CREDIT
သတင္းစံုေပ်ာ္၀င္အိုးၾကီးတြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ သတင္း၊ဓာတ္ပံုမ်ားသည္ သက္ဆိုင္သူမ်ား၏မူပိုင္သာျဖစ္ေၾကာင္း အသိေပးအပ္ပါသည္။
 |
| (ဓာတ္ပံု- ေမာင္ေတာခ႐ုိင္မီးသတ္ဦးစီးဌာန) |
နိရဥၥရာ၊ ဇန္န၀ါရီ ၂၃
ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္၏ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အထူးကိုယ္စားလွယ္ Ms.Christime Schraner Burgener ရခိုင္ျပည္နယ္သုိ႕ ေရာက္ရွိေနခ်ိန္ႏွင့္ ကိုက္ျပီး ေမာင္ေတာျမိဳ႕နယ္၊ ငါးခူရ ေက်းရြာအုပ္စု၊ အလယ္ရြာတြင္ မီးရိႈ႕မႈ တစ္ခု ယမန္ေန႕ ည ၉ နာရီေက်ာ္က ျဖစ္ပြားခဲ့သည္ဟု သတင္းရရွိသည္။
ထိုသို႕မီးရိႈ႕မႈေၾကာင့္ ဘဂၤလီလူမ်ိဳး ႏွစ္ဦးပိုင္သည့္ ဓနိမိုး၊ ၀ါးထရံကာ၊ ေျမစုိက္ အိမ္ႏွစ္လံုး မီးေလာင္ဆံုးရံႈးသြားသည္ဟု သိရသည္။
ျဖစ္ပြားပံုမွာ ဇန္န၀ါရီ ၂၂ ရက္ ည ၉ နာရီ ၁၅ မိနစ္ခန္႕က ေမာင္ေတာႃမဳိ့နယ္၊ ငါးခူရအုပ္စု၊ အလယ္ရြာ၊ေန ေရာ္ဖီ(ဘ) ႏူရ္အာေလာင္ ေနအိမ္အား မသမာသူမ်ားမွ မီး႐ႈိ႕ခဲ့ေၾကာင္း၊ ထုိသုိ႕ မီးရိႈ႕သျဖင့္ ၎အိမ္ႏွင့္ ေဘးကပ္လ်က္႐ွိေသာ ေဖာ္ရိတ္၏ ေနအိမ္သုိ႔ မီးကူးစက္ေလာင္ကြၽမ္း၍ ေနအိမ္(၂)လုံး မီးေလာင္ ကြၽမ္းခဲ့ေၾကာင္း၊ မီးေလာင္ဆုံး႐ႈံးမႈတန္ဖုိး (၇၀၀၀၀) ခန္႔ မီးေလာင္ဆုံး႐ႈံးေၾကာင္း ေမာင္ေတာခရိုင္ မီးသတ္ ဦးစီးဌာန၏ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
 |
| (ဓာတ္ပံု- ေမာင္ေတာခ႐ုိင္မီးသတ္ဦးစီးဌာန) |
ငါးခူရေက်းရြာမွ ေဒသခံရြာသားတဦးျဖစ္သူ ကိုေမာင္ဆန္းဝင္းက “ ငါးခူရ အလယ္ရြာက ဘဂၤလီလူမ်ိဳးပိုင္ အိမ္ ၂ ေဆာင္မီးေလာင္သြားတာပါ။ တစ္အိမ္က ေရာ္ဖီ (ဘ) ႏုရာေလာင္(ခ)စိုးျမင့္ရဲ႕ ေနအိမ္ျဖစ္ျပီး ေနာက္တစ္အိမ္က ၄င္းရဲ႕ အစ္မျဖစ္သူ ေရာ္ဘီယာေဘဂြမ္တို႕ ေနအိမ္ျဖစ္ပါတယ္။ အခု အိမ္ႏွစ္ေဆာင္က မီးေလာင္ ျပာက်သြားပါျပီ။ ဒီမီးက ရိႈ႕မီးလို႔ သက္ဆိုင္ရာက သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ ေနအိမ္ပိုင္ရွင္ေတြက တစ္ဖက္နိုင္ငံကို ထြက္ေျပး သြားၾကတယ္လို႔ ယူဆရပါတယ္” ဟု ေျပာသည္။
ေမာင္ေတာခရိုင္ မီးသတ္တပ္ဖြဲ႕မွ မီးသတ္ကားမ်ားျဖင့္ ၀ိုင္း၀န္း ျငိမ္းသတ္ရာ ည ၉ နာရီ ၁၅ မိနစ္ အခ်ိန္ စေလာင္ခဲ့ေသာ မီးအား ၉ နာရီ ၄၅ မီးထိန္းႏိုင္ခဲ့ျပီး ၁၀ နာရီ အခ်ိန္တြင္ မီးလုံးဝၿငိမ္းသြားခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။
မီးေလာင္မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ္လည္း လူ ႏွင့္ တိရိစၦာန္မ်ားအား ထိခုိက္မႈ မရွိေၾကာင္း၊ ေနအိမ္ မီးရိႈ႕ခဲ့သူ (စုံစမ္းဆဲ)အား ငါးခူရနယ္ေျမရဲစခန္းမွ ပ- ၃/၂၀၁၉ ၊ ပုဒ္မ- ၄၃၆ ျဖင့္ အမႈဖြင့္ အေရးယူႏုိင္ေရး အတြက္ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း ခရိုင္မီးသတ္ ဦးစီးဌာနသတင္းအရ သိရွိရသည္။
သိန္းေဇာ္(ေမာင္ေတာ)
Narinjara
https://www.facebook.com/Narinjara
 |
| ေမာင္ေတာမွာ လံုျခံဳေရးတပ္ေတြ လံုျခံဳေရး ယူထားပံု (ေအာက္တိုဘာ ၂၀၁၆) |
ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္တြင္း ေဒသခံရခိုင္လူမ်ိဳးႏွစ္ဦး ေသဆံုးမႈျဖစ္ၿပီးေနာက္ ႏွစ္ဘက္အသိုင္းအဝိုင္း ေဒသခံေတြၾကား လံုျခံဳေရးစိုးရိမ္မႈေတြျဖစ္ေနသလို နယ္ေျမလံုျခံဳေရးနဲ႔ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈရွိဖို႔ အေရးၾကီးလိုအပ္လာေနတဲ့အေနအထား ျဖစ္လာေနတယ္လို႔ ရခိုင္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ ေဒသခံေတြကေျပာပါတယ္။ စစ္တပ္နဲ႔ ရဲလံုျခံဳေရးေတြဘက္ကလည္း ေမာင္ေတာေဒသထဲ လံုျခံဳေရးအင္အား ပိုတုိးျမွင့္ထားသလို မူဆလင္ရြာေတြထဲ ဝင္ၿပီး စစ္ေဆးမႈေတြရွိေနတယ္လုိ႔ ေမာင္ေတာေဒသခံမူဆလင္တဦးကေျပာပါတယ္။ အေသးစိတ္ မဆုမြန္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းတင္ျပထားပါတယ္။
အၾကမ္းဖက္တုိက္ခိုက္မႈေတြျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္း ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ထဲ ဒီရက္ပိုင္းေတြအတြင္းမွာ ေဒသခံရခုိင္လူမ်ိဳးႏွစ္ဦး ေသဆံုးမႈရွိခဲ့တဲ့အတြက္ စစ္တပ္၊ ရဲလံုျခံဳေရးတပ္ေတြနဲ႔ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ေတြ ပူးေပါင္းၿပီး နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးေတြ ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ ဒီကေန႔မွာေတာ့ ေမာင္ေတာေျမာက္ပိုင္းက မူဆလင္ေက်းရြာေတြထဲ ဝင္ၿပီး စံုစမ္းစစ္ေဆးေမးျမန္းေနတဲ့ အေျခအေန ကိုေတာ့ ေမာင္ေတာေဒသခံ ၿမိဳ႕သူၾကီးေက်းရြာသား မူဆလင္တဦးျဖစ္တဲ့ ဦးလွထြန္းက အခုလို ေျပာျပပါတယ္။
"ဒီေန႔က သူတို႔က နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးလုပ္တယ္ဆိုၿပီးေတာ့ သူတို႔က ေရတြင္းျပင္ရြာကိုလာၿပီးေတာ့ စစ္တယ္ ၊ စစ္တဲ့အခါက်ေတာ့ သူတို႔က အင္အားကေတာ့ ၁၀၀ ေလာက္လာတယ္လို႔ေျပာတယ္။ စစ္တပ္နဲ႔ နယ္ျခားေစာင့္ေပါင္းၿပီးေတာ့ ။ ဒီေန႔ စစ္တပ္ေရတြင္းျပင္ဆိုတဲ့ရြာနဲ႔ ဟိုတေန႔က အေလာင္းရတဲ့ရြာနဲ႔ ၇-၈ မိုင္ေလာက္ေတာ့ေ၀းတယ္အမ ၊ အဲဒီအေလာင္းရတဲ့ရြာမွာ အရင္ကတည္းက က်ေနာ္တို႔လူေတြရွိခဲ့တယ္။ အခုေတာ့ အဲဒီရြာမွာက်ေနာ္တို႔လူေတြ တေယာက္မွ မရွိဘူး။ ၿပီးေတာ့ ဒီမွာ ကာဖူးထုတ္ထားတာက က်ေနာ္တို႔ ေန၀င္တာနဲ႔ ဘယ္သူမွ ရြာအျပင္ကိုေတာင္မေျပာနဲ႔ အျပင္ကိုေတာင္မထြက္ဘူး။ ေနာက္တခ်က္က ဟိုတေန႔က အေလာင္း ရတဲ့ေနရာနားမွာလည္း စစ္တပ္စခန္းေတြရွိတယ္။ဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔လူေတြက ဒီလိုညအခ်ိန္မ်ိဳးမွာ သြားၿပီးေတာ့ လူေတြကို လိုက္တိုက္တယ္ဆိုတာက က်ေနာ္တို႔ေက်းရြာသားေတြ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးဆိုတာကိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ေသေသခ်ာခ်ာ ေျပာလို႔ရတယ္။"
ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ အစိုးရလံုျခံဳေရးကင္းစခန္းေတြကို ARSA အၾကမ္းဖက္သမားေတြက ဝင္ေရာက္တိုက္ခို္က္ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ အစိုးရစစ္တပ္နဲ႔ ရဲလံုျခံဳေရးတပ္ေတြရဲ႕ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးစစ္ဆင္ေရးေတြေၾကာင့္ ေဒသခံမူဆလင္ သိန္းခ်ီဟာ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ၿပီး ဘဂၤလားေဒရွ္႕ႏိုင္ငံဘက္သို႔ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္သြားခဲ့ရပါတယ္။ အခုျဖစ္စဥ္ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ေနရာနဲ႔ မနီးမေဝးမွာ ေနထိုင္ေနသူ မူဆလင္ေက်းရြာေတြက ေဒသခံေတြဟာ ရခုိင္ျပည္နယ္ထဲမွာပဲ ေနထိုင္ေနခဲ့ၾကသူျဖစ္တယ္လို႔လည္း ဦးလွထြန္းကေျပာပါတယ္။ တကယ္လို႔ ဒီနယ္ေျမရွင္းလင္းေရးတုိင္းမွာ မူဆလင္ေတြကို ဦးတည္ခ်က္ထား စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ လုပ္ေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဆက္ေနရဲၾကမယ္မထင္ဘူးလို႔လည္း သူကေျပာပါတယ္။
"ဘာျပႆနာျဖစ္ျဖစ္ က်ေနာ္တို႔ေခါင္းေပၚကို ပံုခ်မယ္ဆိုရင္ေတာ့ က်န္ေနတဲ့လူေတြက ထြက္ေျပးမွာေပါ့ ။ ဒီမွာေမာင္ေတာနဲ႔ဘူးသီးေတာင္ကလူေတြက ျပႆနာေတြ ေပၚလာတိုင္း လူတေယာက္အသတ္ခံရတိုင္း က်ေနာ္တို႔မြတ္ဆလင္ေတြလုပ္တယ္ဆိုၿပီးေတာ့ အျပစ္ပံုခ်ၿပီးေတာ့ အလြန္အကၽြံအင္အားသံုးႏွိမ္နင္း နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးေတြလုပ္မယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔လူေတြက ေနရဲမွာမဟုတ္ဘူး။"
ေမာင္ေတာေဒသတြင္း ေခ်ာင္းထဲ ငါးဖမ္းသြားတဲ့ ေဒသခံ မာရမာႀကီးလူမ်ိဳးႏွစ္ဦးနဲ႔ ရခိုင္လူမ်ိဳးႏွစ္ဦးတို႔ တိုက္ခိုက္ခံရတဲ့ အေျခအေနနဲ႔ ရခိုင္ေဒသခံေတြၾကား စိုးရိမ္မႈေတြျဖစ္ေနတဲ့ အေနအထားကို ရခို္င္အမ်ိဳးသားပါတီ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚခင္ေစာေဝက အခုလိုေျပာျပပါတယ္။
" မာရမာႀကီး ၂ ေယာက္နဲ႔ ရခိုင္ ၂ ေယာက္က စား၀တ္ေနေရး အတြက္ ငါးသြားရွာတယ္ေပါ့ေနာ္။ သူတို႔ေလွကေလးနဲ႔ သြားရွာတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီ ၂ ေယာက္လည္း ေပ်ာက္သြားတယ္ ေနာက္ ၁ ရက္ ၂ ရက္မွာ သူတို႔ကို လည္လွီးဒဏ္ရာေတြနဲ႔ ေသဆံုးေနတာကို ေတြ႔ရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ က်မတို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းသည္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းမႈ မရရွိတဲ့အေျခအေနကို ေဖာ္ျပေနပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီလိုျပႆနာေတြ ျဖစ္ေနလို႔ရွိရင္လည္း လံုၿခံုေရးအပိုင္းက ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ အားနည္းေနတာကိုလည္း ေတြ႔ေနရတယ္။ အခုေသဆံုးသြားတဲ့ေနရာေတြကိုလည္း သြားဖို႔ အစီအစဥ္ရွိပါတယ္။ အဲဒီေတာ့မွ သူတို႔ေဒသ သူတို႔ေနထိုင္တဲ့ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ အသံကို နားေထာင္ၿပီးေတာ့ ဘာဆက္လုပ္သင့္သလဲ အဲဒါမ်ိဳးေတြကို ဆက္လုပ္ဖို႔ရွိတယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။"
ရခိုင္ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးထြန္းေအာင္သိန္းကေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြဘက္က ရခိုင္ျပည္နယ္အစိုးရနဲ႔ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရကို ရခုိင္ျပည္နယ္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရးနဲ႔ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈရွိေအာင္ လံုျခံဳေရးကိုပိုစနစ္တက် စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ အစီရင္ခံစာတင္သြင္းတုိက္တြန္းေနတဲ့အေၾကာင္း အခုလိုေျပာျပပါတယ္။
"က်ေနာ္တို႔ၾကားရသေလာက္ဆိုရင္ လံုၿခံဳေရးက ကိုယ့္စခန္းကိုပဲ လံုၿခံဳေရးယူထားတာေလာက္ပဲရွိတယ္။ ျပည္သူအေပၚမွာ လံုၿခံဳေရးမေပးႏိုင္ဘူး တရားဥပေဒ စိုးမိုးမႈ မရွိႏိုင္ဘူး ၊ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္ အခုလိုျဖစ္ရတာျဖစ္တယ္။ ဒီေသဆံုးသြားသူေတြကို ရွာတဲ့အခါမွာ အေလာင္းေတြကို ေဖာ္ေတြ႔တာေတာင္မွ က်ေနာ္တို႔ ေဒသခံ ေက်းရြာသြားေတြ ၂၀၀-၃၀၀ ကေနၿပီးေတာ့ အဲဒီလို ေတာနက္ထဲကို ၀င္ရွာၿပီးမွ ဒီအေလာင္းေတြကို ေတြ႔တယ္လို႔ၾကားတယ္။ ေနာက္ၿပီး တရားဥပေဒ စိုးမိုးမႈမရွိတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ဒီလိုျပႆနာေတြျဖစ္တယ္ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္အစိုးရေရာ၊ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရေရာက က်ေနာ္တို႔ တာ၀န္ယူထားတဲ့ အခ်ိန္အခါ အစိတ္အပိုင္း က က်ေနာ္တို႔ ျပည္သူလူထုကို လံုၿခံဳမႈေပးႏိုင္ဖို႔အေရးႀကီးတယ္ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမႈ လုပ္ေပးႏိုင္ဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ ဒါေတြကိုလည္း က်ေနာ္တို႔က လႊတ္ေတာ္မွာ တင္ျပထားၿပီးျဖစ္တယ္ ဆိုတာကို က်ေနာ္႔အေနနဲ႔ ေျပာလိုပါတယ္။"
ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္း ဒီနယ္ေျမရွင္းလင္းမႈေတြအတြင္း ကေလးငယ္ေတြနဲ႔ အမ်ိဳးသမီး၊ သက္ၾကီးရြယ္အိုေတြအပါအဝင္ ႐ိုဟင္ဂ်ာမူဆလင္ေတြအေပၚမွာ စစ္တပ္ဘက္က လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈအထိလူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ဆိုးဆိုးရြားရြား က်ဴးလြန္ခဲ့တယ္ဆုိၿပီး ကုလသမဂၢအပါအဝင္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ နုိင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းက စြပ္စြဲေျပာဆိုထားၾကတာပါ။ ျမန္မာအစိုးရဘက္ကေတာ့ ဒီအေပၚ ျငင္းဆန္ထားၿပီး ဒီနယ္ေျမရွင္းလင္းေရးေတြမွာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြရွိခဲ့တယ္ဆိုရင္ တုိင္ၾကားဖို႔ ေျပာဆိုထားၿပီး တဘက္ႏုိင္ငံကို တိမ္းေရွာင္သြားတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြအေရး ကုလ-ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနတယ္လို႔ သတင္းထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။
မဆုမြန္ / ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
https://burmese.voanews.com
နိရဥၥရာ၊ ဒီဇင္ဘာ ၁၆
ျမန္မာနိုင္ငံအေနာက္ဖက္နယ္စပ္၊ ေမာင္ေတာျမိဳ႕နယ္၊ ေလးမိုင္သစ္ေတာရြာတြင္ (၁၄) ႏွစ္အရြယ္ ရခိုင္အမ်ိဳးသမီးငယ္တစ္ဦး ဗလကၠာရျပဳက်င့္ကာ သတ္ျဖတ္ခံရေၾကာင္း သတင္းရရွိသည္။
ဒီဇင္ဘာ ၁၅ ရက္ နံနက္က ေလးမိုင္ သစ္ေတာရြာေန ဦးေမာင္သိန္း ၏ သမီး မနွင္းျဖဴ (၁၄) နွစ္သည္ မိမိ အိမ္ေမြးႏြားမ်ားကို ရြာအနီးရွိ ေခါင္းပုတ္ေခ်ာင္း ႏြားစားက်က္ရွိရာသို႔ သြားလြတ္စဥ္ မေတာ္မတရား ျပဳက်င့္ခံရကာ သတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ေသဆံုးသြားသူ မႏွင္းျဖဴ ၏ အစ္ကို ေတာ္စပ္သူ ကိုေက်ာ္မင္းထြန္းက နိရဥၥရာသတင္းဌာနသို႕ ေျပာသည္။
“ျဖစ္တာက မေန႔ကျဖစ္တာပါ။ မေန႔က ညီမေလးက ႏြားစားက်က္ရွိတဲ့ ေနရာကို ႏြားေတြ သြားလြတ္ပါတယ္။ မနက္ ၉နာရီမွာ ေန႔တိုင္းလိုလို ပို႔ေနက်ပါ။ မေန႔က ပံုမွန္အတိုင္း မနက္ပိုင္း ႏြားကို စားက်က္ေနရာ သြားလြတ္တယ္။ သူက အိမ္ျပန္လာေနက်အတိုင္း မေန႔ကက်ေတာ့ လူကျပန္ မေရာက္ဘူး။ ညေနေစာင္းလို႔ ႏြားေတြက အိမ္ကိုျပန္ေရာက္ေနၾကေပမယ့္ လူကျပန္ေရာက္မလာဘူး။ လိုက္ရွာၾကေတာ့ ခုလိုမ်ိဳး အျဖစ္ဆိုးနဲ႕ ေသဆံုးေနတာကို ေတြ႕ရပါတယ္” ဟု ကိုေက်ာ္မင္းထြန္းက ေျပာသည္။
ဒီဇင္ဘာ ၁၅ ရက္ ည ၆ နာရီထိ လူျပန္မေရာက္လာသျဖင့္ မိသားစုမ်ားက စိတ္ပူျပီး လိုက္လံ ရွာေဖြခဲ့ၾကေၾကာင္း၊ သို႕ေသာ္လည္း ၎ေန႕က ရွာမေတြ႕ခဲ့ေၾကာင္း၊ ေနာက္တစ္ေန႕ မနက္မိုးလင္း အျပီးတြင္ ထပ္မံရွာေဖြၾကေၾကာင္း၊ ညေန ၄ နာရီခန္႔မွ ရြာ၏ေျမာက္ဖက္ ေခါင္းပုတ္ေခ်ာင္း အထက္ပိုင္း ၂ မိုင္ခန္႕ အကြာတြင္ သူမအေလာင္းကို ရွာေဖြေတြ႕ရွိေၾကာင္း၊ ႏွာေခါင္းတြင္ ေသြးထြက္ကာ၊ လည္ပင္းတြင္ ညွစ္သတ္ထားသည့္ ဒဏ္ရာကိုေတြ႕ရေၾကာင္း၊ ညာဖက္လက္တြင္လည္း ဒဏ္ရာတစ္ခ်ိဳ႕ကို ေတြ႕ရွိရေၾကာင္း အစ္ကိုျဖစ္သူ ေမာင္ေက်ာ္မင္းထြန္းက အတည္ျပဳေျပာၾကားသည္။
ေသဆံုးသြားသူ မႏွင္းျဖဴ၏ အေလာင္းအား လက္ရွိတြင္ ေမာင္ေတာျမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔ေဆးရံုသို႔ ေဆးစစ္ရန္ ပို႔ေဆာင္ထားသည္ဟု သိရသည္။
“ ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ မိသားစုဝင္ေတြ အေနနဲ႕ေတာ့ မႏွင္းျဖဴ ခုလို ေသဆံုးသြားရတာနဲ႕ ပတ္သတ္ျပီး ဌာနဆိုင္ရာ တာဝန္ရွိသူေတြအေနနဲ႕ အမႈမွန္ကို အျမန္ဆံုး ေဖာ္ထုတ္ျပီး က်ဴးလြန္သူေတြကို အေရးယူေပးဖို႕ ေတာင္းဆိုလိုပါတယ္” ဟု ၎က ေျပာၾကားသည္။
သိန္းေဇာ္(တမန္းသား)
Narinjara
http://www.narinjara.com/burmese/
1942 ေမလ 13 ရက္ ရခိုင္မ်ား လူမ်ဳိးတုံးသတ္ျဖတ္ခံရတဲ႔ေန႔။ နိုင္ငံတကာ သမိုင္းပညာရွင္မ်ား မသိခ်င္ေယာင္ေဆာင္ထားတဲ႔ တကယ့္ျဖစ္ရပ္မွန္။ ။
၁၉၄၂ ခုႏွစ္ ရခိုင္သမိုင္းမွာ ဒီလိုပံုရိပ္ေတြ ရွိခဲ႔တယ္
**********************************************
(1942 )ခုႏွစ္ ကုလားရခုိင္ အထိကရုဏ္း စတင္ၿဖစ္ရၿခင္း အေၾကာင္းတရားကား စစ္ေတြၿမိဳ႔မွ စတင္ၿဖစ္ပါြးေလသည္။
အဂၤလိပ္တပ္ၿဖစ္ေသာ ရာခ်္ပုကုလားစစ္သားမ်ားက ရခုိင္အမ်ိဳးသမီးမ်ားကုိ အဓမၼၿပဳက်င္႔ ရခုိင္အမ်ိဳးသားမ်ားကုိ ဘဂၤလီကုလားအရပ္သားမ်ားႏွင့္ပူးေပါင္း၍ အႏုိင္က်င္႔ နွိပ္စက္သတ္ၿဖတ္ရာမွ မခံမရပ္ႏုိင္ၿဖစ္ၿပီး စတင္ၿဖစ္ပါြးလာ ရၿခင္းၿဖစ္ေလသည္။
ယင္းၿပႆနာသည္ ေၿမပုံၿမဳိ႔နယ္၊မင္းၿပားၿမိဳ႔နယ္၊ ေၿမာက္ဦးၿမိဳ႔နယ္၊ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႔နယ္မ်ားသုိ႔ ကူးစက္သြားသည္။
ယင္းကိစၥကုိ ရခုိင္ႏုိင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္မ်ားၿဖစ္ၾကေသာ ဦးပညာသီဟ ၊ ဦးသာေက်ာ္(ဘုံေပါက္)တုိ႔က ၿဖန္ေၿဖေပးသၿဖင္႔ အထက္ပါၿမိဳ႔မ်ားမွာ ေအးေဆးၿငိမ္သက္သြားခဲ႔ပါသည္။
သုိ႔ေသာ္ အထက္ပါၿမိဳ႔နယ္မ်ားမွ ဘူးသီးေတာင္၊ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္မ်ားသုိ႔ ထြက္ေၿပးသြားၾကေသာ ဘဂၤလီကုလားမ်ားႏွင္႔ ဘူးသီးေတာင္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႔ုနယ္မ်ားမွ ပညာတတ္ကုလားေခါင္းေဆာင္အခ်ိဳ႕ ဦးေဆာင္ကာ နယ္ခံကုလားမ်ားႏွင္႔ ပူးေပါင္း၍ ယင္းေဒသရွိ ရခုိင္ ၊ ရခုိင္မ်ိဳးႏြယ္စုတုိင္းရင္းသားမ်ားႏွင္႔ ေက်းရြာမ်ားကုိ အျမစ္မက်န္ ေခ်မႈန္းသုတ္သင္ သတ္ၿဖတ္ၾကရန္ ႏိႈးေဆာ္စည္းရုံးၾကေလသည္။
ယင္းအခ်ိန္တြင္ ေမဂ်ာ ဦးေက်ာ္ခုိင္(အုိင္စီအက္)သည္ ၄င္းကိစၥကုိ ထိမ္းသိမ္းရန္ စစ္ေတြၿမိဳ ႔မွ ကုလားေခါင္းေဆာင္မ်ားၿဖစ္ေသာ ဦးယာဆိန္း (ေရွ႔ေန) ဦးဆူတန္မာမတ္ ၊ဦးဘုိးခိုင္ စေသာသူမ်ား ႏွင္႔ ၾကိဳးပမ္းေသာ္ လည္း မေအာင္ၿမင္သည္႔ အၿပင္ (ေမဂ်ာ ဦးေက်ာ္ခုိင္ )ကုိယ္တုိင္ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႔နယ္ ဂူတာၿပင္ေက်းရြာတြင္ ကုလား မ်ား၏ ပစ္ခတ္လုိက္ေသာ ေသနတ္ဒဏ္ရာၿဖင္႔ ေသဆုံးသြားရေလသည္။
(၁၉၄၂)ခုနွစ္ ေမလတြင္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႔နယ္ရွိ ကုလားေက်းရြာ အားလုံးသည္ လူစုရုံးၿပီး လက္နက္ကုိင္မ်ားကုိင္ေဆာင္ လ်က္ ရခုိင္ေက်းရြာမ်ားကုိ တုိုိက္ခုိက္ဖ်က္ ဆီး မီးရိႈ႔ၿခင္းမ်ား စတင္ၿပဳလုပ္လာၾကသည္။
ရခုိင္ေက်းရြာမ်ားကုိ ၀ုိင္းထားၿခင္း ၊ လမ္းတံတားမ်ားအား ၿဖတ္ေတာက္ဖ်က္ဆီးထားၿခင္းတုိ႔ ၿပဳလုပ္ၾကသည္။
ေမာင္ေတာၿမိဳ႔ကုိ ဒုတ္ ဒါး လက္နက္ ကုိယ္စီၿဖင္႔ ၀ုိင္းရံထားသည္႔ ဘဂၤလီအင္အားမွာ(၂၀၀၀၀)ႏွစ္ေသာင္း ေက်ာ္ ေလာက္ရွိမည္ဟု ခန္းမွန္းၾကသည္။ ေမာင္ေတာၿမိဳ႔ ၀င္ေပါက္ ထြက္ေပါက္ အားလုံးကုိ ပိတ္ဆုိ႔ထားၾကသည္။
ေမာင္ေတာၿမိဳ႔နယ္ ပတ္၀န္းက်င္ေက်းရြာမ်ားကုိလည္း ကုလား မ်ား ၀ုိင္း၀န္းထုိးခုတ္ေနၾကသည္ဟု သတင္းမ်ားၾကားၾကရသည္။
ဒါးဒါဏ္ရာႏွင္႔ ေမာင္ေတာ ၿမိဳ႔ေပၚသုိ႔ တက္လာ ေသာ သူမ်ားမွာလည္း မနည္းလွပါ။
ေမာင္ေတာၿမိိဳ႕အလယ္ရြာက ဟု ထင္ပါသည္။ အိမ္ေထာင္စုတစ္စု မနက္(၄နာရီ)ေလာက္တြင္ ဘူးသီးေတာင္သုိ႔ ေဖါက္ထြက္ေၿပးၾကရာ ကညင္တန္းရြာမွ ကုလားမ်ား ခုတ္လႊတ္လုိက္ေသာေၾကာင္႔ ပါသြားေသာ ပစၥည္း မ်ားအားလုံးလည္း လုယူခံရၿပီး ေသြးသံရဲရဲ ၿဖင္႔ ၿမိဳ႔ထဲသုိ႔ ၿပန္၀င္ေၿပးလာသည္ကုိ ေတြ႔ရွိခဲ႔ရသည္။
ယင္းေန႔ မုိးလင္းသည္႔ အခ်ိန္မွ စ၍ ရရာပစၥည္းမ်ားကုိ ထုတ္ပုိးၿပီး ထြက္လာခဲ႔ၾက ရာ လမ္းမ်ားေပၚတြင္ မိမိကဲ႔သုိ႔ အထုတ္အပုိးမ်ားၿဖင္႔ ဟုိဟုိ ဒီဒီ ေၿပးလႊားေနၾကေသာ ထိတ္လန္႔ ေၾကာက္လန္႔ေနၾကသည္႔ ရခုိင္မ်ား အုပ္စုလုိက္ အုပ္စုလုိက္ ေတြ႔ရပါသည္။
ယင္းအခ်ိန္က အစုိးရကခ်ိတ္ပိတ္ထားေသာ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္း(ယခု (မဟာက်န္ဘုရား ကိန္း၀ပ္ရာ အသွ်င္ေကတုေက်ာင္း) ကြက္လပ္ တြင္ ရခုိင္လူမ်ိဳး(၅၀၀၀)ေလာက္ စုမိလာၾကသည္။
ေၿမာက္ဖက္ပုိင္း ကညင္ေခ်ာင္းရြာမ်ားမွ လူမ်ားကုိ လည္းေကာင္း၊ ၿမိဳ႔နွင္႔နီးေသာ ေတာင္ပုိင္းရြာမ်ားၿဖစ္သည္႔ ေမွာ္၀င္ရြာ ၊မက်ီးေခ်ာင္းရြာ ၊ ေရဖုန္းၿပင္ရြာ၊ ပန္းေတာၿပင္ရြာ စေသာ ရခုိင္ရြာမ်ားမွ လူမ်ားကုိလည္းေတြ႔ရပါသည္။
အသက္ေဘးကုိ ေၾကာက္ရြံေနၾကေသာ လူအုပ္ၾကီးသည္ ကေလးငုိသံ လူၾကီးဆူညံသံမ်ားႏွင္႔ ပြက္ပြက္ညံေနသည္။
ထုိေန႔က စက္ရွင္တရား သူၾကီး ဦးေအာင္သာေက်ာ္ ဘူးသီးေတာင္ေငြတုိက္မွ ေငြမ်ားကုိ သိမ္းဆည္းရန္ႏွင္႔ ေမာင္ေတာကုိ ကုလားမ်ား၀ုိင္းရံထား ေၾကာင္း သိရ၍ အကူအညီေပးရန္ ေရာက္ရွိလာၿခင္းၿဖစ္သည္ဟု သိရပါသည္။
ဦးေအာင္သာေက်ာ္က ဘူးသီးေတာင္သုိ႔ ပုိ႔ေပးမည္ဟု ေၿပာသည္။ ဘူးသီးေတာင္သို႔သြားရန္ ေစာင္႔ေနၾကစဥ္ မိုးသက္ေလၿပင္းက်ၿပိး မိုးအၾကီးအက်ယ္ ရြာေနေသာ ေၾကာင္႔ ဘူးသီးေတာင္လမ္းပိတ္ေနေၾကာင္း ၾကားသိရၿပန္သည္။
စစ္သားအေစာင္႔အေရွာက္ႏွင္႔ မသြားပါကလည္း သတ္ရန္ လမ္းတေလွ်ာက္လုံး ကုလားမ်ား ေစာင္႔ေနၾကေၾကာင္း ၾကားသိရၿပန္သည္။
မနက္(၉)နာရီေလာက္တြင္ ဥိီးေအာင္သာေက်ာ္က နတ္ၿမစ္တစ္ဖက္ကမ္း ယခုဘဂၤလားေဒခ်္႔ႏုိင္ငံ တကၠနက္သုိ႔ ပုိ႔ေပးရန္ ၾကိဳးစားမည္ၿဖစ္ေၾကာင္းေၿပာပါသည္။ ေန႔လည္(၁၂)နာရီေလာက္တြင္ ေအာင္သာေက်ာ္ ႏွင္႔အတူ အဂၤလိပ္စစ္ဗုိလ္ ေတလာ ႏွင္႔ နီေပါ ေဂၚရခါးစစ္သားမ်ား ေရာက္လာၿပီး ေမာင္ေတာသေဘၤာဆိပ္သုိ႔ ပုိ႔ေပးပါသည္။ အာရကန္ ဖလုိတီလာ ကုမၼဏီ ပုိင္ သေဘၤာၿဖင္႔ အေခါက္ေခါက္ အခါခါ ေၿပးဆြဲေသာ္လည္း မႏုိင္မနင္း ၿဖစ္ေနေလရာ ေလွသမၺန္မ်ားႏွင္႔ လည္း ပုိ႔ေပးၾကသည္။
ေမာင္ေတာၿမိဳ႔ တစ္ဖက္ကမ္း ယခု ဘဂၤလားေဒခ္႔် ႏုိင္ငံ တကၠနက္သုိ႔ ေရာက္၍ မၾကာမီ ညဖက္တြင္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ေပၚႏွင့္ နယ္ေက်းရြာမ်ားမွ မီးေတာက္ မီးလွ်ံမ်ားတလိမ္႔လိမ္႔ တက္လာသည္ကုိ လွမ္းေတြ႔ၿမင္ၾကရသည္။
ေမာင္ေတာၿမိဳ႔ကုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ မရွိသည္႔ေနာက္ပုိင္း ကုလားမ်ား ေထာင္ေသာင္းခ်ီ ၀င္ေရာက္ လာၾကရာ ရခုိင္အိမ္မ်ားတြင္ ရွိေသာ ဆန္ ဆီ ဆား ပန္းကန္ ခြက္ေယာက္ အိမ္ေထာင္ပရိေဘာဂ မ်ားပါမက်န္ စိတ္တုိင္းက် ယူငင္ၾကၿပီးေနာက္ အိမ္မ်ား ေက်ာင္းမ်ားကုိ မီးရိႈ႔ၾကေလသည္။
ဤအေရးအခင္းတြင္ နတ္ၿမစ္ကမ္းေၿခမွ ေက်းရြာမ်ား ၿဖစ္ၾကေသာ ငါးခူရ ၊ ၿခံၿပင္ ၊ရြက္ညိႈးေတာင္၊ သရက္အုပ္၊ စေသာ ေက်းရြာမ်ားသည္ ေလွမ်ားၿဖင္႔ နတ္ၿမစ္တစ္ဖက္ကမ္း ဘဂၤလားေဒခ်္႔သုိ႔ ထြက္ေၿပးလြတ္ေၿမာက္ၾက ေသာ္လည္း ကမ္းေၿခႏွင္႔ ေ၀းေသာ ရခုိင္၊ ရခုိင္မ်ိဳးႏြယ္စု၀င္ေက်းရြာမ်ားအားလုံးသည္ ရြာလုံးကၽြတ္ အသတ္ခံခဲ႔ရေလသည္။
အခ်ိဳ႔ရြာမ်ားမွသူမ်ားသည္ မယူေတာင္တန္းကုိ ၿဖတ္ေက်ာ္ၿပီး ဘူးသီးေတာင္ ဖက္သုိ႔ ထြက္ေၿပးၾကသည္။
ထုိလူမ်ားသည္ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕အ၀င္ လက္၀ဲတက္ကုလားရြာ မွ ကုလားမ်ား ခုတ္၍ ေသပြဲ၀င္ခဲ႔ၾကရသည္။
ေမာင္ေတာၿမိဳ႔ ေတာင္ပုိင္းတြင္ အသက္ရွင္ လြတ္ေၿမာက္ေသာ ေက်းရြာမ်ားမွာ မရွိသေလာက္နည္းပါးပါသည္ ။
ရြာလုံးကၽြတ္လူႀကီး လူလတ္၊ လူငယ္၊ ကေလးမ်ားအားလုံး ရက္ရက္စက္စက္ ခုတ္သတ္ခံခဲ႔ရသည္။
ရြာလုံးကၽြတ္လူႀကီး လူလတ္၊ လူငယ္၊ ကေလးမ်ားအားလုံး ရက္ရက္စက္စက္ ခုတ္သတ္ခံခဲ႔ရသည္။
အလယ္သံေက်ာ္ ရဲစခန္းကုိ လက္နက္သိမ္းပုိက္ခံရၿပီး ရဲသားမ်ားအားလုံးႏွင္႔ သူတုိ႔ဇနီးမယားမိသားစုပါမက်န္၊ ေက်းရြာသားမ်ားအားလုံး လည္း သတ္ၿဖတ္ခံလုိက္ၾကရသည္။
ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ေတာင္ပုိင္း (တပ္ထုံးၿပင္ ေက်းရြာတြင္ ရြာကုိ ကုလားမ်ား ၀ုိင္းရံထားေသာအခါ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းသုိ႔ တစ္ရြာသားလုံး လူႀကီး၊ လူလတ္၊ လူငယ္၊ ကေလးအားလုံး ေၿပး၀င္ခုိလံႈၾကသည္၊ထုိအခါ ကုလားမ်ားသည္ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းကုိ ဒုတ္ ဒါး လက္နက္မ်ားျဖင္႔ ၀ုိင္းထားၿပီး ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းကုိ မီးရိႈ႔လုိက္သၿဖင္႔ ကေလး လူၾကီး မိန္းမ ဘုန္းၾကီး ကုိရင္ ဖုိးသူေတာ္ အားလုံး ဦးေရ (၅၀၀)ေက်ာ္ အရွင္လတ္လတ္ မီးရိႈ႕ သတ္ၿဖတ္ၿခင္း ခံခဲ႔ရေလသည္။
အဆုိပါေက်ာင္းေနရာတြင္ အခုထိ ကြင္းျပင္ျဖစ္ေနၿပီး ေျမႀကီးေပၚတြင္ မီးေသြးစမ်ားကုိ ေတြ႔ျမင္ႏုိင္ေသးသည္။)
တဖန္ (၁၉၄၂)ခုနွစ္ ဇြန္လတြင္ ဗိုလ္ရန္ေအာင္ ေခါင္းေဆာင္ေသာ ဗမာ႔လြတ္လပ္ေရး တပ္မေတာ္အဖြဲ႔သည္ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႔ကုိ သိမ္းပုိက္ေသာအခါ ဘူးသီးေတာင္ ေမာင္ေတာ ၿမိဳ႔နယ္အတြင္းရွိ ၿဖစ္ပြါးလ်ွက္ရွိေသာ ကုလား ရခုိင္ အဓိကရုဏ္းႏွင္႔ တပ္ေၿပးကုလားမ်ား၏ ဆူပူေသာင္းက်န္းမႈကုိ တည္ၿငိမ္းေအးခ်မ္းေအာင္ ေဆာင္ရြက္ရန္ ေမာင္ေတာၿမဳိ႕ဳနယ္ကုိ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတာ၀န္ယူထားေသာ ဘဂၤလီကုလားမ်ား ႏွင္႔ ဆက္သြယ္ခဲ႔ရပါသည္။
၄င္းတုိ႔၏ ဖိတ္ေခၚခ်က္အရ ဗိုလ္မ်ိဳးညြန္႔တုိ႔ ေခါင္းေဆာင္ေသာ တပ္စိတ္တစိပ္ကို ေစလႊတ္၍ ခ်စ္ၾကည္ေရး ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အတြက္ ေစ႔စပ္ကမ္းလွမ္းရန္ ကုလားေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင္႔ ေစလႊတ္လုိက္ေလသည္။
ယင္းေန႔တြင္ ကညင္တန္းေက်းရြာ အူရဒူစာသင္ေက်ာင္း (ယခု အထကေက်ာင္း၀င္း ဗလီေနရာတြင္ ကုလားေခါင္း ေဆာင္းမ်ားက ခ်စ္ၾကည္ေရး ထမင္းပြဲ တစ္ပြဲ တည္ခင္းလုိသည္ဆိုဟုဆုိသျဖင္႔ ထမင္းစား၀ုိင္း၀င္စဥ္ BIA တပ္ဖြဲ႔တြင္ ပါလာေသာ လက္နက္မ်ားကုိ တစ္ေနရာတြင္ စုပုံထား ေလသည္၊ ထမင္းစားေနစဥ္ပင္ ၾကိဳတင္စီစဥ္ထားေသာ ကုလားမ်ားက ( BIA )ဗမာ႔လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္ အဖြဲ႔ကုိ ၀ိုင္း၀န္းခုတ္ၾကသၿဖင္႔ အုပ္ခ်ဳပ္သူ တပ္မေတာ္အရာရွိ ႏွစ္ဦးႏွင္႔ ေနာက္ပါအားလုံး ေသဆုံးၾကရေလသည္။
(၁၉၄၂)ခုႏွစ္ ကုလား ရခုိင္ အေရးအခင္းတြင္ (ေမာင္ေတာၿမိဳ႔ ေၿမာက္ပုိင္းတြင္ ယေန႔ထိ လုံး၀ၿပန္လည္ထူေထာင္ၿခင္း မၿပဳႏုိင္ဘဲ ၿပိဳပ်က္ ေပ်ာက္ဆုံးသြားေသာ ရခုိင္၊ ရခုိင္မ်ိဳးႏြယ္စု၀င္ေက်းရြာမ်ားစာရင္း ႏွင္႔ အိမ္ေၿခစာရင္းမွာ ေအာက္ပါ အတုိင္းၿဖစ္သည္ကုိ ေတြ႔ရွိရပါသည္။
(၁) သစ္ပုတ္ေခ်ာင္းရြာ–(အိမ္ေၿခ ၂၀ )
(၂) ကံၿပင္ရြာ———– (အိမ္ေၿခ ၄၃ )
(၃) ေရဖုန္းၿပင္ရြာ——–(အိမ္ေၿခ ၅၀ )
(၄) ပန္းေတာၿပင္ရြာ—–(အိမ္ေၿခ ၅၀ )
(၅) ေမာင္ဦးရြာ——— (အိမ္ေၿခ ၃၀ )
(၆) ခြဆုံၿပင္ရြာ—–(အိမ္ေၿခ ၄၅ )
(ရ) ၿပင္ၿဖဴရြာ—(အိမ္ေၿခ ၄၅ )
(၈) ဒုိးတန္းရြာ(အိမ္ေၿခ ၂၀၀ )
(၉) သက္ေကၿပင္ရြာ–(အိမ္ေၿခ ၅၀)
(၁၀)၀က္ပုိက္ရြာ(အိမ္ေၿခ ၆၀)
(၁၁) ေက်ာက္ေခ်ာင္းရြာ( အိမ္ေၿခ ၂၅)
(၁၂) ပုဏ္ဏားဆပ္ရြာ(အိမ္ေၿခ ၆၀)
(၁၃) သဲေခ်ာင္းရြာသစ္
(၁၄) ငန္းေခ်ာင္းရြာ(အိမ္ေၿခ ၅၀)
(၁၅) ဒါၾကီးစားရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀)
(၁၆)ေက်ာက္ၿပင္ဆိပ္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀ )
(၁၇)ၿပင္ၿဖဴေခ်ာင္းရြာ(အိမ္ေၿခ ၅၀ )
(၁၈) ေရခပ္ေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၅၀)
(၁၉)ငါးစားၾကဴးရြာ(အိမ္ေၿခ ၆၀ )
(၂၀) ေၿပာင္ပစ္ရြာ(အိမ္ေၿခ ၄၀)
(၂၁) ၿပင္ရွည္ရြာ(အမ္ေျခ၃၀ )
(၂၂) ဖရုံေခ်ာင္းရြာ(အိမ္ေၿခ ၃၀ )
(၂၂) ဖရုံေခ်ာင္းရြာ(အိမ္ေၿခ ၃၀ )
(၂၃) ဆင္ေသၿပင္အထက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀ )
(၂၄) ဆင္ေသၿပင္ ေအာက္ရြာ (အိမ္ေၿခ၂၀)
(၂၅) သဲၿဖဴေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀ )
(၂၆)ၿပားသားမဲရြာ (အိမ္ေၿခ ၁၅ )
(၂၇) ေတာင္ဖက္ရြာ(အိမ္ေၿခ စာရင္းမရ)
(၂၈) ေဖါက္က်ီေတာင္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀ )
(၂၉) အထက္ေဘာ္တူလာရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၂ )
(၃၀)အင္းေခ်ာင္ရြာ(အိမ္ေၿခ ၅၀)
(၃၁)အင္တူလာရြာ(အိမ္ေျခ ၃၀)
(၃၂) အဂၤါဖ ရြာ(အိမ္ေၿခ ၄၀)
(၃၃) ကာလာရြာ (အိမ္ေၿခ ၈၀)
(၃၄)လေဘာ္၀ရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၆ )
(၃၅) ဒုံးေက်ာ္ဖရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၂ )
(၃၆) သက္ေကၿပင္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၇၅ )
(၃၇) ဂ်ိတ္ခ်ိဳင္ (အိမ္ေၿခ ၄၀)
(၃၈)ကုိင္စူးရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၄ )
(၃၉) တပ္ေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀)
(၄၀) အလယ္ေခ်ာင္း (အိမ္ေၿခ ၈၂)
(၄၁) ေမာင္ေရြဇံရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၀)
(၄၂) သာဒုိးလွရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀)
(၄၃) တပ္ေခ်ာင္းေခ်ရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀)
(၄၄) ဆင္ၿပကြင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀ )
(၄၅) ေရႊဒုိင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၆ )
(၄၆)ေရခ်မ္းေခ်ာင္း (အိမ္ေၿခ ၄၀)
(၄၇) ငါးခ်မ္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၃ )
(၄၈) ရဲေအာင္စံရေဖြရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀ )
(၄၉)ေၾကာင္နေဖ အထက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀)
(၅၀)ေၾကာင္နေဖ ေအာက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၅ )
(၅၁) ခ်က္စူရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၀ )
(၅၂) အရိုးက်ရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀ )
(၅၃) ေက်ာ္ထြီးေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀)
(၅၄) အင္းေခ်ာင္းအထက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၈)
(၅၅)အင္းေခ်ာင္းေအာက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၆ )
(၅၆) ေရႊဖီဦးဖရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၅ )
(၅၇)ေထာက္ကလန္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၈၈ )
(၅၈)ေတာင္ၿပိဳလက္၀ဲရြာ (အိမ္ေၿခ ၁၆ )
(၅၉) ေတာင္ၿပိဳလက္ယာရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၈ )
(၆၀)ေဒးတန္းညာ (ရခုိင္ရြာ) (အိမ္ေၿခ ၂၂)
(၆၁) ကြမ္းသီးပင္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၁၂ )
(၆၂) က်မ္းေထာင္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၁၅ )
(၆၃) တန္းေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၁၈ )
(၆၄) စံထြန္းဦးရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၀ )
(၆၅) အေရွ႔ ခေမာင္းဆိပ္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၅ )
(၆၆) အေနာက္ခေမာင္းဆိပ္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၅ )
(၆၇) သူလူေတာင္ အထက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၅၀ )
(၆၈) သံခုံရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀ )
(၆၉) မၿဖဴမရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀)
(၇၀) ကုံးတက္ရြာ (အိမ္ေၿခ စာရင္းမရ )
(၇၁) ခင္ၿပိဳသားရြာ (အိမ္ေၿခ ၆၀)
(၇၂)ေရႊငင္ေခ်ာင္းအထက္ရြာ(အိမ္ေၿခ ၄၀ )
(၇၃) ငရန္႔ေခ်ာင္းရြာ ၅၀ )
(၇၄)သစ္တုံးနားရြာ (အိမ္ေၿခ ၆၀)
(၇၅) ပန္းေရႊေအာင္ဖရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၀ )
(၇၆) ေရႊလွခုိင္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၀)
(၇၇) တမန္းသားရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀)
(၇၈)ခ်ဒုိးရီရြာ (အိမ္ေၿခ ၁၅ )
(၇၉) သာေအာင္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀ )
(၈၀)ေလာင္းပတ္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀)
(၈၁) ၀က္က်ိန္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၁၀၀ )
(၈၂)ၾကက္က်ိန္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀ )
(၈၃) ကၽြဲသေဘာက္ အထက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၅ )
(၈၄) ကၽြဲသေဘာက္ ေအာက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၆၀ )
(၈၅) ေက်ာက္တန္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၅၀ )
(၈၆)စိမ္႔ေတာၿပင္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀ )
(၈၇) ေဂၚဒူရ အထက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၅ )
(၈၈) ေဂၚဒူရ ေအာက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၆၅ )
(၈၉) ကၽြန္းေပါက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၅ )
(၉၀) တရိမ္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၁၅၀ )
(၉၁)တင္သာရရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၅ )
(၉၂)သဲေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၆၅ )
(၉၃) ငွက္ေပ်ာ႔ေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၅ )
(၉၄)ငါးစံေဘာ္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၈၀ )
(၉၅) လက္ဖြဲက်ရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၀)
(၉၆) ေက်ာက္ေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၅၀ )
(၉၇)ရဲေအာင္ေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၇၀)
(၉၈) ေရေနာက္ငါးသားရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၀ )
(၉၉) မီးေက်ာင္းေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၁၅ )
ကုိးဆယ္႔ကုိးရြာရွိ ရခုိင္ႏွင္႔ ရခုိင္မ်ိဳးႏြယ္စု၀င္မ်ားမွာ ဘဂၤလီကုလားယုတ္တုိ႔ ရက္ရက္စက္စက္ သတ္ၿဖတ္ခံခဲ႔ၾကရသည္႔အျပင္၊ သူတုိ႔ပုိင္ဆုိင္ခဲ႔ၾကေသာ လယ္ေျမ၊ ဥယ်ာဥ္၊ ၿခံ၊ ႏွင္႔ အိမ္ ကၽြဲႏြား ယာဥ္မ်ားစြာတုိ႔ကုိ ဆုံးရႈံးလက္လႊတ္လုိက္ၾကရေလသည္။ ထိုထုိေသာ ေက်းရြာမ်ားမွ သက္ရွိဆုိလုိ႔ ၾကက္တစ္ေကာင္ေတာင္ အၿပင္ကုိ ထြက္မရၾကဘဲ ေသပြဲ၀င္ခဲ႔ၾကရသည္။
ယင္းအၿပင္ ရြာလုံးကၽြတ္ ဘဂၤလီကုလားမ်ားသတ္ၿဖတ္ခံရ၍ အိမ္ေၿခအလုိက္ စနစ္တက် ေကာက္ခံရွာေဖြ မရရွိေသာ ေက်းရြာမ်ားမွာလည္း အလြန္မ်ားၿပားသည္ကုိ ေတြ႔ရပါသည္။
၄င္းေက်းရြာမ်ားမွာ
(၁) ေဘာ္ဒုလာေအာက္ရြာ
(2) ဒုိင္းပုိင္ရြာ
(3) ခုိင္ဦးဖရြာ
(4) သာၾသေအာင္ ရြာသစ္
(5) တပ္ေခ်ာင္းေခ် တီစားရြာ
(6) မိမင္းသာဖရြာ
(7) ေရႊဒုိင္ရြာ
(8) ေတာင္ပုတ္ရြာ
(9) လမုံ႔ကုိင္းရြာ
(10) ေ၀လာေဂါင္းတုံးရြာ
(11) သလူေခ်ာင္းရြာ
(12) ရဲေဘာ္ဦးရြာ
(13)သဲနီရြာ
(14)ေၾကာင္ခုိးရြာ
(15) ငါးရံေခ်ာင္းရြာ
(16)မီးေခ်ာင္းခုတ္ရြာ
(17)သစ္တုံးနားရြာ
(18)မိႈင္းစရီရြာ
(19)ဘဲရုပ္ရြာ
(20)ေက်ာက္ၿပင္လွရြာ
(21)ေမာင္ဆိပ္ရြာ
(22)ဖက္၀န္းေခ်ာင္းရြာ
(23)ဂါရာၿပင္ရြာ
(24)၀က္က်ိန္းေခ်ရြာ
(25)စံကားပင္ရင္းရြာ
(26)ငၿဖဴေခ်ာင္းရြာ
(27)နတ္ေက်ာက္ရြာ
(28)ၿပိဳင္ေခ်ာင္းရြာ
(29)ၾကင္ေဖၚရြာ
(30)ေအာင္လွၿဖဴရြာ
(31)သေဘၤာလွရြာ
(32)မီးတုိက္ရြာ
(33)နံသာေတာင္ရြာ
(33) ကြမ္းေတာင္ရြာ
(34)ေဂၚဒူရသဲေခ်ာင္းရြာ
(35)ဆင္အုိးရြာ
(36) ေက်ာက္ေခ်ာင္းေခ်ရြာ
(38)ဂန္႔ဒရံရြာ
(39) ၿဂစ္ေခ်ာင္းေအာက္ရြာ
(40)သစ္သီးပင္အလယ္ၿပင္ရြာ
(41)ေလာင္းဒုံေစတီၿပင္ရြာ
(42)ဟန္စားမရြာ
(43) ငါးခူရေခ်ာင္း၀ရြာ
(44)က်ာေခါင္းေထာင္ရြာ
(45)ေမာင္လံုးဖရြာ
(46)ၾက က္ရိုးၿပင္ရြာ
(47)ငန္းေခ်ာင္းရြာ
(48)ပြင္႔ၿဖဴေခ်ာင္းရြာၾကီး
(49)ပြင္႔ၿဖဴေခ်ာင္းရြာေခ်
(50)ခ်စ္စံဖရြာ
(51)ေနပူခံရြာသစ္
(52)ေနပူခံ ရြာေဟာင္း
(53)ေမာင္ႏွမသဲေခ်ာင္းရြာ
(54) ေခ်ာင္းေၿမာက္ရြာ
(55)သလူေခ်ာင္းရြာ
(56) ရြာသစ္ေကရြာ
(57)မဂၤလာၾကီးေက်းရြာ
(58)ေက်ာက္ေလွက ားရြာ
(59)စပ္ခ်ကုန္းရြာ
(60)သဲၿဖဴကၽြန္းရြာ
(61)မင္းက်ိဳးေခ်ာင္းရြာ
(62)ရီဖုန္းၿပင္ရြာ
(63)ခြဆုံၿပင္ရြာ
(64)သစ္ပုတ္ေခ်ာင္းရြာ
(65)ကင္းေခ်ာင္းရြာ
(66)အတြင္းကင္းေခ်ာင္းရြာ
(67)ကံၿပင္ရြာ
(68)က်ိးကန္းၿဖဴရြာ
(69) ေမွာ္၀င္ရြာ
(70)ၿဂင္းေခ်ာင္းရြာ
(71)လင္းဘားကုန္းရြာ
(72)ေဇာ္မတက္ရြာ
(73) ငါးခူရ ေတာင္ရြာ
(74)ခ်ီးစားရြာ
(75)အေပါက္၀ရြာ
(76)လာလီရြာ
(77)စိန္ပန္းရြာ
(78)တုံးေခ်ာင္းအထက္ရြာ
(79)တုံးေခ်ာင္းေအာက္ရြာ
(80) ကာဒီရြာ
(81)အုန္းူပင္ရင္းရြာ
(82)ဒိုးတန္းရြာ
(83)ကညင္တန္းရြာ
(84)အလယ္သံေက်ာ္ ရြာေဟာင္း
(85)ၾကန္ေခ်ာင္းရြာ
(86)သဂၤနက္ရြာ
(87) ေက်ာင္းေတာင္ရြာ
(88)တပ္ထုိးၿပင္ရြာ
(89)ၿမင္းလြတ္ေခ်ာင္းရြာ
(90)ၿမီေခ်ာင္းရြာ
(91)ေရွာက္ကုိင္းရြာ
(92)ေက်
(94)ေရႊေမာင္ရြာ
(95)အတြင္းၿပင္ရြာ
(96)ၾကံတန္းေခ်ာင္းရြာ
(97) အင္းဒင္ၾကီးရြာ
(98)အင္းဒင္ေခ်ရြာ
(99)သ၀င္ေခ်ာင္းရြာ
(100)ကုိးတန္ေကာက္ရြာေခ်
(101)သ်ိန္ခါလီရြာ
(102)ဒုံးပုိက္ရြာ
(103)ဆင္၀ပ္ရြာ
(104) ေအာင္လွဖ ရြာ
(105) ေဖါက္က်ီေခ်ာင္းရြာ
(106)ေပါက္ေတာၿပင္ရြာ
(107) ကုန္းတန္းရြာ
(108)ပဒင္းရြာ
(109) ေရတြင္းကၽြန္းရြာ
(110)ခ်ရားတန္းရြာ
(111)၀ါးခ်ရြာ
(112)ေညာင္ပင္ၾကီးအထက္ရြာ
(113)ေညာင္ပင္ႀကီးေအာက္ရြာ
(114) ဒါက္ရြာ
(115) လွပုိးေခါင္ရြာ
စုစုေပါင္း ရြာေပါင္း (115)ရြာတုိ႔သည္
အိမ္ေၿခစာရင္းအတိအက်မရဘဲ ကုလားမ်ားမီးရႈိဖ်က္ဆီးျခင္းခံရေသာ ရခုိင္ႏွင္႔ ရခုိင္မ်ိဳးႏြယ္စု၀င္ေက်းရြာမ်ားၿဖစ္ၾကသည္။
ေမာင္ေတာၿမိ႕နယ္မွ (ယခု ဘဂၤလားေဒခ်္႔ႏုိင္ငံ) ဖက္သုိ႔ ေရာက္သြားသည္႔ရခုိင္၊ရခုိင္မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားကုိ အိႏၵိယႏုိင္ငံ ဒုိင္နာခ်္ပူ စစ္ေၿပးဒုကၡသည္စခန္းတြင္ ထားရွိၿပီး ဂ်ပန္ကုိ တုိက္ထုတ္ၿပီးမွ တုိင္းျပည္ ျပန္လည္ေအးၿငိမ္းသည္႔အခါ 1945 ခု ဒုတိယကမၻာစစ္ၾကီးအၿပီးမွသာ တစ္ျဖည္းျဖည္း မိမိတုိ႔ေဒသသုိ႔ ျပန္လည္၀င္ေရာက္လာၾကသည္ဟု သိရပါသည္။
ကုလားကုိ ယုံၾက ၊သနားၾက ၊ ကုလားဆုိင္က ၀ယ္စားၾက ၊ကုလားေရာင္းေသာပစၥည္းကုိ ၀ယ္ယူသုံးစြဲၾကမည္ဆုိလွ်င္္ ထုိထက္ဆုိးေသာ အၿဖစ္သုိ႔ ေရာက္ရအုံးမည္ဟု ယုံၾကည္မိပါသည္။
အဘယ္ေၾကာင္႔ဆိုေသာ္ အထက္ပါ(1942 )အေရးအခင္းတြင္ ရခုိင္လူမ်ိဳးမ်ားသာ အသတ္ခံရသည္။ ရခုိ္ိင္ၿပည္ေပ်ာက္မသြားေသး
ပါ။ကုလားမ်ား ၄င္းအခ်ိန္က စီးပါြးေရးအားမေကာင္းေသး ပါ။ ေနာင္ၿဖစ္လာမည္႔ အေရးအခင္းရွိလာလွ်င္ ကုလားမ်ားသည္စီးပြါးေရးအားေကာင္း၊ မီဒီယာအားေကာင္း၊စည္းရုံးအားေကာင္း၊ ႏုိင္ငံတကာအကူအညီအားေကာင္းလာေသာေၾကာင္႔ ျမန္မာတုိင္းရင္းသားႏွင္႔ ရခုိင္မ်ားမစည္းရုံးေသာ္၄င္း၊ ႏုိင္ငံေတာ္က တိက်ခုိင္လုံေသာ လုံးၿခဳံေသာ အစီအမံမ်ား မခ်မွတ္ႏုိင္ေသာ္၄င္း ရခုိင္ၿပည္ပါ ေပ်ာက္သြားႏုိင္သည္႔ အေျခအေနသုိ႔ ေရာက္သြားႏုိ င္ေၾကာင္း သခၤန္းစာယူႏုိင္ေစရန္ ရွာေဖြတင္ၿပလုိက္ရပါသည္။
ကိုးကား
၁။ရခိုင္နဲ႔ ကုလားအထိကရုဏ္းမ်ား
၂။သမိုင္းထဲက မြတ္ဆလင္မ်ား
၃။မာရယုရင္ခြင္
 |
| journalist in Maungdaw where the 45 Hindu corpses buried (တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္႐ုံး) |
ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း ေမာင္ေတာေဒသမွာ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္ေတြ အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္သတ္ျဖတ္ခံရမႈအေပၚ AI ႏိုင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ အဖဲြ႕ႀကီးရဲ႕ အစီရင္ခံစာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ သူတို႔ သတ္ျဖတ္ခဲ့တာမဟုတ္ေၾကာင္း ARSA ရိုဟင္ဂ်ာအၾကမ္းဖက္အဖဲြ႔က ျပန္လည္ျငင္းဆိုတဲ့ ေၾကညာခ်က္ကို မေန႔ ေသာၾကာေန႔က ထုတ္ျပန္လိုက္ပါတယ္။ AI ကေတာ့ သူတို႔ရဲ႕အစီရင္ခံစာအေပၚ အခိုင္အမာ ရပ္တည္ၿပီး ARSA ရဲ႕တုံ႔ျပန္ခ်က္ဟာ ျမန္မာစစ္တပ္က တုံ႔ျပန္တဲ့ပံုစံအတိုင္း ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။ စံုစမ္းေမးျမန္းထားတဲ့ မအင္ၾကင္းႏိုင္က အျပည့္အစံု တင္ျပေပးထားပါတယ္။
AI လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔ႀကီးကေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ အစီရင္ခံစာအေပၚ အခိုင္အမာရပ္တည္ေၾကာင္းနဲ႔ ARSA အၾကမ္းဖက္အဖဲြ႔ရဲ႕ အခုလို ျငင္းဆို တုံ႔ျပန္ခ်က္ဟာ ျမန္မာစစ္တပ္လိုပဲ တဖက္သတ္ျငင္းဆိုတဲ့ ပံုစံမ်ဳိးျဖစ္ေနေၾကာင္း AI အစီရင္ခံစာကို ျပဳစုေရးသားခဲ့သူတဦးျဖစ္တဲ့ Matthew Wells က ဗီြအိုေအကိုေျပာပါတယ္။
“ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ဟိႏၵဴ အမ်ဳိးသား၊ အမ်ဳိးသမီးနဲ႔ကေလးေတြ သတ္ျဖတ္ခဲ့တဲ့ လုပ္ရပ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဒီကေန႔ ARSA ရဲ႕ ျငင္းဆိုခ်က္ဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ကစၿပီး ေနာက္ပိုင္း ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို ညႇင္းပန္းႏွိပ္စက္သတ္ျဖတ္ခံရမႈကို ျမန္မာ စစ္တပ္က ျငင္းဆိုသလိုမ်ဳိး ပံုစံတူေနတာကို စိတ္မေကာင္းျဖစ္ရပါတယ္။ အခုခ်ိန္မွာ လိုအပ္ေနတာက ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ႏွစ္ဘက္စလံုး က်ဴးလြန္တဲ့ ရာဇ၀တ္ျပစ္မႈေတြအတြက္ တာ၀န္ရွိသူအားလံုးကို တရားစီရင္ၿပီး အျပစ္ေပးအေရးယူႏိုင္ဖို႔ လြတ္လပ္ၿပီး ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရတဲ့ ႏိုင္ငံတကာစံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖဲြ႔ သြားေရာက္ စံုစမ္းခြင့္ေပးဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။”
ဒါေပမယ့္ ေမလ ၂၅ ရက္ေန႔ရက္စဲြနဲ႔ ARSA အၾကမ္းဖက္အဖဲြ႔ ေခါင္းေဆာင္ Ata Ullah က လက္မွတ္ေရးထိုးၿပီး သူတို႔ရဲ႕ twitter အေကာင့္မွာ ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ေၾကညာခ်က္ထဲမွာေတာ့ AI အစီရင္ခံစာပါအခ်က္ေတြဟာ မွန္ကန္မႈမရွိတဲ့ စြပ္စဲြခ်က္ေတြသာျဖစ္တယ္လို႔ ေဖၚျပထားပါတယ္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို တိုက္ခိုက္မႈမရွိတဲ့ ဟိႏၵဴေတြကို ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြက သတ္ျဖတ္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စဲြခ်က္မ်ဳိးဟာ က်ဳိးေၾကာင္း ခိုင္လံုမႈမရွိဘူးလို႔လည္း အဲဒီေၾကညာခ်က္မွာေဖၚျပထားပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ ARSA အေပၚ စြပ္စဲြခ်က္ေတြ မွန္ကန္ေၾကာင္း သက္ေသျပဖို႔ AI အဖဲြ႔အေနနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ မ်က္ျမင္သက္ေသေတြ၊ အေထာက္အထား၊ အခ်က္အလက္ေတြကို ႏိုင္ငံတကာ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖဲြ႔ေတြဆီကိုလည္း တင္ျပခြင့္ေပးသင့္ေၾကာင္း ေၾကညာခ်က္က ဆိုပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ARSA ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ျမန္မာစစ္တပ္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ရခိုင္အစြန္းေရာက္ေတြပဲျဖစ္ျဖစ္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စဲြခ်က္ေတြကို စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔အတြက္ လြတ္လပ္ၿပီး ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရတဲ့ ႏိုင္ငံတကာစံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖဲြ႔ေတြကို သူတို႔ဘက္က ေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ အၿမဲတမ္းအဆင္သင့္ရွိေနေၾကာင္းလည္း ေရးသားထားပါတယ္။
Matthew Wells ဟာ AI အစီရင္ခံစာအတြက္ သူကိုယ္တိုင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ျမန္မာ ႏွစ္ႏိုင္ငံလံုးကို သြားေရာက္ၿပီး မ်က္ျမင္သက္ေသေတြကို ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခဲ့တာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ARSA ႐ိုဟင္ဂ်ာအၾကမ္းဖက္အဖဲြ႔ကိုေရာ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခြင့္ရခဲ့ပါသလားဆိုတဲ့ ဗီြအိုေအရဲ႕ အေမးကိုေတာ့ သူကအခုလို တုံ႔ျပန္ခဲ့ပါတယ္။
“ARSA အဖဲြ႔နဲ႔ တိုက္႐ိုက္ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းႏိုင္ဖို႔ က်ေနာ္တို႔ အႀကိမ္မ်ားစြာႀကိဳးပမ္းခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုခ်ိန္ထိ က်ေနာ္တို႔ကို တုံ႔ျပန္ ေျဖဆိုျခင္း မရွိေသးပါဘူး။ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြကိုလည္း သူတို႔ဆီ တိုက္႐ိုက္ပို႔ေပးဖို႔ အဆင့္သင့္ရွိေနပါတယ္။ ျမန္မာနဲ႔ ဘဂၤလား ေဒ့ရွ္ ႏွစ္ဘက္လံုးမွာရွိတဲ့ က်ေနာ္တို႔ ျပဳစုခဲ့တဲ့အခ်က္အလက္ေတြအရ ခေမာင္းဆိပ္ရြာကို၀င္ၿပီး၀ိုင္းတာ၊ ဟိႏၵဴေတြကို အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္တာ၊ အမ်ဳိးသမီးေတြကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ ျပန္ေပးဆဲြသြားတာ စတဲ့ျပစ္မႈက်ဴးလြန္မႈေတြမွာ ARSA တိုက္ခိုက္ေရးသမားေတြမွာ တာ၀န္ရွိေနတယ္ဆိုတာ ရွင္းရွင္းလင္းလင္းေဖၚျပေနတာပါ။”
ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔က ေမာင္ေတာေဒသမွာရွိတဲ့ လံုၿခံဳေရးစခန္းေတြကို ARSA ႐ိုဟင္ဂ်ာအၾကမ္းဖက္အဖဲြ႔ ၀င္ေရာက္ တိုက္ခိုက္ၿပီးေနာက္ အဲဒီေန႔မွာပဲ ခေမာင္းဆိပ္ဆိုတဲ့ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္အမ်ားစု ေနထိုင္တဲ့ရြာကို ၀င္ေရာက္ၿပီး အမ်ဳိးသား၊ အမ်ဳိးသမီးနဲ႔ ကေလး စုစုေပါင္း ၁၀၀ နီးပါးကို အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္သတ္ျဖတ္ခဲ့တယ္လို႔ AI အဖဲြ႔ရဲ႕ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖၚျပထားတာပါ။ ဒီအတြက္လည္း ရာနဲ႔ခ်ီတဲ့ မ်က္ျမင္သက္ေသေတြကို ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခဲ့ေၾကာင္း အစီရင္ခံစာက ဆိုပါတယ္။ အခုလို AI အဖဲြ႔ႀကီးရဲ႕ အစီရင္ခံစာ ေဖၚထုတ္ ခ်က္ကို ႀကိဳဆိုေၾကာင္း တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္႐ံုးကလည္း ေမလ ၂၄ ရက္ေန႔ရက္စဲြနဲ႔ ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ခဲ့သလို ျမန္မာ အစိုးရပိုင္ သတင္းဌာနေတြမွာလည္း AI အစီရင္ခံစာ သတင္းေတြကို အက်ယ္တ၀င့္ ေဖၚျပခဲ့ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ AI အဖဲြ႔ရဲ႕ အျမင္ဘယ္လိုရွိပါသလဲလို႔ Matthew Wells ကိုေမးၾကည့္ပါတယ္။
“ဟိႏၵဴေတြ အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္သတ္ျဖတ္ခံရမႈ AI ရဲ႕အစီရင္ခံစာအေပၚ ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြဘက္က တုံ႔ျပန္ခ်က္ဟာ လံုး၀ မ႐ိုးသား ပါဘူး။ အဓိကအခ်က္ကေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း ၀င္ေရာက္စံုစမ္းခြင့္ကို ျမန္မာအာဏာပို္င္ေတြက ပိတ္ပင္ထားခဲ့တာပါ။ အဲဒါ ေၾကာင့္လည္း ဟိႏၵဴေတြ အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္သတ္ခံရမႈကို စံုစမ္းစစ္ေဆးရာမွာ က်ေနာ္တို႔ အလြန္ကို ခက္ခဲခဲ့ပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းမွာ ဘာေတြျဖစ္ခဲ့သလဲဆိုတဲ့ အျဖစ္အပ်က္အားလံုးအတြက္ အမွန္တရားကို အာဏာပိုင္ေတြဘက္ကလိုလားတယ္ဆိုရင္ သူတို႔အေနနဲ႔ AI အပါအ၀င္ ကုလသမဂၢ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖဲြ႔ စတဲ့ လြတ္လပ္တဲ့စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖဲြ႔ေတြကို ၀င္ေရာက္ခြင့္ ျပဳရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ျမန္မာစစ္တပ္အပါအ၀င္ အျခားသူေတြ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ ျပစ္မႈအားလံုးအတြက္ က်ေနာ္တို႔ကို လြတ္လြတ္ လပ္လပ္ စံုစမ္းစစ္ေဆးခြင့္ျပဳရမွာပါ။ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ ဖိႏွိပ္မႈဟာ လူသားမ်ဳိးႏြယ္အေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ျပစ္မႈ ေျမာက္တယ္ဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ သိပါတယ္။”
၂၀၁၇ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လေနာက္ပိုင္း ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ျမန္မာလံုၿခံဳေရးတပ္ေတြရဲ႕ အင္အားသံုးနယ္ေျမရွင္းလင္းမွဳေၾကာင့္ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ကို ထြက္ေျပးလာတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ ၇ သိန္းနီးပါးရွိခဲ့တာပါ။ ဒီအေျခအေနကို လူမ်ဳိးစုအလိုက္ ရွင္းလင္း ဖယ္ရွားမႈအျဖစ္ ကုလသမဂၢက ေခၚေ၀ၚခဲ့ေပမယ့္ ျမန္မာအစိုးရကေတာ့ ျငင္းဆိုထားသလို ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ သတ္ျဖတ္မႈ၊ အတင္းအဓမၼ ျပဳက်င့္မႈ စတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ စခန္းေတြမွာရွိေနတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ ထြက္ဆိုခ်က္ေတြကိုလည္း ျငင္းပယ္ထားပါတယ္။
အင္ၾကင္းႏိုင္ / ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
https://burmese.voanews.com
 |
| အာရကန္ရိုဟင္ဂ်ာကယ္တင္ေရးတပ္ ARSA အဖြဲ႕ဝင္ေတြကို ေတြ႕ရစဥ္/ Photo Courtesy: Amnesty International |
ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း ဘူးသီးေတာင္နဲ႔ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာ မႏွစ္က အၾကမ္းဖက္ ပဋိပကၡေတြ ျဖစ္ပြား ခဲ့စဥ္အတြင္း ရိုဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ စစ္ေသြးၾကြေတြက ဟိႏၵဴေက်းရြာေတြကို တိုက္ခိုက္ခဲ့ၿပီး၊ ကေလးသူငယ္ေတြ အပါအဝင္ လူေပါင္း ၉၉ ဦးကို အစုလိုက္အျပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္ခဲ့တယ္လို႔ AI ေခၚ ႏိုင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္း ခ်မ္းသာခြင့္ အဖြဲ႕က ဒီကေန႔ အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္ပါတယ္။
အာရကန္ ရိုဟင္ဂ်ာကယ္တင္ေရးတပ္ ARSA လို႔ အမည္ေပးထားတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ စစ္ေသြးၾကြအဖြဲ႔ဝင္ေတြဟာ အစိုးရ နယ္ျခားေစာင့္ ရဲကင္းစခန္း ၃ဝ ေက်ာ္ကို တၿပိဳင္နက္ ၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္ခဲ့တဲ့ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔ မွာပဲ၊ အေနာက္ခေမာင္းဆိတ္၊ ရဲေဘာ္က်နဲ႔ ၿမိဳ႕သူႀကီးေက်းရြာေတြကို တိုက္ခိုက္ခဲ့ၿပီး ဟိႏၵဴဘာသာဝင္ေတြကို အျပစ္ေပးသတ္ျဖတ္တဲ့ ပံုစံနဲ႔ အစုလုိက္အျပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္ခဲ့တာလို႔ အစီအရင္ခံစာမွာ အေသးစိတ္ေဖာ္ျပ ထားပါတယ္။
ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂ဝ၁၇ စက္တင္ဘာလမွာ သတင္းေထာက္ေတြကို ျမန္မာ့တပ္မေတာ္က ေခၚေဆာင္ၿပီး အစုလိုက္ အျပံဳလိုက္ ျမွဳပ္ႏွံထားတဲ့ ဟိႏၵဴအေလာင္းေတြကို ျပသခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ARSA အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕က သူတို႔ လက္ခ်က္ မဟုတ္ေၾကာင္း အဲဒီအခ်ိန္က ျငင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ႏိုင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႕ရဲ႕ စံုစမ္းစစ္ေဆးခ်က္အသစ္ေတြအရ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ ေျမာက္ပိုင္း၊ ခေမာင္းဆိပ္ေက်းရြာမွာ ကေလးငယ္ေတြ အမ်ားစုပါဝင္တဲ့ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္ ၅၃ ဦး အစုလိုက္အျပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရတယ္ဆိုတာ အတည္ျပဳႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ARSA အဖြဲ႔ဝင္ေတြ အေနနဲ႔ ဟိႏၵဴကေလး၊ အမ်ိဳးသမီးနဲ႔ အမ်ိဳးသားေတြကို ရြာအျပင္ထုတ္ ရက္ရက္စက္စက္ မသတ္ျဖတ္ခင္ ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ ၿခိမ္းေျခာက္ခဲ့ေၾကာင္း၊ အမ်ိဳးသားေတြကို သတ္ၿပီး အမ်ိဳးသမီးတခ်ိဳ႕ကို အတင္း ၾကပ္ အစၥလာမ္ဘာသာကို ကူးေျပာင္းခိုင္းၿပီး ေခၚေဆာင္သြားေၾကာင္းလည္း အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
ဒါ့ျပင္ အဲဒီ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔မွာပဲ၊ ခေမာင္းဆိပ္ရြာအနီးက ရဲေဘာ္က်ရြာမွာလည္း ဟိႏၵဴ အမ်ိဳးသား၊ အမ်ိဳးသမီးနဲ႔ ကေလးငယ္ စုစုေပါင္း ၄၆ ေယာက္ ေပ်ာက္ဆံုးသြားခဲ့ပါတယ္။ ေဒသခံ ဟိႏၵဴေတြကေတာ့ အဲဒီေပ်ာက္ဆံုးသြားသူေတြကို ARSA အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕က သတ္ျဖတ္လိုက္ၿပီလို႔ ယံုၾကည္ေနၾကတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။
ေလာေလာဆယ္ ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ျပႆနာနဲ႕ပတ္သက္ျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ ျပစ္တင္ေ၀ဖန္မႈ ဖိအားေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရျပီး ဒီဖိအားေတြဟာ ARSA အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕ရဲ႕ လုပ္ရပ္ေတြကို ပံ့ပိုးေပးေနသလို မျဖစ္ဖို႔ အေရးၾကီးေၾကာင္း ေျပာဆိုထားပါတယ္။
ျမန္မာ့အေရးေလ့လာသူ ေဒးဗစ္မက္သီဆန္ကေတာ့ အခု ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ AI အဖြဲ႕ရဲ႕ အစီရင္ခံစာဟာ၊ ျမန္မာအေနနဲ႔ ရခိုင္ျပႆနာအေပၚ လြတ္လပ္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ ေဆာင္ရြက္ခြင့္ျပဳဖို႔ တြန္းအားတရပ္ ျဖစ္သင့္ပါတယ္၊ လူသားခ်င္းစာနာကူညီေရးအဖြဲ႕ေတြ၊ သုေတသီေတြနဲ႔ သတင္းေထာက္ေတြကို ၀င္ခြင့္မျပဳႏိုင္ ဘဲျဖစ္ေနရင္၊ ႏိုင္ငံတကာအျမင္မွာ ယံုၾကည္မႈကင္းမဲ့စရာ ဆက္ျဖစ္ေနဦးမွာပါလို႔ ေျပာဆိုပါတယ္။
RFA Burmese
https://www.rfa.org/burmese
 |
| ရခိုင္ ေမာင္ေတာေဒသေရာက္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး Taro Kono (၀ဲမွယာ- ေဒါက္တာေအာင္ထြန္းသက္၊ Taro Kono၊ ၀န္ႀကီး ေဒါက္တာဝင္းျမတ္ေအး) |
မီးေလာင္ခံထားရတဲ့ မြတ္စလင္ရြာေတြရဲ႕ အေျခအေနဟာ အေတာ္ေလးကို ဆိုးရြားေၾကာင္း မေန႔ စေနေန႔က ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာေဒသဘက္ကို သြားေရာက္ၾကည့္ရွဳခဲ့တဲ့ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး Taro Kono ကေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ မတူညီတဲ့ အသိုင္းအ၀ိုင္းႏွစ္ခုၾကား ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ အတူယွဥ္တဲြေနထိုင္ႏိုင္ဖို႔ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံက အကူအညီေတြ အေျမာက္အမ်ားေပးသြားမွာျဖစ္ေၾကာင္း Taro Kono က မြတ္စလင္ရြာသားေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံုရာမွာ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
မအင္ၾကင္းႏိုင္က အျပည့္အစံုကို ဆက္ၿပီးေျပာျပမွာပါ။
၂၀၁၇ခုနွစ္ ၾသဂုတ္လေနာက္ပိုင္း ဘူးသီးေတာင္-ေမာင္ေတာနယ္ေျမတေလ်ာက္ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ နယ္ေျမရွင္းလင္းမႈျဖစ္စဥ္အတြင္း မီးရွဳိ႕ဖ်က္စီးခံထားရတဲ့ မြတ္စလင္ရြာေတြထဲက ပန္းေတာျပင္ေက်းရြာအုပ္စု မွာ ျမန္မာအစိုးရအစီအစဥ္နဲ႔ ေနအိမ္ေတြ ျပန္ၿပီးေဆာက္လုပ္ေနတဲ့ အေျခအေနေတြကို Mr. Kono ဦးေဆာင္တဲ့ ဂ်ပန္အစိုးရကိုယ္စားလွယ္အဖဲြ႔က ဇန္န၀ါရီလ ၁၃ ရက္ေန႔က သြားေရာက္ၾကည့္ရွဳ႕ခဲ့တာပါ။ ဒါဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းအေျခအေနေတြကို သြားေရာက္ၾကည့္ရွဳခြင့္ရတဲ့ ပထမဆံုး ႏိုင္ငံတကာ အဆင့္ျမင့္ေခါင္းေဆာင္တဦးရဲ႕ ခရီးစဥ္လည္းျဖစ္ပါတယ္။
သူရဲ႕ မ်က္ျမင္ေတြ႕ရွိခ်က္ေတြအရ မီးေလာင္ခံထားရတဲ့ အေျခအေနေတြဟာ အေတာ္ေလးကို ဆိုးရြားေၾကာင္း ပန္းေတာျပင္ရြာ မွာ သတင္းေထာက္ေတြကို ဂ်ပန္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Taro Kono က အခုလိုေျပာပါတယ္။
"က်ေနာ္ျမင္ခဲ့ရတဲ့ မီးေလာင္ခံထားရတဲ့ ရြာေတြ၊ အိမ္ေတြ ရဲ႕ အေျခအေနဟာ ေၾကာက္စရာ ေကာင္းပါတယ္။ မတူညီတဲ့ အသိုင္းအ၀ိုင္းႏွစ္ခုၾကား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးအတြက္ ဂ်ပန္အစိုးရအေနနဲ႕ အစြမ္းကုန္ အကူအညီေတြေပးသြားမွာပါ။"
ဒါအျပင္ ျပန္လာတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြ သူတို႔ရဲ႕ ဘ၀ေတြျပန္ၿပီးတည္ေဆာက္ရာမွာ အကူအညီေတြေပးဖို႔ အမ်ားႀကီးလိုအပ္ေနေၾကာင္း ဂ်ပန္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးကေျပာပါတယ္။ ပန္းေတာျပင္ရြာမွာ ရိုဟင္ဂ်ာမြတ္ စလင္ဦးေရ ၁၀၀၀ ေလာက္အတြက္ အစိုးရက အိမ္ေတြ ျပန္ၿပီး ေဆာက္လုပ္ေပးေနတာျဖစ္ပါတယ္။
Mr. Kono ဟာ မြတ္စလင္ရြာသားေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံုၿပီးေမးျမန္းမႈေတြလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ရြာအႀကီးအကဲတဦးကေတာ့သူတို႔ အိမ္ေတြ ဘယ္လို မီးရွဳိ႕ဖ်က္ဆီးခံရသလဲဆိုတာကို ေျပာျပခဲ့သလို အခု ျပန္ၿပီးတည္ေဆာက္ေနတဲ့ အေျခအေနေတြကိုလည္း ရွင္းျပခဲ့ပါတယ္။
ဂ်ပန္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးကလည္း ကိုးကြယ္ရာဘာသာမတူညီတဲ့ အသိုင္းအ၀ိုင္းေတြၾကား အတူတကြ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာယွဥ္တဲြေနထိုင္ႏိုင္ေရး ဂ်ပန္ႏိုင္ငံဘက္က အကူအညီေတြေပးသြားမွာျဖစ္တယ္လို႔ ရြာသားေတြကို ျပန္လည္ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
ေမာင္ေတာခရီးစဥ္အတြင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္စပ္ကေန ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လာမယ့္ လမ္းေၾကာင္းနဲ႔ သူတို႔ကို လက္ခံမယ့္ စခန္းေတြ ကို Mr. Kono နဲ႕အဖဲြ႔ သြားေရာက္ၾကည့္ရွဳခဲ့ပါတယ္။ အတူလိုက္ပါသြားတဲ့ လူမႈကယ္ဆယ္ေရးနဲ႔ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ၀န္ႀကီး ေဒါက္တာ၀င္းျမတ္ေအးကလည္း ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး အစီအစဥ္ေတြကို ဂ်ပန္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးကို ရွင္းျပခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ ေတာင္ၿပိဳလက္၀ဲရွိ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္-ျမန္မာ ခ်စ္ၾကည္ေရးတံတားကို Mr. Kono သြားေရာက္ၾကည့္ရွဳခဲ့ပါတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္က ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လာမယ့္အစီအစဥ္ကို လာမယ့္ ဇန္န၀ါရီလ ၂၃ ရက္ေန႔မွာ စတင္မွာျဖစ္ပါတယ္။
ဒုကၡသည္ေတြ လံုၿခံဳစြာေနရပ္ျပန္ႏိုင္ေရး ဂ်ပန္အစိုးရဘက္ကလိုလားေၾကာင္း ဂ်ပန္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Taro Kono က ေသာၾကာေန႔က ေနျပည္ေတာ္မွာ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ပူးတဲြျပဳလုပ္တဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပဲြအတြင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြအတြက္ လူသားခ်င္းစာနာမႈအကူအညီေတြေပးဖို႔ ဂ်ပန္အစိုးရက အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္း၂၀ လ်ာထားၿပီး ဂ်ပန္လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ ခြင့္ျပဳခ်က္ရဖို႔ ေစာင့္ဆိုင္းေနေၾကာင္း Mr. Kono ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံခရီးစဥ္မစတင္ခင္ တိုက်ဳိၿမိဳ႕မွာ သတင္းေထာက္ေတြကို ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ကနဦးအစအေနနဲ႔ ေနရပ္ျပန္လာမယ့္ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြအတြက္ ဂ်ပန္အစိုးရဘက္က အေရးေပၚအကူအညီ အေမရိကန္ေဒၚလာ သံုးသန္း ေပးအပ္မွာျဖစ္တယ္လို႔ သူရဲ႕ သံုးရက္ၾကာ ျမန္မာႏိုင္ငံခရီးစဥ္အတြင္း Taro Kono က ကတိေပးေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
ဂ်ပန္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဟာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးမင္းေအာင္လႈိင္တို႔နဲ႔ သီးျခားစီေတြ႕ဆံုရမွာ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီကခ်မွတ္ထားတဲ့ကုလသမဂၢအဖဲြ႔၀င္ႏိုင္ငံေတြအေနနဲ႔ ေျမာက္ကိုးရီယားအလုပ္သမားေတြကို လက္မခံဖို႔ အခ်က္အပါအ၀င္ ေျမာက္ကိုရီးယားအေပၚ အေရးယူတဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံ အေနနဲ႔ ဆက္လက္လိုက္နာဖို႔ တိုက္တြန္းေဆြးေႏြးခဲ့ေၾကာင္း ဂ်ပန္သတင္းေတြမွာ ေရးသားထားပါတယ္။
မေန႔ စေနေန႔က ျမန္မာႏိုင္ငံခရီးစဥ္ၿပီးဆံုးၿပီးေနာက္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဟာ အာရပ္ေစာ္ဘြားမ်ားျပည္ေထာင္စုကို ဆက္လက္ထြက္ခြာၿပီး ႏိုင္ငံတကာ စြမ္းအင္ေအဂ်င္စီ အစည္းအေ၀းကိုတက္ေရာက္မွာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္မွာေတာ့ ကေနဒါ ႏိုင္ငံ Vancouver မွာက်င္းပမယ့္ ေျမာက္ကိုရီးယားရဲ႕ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္နဲ႔ ဒံုးက်ည္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈအႏၱရာယ္ကို တုန္႔ျပန္ဖို႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ ကေနဒါႏွစ္ႏိုင္ငံ ပူးတဲြေဆြးေႏြးပဲြကို Mr. Kono ကိုတက္ေရာက္မွာျဖစ္ပါတယ္။
အင္ၾကင္းႏိုင္ / ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
https://burmese.voanews.com
ရခိုင္ေဂဇက္၊ ဒီဇင္ဘာ ၂၇
ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းေဒသျဖစ္သည့္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ တရိန္းေက်းရြာတြင္ ယေန႔ ဒီဇင္ဘာလ ၂၇ ရက္ေန႔ နံနက္ ၈ နာရီခြဲအခ်ိန္ခန္႔က ၿမိဳတိုင္းရင္းသားတစ္ဦးအား လယ္ကြင္းျပင္တြင္ ဓါးခုတ္ဒဏ္ရာမ်ားျဖင့္ ေသဆံုးေနေၾကာင္းကို တရိန္းေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးထံမွ သိရသည္။
ေသဆံုးသူမွာ တရိန္းေက်းရြာတြင္ ေနထိုင္ေသာ ၿမိဳတိုင္ရင္းသား ဦးေလာင္းေပ်ာင္ အသက္ (၄၅) ႏွစ္ျဖစ္ၿပီး ဒီဇင္ဘာလ ၂၆ ရက္ေန႔ ညေန ၅ နာရီခန္႔အခ်ိန္တြင္ ငါးရွာသြားရာမွ တစ္ေယာက္ တည္းျပန္လာစဥ္ လယ္ကြင္း စပါးပင္ၾကား၌ အၾကမ္းဖက္သတ္ျဖတ္ျခင္းဟု ယူဆရေသာ ဓါးဒဏ္ရာမ်ားျဖင့္ ေသဆံုးေနခဲ့သည္ကို ေတြ႕ခဲ့ရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
“အၾကမ္းဖက္ခံရတဲ့ ဓါးဒဏ္ရာေတြနဲ႔ ေသဆံုးတာဟုတ္ပါတယ္။ မေန႔က အေဖာ္ ၁၈ ေယာက္နဲ႔ ငါးရွာသြားတာပါ။ ဦးေလာင္းေပ်ာင္က တစ္ေယာက္တည္း အေစာႀကီးျပန္လာေတာ့ အေဖာ္ပါလာတဲ့သူေတြ ကမသိလိုက္ၾကပါဘူး။ ဒီေန႔ မနက္ ၈နာရီ္ခြဲေလာက္မွာ ၿမိဳမိေခ်ာင္းကုလားရြာ အနီးလယ္ကြင္းလမ္းမွာ သူရဲ႕ ခႏၶာေပၚ ဓါးဒဏ္ရာေတြနဲ႔ ေသဆံုးေနတာကို ရြာသားေတြေတြ႔ရိွခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။”ဟု တရိန္းေက်းရြာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးအိမ္စိုးေမာင္က ရခိုင္ေဂဇက္သို႔ေျပာသည္။
ရြာသို႔ျပန္လည္ေရာက္႐ွိမလာပဲေပ်ာက္ဆံုးေနသူ ဦးေလာင္းေပ်ာင္အား ႐ြာသားမ်ားမွ လိုက္လံ ႐ွာေဖြၾကရာ မွ ယေန႔နံနက္ပိုင္းက ၿမိဳမိေခ်ာင္းကုလားရြာ အနီးလယ္ကြင္းစပါးပင္ၾကား၌ ဓါးဒဏ္ရာမ်ားျဖင့္ ေသဆံုးေနသည္ကို႐ြာသားမ်ားက ေတြ႔႐ွိခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။
၎အၾကမ္းဖက္သတ္ျဖတ္မႈေၾကာင့္ ဦးေလာင္းေပ်ာင္မွာ လည္လီး ဓါးဒဏ္ရာတစ္ခ်က္၊ ရင္ဖက္ေပၚတြင္ ဓါးဒဏ္ရာ တစ္ခ်က္၊ (ဝဲ၊ယာ) လက္ၾကားတြင္ ဓါးဒဏ္ရာတစ္ခ်က္၊ လက္မာင္းႏွင့္ ဦးေခါင္းတို႔တြင္လည္း ဓါးဒဏ္ရာမ်ားျဖင့္ ေသဆံုးေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း တရိန္းေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးက ဆိုသည္။
အဆိုပါအၾကမ္းဖက္သတ္ျဖတ္ခံရမႈႏွင့္ပတ္သတ္ၿပီး တရားခံမွာ မည္သူမည္ဝါျဖစ္သည္ကို မ်က္ျမင္သက္ ေသမရိွသျဖင့္ အၾကမ္းဖက္ၿပဳလုပ္သြားသည့္ တရားခံမွာ အဖြဲ႔(သို႔မဟုတ္)တစ္ဦးတည္း ျဖစ္သည္ကို လတ္တေလာမွာ သက္ဆိုင္ရာဌာနဆိုင္ရာမ်ားမွ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနေၾကာင္း သိရသည္။
ဖိုးခြားေလး
Rakhine Gazette
https://www.facebook.com/RakhineGazetteJournal/
