားတဲ့ ပေရာ္ပါဂန္ဒါ အဖြဲ ့ေတြက တကမ႓ာလံုးကို ၀ါဒၿဖန္ ့ေတာ့မွာပါပဲ၊ အဲဒီေနာက္မွာေတာ့ ကိုိဆိုဗိုတုန္းကလိုပဲ အဂၤလန္က ကုလကို ဒိုင္ခံ တင္ပါေတာ့မယ္ ၿပီးေတာ့ တရစ္ၿခင္း ၾကပ္လို ့ေနာက္ဆံုး နယ္ေၿမ ဆံုးရွံဳး တဲ့အထိ ဖိအားေပးတာခံရပါေတာ့မယ္။
...
တရုပ္ကို ေမွွ်ာ္ လင့္စရာ မရွိပါဘူး၊ ကိုဆိုဗိုတုန္းက လဲ တရုပ္ဟာ ေနတိုးဖက္က ရပ္ခဲ့တာပါပဲ၊ အခုလဲ တရုပ္ဟာ ဗမာဖက္က ေသေသေၾကေၾက ေနဖို ့မရွိပါဘူး။
..
ၾကံဖြတ္ နဲ ့စစ္အာဏာရွင္ တသိုက္ဟာ ဘူးသီးေတာင္ ေမာင္ေတာ ကိစမွာ က လားဆိုးေတြ၊ အေနာက္အုပ္စု NGO ေတြနဲ ့တဖက္ တည္းရပ္ပါတယ္၊ သူတို ့ဟာ နယ္ေၿမေတြ ဘာေတြ စိတ္မ၀င္စားပါဘူး စိတ္မ၀င္စားလို ့လဲ သူတို ့လက္ထက္မွာ စိန္ ့မာတင္ ကြ်န္းကို ကန္စြန္း ရြက္လို သေဘာထားၿပီး ဘဂၤလား လက္ထဲ လြယ္လြယ္ေလး ထည့္ေပးလိုက္တာပါပဲ၊ သူတို ့ဟာ NLD အစိုးရ ေၾကာင့္ နယ္ ေၿမ ဆံုးရွံဳး ရပါတယ္ လို ့တနိုင္ငံလံုးက လူၿပိန္း အမ်ားစုၾကီးကို ခ်ၿပခ်င္ေနတာပါ။ ကာလံုေခၚၿပီး စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဆိုတာနဲ ့က လားဆိုး ၀ါဒၿဖန္ ့ပြဲ တ၀က္ေအာင္ၿပီ ေၿပာရမွာပါပဲ။
..
ကိုဆိုဗို တုန္းကေတာ့ NGO ေတြ နဲ ့အေနာက္အုပ္စုဟာ လုပ္ရ ကိုင္ ရ နည္းနည္း ခက္ခဲပါတယ္ ဘာလို ့လဲ ဆိုေတာ့ အမုန္းတရား ဒိုင္ခံၿဖန္ ့ၿပီး ကမာၻ႕ မီဒီယာေတြ ရဲ့ အမဲ လူမ်ိဳး ေရး ဘာသာေရး ခြဲၿခားမွဴ ရဲ့ တရား၀င္ သက္ေသ ၿဖစ္တဲ့ ဗမာၿပည္က မဘသ လို ဗရမ္းပတာ အဖြဲ ့ေတြမရွိပါဘူး၊ လူထု ေထာက္ခံမွဴ မရမက ယူဖို ့အေနာက္ေနတိုး နဲ ့ကုလ ရဲ့ ဖိအားကို လစ္လ်ူရွဴ ၿပီး လႊေတာ္ ထဲ ေၿခ၀င္ထိုးမယ့္၊ ၾကံ့ဖြတ္လို အဖြဲ ့မ်ိဳး ေအးေမာင္လို လက္ကိုက္တုတ္မ်ိဳး မရွိပါဘူး၊ ဒီလို အေၿခအေနေၾကာင့္ ကိုဆိုဗို ပေရာဂ်က္ဟာ ဆယ္စု ႏွစ္ တစုေက်ာ္ ၾကာသြားခဲ့ရတာပါ။ ဗမာၿပည္လို မ်ိဳး ဆိုရင္ေတာ့ သူတို ့ပိုသေဘာက်မွာပါ၊ အခု ဆို NGO ေတြ ရဲ့ ေနာက္ထပ္ Phase တခု စဖို ့အၾကီး အက်ယ္ ၿပင္ဆင္ေနေလာက္ပါၿပီ။
..
လူလူ ၊ ကဒံုး ကဒံုး ေၿခထိုးတဲ့ သေရၾကိဳး မေအ××× မ်ားလဲ ၾကပ္ၾကပ္ သတိထားၾကပါ၊ NLD အစိုးရ ပါးပါးနပ္နပ္ နဲ ့လူနဲ ့သူနဲ ့တူေအာင္ ကိုင္တြယ္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ နိုင္ငံေရး အၿမတ္ ၀င္ထုပ္ဖုိ႔ မျကိုးစားပါနဲ႕ ျကိုးစားျပီဆိုတာနဲ ့ဒင္းတုိ႕သမိုင္းတရားခံၿဖစ္ေနၿပီ လို ့မွတ္ၾကပါ၊ ဘူးသီးေတာင္ ေမာင္ေတာ ပဲ့တာနဲ ့၊ ရခိုင္လဲပဲ့၊ ကခ်င္လဲ ပဲ့၊ ရွမ္းလဲပဲ့၊ ၀ လဲပဲ့ ..ဗမာၿပည္ေၿမပံုလဲ ပဲ့ေတာ့မယ္မွတ္ပါ အဲဒီအခါ က်ရင္ေတာ့ တေဆြလံုး တမ်ိဳးလံုး အိမ္မက္ဆိုး မက္ၿပီသာ မွတ္ၾကပါ။
Kyaw Zwar
ဒီေန႔ပဲ ျမန္မာျပည္က 'သူရိယေနဝန္း' ဂ်ာနယ္ ေရာက္လာတယ္.... ၂၃ စက္တင္ဘာ ထုတ္ ဆိုေတာ႔ လြန္ခဲ့တဲ႔ တစ္လေက်ာ္ကေပါ႔.... မ်က္ႏွာဖံုး ေဆာင္းပါးက သစၥာေဖာက္ ေမာင္ဇာနည္ (ခ) ရိုဇာနည္ ရဲ႕ 'သစၥာေဖာက္ ေမာင္ဇာနည္ (ခ) ရိုဇာနည္' တဲ႔ ... ေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္လံုးကို ဓာတ္ပံုရိုက္ၿပီး ကြ်န္ေတာ္ ကြန္မင့္မွာ တင္ေပးပါမယ္... ဘိုဘိုေက်ာ္ၿငိမ္း ေဆာင္းပါးထဲက တခ်ိဳ႕ဟာေလးေတြ နဲ႔ ကြ်န္ေတာ္ နဲ႔ တစ္ေန႔က ကိုသူရိန္ဝင္း Thu Yein Win ေျပာျဖစ္တာေလးေတြ ထပ္တူက်ေနလို႔ အဲဒါေလးေတြ တင္ေပးလိုက္ပါတယ္။
'ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ထြက္ေပါက္ကေတာ႔ တရုတ္ နဲ႔ ရုရွားပါပဲ။ ကံေကာင္းတာက လက္ရွိ ကမာၻ႔ႏိုင္ငံေရး အခင္းအက်င္းမွာ ေျမာက္ကိုရီးယား ျပႆနာက ထိပ္ဆံုးက ရွိေနပါတယ္။ ျမန္မာျပည္ ျပႆနာထက္ ေျမာက္ကိုရီးယား ျပႆနာက အေျခအေနဆိုးပါတယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယား က အေမရိကန္ ကို စပစ္ရင္ တရုတ္က ၾကားေနမည္။ အေမရိကန္ က ေျမာက္ကိုရီးယား ကို စတိုက္ၿပီး အစိုးရ ေျပာင္းဖို႔လုပ္ရင္ေတာ႔ တရုတ္က သည္းညည္းမခံဘူးလို႔ သတိေပးထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေျမာက္ကိုရီးယားက ၾကမ္းရဲေနတာပါ။ ရခိုင္ကိစၥမွာလည္း ရခိုင္ကို ဘဂၤါလီေတြ အသိမ္းမခံႏိုင္ပါ။ ရခိုင္က်လွ်င္ တရုတ္ျပည္ရဲ႕ ယူနန္ျပည္နယ္ကို ကူးစက္သြားပါမည္။ ယူနန္ျပည္နယ္မွာ ပန္းေသး (တရုတ္လူမ်ိဳးမြတ္စလင္) ေတြရွိပါတယ္။ ယူနန္ကတစ္ဆင့္ ဆင္က်င္းက ဝီကာေတြကို အျပန္႔မခံႏိုင္ပါ။ ဒါေၾကာင့္ တရုတ္က သူ႔အက်ိဳးကို အထိမခံႏိုင္ပါ။ အခု ျပႆနာဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္ေက်ာက္ျဖဴ တြင္ တရုတ္ျပည္ရဲ႕ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈကို ကဖ်က္ယဖ်က္ လုပ္တယ္လို႔ တရုတ္က သံသယ ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေမရိကန္လည္း တရုတ္ေၾကာင့္ ရခိုင္ကို ဝင္တိုက္ရဲမယ္ မထင္ပါ။ ျမန္မာျပည္ တကယ္အားကိုးရမွာက တရုတ္ျဖစ္ပါတယ္'
'ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေမတၱာရပ္ခံခ်င္ပါတယ္။ ဘာလုပ္လုပ္ ၁၉၈၂ ႏိုင္ငံသားဥပေဒ ကိုေတာ႔ သြားမထိလိုက္ပါနဲ႔' (ဘုိဘိုေက်ာ္ၿငိမ္း)
Nyo Htet Nyo ရခိုင္ေတြရဲ႕ သေဘာတူညီခ်က္ မပါဘဲ ဘယ္လို လုပ္ေဆာင္မႈမ်ိဳးကမွ မေအာင္ျမင္ႏိုင္ပါဘူး... အခု အဆိုးထဲက အေကာင္း မေမွ်ာ္လင့္ဘဲ အခြင့္အေရး တစ္ခု ေပၚလာၿပီ... အခု ဟိုဘက္ေျပးသြားတဲ႔ လူငါးသိန္းကို ၁၉၉၃ (ထင္တယ္) က ခ်ဳပ္ဆိုထားတဲ႔ သေဘာတူညီခ်က္ကို ကိုင္ၿပီး တင္းတင္းၾကပ္ၾကပ္ ျပန္စိစစ္လက္ခံ ဖို႔ လုပ္ရမယ္... အမ်ိဳးမ်ိဳး မူလီရစ္ရမယ္... ေဘာင္ထဲကေန ျပန္ၾကပ္ရမယ္.... ကိုယ့္ႏိုင္ငံ ေရရွည္အက်ိဳး အတြက္ ဘာဖိအားပဲလာလာ ရင္ဆိုင္ရမယ္... ပိုင္းျဖတ္မႈ တစ္ခုေတာ႔ လိုတယ္... ေသခ်ာေပါက္ ေျပာႏိုင္တာက အဲဒီအတြက္ နဲ႔ေတာ႔ စစ္ေရးအႏၱရာယ္ ရင္ဆိုင္ရဖို႔ မရွိပါဘူး... က်န္တာေတြက ရွင္းလို႔ရပါတယ္... ၾကားထဲမွာ တရုတ္ဖဲကို ဆြဲထားရမွာပဲ။
· October 24 at 8:14pm
Thu Yein Win ျပန္လက္ခံရမယ့္လူေတြ နယ္ေက်ာ္ထြက္မသြားဖို ့ လူဦးေရတိုးႏွဳန္း ကန္ ့သတ္ထားဖို ့ လုပ္မွရမွာ။
· Yesterday at 12:14am
Nyo Htet Nyo Thu Yein Win အိညက္အိညက္ကေတာ႔ မရဘူး... လူဦးေရတိုးႏႈန္း ကန္႔သတ္ဖို႔ကလည္း ခက္ေတာ႔ အေတာ္ခက္မယ္ထင္တယ္.... ကာယကံရွင္ ေတြရဲ႕ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတာ႔ ရမွာမဟုတ္ဘူး... ခု ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ဒုကၡသည္စခန္းမွာ လူဦးေရ ေပါက္ကြဲတာ ထိန္းဖို႔လုပ္ေတာ႔ ဘာသာေရး နဲ႔ မညီဘူးဆို ျငင္းျပန္တယ္... ကေလး ဆယ္ေယာက္ဆိုလား ရွိေနၿပီ... အသက္ေလးဆယ္နဲ႔.... မိန္းမေလးေယာက္ ယူတဲ႔ ကိစၥကလည္း ရွိေသးတယ္.... ကြ်န္ေတာ္႔အျမင္ ေျပာရရင္ ရင္ေတာ႔ရင္ဆိုင္ရမွာပဲေလ... အသက္သာဆံုး ျဖစ္မယ့္ဟာကို လုပ္ရမွာကိုး.... ျပန္လက္ခံရမယ့္ အေရအတြက္ ကို အတတ္ႏိုင္ဆံုး အနည္းဆံုး ျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ... ဒါစဥ္းစားရမွာပဲ... ဒါအသက္သာဆံုးလမ္းပဲ။ လက္ခံၿပီးရင္ အရင္လို လူေတြ ေပါက္ကြဲမထြက္ကုန္ေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲလဲ ႀကိဳစဥ္းစားထားရမွာပဲ.... ေအာ္တာေတာ႔ေအာ္မွာပဲ... ဝိုင္းအာၾကမွာပဲ.... ဘာလုပ္လုပ္ အာမွာပဲေလ... မအာေအာင္လည္း ကိုယ္မွမလိုက္ေလ်ာႏိုင္တာ.... ေသခ်ာတာက ေပ်ာ႔စိေပ်ာ႔စိ အိညက္အိညက္ သြားလုပ္ေနလို႔ မရဘူး။
·
Thu Yein Win အစိုးရက မာဖို ့ လိုတယ္။ ဘာသာေရးနဲ ့ညီခ်င္ရင္ ဘုရားသခင္ ႏိုင္ငံေတာ္မွာ သြားေန။ ေယာက္်ား တစ္ေယာက္ မိန္းမ / ကေလး တေယာက္ဘဲရွိရမယ္။ ခပ္ၾကမ္းၾကမ္းေတာ့ လုပ္ရမွာဘဲ။ လုပ္ရဲမယ့္ လူေတာ့ မျမင္ဘူး။ :D
· Yesterday at 12:34am
Nyo Htet Nyo Thu Yein Win အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ ဆိုတဲ႔အရာက ေတာ္၂ေလး အရာေရာက္ပါတယ္... အခုလို လူငါးသိန္းေလာက္ ဟိုဘက္ေရာက္သြားတဲ႔ အခ်ိန္မွာ ဒါကို ထိထိမိမိ အသံုးျပန္ခ်ရမယ္.... လူဦးေရ ကန္႔သတ္တာကလည္း ေရွာင္လႊဲမရပါဘူး.... ဒါနဲ႔မရွင္း ဘာနဲ႔ရွင္းမွာလဲ.... အခု ျပန္လက္ခံမယ့္ စည္းကမ္းခ်က္ထဲမွာ မိမိဆႏၵနဲ႔ ျပန္လာခ်င္သူ ျဖစ္ရမည္ ဆိုတာပါတယ္.... ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒီကိစၥကို အေျခခံအားျဖင့္ ၿပီးျပတ္ေအာင္ ေဒၚစု ရွိတုန္း ရွင္းခဲ့မွ ျဖစ္မယ္.... လူဦးေရ နဲ႔ ပတ္သက္ရင္ က်ေနာ္တို႔ တိုင္းျပည္ရဲ႕ အေနအထားဟာ အေတာ္ သတိႀကီး၂ ထားရမယ္႔ အေနအထားမွာ ရွိတယ္... ကိုယ့္ပထဝီ ကိုက အဲဒီလို ျဖစ္ေနတာေလ.... ၁၉၈၂ ႏိုင္ငံသား ဥပေဒ ဆို က်ေနာ္တို႔ အရပ္ေျပာေျပာရရင္ unwritten rule လို႔ ေခၚတယ္.... ႏိုင္ငံအတြက္က်ေတာ႔ unwritten လုပ္လို႔ မရေတာ႔ဘူး... ဥပေဒအေနနဲ႔ ခ်ေရးထားရေတာ႔တာကိုး.... ကိုဖီအာနန္ကေတာ႔ ျပင္ပါေပါ႔.... ဘယ္ျဖစ္မွာလဲ..... ဒါ unwritten rule ပဲ။'
ႏိုင္ငံသားဥပေဒ ဆိုတာေလ... ကိုယ္စီကိုယ္စီ ႏိုင္ငံေတြက ကိုယ့္အက်ိဳးစီးပြား အတြက္ ကိုယ့္ဖာသာကိုယ္ သတ္မွတ္ၿပီး ေရးဆြဲထားၾကရတာ.... ထိုင္းႏိုင္ငံသား ျဖစ္ေနတဲ႔ ကြ်န္ေတာ္႔ သူငယ္ခ်င္း ေျပာတာရွိတယ္.... ဘာရယ္ညာရယ္ ကိုးကားၿပီး ေျပာတာမဟုတ္ဘူး... လူၿပိန္းေျပာေျပာတာ... တိုင္းျပည္ဆင္းရဲေလ အဲဒီတိုင္းျပည္ ရဲ႕ ႏိုင္ငံသား ျဖစ္ဖို႔ ခက္ေလ တဲ႔ .... သူ႔မိန္းမက ျမန္မာႏိုင္ငံသူ... လင္မယားႏွစ္ေယာက္ မဲေဆာက္မွာ ေနၾကတယ္... လက္ထပ္တာပဲ ဆယ္စုႏွစ္ခ်ဥ္းေတာ႔မယ္ ခုထိ သူ႔မိန္းမ work permit နဲ႔ပဲ သက္တမ္းတုိးၿပီး ေနေနရတယ္... ႏိုင္ငံသားေဝးလို႔ အၿမဲတမ္းေနထိုင္ခြင့္ ေတာင္ မရဘူး.... ဘာနားမလည္ ညာနားမလည္ နဲ႔ ဟိုး ေအာက္ေျခ အေျခခံကေန ဟိုး ေခါင္မိုးအထိ ဘာတစ္ခုမွ မတူတဲ႔ အေမရိကန္ တို႔ ယူေကတို႔ ေအာ္စီ တို႔နဲ႔ ႏႈိင္းၿပီး သူတို႔လို ပီအာျဖစ္ ငါးႏွစ္ၾကာ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ေပးဖို႔ ေအာ္တဲ႔ ျပည္ပေရာက္ အရူးေတြက ရွိေသးတယ္... ဘာတဲ႔... ကိုယ္႔ျမန္မာေတြလည္း သူမ်ားႏိုင္ငံမွာ အဲလိုပဲ ႏိုင္ငံသား ျဖစ္ေနၾကတာပဲတဲ႔.... ဘဂၤါလီေတြ အႏၱရာယ္ ဒီေလာက္ႀကီးေနတဲ႔ အခ်ိန္ ေျပာရက္တာ အံ့ၾသပါရဲ႕.... ကိုယ့္ႏိုင္ငံက် ကိုယ္ေျပာၿပီး သူတို႔ အေမလင္ ထိုင္းက်ေတာ႔ ဘာလို႔မေျပာလဲ.... အေနာက္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ဖို႔ စံအတိုငး္ အေရွ႕ႏိုင္ငံေတြမွာ က်င့္သံုးရေအာင္ ကိုယ္ နဲ႔ သူနဲ႔ ဘယ္ေနရာမွာ ဘာတူေနလို႔လဲ... ၁၉၈၂ ကို ျပင္ရင္ ျပည္သူေတြက ခံမွာ မဟုတ္ပါဘူးဗ်ိဳ႕ ။
Nyo Htet Nyo
 |
| သီတင္းပတ္တိုင္း ကေလးတေသာင္း ႏွစ္ေထာင္ေလာက္ နယ္စပ္ျဖတ္ၿပီး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဒုကၡသည္စခန္းေတြဆီ ထြက္ေျပးခိုလွုံ |
ျမန္မာနိုင္ငံကေန ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နိုင္ငံထဲ ထြက္ေျပးခိုလွုံၾကသူ ရိုဟင္ဂ်ာ ကေလးငယ္ေတြရဲ့ ဘဝအေျခအေနေတြအေၾကာင္း မီးေမာင္းထိုး ေဖၚျပထားတဲ့ အစီရင္ခံစာတခုကို UNICEF ကုလသမဂၢ ကေလးသူငယ္မ်ား ရံပုံေငြအဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္လိုက္ပါတယ္။
သီတင္းပတ္တိုင္း ကေလး တေသာင္း ႏွစ္ေထာင္ေလာက္ နယ္စပ္ ျဖတ္ၿပီး လူေတြ မတန္တဆ ျပည့္က်ပ္ေနတဲ့ ဒုကၡသည္စခန္းေတြဆီ ေရာက္လာေနၾကတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
အဲဒီကေလးငယ္ေတြမွာ စားနပ္ရိကၡာ၊ ေသာက္သုံးေရနဲ႔ တျခား အေျခခံသုံး ပစၥည္းေတြ ျပတ္လပ္ေနၿပီး ေရာဂါကူးစက္မွု အႏၲရာယ္၊ အသုံးခ်ခံရမယ့္ အႏၲရာယ္ေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရတယ္လို႔ UNICEFက ေျပာပါတယ္။
လာမယ့္သီတင္းပတ္မွာ က်င္းပမယ့္ အလွူေငြ ထည့္ဝင္ေရးအဆိုျပဳမယ့္ ညီလာခံႀကီး မက်င္းပခင္ ဒီ အစီရင္ခံစာ ေပၚထြက္လာတာ ျဖစ္ၿပီး အဲဒီညီလာခံမွာ ရိုဟင္ဂ်ာ ကေလးေတြကို အကူအညီေပးဖို႔ ေဒၚလာ ၇၆သန္း လွူဒါန္းထည့္ဝင္ၾကဖို႔ UNICEFက ပန္ၾကားဖို႔ ရွိပါတယ္။
BBC Burmese
http://www.bbc.com/burmese
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ မိဘမဲ့ကေလးအျဖစ္ စာရင္း၀င္ေနတဲ့ ကေလးေပါင္း ၁၅,၀၀၀ ေက်ာ္ရွိေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ တာ၀န္ရွိသူေတြက ဗီြအိုေအကိုေျပာပါတယ္။
ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ သန္းတ၀က္ေက်ာ္မွာ ကေလးအေရအတြက္ ၆၀% ေက်ာ္ရွိေနၿပီး အဲဒီထဲက မိဘမဲ့ကေလး အေရအတြက္ကို သူတို႔ ေကာက္ခံရာမွာ အခ်က္အလက္အမွန္ရဖို႔ အခက္အခဲေတြရွိေပမယ့္ စနစ္တက်ျဖစ္ေအာင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရက ေဆာင္ရြက္ေနတယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။
VOA သတင္းေထာက္ေတြျဖစ္တဲ့ Joe Freeman နဲ႔ Muktadir Rashid တို႔ ေပးပို႕ထားတဲ့ သတင္းကို မအင္ၾကင္းႏိုင္က ေျပာျပမွာပါ။
မိဘအုပ္ထိန္းသူ မပါပဲ ေရာက္လာၾကတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာကေလးေတြကို ဒုကၡသည္စခန္းအတြင္း စာရင္းျပဳစုရာမွာ တဦးခ်င္းစီရဲ႕ ေျပာဆိုခ်က္ကို မွန္မမွန္အတည္ျပဳႏိုင္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ ထပ္ၿပီးရဖို႔ အခက္အခဲေတြရွိေပမယ့္ လက္ရွိ စာရင္းေကာက္ယူတဲ့ အေရအတြက္အရ မိဘမဲကေလးေပါင္း ၁၅,၀၀၀ အထက္မွာ ရွိႏိုင္ေၾကာင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ Cox’s Bazar ခရိုင္ လူမႈဖူလံုေရးဌာန ရဲ႕ လက္ေထာက္ညြန္ၾကားေရးမွဴး Pritam Kumar Chowdhury က ေျပာပါတယ္။
“ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္မွာ မိဘမဲ့ကေလးအျဖစ္ သတ္မွတ္မယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ တာ၀န္ရွိသူေတြက သူတို႔ရဲ႕ တဲအိမ္ေတြဆီသြားၿပီး အတည္ျပဳခ်က္ယူပါတယ္။ ဒါေပမယ္ သူတို႔ေျပာတဲ့ အခ်က္အလက္ မွန္မမွန္ စံုစမ္းႏိုင္ဖို႔ ျမန္မာဘက္အျခမ္းကို သြားလို႔ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ သူတို႔ေျပာသမွ်အခ်က္အလက္ေတြကိုပဲ က်ေနာ္တို႔က စုေဆာင္းေကာက္ယူရပါတယ္။”
မိဘမဲ့ကေလးအျဖစ္ စာရင္းေကာက္ယူရာမွာ အဲဒီကေလးနဲ႔အတူ ျမန္မာႏိုင္ငံကေန ထြက္ေျပးလာတဲ့ လူေတြ အျပင္ အနီးအနား၀န္းက်င္က လူေတြကိုလည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္တာ၀န္ရွိသူေတြက စံုစမ္းေမးျမန္းတယ္လို႔ Pritam Kumar Chowdhury ကဆိုပါတယ္။
“တကယ္လို႔ သက္ေသအေထာက္အထားမရွိဘူးဆိုရင္ ႏႈတ္နဲ႔ေျပာဆိုခ်က္ေတြအေပၚမွာ အေျခခံၿပီး အခ်က္အလက္ေကာက္ယူပါတယ္။ တရား၀င္လုပ္ထံုးလုပ္နည္း အတိုင္းျပည့္စံုေအာင္ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ နည္းဗ်ဴဟာကို ထိန္းသိမ္းထားပါတယ္။ ၁၀၀% ျပည့္ မွန္ကန္မႈရွိတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ မေျပာႏိုင္ေပမယ့္ အားလံုးကေတာ့ အခ်က္အလက္ေတြ မမွားဘူးဆိုတာကိုေတာ့ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။”
UNICEF ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ Jean-Jacques Simon က ဗီြအိုေအကို အီးေမးလ္ကတဆင့္အေၾကာင္းျပန္ၾကားရာမွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရက စာရင္းေကာက္ယူထားတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာမိဘမဲ့ကေလးေပါင္း ၁၄,၇၄၀ ရွိေနေၾကာင္း အတည္ျပဳထားပါတယ္။ စီစစ္သံုးသပ္လို႔ ၿပီးစီးသြားတဲ့ အေရအတြက္ တ၀က္ေက်ာ္ကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ လူမႈဖူလံုေရး၀န္ႀကီးဌာနရဲ႕ database ကြန္ျပဴတာ နည္းပညာနဲ႔ အခ်က္အလက္ သိမ္းဆည္းတဲ့ စာရင္းထဲ ထည့္သြင္းထားတယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။
လက္ရွိ အေျခအေနအရ စခန္းေတြထဲမွာ တေယာက္ထဲသီးျခားစီေနတဲ့ ကေလးငယ္ ၁၅ ဦး စာရင္းရရွိထားၿပီး အခု သူတို႔ဘယ္ေနရာေတြမွာရွိေနလဲ၊ သူတို႔ကို အေသအခ်ာ အကာအကြယ္ေပးဖို႔ ေဒသဆိုင္ရာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရ အာဏာပိုင္ေတြကို ဆက္သြယ္ေျပာဆိုထားေၾကာင္း UNICEF ကေျပာပါတယ္။
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အေရွ႕ေတာင္ပိုင္းနယ္စပ္က ယာယီဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ကေလးေတြနဲ႔ ျပည့္က်ပ္ေနတာပါ။ လူႀကီးေတြနဲ႔ အတူေနထိုင္တဲ့ ကေလးတခ်ဳိ႕ ရွိေနသလို အုပ္ထိန္းသူလံုး၀ မရွိတဲ့ ကေလးေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။ ပရမ္းပတာနဲ႔ ၀ရုန္းသုန္းကားျဖစ္ေနတဲ့ အေျခအေနေတြဟာ ကေလးေတြအေပၚ ႏွိပ္စက္ဖို႔ အျပင္ အျခား အႏၱရာယ္ေတြက်ေရာက္ေစဖို႔ အားနည္းခ်က္လို ျဖစ္ေနပါတယ္။
ဒုကၡသည္ မိဘမဲ့ကေလးေတြအတြက္ အေဆာက္အဦးေဆာက္လုပ္ဖို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရက စဥ္းစားေနၿပီး ဒီအတြက္ အေထာက္အကူေပးေရး အဖဲြ႔အစည္းေတြနဲ႔ ဒီသတင္းပတ္အတြင္း ေဆြးေႏြးခဲ့ေၾကာင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အေျခစိုက္ NGO အဖဲြ႔တခုျဖစ္တဲ့ BRAC ရဲ႕ ညြန္ၾကားေရးမွဴး Dr. Erum Mariam ကေျပာပါတယ္။
အသစ္ထပ္မံေရာက္ရွိလာတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ ကေလးေတြရဲ႕ က်န္းမာေရး အတြက္လည္း အေရးေပၚ အကူအညီေတြ အလြန္လိုအပ္ေနေၾကာင္း UNICEF က အဂၤါေန႔က ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။
ၾသဂုတ္လ (၂၅)ရက္ေန႔က ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ တေက်ာ့ျပန္ျဖစ္လာတဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြေတြေၾကာင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ကို ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ သိန္းနဲ႔ခ်ီၿပီး ထြက္ေျပးရာမွာ အဓိက ကေလးေတြျဖစ္ၾကၿပီး အမ်ားအျပားဟာ သူတို႔ရဲ႕ မိဘေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္အျခမ္း ဒါမွမဟုတ္ ထြက္ေျပးလာတဲ့ လမ္းမွာ ဆံုးရွဳံးခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ႀကံဳခဲ့ရတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြအေၾကာင္း ကေလးငယ္ေတြကိုယ္တိုင္ ပံုေဖၚေရးဆဲြထားတဲ့ ပန္းခ်ီေတြကိုကမာၻ႕ကေလးမ်ား ရန္ပံုေငြအဖြဲ႕ UNICEF က စုေဆာင္းျပသရာမွာ အလြန္္ထိတ္လန္႔တုန္လႈပ္ဖြယ္ေကာင္းတဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြကို ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းက ျမင္ခဲ့ၾကရပါတယ္။
အင္ၾကင္းႏိုင္ / ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
https://burmese.voanews.com
 |
| (ဓာတ္ပံု- ေက်ာင္းဆရာဦးေအးထြန္း) |
နိရဥၥရာ၊ ေအာက္တိုဘာ ၂၀
ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာျမိဳ႕နယ္ ေတာင္ပိုင္း အင္းဒင္ေက်းရြာမွ အၾကမ္းဖက္ သမားမ်ား၏ သတ္ျဖတ္ျခင္းကို ခံရ၍ ဖခင္ကို ဆံုးရံႈးလိုက္ရသူ မူလတန္းျပ ေက်ာင္းဆရာဦးေအးထြန္းမွ သူတို႕ေက်းရြာအပါအ၀င္ အနီးအနားတြင္ ဘဂၤလီလူမ်ိဳးမ်ားအား ျပန္လည္ ေနရာခ်ထားေပးမည္ဆိုပါက ေက်ာင္းဆရာ အလုပ္မွ ႏုတ္ထြက္ျပီး မိမိေမြးရပ္ရြာကို စြန္႕ခြာသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း နိရဥၥရာသတင္းဌာနမွ ေမးျမန္းစဥ္ ေျပာၾကားသည္။
နိရဥၥရာသတင္းဌာနမွ အင္းဒင္ေက်းရြာသုိ႕ ေရာက္ရွိခိုက္ ေက်ာင္းဆရာ ဦးေအးထြန္းႏွင့္ အင္တာဗ်ဴးျပဳလုပ္စဥ္ သူက ထိုသို႕ ေျပာၾကားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
“ ကၽြန္ေတာ္တို႕ တစ္ရြာလံုးကေတာ့ ဒီေနရာမွ ဘဂၤလီလူမ်ိဳးေတြကို ျပန္လည္ ေနရာခ်ထားေပးရင္ ဒီေနရာက ထြက္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီမွာေတာ့ ေနလို႕ မရေတာ့ဘူး။ ဘာေၾကာင့္လို႕ဆုိေတာ့ ဒီမူဆလင္ေတြနဲ႕ အတူယွဥ္တြဲေနထိုင္မယ္ ဆိုရင္ ေနလို႕ မျဖစ္ေတာ့ဘူး။ သူေတြက အျမဲတန္း လိုက္သတ္ျဖတ္ေနတာေတြ ရွိတယ္။ ေနာက္ျပီး ကၽြန္ေတာ္ အေဖလည္း ပါသြားတာ အခုအခ်ိန္မွာဆိုရင္ လက္ေတြ႕ ခံစားေနရတယ္။ ကၽြန္ေတာ္က ေက်ာင္းဆရာတစ္ေယာက္လည္း ျဖစ္တယ္။ ေက်ာင္းဆရာကေတာင္ ႏုတ္ထြက္ျပီး ဒီကေန ထြက္သြားမွာပါ” ဟု ေျပာၾကားသည္။
တစ္ျခား ရခိုင္ရြာသားေတြရဲ႕ သေဘာထားက ဘယ္လိုရွိပါသလဲဟု သူ႕အားဆက္လက္ ေမးျမန္းရာ သူတို႕၏ သေဘာထား ခံစားမႈႏွင့္ ထပ္တူျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။
အစုိးရမွ အင္အားသံုးျပီး အားႏွင့္ ဘဂၤလီမ်ားကို အင္းဒင္ေက်းရြာအနီး ခ်ထားေပးလာပါက မည္သို႕ ေဆာင္ရြက္ပါမလဲဟု ေမးျမန္းရာ သူက “ ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ကေတာ့ အကုန္လံုး ေနရပ္ကို စြန္႕ခြာမွာပါ” ဟု ေျပာၾကားသည္။
ဘဂၤလီေတြကို ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေပးရင္ ဆရာတို႕အတြက္ ဘာေတြ ျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႕ ထင္တဲ့ အတြက္ အခုလို ဆံုးျဖတ္ရပါသလဲဟု ဆရာ ဦးေအးထြန္းအား ဆက္လက္ ေမးျမန္းရာ သူက “ ကၽြန္ေတာ္က အခုဆိုရင္ အသက္ ၃၃ ႏွစ္ရွိသြားပါျပီ။ အင္းဒင္ေက်းရြာမွာေနတာ။ ငယ္ငယ္ကတည္းက ဒီမွာ ေမြးတာပါ။ ေမြးရပ္ဇာတိျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ရဲ႕ ဒီေလာက္ အသက္အရြယ္မွာ အခက္အခဲေပါင္းမ်ားစြာ၊ ျပႆနာေပါင္းမ်ားစြာကိုခံခဲ့ဖူးပါျပီ။ ဒါေၾကာင့္ ဒီအေျခအေနမ်ိဳးမွာ ဆက္လက္ေနထိုင္မယ္ဆိုရင္ လံုး၀ မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္တို႕ လံုး၀ မေနေတာ့ပါဘူး။ ကုလားေတြကို ဆက္ထားမယ္ ဆိုရင္” ဟု ေျပာဆိုသည္။
အင္းဒင္ေက်းရြာအနီးတြင္ ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည့္ ဘဂၤလီလူမ်ိဳးမ်ားသည္ ရခိုင္ တိုင္းရင္းသားမ်ား၏ အသက္ကို အႏၱရာယ္ျပဳ ရန္ရွာသည္သာမက ရခိုင္ တိုင္းရင္းသားမ်ားမွ ေမယူေတာင္ေျခရင္းတြင္ စိုက္ပ်ိဳးထားေသာ သစ္ေတာ စိုက္ခင္းမ်ားကို ဖ်က္ဆီးပစ္ျခင္းမ်ားရွိေၾကာင္း၊ သူတြင္လည္း ယူကလစ္၊ မန္က်ား စိုက္ဧက (၅)ဧက ရွိေၾကာင္း၊ ပင္လယ္ထဲဆင္း ငါးရွာလွ်င္လည္း ရန္ရွာ တိုက္ခိုက္မႈမ်ားရွိေၾကာင္း၊ သူတို႕(ဘဂၤလီမ်ား)အား ျပန္လည္ေနရာခ်ေပးလွ်င္ ယခင္ကဲ့သို႕ တိုက္ခိုက္ရန္ရွာမႈမ်ား ဆက္လက္ ေပၚေပါက္လာမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သူက ေျပာၾကားသည္။
“ သစ္ပင္ေတြကို ခုတ္ပစ္တာေတြရွိတဲ့အတြက္ နယ္ျခားေစာင့္ စခန္းကို သြားတိုင္ေပမယ့္ သူတို႕လည္း သူတို႕ အေျခအေနအရ အေရးယူႏိုင္တာ မရွိပါဘူး။ ဒီလို ျဖစ္ရတဲ့ အေျခအေနေတြကိုေတာ့ ဒီရြာက ဆရာၾကီး ဦးျမတ္ေစာတိို႕ အဓိက ေျပာျပႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ေျပာၾကားသည္။
ဘဂၤလီလူမ်ိဳးမ်ားက မည္သည့္အတြက္ေၾကာင့္ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ား စိုက္ပ်ိဳးထားသည့္ သစ္ေတာစိုက္ခင္းမ်ားကို အလိုလို ခုတ္လွဲ ဖ်က္ဆီးရပါသလဲဟု ဆက္လက္ေမးျမန္းရာ သူက “ သူတို႕ ဘဂၤလီေတြက အဓိက ဒီေနရာမွာ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမေနႏိုင္ေအာင္၊ ေနထိုင္လို႕ မရေအာင္ အမ်ိဳးမ်ိဳး လုပ္ၾကံျပီး ဖ်က္ဆီးတာ ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႕ ျပန္လာရင္ ဒီလို အျဖစ္အပ်က္ေတြ ျပန္ျဖစ္လာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအတြက္ သူတို႕ကို ျပန္လည္ျပီး ဒီမွာေနရာခ်ထားရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႕ ဒီမွာ ဆက္မေန ႏိုင္ေတာ့ပါဘူး” ဟု ေျပာၾကားသည္။
ဦးေအးထြန္းတြင္ ညီအစ္ေမာင္ႏွမ ေလးဦးရွိျပီး သူ႕ဖခင္ ဦးေမာင္နီ (၆၀) ႏွစ္သည္ ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္ နံနက္ ၁၁ နာရီအခ်ိန္တြင္ ရြာျပင္ရွိလယ္တဲမွ ကၽြဲ ၁၃ ေကာင္ကို ခ်ယူရန္ သြားေရာက္စဥ္ ဘဂၤလီ အၾကမ္းဖက္သမား ၄၀ ခန္႕မွ ၀ိုင္း၀န္း ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္သြားျပီး သတ္ျဖတ္ျခင္းကို ခံခဲ့ရသည္။
ေက်ာင္းဆရာ ဦးေအးထြန္း၏ အစ္ကိုျဖစ္သူ၊ ညီျဖစ္သူႏွင့္ ေယာက္ဖေတာ္စပ္သူ တစ္ဦးတို႕မွ ဘဂၤလီအၾကမ္းဖက္သမား ၄၀ ခန္႕မွ ၀ိုင္း၀န္းဖမ္းဆီး ေခၚေဆာင္ သြားခဲ့သည္ကို မလွမ္းမကမ္းမွ ကုိယ္တိုင္ျမင္ခဲ့ၾကရေၾကာင္း၊ အင္အားမမွ်သျဖင့္ ေရွ႕ကို မတိုးႏိုင္ဘဲ ျပန္ဆုတ္ခဲ့ရေၾကာင္း၊ တစ္လခန္႕ အၾကာတြင္ တစ္ဖက္ႏိုင္ငံသို႕ ေရာက္ရွိသြားသည့္ အနီးအနားေက်းရြာမ်ားမွ ဘဂၤလီမ်ားကို ဖုန္းျဖင့္ ဆက္သြယ္ျပီး သူ႕ဖခင္ အေလာင္းကို ျပန္ရလိုသျဖင့္ အကူအညီေတာင္း ေမးျမန္းရာ သူတို႕၏ ေျပာျပခ်က္အရ ဖခင္ျဖစ္သူအေလာင္းအား ေမယူေတာင္ေျခရင္း ဥယ်ာဥ္ျခံထဲမွ ျမဳပ္ႏွံထားရာမွ တူးေဖာ္ရရွိခဲ့ေၾကာင္း၊ အေလာင္းတြင္ ဒဏ္ရာဒဏ္ခ်က္ အနည္းငယ္ ေတြ႕ရွိရေၾကာင္း၊ သူ႕ဖခင္အားသတ္ျဖတ္ရာတြင္ အင္းဒင္ႏွင့္ ခြဆံုျပင္ ဘဂၤလီ ေက်းရြာမွ ရြာသားမ်ားကိုယ္တိုင္ ပါ၀င္ေၾကာင္း ဦးေအးထြန္းက ေျပာၾကားသည္။
Narinjara
https://www.facebook.com/Narinjara
ဘဂၤါလီျပႆနာ၏ဇာစ္ျမစ္ကို အေနာက္အုပ္စုႏိုင္ငံမ်ား နားလည္သေဘာေပါက္ျခင္းမရိွဟု တ႐ုတ္သတင္းစာ Global Times က ေ၀ဖန္
ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ လံုျခံဳေရးတာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနသည့္ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္တဦးအားေတြ႕ရစဥ္။
လြန္ခဲ့ေသာ တလေက်ာ္က ဘဂၤါလားေဒ့ရွ္သို႔ဘဂၤါလီ (မူရင္းတြင္ ရိုဟင္ဂ်ာဟုေဖာ္ျပ) ၄၀၀,၀၀၀ ေက်ာ္ ထြက္ေျပးသြားခဲ့သည္။ ယင္းသို႔ ထြက္ေျပးမႈျဖစ္ေပၚေစခဲ့သည့္ လူမ်ဳိးေရးပဋိပကၡမ်ားတြင္ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားအေပၚ အစိုးရ၏ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ပံုကို မေက်နပ္ဟုဆိုကာ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ကို အေနာက္အုပ္စုႏိုင္ငံမ်ား၏ ျပစ္တင္ေမာင္းမဲမႈႀကီးထြားလာေနသည္။ Freedoom of the City Oxford ဆုကို ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္းခဲ့သည္။ သူမ ပညာသင္ ယူခဲ့သည့္ ေအာက္စဖို႔ဒ္တကၠသိုလ္နံရံေပၚရိွ သူမ၏ ပံုတူပန္းခီ်ကားကို ဖယ္ရွားခဲ့သည္။ ပညာရွင္မ်ား၊ ဂ်ာနယ္လစ္မ်ားႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရး တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ား အပါအ၀င္ လူ ၄၀၀,၀၀၀ ေက်ာ္က သူမ၏ ႏိုဘယ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုကို ျပန္႐ုပ္သိမ္းရန္ ႏိုဘယ္ဆုေကာ္မတီသို႔ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကသည္။ သို႔ျဖစ္ရာ ဒီမိုကေရစီစံျပဳပုဂၢိဳလ္တဦးအျဖစ္ အေနာက္အုပ္စုက အမႊမ္းတင္ခဲ့သည့္ သူမ၏ ပံုရိပ္ၿပိဳလဲေတာ့မည့္ပံု ျဖစ္ေပၚေနသည္။
ယင္းသို႔ ျပစ္တင္ေ၀ဖန္မႈ ႀကီးမားေနသည့္ၾကားမွပင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ရင္ဆိုင္ႀကံဳေတြ႕ေနသည့္ ဧရာမ စိန္ေခၚမႈမ်ားကို ရည္ရြယ္သည္ျဖစ္ေစ၊ မရည္ရြယ္သည္ျဖစ္ေစ အေနာက္အုပ္စုက မျမင္ခ်င္၊ မသိခ်င္ေယာင္ေဆာင္ေနၾကသည္။ သူမသည္ `႐ႈပ္ေထြးခက္ခဲသည့္ လူမ်ဳိးေရးပဋိပကၡမ်ား ျပည့္ႏွက္ေနေသာ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရး တိုးတက္ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ အလြန္အမင္းအေရးႀကီးလိုအပ္ေနေသာ တိုင္းျပည္တျပည္ကို အုပ္ခ်ဳပ္ရန္ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ျခင္းခံခဲ့ရသည္။ အာဏာရၿပီး ႏွစ္ႏွစ္ခန္႔ အခိ်န္အတြင္း သူမ၏ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီ အဖဲြ႕ခ်ဳပ္ ဦးေဆာင္သည့္ အစိုးရသည္ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးကို စြမ္းစြမ္းတမံ ႀကိဳးပမ္းခဲ့သည္။ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရးႏွင့္ သံတမန္ေရးဆိုင္ရာ နယ္ပယ္မ်ားတြင္ ေရရွည္ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ရန္ တိုးျမႇင့္လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားႏွင့္ ေဒသခံဗုဒၶဘာသာမ်ားအၾကား ပဋိပကၡမ်ားကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အမိန္႔ေပး႐ံုသက္သက္ျဖင့္ ေန႔ခ်င္း ညခ်င္း ေျဖရွင္းႏိုင္မည္ မဟုတ္ေပ။
ကံမေကာင္းသည့္အခ်က္မွာ ဤကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ သူမ၏ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈမ်ားကို အေနာက္အုပ္စုႏိုင္ငံ မ်ားအေနႏွင့္ အသိအမွတ္မျပဳျခင္း ျဖစ္သည္။ အေနာက္အုပ္စုသည္ လူ႔အခြင့္အေရးဟု ၎တို႔ေခၚဆိုေသာ ကိစၥအေပၚ မ်က္စိမိွတ္ၿပီး ဆက္လက္ေအာ္ဟစ္ေနသည္။ သို႔ေသာ္ ၎တို႔သည္ ႐ိုဟင္ဂ်ာအက်ပ္အတည္း ေပၚေပါက္ရသည့္ အေၾကာင္းအရင္းဇာစ္ျမစ္ကို အနည္းငယ္မွ်ပင္ နားလည္သေဘာေပါက္ျခင္း မရိွၾကေပ။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာမ်ားအၾကား သမိုင္းေၾကာင္းအရ ပဋိပကၡမ်ားကို အခိ်န္တိုအတြင္း ေျဖရွင္း ႏိုင္ရန္ မျဖစ္ႏိုင္ေပ။ ယင္းပဋိပကၡမ်ားကို ေျဖရွင္းရန္ တည္ၾကည္ေအးေဆးသည့္ စိတ္ဓာတ္ရိွေသာ ေခါင္းေဆာင္တဦးလိုအပ္သည္။ အႀကီးအက်ယ္ စိတ္ရွည္သည္းခံ မႈရိွရန္လည္း လိုအပ္သည္။ ကံေကာင္း သည္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ယခုအခိ်န္ထိ အေနာက္အုပ္စု၏ ျပစ္တင္ ေ၀ဖန္မႈအား ႀကံ့ႀကံ့ခံရပ္တည္ေနႏိုင္ျခင္းျဖစ္သည္။ သူမသည္ အက်ပ္အတည္းကို ေျဖရွင္းရန္ အလ်င္စလို လုပ္ေဆာင္ေန ျခင္းမ်ဳိးလည္း မရိွေပ။
တ႐ုတ္ျပည္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ လူမ်ဳိးစုဖဲြ႕စည္းပံုကို အျပည့္အ၀ သတိျပဳမိပါသည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို လည္း အျပည့္အ၀ ေထာက္ခံပါသည္။ ယခု အက်ပ္အတည္းအေပၚ ျမန္မာအစိုးရ၏ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းမႈကို အကူအညီေပးသကဲ့သို႔ ဒုကၡသည္မ်ားအား အေထာက္ အပံ့ေပးခဲ့ပါသည္။ လူမ်ဳိးစုပဋိပကၡမ်ားကို တလံုးတခဲတည္းႏွင့္ ခိုင္ခိုင္မာမာေျဖရွင္းရန္ ျမန္မာအစိုးရ၏ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈအား တ႐ုတ္ျပည္က ေထာက္ခံပါသည္။ ယင္းႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားသည္ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးကို အလ်င္အျမန္ျဖစ္ ေပၚေစလိမ့္မည္ဟုလည္း ယံုၾကည္ပါသည္။ ခဲြထြက္မႈသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ လက္ခံႏိုင္စရာမရိွေၾကာင္း တ႐ုတ္ျပည္အေနႏွင့္ ေကာင္းစြာ သေဘာေပါက္ နားလည္ပါသည္။
ေလာေလာဆယ္တြင္ ႏိုင္ငံတကာ အသိုက္အ၀ိုင္းသည္ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္အား တဖက္သတ္ျပစ္တင္ႀကိမ္း ေမာင္းမႈမျပဳၾကရန္ လိုပါသည္။ ယင္းသို႔ ျပစ္တင္ေနမည့္အစား ဆက္သြယ္ေရးႏွင့္ လူသားခ်င္းစာနာ ကယ္တင္မႈခိုင္မာအားေကာင္းေရးအတြက္ ဘဂၤါလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံႏွင့္ ျမန္မာအစိုးရ၏ လုပ္ေဆာင္မႈ အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႕ေစရန္ ႏိုင္ငံတကာအသိုက္ အ၀န္းအေနႏွင့္ ကူညီသင့္ပါတယ္။ ထို႔ျပင္ ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္ အၾကမ္းဖက္မႈကို ျဖစ္ေပၚေစခဲ့သည့္ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားအား တိုက္ဖ်က္ရန္ ျမန္မာအစိုးရ၏ ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားကိုလည္း ႏိုင္ငံတကာမွ အကူ အညီေပးသင့္ပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ မိမိတို႔အက်ဳိးအတြက္ ေမွ်ာ္ကိုးကာ ပုဂၢိဳလ္ေရးဗန္းတင္မႈထက္ စစ္မွန္သည့္ ေထာက္ခံမႈကို လိုအပ္ပါသည္။
SM(Ref; (Global Times))
ဓါတ္ပံု-ခုိင္မင္းညိဳ
Newswatch
http://newswatch-mm.com/?article_detail&id=138
"ရခိုင္သမိုင္းကို ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္ၾကာ အေသးစိတ္ သုေတသနျပဳ ေလ့လာသူ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံသား သမိုင္းပညာရွင္ Dr Jacques Leider က ရိုဟင္ဂ်ာမွာ တိုင္းရင္းသား မဟုတ္ဟု ေျပာဆို"
ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္ ဆိုတဲ့ concept မရွိပါဘူး။
သူတို႕အေနနဲ႕ မတ္တပ္ရပ္ျပီးေတာ့ သူတို႕ဟာ ျမန္မာတိုင္းရင္းသားပါ လို႕ ေၾကြးေၾကာ္လို႕ေတာ့ ရတာေပါ့ေလ။ ဒါေပမဲ့ ဒီလို ေအာ္ေနတာက အေကာင္းဆံုး နည္းလမ္းမဟုတ္ဘူးလို႕ ကၽြန္ေတာ္ ထင္ပါတယ္။
သူတို႕အေနနဲ႕ ရခိုင္ျပည္မွာ မ်ိဳးဆက္တစ္ခုမက ေနထိုင္လာၾကတဲ့ မူစလင္ေတြပါလို႕ ေျပာရင္ေတာ့ ျငင္းဖို႕ခက္ပါမယ္။
ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတာ ေ၀ါဟာရ တစ္ခုပါ။ ေရွးေဟာင္းစကားလံုး တစ္ခုျဖစ္ျပီးေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ လြတ္လပ္ေရးရျပီး ေနာက္ပိုင္းေရာက္မွသာ ဒါကို အသံုးျပဳျပီးေတာ့ ႏိုင္ငံေရး ေခါင္းစဥ္တပ္ႏိုင္ဖို႕ အတြက္ ေတာင္းဆိုေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။
အခုအခ်ိန္အထိေတာ့ သူတို႕အားလံုး (ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းက မူစလင္ေတြ အားလံုး) အေနနဲ႕ အဲဒီ ႏိုင္ငံေရး ေခါင္းစဥ္တစ္ခု ေအာက္မွာ အက်ံဳး၀င္ဖို႕ အဆင္သင့္ မျဖစ္ပါဘူး။
ကၽြန္ေတာ္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကို ေရာက္ခဲ့တုန္းက ရခိုင္ျပည္ကေန ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကို ေျပာင္းေရႊ႕လာတယ္ဆိုတဲ့ မူစလင္ေတြကို ေမးၾကည့္ခဲ့ဖူးပါတယ္။
ခင္ဗ်ားတို႕က ရခိုင္ျပည္က လာတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာလား.. လုိ႕။
သူတို႕က ေျပာပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႕ ရိုဟင္ဂ်ာ မဟုတ္ပါဘူး၊ ကၽြန္ေတာ္တို႕ဟာ ရခိုင္ျပည္မွာ ေနထိုင္ခဲ့တဲ့ မူစလင္ေတြပါ။ ကၽြန္ေတာ္တို႕ကို ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ စေတကာ ကပ္ေပးလို႕ မရပါဘူး.. လို႕ ျပန္ေျပာခဲ့ပါတယ္။
---
Q: Are the Rohingya an ethnic group of Burma? A: My answer is that Rohingya is not an ethnic concept. Okay, they can stand up and say we are an ethnic group inside Myanmar. But I think that is not the best way. When you argue we are Muslims and we have been living in Rakhine for several generations, nobody can deny it. For me, Rohingya is the term, which is an old word that has been claimed as above all as a political label after the independence of Myanmar. For the moment, I do not see that all the people there readily submit to one and a single label. When I was in Bangladesh, people pointed out Muslims to me who originally lived in Rakhine. They have now moved to Bangladesh and when you ask them, “are you Rohingya coming from Rakhine?” they say, “no, we are Muslims who live in Rakhine, we do not take for us the label Rohingya.”
===========
ျပန္လည္တင္ျပခ်က္
ေအာက္တုိဘာ ၁၃ ရက္၊ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္
အစၥလာမ္ျပည္နယ္ ျပႆနာ
----------------
ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡ ျဖစ္ပြားလို႔ ျမန္မာအစိုးရက နယ္ေျမရွင္းလင္းတဲ့အခါ ရခိုင္ေန ဘဂၤလီအမ်ားအျပား ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာ ဝင္ေရာက္ခိုလံႈၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာအစိုးရကို ကန္႔ကြက္တဲ့ လူထုဆႏၵျပပြဲေတြ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာ က်င္းပၾကပါတယ္။ ဘဂၤလီေတြ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ေနႏိုင္ေအာင္ စစ္အင္အားသံုးဖို႔ မြတ္စလင္အဖြဲ႔အခ်ဳိ ႔က ဒါကာၿမိဳ ႔ဆႏၵျပပြဲမွာ ေတာင္းဆုိေၾကာင္း စက္တင္ဘာ (၁၆) ရက္ေန႔ထုတ္ AFP သတင္းမွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။ သူတုိ႔ရဲ ႔ ေတာင္းဆုိခ်က္က အစၥလာမ္နယ္ေျမ တည္ေထာင္ဖုိ႔ တုိက္ပြဲဝင္တဲ့ ARSA ရိုဟင္ဂ်ာ ကယ္တင္ေရးတပ္ရဲ ႔ ဦးတည္ခ်က္နဲ႔ ဆင္တူယိုမွား ျဖစ္ေနပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္ ဘူးသီေတာင္၊ ေမာ္ေတာေဒသကိို အစၥလာမ္ျပည္နယ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ဖို႔ အစြန္းေရာက္ မြတ္စလင္ေတြ ေမွ်ာ္မွန္းလာတာ အႏွစ္ (၇၀) ရွိလာခဲ့ပါၿပီ။ အိႏိၵယလြတ္လပ္ေရး ႀကိဳးပမ္းမႈကာလမွာ သီးျခားလြတ္လပ္တဲ့ အစၥလာမ္ႏိုင္ငံ တည္ေထာင္ေပးဖို႔ အိႏိၵယမြတ္စလင္ေတြ ၿဗိတိသွ်အစိုးရကို ေတာင္းဆုိၾကပါတယ္။ မြတ္စလင္အမ်ားစု ေနထုိင္ရာ အိႏိၵယအေနာက္ဘက္နဲ႔ အေရွ ႔ဘက္ေဒသကို ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံအျဖစ္ သတ္မွတ္ဖို႔ ေတာင္းဆိုတာေၾကာင့္ ေနာက္အႏွစ္ (၂၀) ေက်ာ္အၾကာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံ ျဖစ္လာမယ့္ေဒသဟာ အေရွ ႔ပါကစၥတန္အေနနဲ႔ ေပၚေပါက္လာပါတယ္။
အဲဒီအခါ အေရွ ႔ပါကစၥတန္နဲ႔ ေမာင္ေတာ၊ ဘူးသီးေတာင္၊ ရေသ့ေတာင္တုိ႔ကို ေပါင္းစည္းဖုိ႔ ေဒသခံ ဘဂၤလီေတြ ႀကိဳးစားၾကပါတယ္။ ပါကစၥတန္ လြတ္လပ္ေရးအတြက္ ႀကိဳးပမ္းေနတဲ့ မြတ္စလင္ေခါင္းေဆာင္ မိုဟာမက္အလီဂ်င္းနား နဲ႔ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္မွာ ေတြ႔ဆံုၿပီး ရခိုင္ေျမာက္ပို္င္းကို အေရွ ႔ပါကစၥတန္ထဲ ထည့္သြင္းဖုိ႔ တင္ျပပါတယ္။ ဒီအစီအစဥ္ကို အလီဂ်င္းနား က လက္မခံတဲ့အခါမွာ သီးျခားမြတ္စလင္ျပည္နယ္ေထာင္ဖို႔ ႀကိဳးပမ္းပါေတာ့တယ္။ ၁၉၄၈ ေမာင္ေတာၿမိဳ ႔နယ္ ဂရင္ဗ်င္ရြာမွာ က်င္းပတဲ့ မြတ္စလင္ညီလာခံမွာ မူဂ်ာဟစ္ပါတီ ဖြဲ႔စည္းေၾကာင္း ေၾကညာပါတယ္။ မူဂ်ာဟစ္ လႈပ္ရွားမႈကို ေထာက္ခံအားေပးသူဟာ အေရွ ႔ပါကစၥတန္ (ဘဂၤလားေဒ့ရွ္) ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာအစိုးရတပ္ရဲ ႔ စစ္ဆင္မႈေၾကာင့္ ၁၉၆၁ မွာ မူဂ်ာဟစ္ (၃၀၀) ေက်ာ္ လက္နက္ခ်လာလို႔ အင္အားဆုတ္ယုတ္သြားပါတယ္။
၁၉၆၂ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာ ျပန္လည္လႈပ္ရွားလာတဲ့ မူဂ်ာဟစ္အဖြဲ႔ေတြ စုေပါင္းကာ ရိုဟင္ဂ်ာ အမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရးပါတီကို တည္ေထာင္ပါတယ္။ ရခိုင္တုိင္းရင္းသားေတြ ျပည္နယ္ေတာင္းဆိုသလို ဘဂၤလီမြတ္စလင္ကလည္း ရခိုင္နဲ႔ တန္းတူအခြင့္အေရးရဖို႔ ႀကိဳးပမ္းၾကပါတယ္။ တပါတီဆုိရွယ္လစ္စနစ္ တည္ေထာင္ဖုိ႔ အေျခခံဥပေဒေရးဆြဲေနတုန္း ၁၉၇၁ မွာ ျပည္သူ႔အႀကံဥာဏ္ ေတာင္းခံတဲ့အခါမွာ ဘဂၤလီကို ရိုဟင္ဂ်ာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးအျဖစ္ သတ္မွတ္ဖို႔ တင္ျပလာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ မဆလအစိုးရက လက္မခံဘဲ ပယ္ခ်လုိက္ပါတယ္။ ၁၉၆၂ ကေန ၁၉၇၂ ခုႏွစ္အထိ ဆယ္ႏွစ္အတြင္းမွာ ေမာင္းေတာ၊ ဘူးသီးေတာင္ နဲ႔ ရေသ့ေတာင္ေဒသတဝိုက္မွာ မြတ္စလင္လူဦးေရ ႏွစ္ဆေက်ာ္ တိုးပြားလာပါတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ လြတ္လပ္ေရးစစ္ပြဲေၾကာင့္ ရခိုင္မွာ ခိုလံႈတဲ့ ဘဂၤလီေတြလည္း ရွိပါတယ္။
၁၉၇၈ ခုႏွစ္မွာ မွတ္ပံုတင္စစ္ေဆးတဲ့အခါ ရခိုင္ေရာက္ ဘဂၤလီ တသိန္းခြဲေက်ာ္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကို ထြက္ေျပးၾကပါတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာ ခိုလံႈတဲ့ ဘဂၤလီေတြကို ကုလသမဂၢက ဒုကၡသည္အျဖစ္ သတ္မွတ္ၿပီး ရိကၡာေဆးဝါး ေထာက္ပံ့ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ဳိးခ်စ္တပ္ဦးနဲ႔ ရိုဟင္ဂ်ာ ေသြးစည္းညီညႊတ္ေရးအဖြဲ႔ေတြ ေပၚထြက္လာၿပီး ေမာင္းေတာ နဲ႔ ဘူးသီးေတာင္မွာ ရိုဟင္ဂ်ာျပည္နယ္ တည္ေထာင္ဖုိ႔ ေတာင္းဆုိၾကပါတယ္။ ၁၉၈၈ အေရးေတာ္ပံုေၾကာင့္ တပါတီဆိုရွယ္လစ္စနစ္ က်ဆံုးတဲ့အခါ ရိုဟင္ဂ်ာ လႈပ္ရွားမႈဟာ ျပည္ပအထိိ ေပါက္ေရာက္လာတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာဟာ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးျဖစ္ေၾကာင္း ဝါဒျဖန္႔တာကို ႏုိင္ငံျခားမီဒီယာနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြက ယံုၾကည္လာၾကပါတယ္။ ႏုိင္ငံျခားမြတ္စလင္ႏုိင္ငံေတြရဲ ႔ အေထာက္အပံ့ကို ဘဂၤလီဒုကၡသည္ေတြ စတင္ရရွိခ်ိန္ ျဖစ္ပါတယ္။
ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းကို အေရွ ႔ပါကစၥတန္နဲ႔ ပူးေပါင္းဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းခ်ိန္္ကစၿပီး ရခိုင္ေန ဘဂၤလီေတြကို ျပည္တြင္းမွာ ယံုၾကည္သူ နည္းပါးလာပါတယ္။ ျမန္မာ-ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဆက္ဆံေရးေကာင္းမြန္လာရင္ေတာင္ အစၥလာမ္ႏုိင္ငံ တည္ေထာင္လုိစိတ္ဟာ ေပ်ာက္ျပယ္သြားမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရကလည္း ဒီျပႆနာကို သေဘာေပါက္ပံု ရပါတယ္။ Cox’s Bazar (ေခၚ) ဖေလာင္းေစ်းၿမိဳ ႔နယ္ Ukhia အူးခီးယားအရပ္မွာ ဘဂၤလီဒုကၡသည္ေတြအတြက္ ေျမဧက (၂၀၀၀) သတ္မွတ္ထားေၾကာင္း စက္တင္ဘာ (၁၀) ရက္ေန႔ထုတ္ The Daily Star သတင္းစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ စစ္တေကာင္းနယ္မွာ ရခိုင္က ဘဂၤလီေတြ ဝင္ေရာက္လာမႈေၾကာင့္ မြတ္စလင္မဟုတ္တဲ့ ေဒသခံတိုင္းရင္းသားေတြ အိုးမဲ့အိမ္မဲ့ ျဖစ္ရတယ္လို႔ အိႏိၵယအေျခစိုက္ အာရွလူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔က ဆိုပါတယ္။ ဘန္ဒါဘန္ခရိုင္မွာ လူမ်ဳိးစုျဖစ္လာတဲ့ ဘဂၤလီဒုကၡသည္ေတြဟာ ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြဆီက ေျမယာလုယက္ၾကၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္က မြတ္စလင္အၾကမ္းဖက္ေတြကိုလည္း ေထာက္ခံအားေပးတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ကလာတဲ့ ဘဂၤလီေတြကို စစ္တေကာင္းမွာ ေနရာခ်ထားတဲ့ အစီအစဥ္ေၾကာင့္ ရခိုင္ကို ျပန္လာသူနည္းေနတယ္လို႔ အာရွလူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ကဆုိေၾကာင္း ေဖေဖၚဝါရီလ (၂၀) ရက္ေန႔ထုတ္ Hindustan Times သတင္းစာမွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။
ဦးေအာင္ခင္ / ကိုဉာဏ္ဝင္းေအာင္ / ဗီြအုိေအ (ျမန္မာပုိင္း)
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ေရာက္ ဟိႏၵဴတို႔အတြက္ မေရရာတဲ့ အနာဂတ္
————————————————————————
Joe Freeman/ Myanmar Now
BurmaDemocracy, 9 October 2017
ရခိုင္ျပည္နယ္ကေန ထြက္ေျပးလာတဲ့ ဟိႏၵဴဘာသာဝင္ေတြဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရ္ွ ယာယီဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ခိုလံႈေန ၾကပါတယ္ (ဓာတ္ပံုမ်ား - Joe Freeman/Myanmar Now)
ေကာ့ဘဇား၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ (Myanmar Now) —
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံတြင္းက ယာယီစခန္းတစ္ခုမွာေရာက္ေနတဲ့ ဟိႏၵဴဒုကၡသည္ေတြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေနစဥ္ သူတို႔နဲ႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ေတြ အၾကား ညီညီညြတ္ညြတ္ ေနထုိင္ခဲ့ ၾကတဲ့ အေျခအေနေတြကို သတိရေနၾကပါတယ္။
“ကၽြန္ေတာ္တို႔ ပြဲေတာ္တစ္ခုခုက်င္းပတုိင္း သူတို႔ကို ဖိတ္ေလ့ရွိသလို သူတို႔ပြဲရွိရင္လည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ကို ဖိတ္ပါတယ္” လို႔ ရခုိင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕၊ ဆီယြန္ဆူရီရြာ ျမန္မာဘာသာနဲ႔ဆိုရင္ အလယ္သံေက်ာ္ရြာက ထြက္ေျပးလာသူလို႔ ဆိုတဲ့ အသက္ ၆ဝ အရြယ္ ဘိုလာရန္ရွီက ေျပာပါတယ္။
Arakan Rohingya Salvation Army (ARSA) အဖြဲ႔နဲ႔ တပ္မေတာ္အၾကား ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္ ကစလို႔ တိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္ပြားၿပီးတဲ့ ေနာက္ပုိင္းမွာ သူတို႔အသိုင္းအဝိုင္းႏွစ္ခု ဆက္ဆံေရး ပ်က္စီးသြားတာပါ။ ဒီအေျခအေနဟာ တစ္သက္ လံုးလည္း ျဖစ္သြားႏုိင္ပါတယ္။
သူတို႔ရြာနဲ႔ နီးတဲ့ ရဲေဘာက္က် ရြာက ဟိႏၵဴေတြကေတာ့ ARSA အဖဲြ႔ဝင္ေတြဟာ ရဲစခန္းနဲ႔ စစ္တပ္ကင္းစခန္းေတြကို တိုက္ခုိက္ၿပီး မေရွးမေႏွာင္းမွာဘဲ သူတို႔ေဆြမ်ဳိးအမ်ားအျပားကို သတ္ျဖတ္ခဲ့တယ္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ အခုဆိုရင္ ဟိႏၵဴဘာသာဝင္ အမ်ားအျပားလည္း ေပ်ာက္ဆံုးေနပါတယ္။ ARSA အဖြဲ႔ကေတာ့ ဒါဟာ သူတု႔ိလက္ခ်က္ မဟုတ္ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရကေတာ့ ARSA လက္ခ်က္လို႔ စြပ္စြဲထားၿပီး နယ္စပ္ကို ျဖတ္ၿပီးထြက္ေျပးသြားတဲ့ က်န္ရစ္သူ ဟိႏၵဴေတြကိုလည္း ျပန္ေခၚထားပါတယ္။
ေနရပ္စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးလာတဲ့ ဟိႏၵဴေတြဟာ ရခုိင္ေဒသမွာ အစိုးရက စီစဥ္ေပးထားတဲ့ ဒုကၡသည္စခန္းမွာပဲ ခိုလႈံေနၾကရပါတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ကို ထြက္ေျပးလာၾကတဲ့ ဟိႏၵဴဘာသာဝင္ေတြကေတာ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြနဲ႔ ေနရတဲ့ ဒုကၡသည္ စခန္းမွာ ႏွိပ္စက္ခံရမႈေတြ၊ ပစ္ပယ္ခံထားရမႈေတြ၊ မေရရာ တဲ့ အနာဂတ္ အေျခအေနေတြနဲ႔ ရင္ဆုိင္ေနရတယ္ လို႔ ဆိုပါတယ္။
အမ်ားစုကေတာ့ ေနရပ္ကို ျပန္ရေကာင္းႏို္းႏိုး၊ မျပန္ရေကာင္းႏိုးႏိုးနဲ႔ ခ်ီတံုခ်တံုျဖစ္ေနၾကတာပါ။
“ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က မြတ္စလင္ႏုိင္ငံျဖစ္လိ႔ု အိႏိၵယကိုပဲသြားခ်င္တယ္” လို႔ ၅၅ ႏွစ္အရြယ္ စီတ႐ိုရန္ဂၽြန္ပါးလ္က ေျပာပါတယ္။
• အရင္တုန္းကေတာ့ သူငယ္ခ်င္းေတြ
ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ ရိုဟင္ဂ်ာလို႔ ေခၚၿပီး ျမန္မာအမ်ားအျပားက ဘဂၤါလီလို႔ ေခၚဆိုသူေတြကို ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒီမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြထက္စာရင္ ဟိႏၵဴဘာသာဝင္ေတြက ပိုၿပီး လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သြားလာႏုိင္ေပမယ့္ တခ်ဳိ႕ကိစၥေတြမွာေတာ့ အႏွိမ္ခံရတာခ်င္း အတူတူပါပဲ။ ဆီယြန္ဆူရီရြာကို ARSA ဝင္လာတဲ့အခါ ဟိႏၵဴဘာသာဝင္ ေတြနဲ႔ မြတ္စလင္ေတြ အၾကား စိတ္ဝမ္းကြဲသြားၾကပါတယ္။
႐ိုဟင္ဂ်ာ/ဘဂၤါလီေတြရဲ႕ တိုက္ခိုက္မႈေတြဟာ အရင္ကလည္း ရွိေနခဲ့ေပမယ့္ ၾကာၾကာမခံခဲ့သလို ေအာင္ျမင္မႈလည္း မရွိခဲ့ပါဘူး။
ရခုိင္ျပည္နယ္ထဲမွာေနထုိင္တဲ့ ဘဂၤါလီ တစ္သန္းေက်ာ္ကို ကန္႔သတ္တင္းက်ပ္၊ အဲဒီထဲက တစ္သိန္းခဲြကို ျပည္တြင္းက ဒုကၡသည္စခန္းေတြကို ပို႔လိုက္တာေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာေတြနဲ႔ မြတ္စလင္ေတြ အၾကား တိုက္ခိုက္မႈေတြ ၂ဝ၁၂ မွာ ျဖစ္ပြား ျပီးေနာက္ပိုင္း ARSA အဖြဲ႔ေပၚလာပါတယ္။
ပါကစၥတန္မွာ ေမြးတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာအမ်ဳိးသား အက္တူလာဆိုသူ ဦးေဆာင္တဲ့ ARSA အဖြဲ႔က လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ ေအာက္တိုဘာ ၉ ရက္မွာ ပထမဆံုး တိုက္ခုိက္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီတုန္းကအဖြဲ႔ရဲ႕ အမည္က Harakat Al-Yakin ေခၚ ဘာသာေရးလႈပ္ရွားမႈ ျဖစ္ပါတယ္။ တပ္မေတာ္နဲ႔ ပထမအႀကိမ္ တုိက္ခုိက္ၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာ အဲဒီအဖြဲ႔ဟာ လူအင္အား ပိုမ်ားလာသလို တပ္မေတာ္က မုဒိမ္းက်င့္တယ္၊ ဥပေဒေဘာင္ အျပင္ဘက္က သတ္ ျဖတ္မႈေတြ လုပ္တယ္၊ ရြာေတြကို မီး႐ႈိ႕တယ္လို႔ စြပ္စြဲခဲ့ပါတယ္။
အဲဒီအဖြဲ႔ဟာ ရြာထဲမွာ လူစုေနတာကို ေတြ႔ခဲ့ရတယ္၊ လူငယ္ေတြနဲ႔ သူသိတဲ့သူ တခ်ဳိ႕ ပါသြားတယ္လို႔ ပါးလ္က ေျပာပါတယ္။
“သူငယ္ခ်င္းတခ်ဳိ႕လည္း ARSA ထဲ ဝင္လိုက္ၾကတယ္” လို႔ ပါးလ္က ဆိုပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ ဒါမ်ဳိးလုပ္ရတာလဲလို႔ သူက ေမးပါတယ္။ လြတ္ေျမာက္မႈကို ရခ်င္တာေၾကာင့္လို႔ သူတို႔က ေျဖပါတယ္။
အဲဒီထဲမွာ တစ္ေယာက္က သူ႔နဲ႔ နီးနီးကပ္ကပ္ေပါင္းတဲ့ သူငယ္ခ်င္းပါ။
“ကၽြန္ေတာ္တို႔ အတူတူႀကီးျပင္းခဲ့တာပါ။ သူ႔ကိုေရာ၊ သူ႔ အမည္ကိုေရာ၊ သူ႔အေဖအမည္ကိုေရာ သိပါတယ္” လို႔ ပါးလ္က ေျပာပါတယ္။
ဒီျပႆနာမွာ ဝင္မပါဖို႔နဲ႔ အစိုးရက ဘာျဖစ္ျဖစ္ လုပ္ရင္ခံရ မယ္လို႔ ပါးလ္က သူ႔သူငယ္ခ်င္းကို တိုးတိုးတိတ္တိတ္ တားပါေသးတယ္။ ပါးလ္အေနနဲ႔ ဒီကိစၥကို မႀကိဳက္ဘူးဆိုလည္း ဘယ္သူ႔ကိုမွ အသိမေပးဖို႔နဲ႔၊ အျခားသူေတြ သိသြားရင္ ျပႆနာ ရွိတယ္ဆိုတာ သူ႔သူငယ္ခ်င္းက ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ARSA ေတြဟာ အစိုးရသတင္းေပးေတြကို ပစ္မွတ္ထားေနတာေၾကာင့္ ပါးလ္အေနနဲ႔ ဒီကိစၥကို ေရငံုႏႈတ္ပိတ္ ေနလိုက္ ပါေတာ့တယ္။
ၾသဂုတ္ ၂၅ တိုက္ခုိက္မႈျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာ ARSA အဖြဲ႔ဝင္ေတြဟာ မ်က္ႏွာကို အဝတ္နက္ေတြစည္း၊ ရြာထဲ လွည့္သြားေနၿပီး ရြာသားေတြကို မေႏွာက္ယွက္ဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။ တခ်ဳိ႕က ပါးလ္ကို ခ်က္ျပဳတ္ စားစရာေတြနဲ႔ စီးကရက္ ေတြကိုေတာင္ ေပးသြားၾကပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ ေဆြမ်ဳိးတစ္ေယာက္က သူ႔ကိုေခၚၿပီး ARSA ေတြက ဟိႏၵဴဘာသာဝင္ေတြကိုပါ သတ္မယ့္အေၾကာင္း ၾကားထားတာ ေျပာသလို သူ႔ကိုလည္း ထြက္ေျပးဖို႔ ေျပာပါတယ္။
“အဲဒီမွာ က်ဳပ္စၿပီး ေၾကာက္သြားတာပဲ”လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။ အဲဒီကတည္းက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဘက္ကို ထြက္ေျပးလာ ၿပီး သူ႔သူငယ္ခ်င္းကိုလည္း ပါးလ္ မေတြ႔ရေတာ့ပါဘူး။
• တိုက္ခိုက္မႈ
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ကို ဟိႏၵဴဘာသာဝင္ ငါးရာေက်ာ္ထြက္ေျပးခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ ႐ိုဟင္ဂ်ာအေရအတြက္ ငါးသိန္း ဆိုတဲ့ ကိန္းဂဏန္းနဲ႔ယွဥ္ရင္ အဆမတန္ ကြာဟေနတာပါ။ ဟိႏၵဴဒုကၡသည္ေတြကို သူတို႔ဘုရားေက်ာင္း အနီးမွာရွိတဲ့ ၾကက္ျခံတစ္ခုထဲမွာ သီးသန္႔ထားပါတယ္။ သူတို႔ေနရတဲ့ ေနရာက ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို ထားတဲ့ ေနရာေလာက္ ဆိုးဆိုးရြားရြား မဟုတ္ေပမယ့္ သူတို႔ေနခဲ့တဲ့ အိမ္နဲ႔ေတာ့ တူႏုိင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကို ေရာက္ၿပီး တစ္ပတ္ေလာက္အၾကာမွာ ဆီယြြန္ဆူယီ ရြာသားေတြဟာ အရင္က အိမ္နီးနားခ်င္းေတြကို ဆက္သြယ္မိပါတယ္။
သူတို႔ေျပာျပခ်က္အရ ဟိႏၵဴေတြက သူတို႔အိမ္နီးခ်င္းေတြကို ေရာင္းခဲ့တဲ့ တိရိစၦာန္ဖိုးေတြကို သြားေတာင္းခ်င္တယ္။
အဲဒီကိစၥ ဘယ္လိုဆက္ျဖစ္တယ္ မသိေပမယ့္ ဟိႏၵဴအမ်ဳိးသားႏွစ္ေယာက္ ေျပာတာကေတာ့ သူတို႔ကို မြတ္စလင္ ၁၁ ေယာက္က လမ္းမွာၿခိမ္းေျခာက္ၿပီး သစ္သားတုတ္၊ သံတုတ္ေတြနဲ႔ ဝိုင္း႐ိုက္ပါတယ္ တဲ့။
ဟိႏၵဴဘာသာဝင္ တစ္ေယာက္ကေတာ့ အ႐ိုက္ခံထားရတဲ့ လက္ေမာင္း၊ တင္ပါးေပၚက ဒဏ္ရာေတြကို ျပပါတယ္။
အဲဒီဒုကၡသည္စခန္းေတြရွိရာ ေကာ့ဘဇား ခ႐ိုင္ရဲစခန္းေအာက္မွာရွိတဲ့ အူခီးယားရဲစခန္းမွဴး မိုဟာမက္ကိုင္ကီစလူအင္းက အဲဒီရန္ပြဲက စက္တင္ဘာ ၁၂ ရက္ဝန္းက်င္ေလာက္က ျဖစ္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံကတည္းက ပါလာတဲ့ ရန္ၿငိဳးရန္စ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
႐ိုက္ႏွက္တဲ့ အုပ္စုထဲမွာ ပါတဲ့သူအခ်ဳိ႕ကို ဒုကၡသည္စခန္းကေန ေတာထဲကို ေမာင္းထုတ္ အျပစ္ေပးလိုက္ၿပီလို႔ ရဲအရာရွိက ေျပာပါတယ္။
“အဲဒီလူအုပ္က ဒီလူႏွစ္ေယာက္လက္ကို ႀကိဳးေတြနဲ႔ တုပ္ၿပီး ႐ိုက္တာပါ” လို႔ အ႐ိုက္ခံရသူေတြရဲ႕ တုိင္ၾကားခ်က္ကို သူက ေျပာပါတယ္။
႐ိုက္ခဲ့သူမ်ားမွာ ထြက္ေျပးလြတ္ေျမာက္သြားၿပီး ျပန္မလာေတာ့ေၾကာင္း ဟိႏၵဴဒုကၡသည္ေတြက ေျပာပါတယ္။
ကိုင္ကီစလူအင္းက သူတို႔ရဲတပ္ဖြဲ႔အေနနဲ႔ လူေသအေလာင္း ႏွစ္ေလာင္းကို ရွာေဖြေတြ႔ခဲ့ေပမယ့္ ႐ုပ္ပ်က္ဆင္းပ်က္ ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ ယခုျဖစ္စဥ္နဲ႔ ပတ္သက္မႈရွိ၊ မရွိ ေကာက္ခ်က္ မခ်ႏိုင္ေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။ မိသားစုဝင္တစ္ဦးက အေလာင္းတစ္ေလာင္းကို လာၾကည့္ၿပီး သူတို႔လူျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာခဲ့ေပမယ့္ တာဝန္ရွိသူူမ်ားက သံသယရိွေနၾကတာပါ။
“ဒီအေလာင္းႏွစ္ေလာင္းကို ဘယ္သူဘယ္ဝါဆိုတာ ဘယ္သူမွ အတည္မျပဳႏုိင္ေသးပါဘူး” ဟု ကိုင္ကီစလူအင္းက ေျပာပါတယ္။
အဆိုပါ ကိစၥရပ္ကို စံုစမ္းေနဆဲျဖစ္ၿပီး ေရွ႕ေနာက္မညီတဲ့ ထြက္ဆိုခ်က္မ်ား ရွိေနေၾကာင္း ရဲအရာရွိ တစ္ဦးက ေျပာပါတယ္။ ေပ်ာက္သြားတယ္လို႔ ေျပာတဲ့တစ္ေယာက္ကို ေနာက္ပိုင္းမွာ ျပန္ေတြ႔ခဲ့တာမ်ဳိး ျဖစ္ခဲ့ဖူးတာကို သူက ဥပမာ ေပးပါတယ္။
ဒီျဖစ္စဥ္ကို လူသတ္မႈလို႔ပဲ သတ္မွတ္ထားေၾကာင္း ရဲအရာရွိကိုင္ကီစလူအင္းက ေျပာပါတယ္။
• အေလာင္းျမွဳပ္တဲ့ေနရာ
ဂ်ာဂါဒစ္ရွ္ပါးဟာ သူရဲ႕ ဖိနပ္ကိုခၽြတ္၊ ျမစ္ကမ္းဘက္ကို သြားၿပီး ေျမစာပံု အသစ္ေပၚကို ေလွ်ာက္သြားပါတယ္။
သူ႔အေဖ ရာဘင္ဒရာပါးကို ျမွဳပ္ဖုိ႔ ျဖစ္သလိုတူးထားရတဲ့ တြင္းနားမွာ သူဆုေတာင္းပါတယ္။ ဟိႏၵဴအယူအဆမွာ ဖခင္ေသရင္ သားျဖစ္သူ ေခါင္းတံုးတံုးရပါတယ္။
အဲဒီတြင္းကို ဟိႏၵဴေတြအတြက္ ယာယီဒုကၡသည္စခန္းထဲမွာပဲ တူးလိုက္တာပါ။ ဘာအမွတ္အသားမွလည္း မရွိပါဘူး။ တူးတဲ့ေနရာက ဗုဒၶဘာသာ သခၤ်ဳိင္းနဲ႔ေတာ့ ေနရာ ကန္႔ထားပါတယ္။ သခၤ်ဳိင္းႏွစ္ခုစလံုးက ေတာနံေဘး၊ ဟင္းလင္းျပင္ကြင္းထဲမွာပါ။
ေငြသိမ္းဖို႔ သြားခဲ့ၿပီး အိမ္ျပန္မလာႏုိင္ေတာ့တဲ့ ဟိႏၵဴ ဘာသာဝင္ ၁ဝ ေယာက္ထဲမွာ သူ႔အေဖလည္း ပါတယ္လို႔ ပါးလ္က ေျပာပါတယ္။ စခန္းမွာရွိသူေတြကလည္း ရုပ္အေလာင္းမွာ
ပတ္ထားတဲ့ လက္ပတ္ကို ၾကည့္တာနဲ႔ ဟိႏၵဴဘာသာဝင္ ျဖစ္တယ္ဆိုတာ ခဲြျခားႏုိင္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
ပါးလ္နဲ႔ သူ႔ညီအစ္ကို ေမာင္ႏွမ ၆ ေယာက္ဟာလည္း ဒီဒုကၡသည္စခန္းမွာ ေနၾကၿပီး သူ႔အေမကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္ မွာ က်န္ေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ပါးလ္ကေတာ့ အရင္တုန္းက စစ္တေကာင္းမွာ ဆံသဆရာ တစ္ဦးအျဖစ္ အလုပ္လုပ္ခဲ့သူပါ။
သူ႔အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳခံရၿပီး ရန္ကုန္မွာ ေနခြင့္ရမယ္ဆိုရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္ကို အၿပီးျပန္သြားခ်င္ေၾကာင္း ပါးလ္က ေျပာပါတယ္။
“က်ဳပ္တို႔ တစ္ရြာတည္းမွာ သူတို႔နဲ႔ အတူေနလို႔ မျဖစ္ေတာ့ဘူး။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာလည္း မေနခ်င္ဘူး” လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။
အိႏိၵယကိုေတာ့ ေနသင့္တဲ့ေနရာလို႔ သူက ဆိုပါတယ္။
“က်ဳပ္တို႔အတြက္ေတာ့ ဒီဒုကၡသည္စခန္းရိွတဲ့ေနရာက မလံုျခံဳပါဘူးဗ်ာ”
Myanmar Now မွကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။
