ဦးပိန္တံတား ေရွးေဟာင္း အေမြအႏွစ္ စာရင္းက ပယ္ဖ်က္ခံရေတာ့မလား

ဦးပိန္တံတား ထိန္းသိမ္းေရး ေငြေၾကးမလံုေလာက္ဟု ဆိုသည္ (ဓာတ္ပံု – ေတဇလိႈင္ / ဧရာဝတီ)

အမရပူရ ေတာင္သမန္အင္းရွိ ကမၻာေက်ာ္ ဦးပိန္တံတားဟာ မူလေရွးလက္ရာ နည္းပါလာတဲ့အျပင္ ထိန္းသိမ္းဖုိ႔ ေငြေၾကးမတတ္ႏုိင္ေတာ့တဲ့အတြက္ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္ ထိန္းသိမ္းမႈ စာရင္းက ပယ္ဖ်က္ဖုိ႔ ရွိေနေၾကာင္း သိရပါတယ္။

သက္တမ္း ၁၆၄ ႏွစ္ ရွိၿပီျဖစ္တဲ့ ဦးပိန္တံတားႀကီးကုိ ေထာက္ခံထားတဲ့ တုိင္လုံးႀကီးေတြဟာ အခုအခါ ေအာက္ေျခေတြ ေဆြးေျမ့လာေနၿပီျဖစ္ၿပီး အစားထုိးလဲလွယ္ဖုိ႔ ေငြေၾကး မလုံေလာက္တဲ့အျပင္ မူလေရွးေဟာင္း လက္ရာေတြလည္း နည္းပါးလာၿပီ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ယဥ္ေက်းမႈ ၀န္ႀကီးဌာနအေနနဲ႔ ဆက္လက္ ထိန္းသိမ္းဖုိ႔ဆုိတာ မလြယ္ကူေတာ့ဘူးလုိ႔ သိရပါတယ္။

“(ယဥ္ေက်းမႈ) ၀န္ႀကီး ဦးေအးျမင့္ၾကဴက တံတားႀကီးက ျပဳျပင္ေနရတဲ့အတြက္ အဓိပၸါယ္ အႏွစ္သာရ မရွိေတာ့ဘူး၊ မူလသစ္လုံးေတြက နည္းလာၿပီ၊ ေနာက္ၿပီး ထိန္းသိမ္းဖုိ႔ ေငြမတတ္ႏုိင္္ေတာ့ဘူး။ အဲဒီအတြက္ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္ ထိန္းသိမ္းေရး စာရင္းက ပယ္ဖ်က္ဖုိ႔ ေျပာလာတာပါ” လုိ႔ ယဥ္ေက်းမႈ ၀န္ႀကီးဌာနက အရာရွိတဦးက ဆုိပါတယ္။

ဦးပိန္တံတားဟာ ကမၻာလွည့္ခရီးသြား အမ်ားဆုံး လာေရာက္ၾကည့္ရႈၾကသလုိ၊ ႏုိင္ငံျခားသားမ်ား မသြားမျဖစ္ သြားေရာက္ၾကတာေၾကာင့္ ကမၻာလွည့္ ခရီးသြားလုပ္ငန္းအတြက္ ၀င္ေငြအမ်ားဆုံး ရွာေဖြေပးေနတဲ့ ေနရာတခုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

အစုိးရသစ္လက္ထက္ ေရွးေဟာင္း အေမြအႏွစ္ သမုိင္း၀င္ေနရာတခ်ဳိ႕ကုိ တုိင္းေဒသႀကီး အစုိးရမ်ားလက္သုိ႔ လႊဲအပ္ လ်က္ရွိရာ မႏၲေလးတုိင္းေဒသႀကီး အစုိးရကလည္း ဦးပိန္တံတားကုိ လႊဲေျပာင္းရယူဖုိ႔ ႀကိဳးစားလ်က္ရွိပါတယ္။

မႏၲေလးတုိင္းေဒသႀကီး အစုိးရ လက္ထဲ ဦးပိန္တံတားကုိ ထိန္းသိမ္းဖုိ႔ လႊဲအပ္လုိက္မယ္ ဆုိရင္လည္း ေရွးေဟာင္းဆုိင္ရာ ထိန္းသိမ္းေရး နည္းပညာ၊ လူအင္အား၊ ထိန္းသိမ္းႏုိင္မႈ စြမ္းရည္ေတြ လုိအပ္တာေၾကာင့္ ပုိမုိ ပ်က္စီးသြားမွာကုိလည္း ယဥ္ေက်းမႈ ၀န္ႀကီးဌာနက တာ၀န္ရွိသူေတြက စုိးရိမ္ေနတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။

စေလရုပ္စုံေက်ာင္း၊ ဦးပိန္တံတား၊ အင္း၀ေဒသမွာရွိတဲ့ ဗားကရာေက်ာင္းတုိက္၊ မယ္ႏုအုတ္ေက်ာင္းလုိ ဗိသုကာလက္ရာ အရ တန္ဖုိးရွိတဲ့ ေရွးေဟာင္း အေမြအႏွစ္ေတြကုိ အမ်ဳိးသားယဥ္ေက်းမႈ ျပယုဂ္အျဖစ္ ျပည္ေထာင္စု အစုိးရ ယဥ္ေက်းမႈ ၀န္ႀကီးဌာနကသာ ဆက္လက္ ထိန္းသိမ္းသင့္တယ္လုိ႔ အဆုိပါ အရာရွိက ဆက္လက္ေျပာပါတယ္။

သက္တမ္း ၁၆၄ ႏွစ္ရွိၿပီျဖစ္တဲ့ ဦးပိန္တံတားဟာ တမုိင္နီးပါးရွည္လ်ားတဲ့ သစ္သားတံတားျဖစ္ၿပီး တုိင္လုံးေပါင္း ၉၈၄ တုိင္နဲ႔ စတင္ေဆာက္လုပ္ခဲ့ေပမယ့္ ခုအခါမွာေတာ့ တုိင္ေပါင္း ၁၀၈၆ နဲ႔ ေထာက္ခံထားပါတယ္။

ေတာင္ၿမိဳ႕လုိ႔ ေခၚတဲ့ အမရပူနဲ႔ ေတာင္သမန္ရြာမ်ားအၾကား ဆက္သြယ္ထားၿပီး လူ၊ စက္ဘီး၊ ေမာ္ေတာ္ဆုိင္ကယ္မ်ား ယေန႔တုိင္ ျဖတ္သန္း အသုံးျပဳလ်က္ရွိပါတယ္။

ေတာင္သမန္အင္းဟာ ဧရာ၀တီျမစ္နဲ႔ ဆက္စပ္ေနတဲ့အတြက္ အရင္က မုိးအခါမွာသာ ေရျပည့္ၿပီး ေဆာင္းနဲ႔ ေႏြမွာေတာ့ ေရအနည္းငယ္သာ ရွိေပမယ့္ စစ္အစုိးရ လက္ထက္မွ စတင္ကာ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္တုိ႔ကုိ ငါးေမြးျမဴခြင့္ ျပဳလုိက္တဲ့ အတြက္ ေႏြ၊ မုိး၊ ေဆာင္း သုံးရာသီလုံး ေရအျပည့္ ျဖစ္သြားခဲ့ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္လည္း တံတားႀကီးကုိ ေထာက္ခံထားတဲ့ သစ္သားကြ်န္းတုိင္မ်ားဟာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္ၾကာ ေရေအာက္မွာ နစ္ျမဳပ္ေနတဲ့အျပင္ ဆုိင္ကယ္မ်ား ေန႔ညမျပတ္ သြားလာေနတဲ့အတြက္ ပုိမုိ ယုိယြင္းလာတာပါ။

အရင္ကေတာ့ ေရက်သြားရင္ တုိင္ေတြကုိ ေရနံသုတ္၊ ျပဳျပင္သင္တ့ဲ့အပုိင္း ျပဳျပင္မႈေတြ လုပ္ႏုိင္ခဲ့ေပမယ့္ ေနာက္ပုိင္းမွာ ေရအၿမဲျမဳပ္ေနတဲ့အတြက္ ကြ်န္းတုိင္ေတြဟာ ေဆြးေျမ့လာျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာျပည္ဟာ ကြ်န္း၊ ပ်ဥ္းကတုိး စတဲ့ သစ္ႀကီး၀ါးႀကီးေတြ ေပါမ်ားၿပီး ႏုိင္ငံျခားကုိ သစ္လုံးလုိက္ပုိ႔ေနေပမယ့္ ဦးပိန္ တံတားက ေဆြးေျမ့လာေနတဲ့ ကြ်န္းတုိင္လုံးႀကီးေတြကုိ အစားထုိးဖုိ႔ေတာ့ အခုအခ်ိန္မွာ ခဲယဥ္းေနတယ္လုိ႔ ယဥ္ေက်းမႈ၀န္ႀကီးဌာန ဒု၀န္ႀကီး ဦးသန္းေဆြက ေျပာပါတယ္။

“နန္းေတာ္တုိင္ႀကီးေတြကုိ ယူေဆာက္တာဆုိေတာ့ အရင္လုိမ်ဳိး တုိင္လုံးအရြယ္အစားရဖုိ႔ မလြယ္သလုိ သစ္ေတာဌာနက ေပးႏုိင္ဦးမွေလ။ သစ္လုံးေသးေသးနဲ႔ အစားထုိးရင္လည္း ၾကည့္မေကာင္းဘူး” လုိ႔ သူက ဆုိပါတယ္။

အဲဒီအတြက္ ကြ်န္းသစ္အစား အဂၤေတတုိင္မ်ားနဲ႔ အစားထုိးဖုိ႔ အႀကံျပဳ ေျပာဆုိမႈေတြ ရွိေနေပမယ့္လည္း ကြ်န္းသစ္တံတားဆုိတဲ့ မူလ အဓိပၸါယ္ကေန ေသြဖည္သြားၿပီး အဂၤေတတံတား ျဖစ္သြားမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ မလုပ္သင့္ဘူးလုိ႔ ဒု၀န္ႀကီး ဦးသန္းေဆြက မွတ္ခ်က္ခ်ပါတယ္။

၁၈၄၉ ခုႏွစ္ ပုဂံမင္းလက္ထက္မွာ စစ္ကုိင္းနဲ႔ အင္း၀ရွိ နန္းေတာ္ေဟာင္းမွ သစ္မ်ားနွင့္ ၿမိဳ႕စာေရး ေမာင္ပိန္က တည္ေဆာက္ခဲ့တဲ့အတြက္ ဦးပိန္တံတားလုိ႔ အမည္တြင္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

အမရပူရၿမဳိ႕၀န္ ဘုိင္ဆပ္က အာဏာသိမ္းလွ်င္ လြယ္ကူရန္အတြက္ ၿမိဳ႕စာေရး ဦးပိန္အား တည္ေဆာက္ခုိင္းျခင္း ျဖစ္တယ္လုိ႔ ၁၉၅၆ ခုႏွစ္ထုတ္ ယဥ္ေက်းမႈ စာေစာင္မွာ ေရးသားထားပါတယ္။

တံတားတည္ေဆာက္ရာမွာ သံရုိက္ျခင္းမရွိဘဲ သစ္လုံးမ်ားကုိ အေပါက္ေဖာက္ကာ စနစ္တက် တည္ေဆာက္ထားကာ ျမန္မာ့လက္သမား ပညာရပ္ကုိ ျပသျခင္းျဖစ္တဲ့အျပင္ ျမန္မာ့ကြ်န္းသစ္ရဲ႕ ခုိင္ခန္႔မႈ ျပယုဂ္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။

မည္သည့္ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ တည္ေဆာက္ခဲ့ေစကာမူ လက္ရွိအခ်ိန္မွာေတာ့ ကမၻာသိ တံတားႀကီးတစင္းျဖစ္ၿပီး ဒီတံတားႀကီးကုိပဲ မွီခုိၿပီး လုပ္ကုိင္ စားေသာက္ေနသူမ်ား ရွိတဲ့အတြက္ တံတားႀကီး ျပဳျပင္ဖုိ႔ ႏုိင္ငံေတာ္နဲ႔ တျခားေသာ သူမ်ားကလည္း ၀ိုင္း၀န္း ထိန္းသိမ္းသင့္တယ္လုိ႔ ဒု ဝန္ႀကီး ဦးသန္းေဆြက ေျပာပါတယ္။

ေတာင္သမန္းအင္းေဘးမွာရွိတဲ့ ရြာေတြမွာ ဦးပိန္လႉဒါန္းထားတဲ့ တျခားေသာ တံတားငယ္ ၁၁ စင္းကုိလည္း မၾကာေသးမီက ရွာေဖြ ေတြ႔ရွိထားတယ္လုိ႔လည္း သိရပါတယ္။

ဧရာဝတီ

Read More

ပုဂံကိုေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္အျဖစ္တင္သြင္းရန္ ယူနက္စကိုမွျပန္လည္ဖိတ္ေခၚ

Monday, March 24, 2014

ျမန္မာ့ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္ ပုဂံေဒသကို ကမၻာ့ေရွးေဟာင္း အေမြအႏွစ္စာရင္းသို႕ ျပန္လည္ တင္သြင္းရန္ UNESCO က ဖိတ္ ေခၚမႈမ်ားရွိေၾကာင္း ယဥ္ေက်းမႈ ဝန္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ဦးေအးျမင့္ၾကဴက ေျပာသည္။

ပုဂံေဒသကို လြန္ခဲ့ေသာ ၁ဝ ႏွစ္ခန္႕က ကမၻာ့အေမြအႏွစ္စာရင္း သို႕ ပထမဦးဆံုးတင္သြင္းခဲ့ေသာ္ လည္း ႏိုင္ငံအေျခအေနအရေၾကာင့္ လည္းေကာင္း၊ ဗုဒၶအယူအဆအရ ထီးတင္ျခင္းကဲ့သို႕ အလွဴဒါနမ်ား ကိုျပဳလုပ္မႈမ်ားေၾကာင့္လည္းေကာင္း သတ္မွတ္စံႏႈန္း(Criteria) မ်ားႏွင့္ မကိုက္ညီဟုဆိုကာ ပယ္ခ်ခဲ့ေသာ ေၾကာင့္ ကမၻာ့အေမြအႏွစ္စာရင္း သို႕ဆက္လက္မတင္သြင္းႏုိင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

''သူတို႕ေျပာတာကေတာ့ အရင္ကသတ္မွတ္ထားတဲ့ Criteria ေတြကုိပဲ ၾကည့္ခဲ့တဲ့ သေဘာ ေပါ့။ ဒီလူမႈအသိုင္းအဝိုင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာတာေတြကိုထည့္မစဥ္း စားခဲ့ဘူးေပါ့။ ခုေတာ့တခ်ိဳ႕ကလဲ ေျပာတယ္။ဒါေတြကထည့္စဥ္းစား ေပးသင့္တယ္ဆိုတဲ့အတြက္ ဒါေတြ ကိုလဲထည့္စဥ္းစားေပးလာၿပီ။ ဒီ့ အတြက္ ပုဂံကိုလာတင္ပါ။သူတို႕ ျပန္ၿပီး စဥ္းစားေပးပါ့မယ္ဆိုၿပီး ယူနက္စကိုကေျပာထားတာရွိပါ တယ္''ဟု ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ဦးေအးျမင့္ၾကဴက ေျပာသည္။

ျမန္မာ့ဓေလ့ထံုးစံမ်ားအရ ထီးတင္၊ ေဆးသုတ္ျခင္း၊ ေစတီ ေက်ာင္းကန္ျပင္ဆင္ျခင္းမ်ားသည္ လည္း လူေနမႈယဥ္ေက်းမႈအရျဖစ္ ေပၚလာေသာအဖိုးတန္ယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္မ်ားအျဖစ္ သတ္မွတ္ ႏိုင္ေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ပုဂံကို ကမၻာ့အေမြအႏွစ္စာရင္း တင္သြင္းရန္အတြက္ အခ်ိန္ယူရ ဦးမည္ျဖစ္ၿပီး စာရင္းဝင္ႏိုင္ရန္ အတြက္ေသခ်ာေသာျပင္ဆင္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ၿပီးမွသာ ကမၻာ့အေမြအႏွစ္ စာရင္းတင္သြင္းျခင္းကိုေဆာင္ရြက္ သြားမည္ဟုသိရသည္။

လက္ရွိတြင္ ပ်ဴၿမိဳ႕ေဟာင္း သံုးၿမိဳ႕ကို ကမၻာ့အေမြအႏွစ္စာရင္း တင္သြင္းရန္ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိ ၿပီး ဇြန္လတြင္ ကမၻာ့အေမြအႏွစ္ စာရင္းဝင္ မဝင္ကို ယူနက္စကို အစည္းအေဝးဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားမွ တစ္ဆင့္သိရမည္ျဖစ္သည္။

The Union Daily

Read More

ေရႊစည္းခုံေစတီ၀င္းအတြင္း ကားပါကင္ေဆာက္ရန္ ေရွးေဟာင္းေျမနံရံျဖိဳခ်မႈ ရပ္တန္႔ရန္ အရပ္ဖက္အဖြဲ႔ ေတာင္းဆို

Post 15 March 2014

By သီဟ(ျမစ္မခ)

မႏၱေလးတုိင္းေဒသၾကီး ပုဂံေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈျမဳိ႕ေတာ္အတြင္းရွိ သမုိင္း၀င္ေရႊစည္းခုံေစတီေတာ္ၾကီးအား ပတ္လည္ ကာရံထားေသာ ေျမထိန္းနံရံမ်ားအား ကားပါကင္ေဆာက္မည္ဟုဆုိကာ ေရႊစည္းခုံေဂါပကအဖြဲ႔မွ အေရွ႕ေတာင္ေထာင့္ရွိ ေျမထိမ္းနံရံၾကီးအား ျဖဳိခ်ေနျခင္းမွ ရပ္တန္႔ရန္အရပ္ဘက္အဖြဲ႔စည္းျဖစ္သည့္ ပုဂံခ်စ္သူမ်ားအဖြဲ႔မွ ပုဂံေရွးေဟာင္း၀န္ၾကီးဌာနသို႔ ေတာင္းဆိုထားသည္ဟု သိရိွရသည္။
အဆုိပါေျမထိန္းနံရံၾကီးမ်ားမွာ ေစတီေတာ္ၾကီးအား သဘာ၀ေဘးအႏၱရာယ္မ်ားမွ ကာကြယ္ႏုိင္ရန္ ေရွးျမန္မာမင္းမ်ားက ျပဳလုပ္ ထားသည့္ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္မ်ားျဖစ္သည့္အတြက္ ယခုလိုျဖိဳခ်ေနျခင္းမွာ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္မ်ားအား မ်ားစြာပ်က္စီး ထိခုိက္ေသာေၾကာင့္ ရပ္တန္႔ရန္ ေတာင္းဆုိရျခင္းျဖစ္သည္ဟု သိရိွရသည္။
‘ဒီကိစၥက လုံး၀မလုပ္သင့္တဲ့ကိစၥပါ ေရႊစည္းခုံေစတီဆုိတာ အရမ္းေရွးၾကတဲ့ အေမြအႏွစ္ေတြနဲ႔ျပည့္ႏွက္ေနတဲ့ ေနရာပါ ဒါကုိ ဘုရားေဂါပကအဖြဲ႔အေနနဲ႔ ကားပါကင္ေဆာက္ဖုိ႔ ျဖဳိခ်တယ္ဆုိတာ လုံး၀မလုပ္သင့္တဲ့လုပ္ရပ္ပါ ဒါကုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ျပင္းျပင္း ထန္ထန္ ရႈံ႕ခ်ပါတယ္” ဟု ပုဂံခ်စ္သူမ်ားအဖြဲ႔မွ ကုိ၀င္းေမာင္က ေျပာသည္။
ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္မ်ား မေပ်ာက္ပ်က္သြားေစရန္ လႈမႈေရးအဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ အစုိးရအဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွ ထိန္း သိမ္းေစာင့္ ေရွာက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနခ်ိန္တြင္ ေဂါပကအဖြဲ႔အေနျဖင့္ တစ္စုံတရာအေၾကာင္းၾကားခ်င္းမရွိဘဲ လုပ္ေဆာင္ေနခ်င္းမ်ားအား ရပ္တန္႔ေပးေစခ်င္ေၾကာင္းႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ၀န္ၾကီးဌာန ပုဂံဌာနခြဲမွ တာ၀န္ရွိသူမ်ားထံလည္း အေၾကာင္းၾကားထားသည္ဟု ဆိုသည္။
“ဒီကိစၥက အရင္ေဂါပကအဖြဲ႔က လုပ္ထားတဲ့ကိစၥေတြပါ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔က ေဂါပကအဖြဲ႔ထဲေရာက္တာ သိပ္မၾကာ ေသးေတာ့ ခြင့္ျပဳခ်က္ယူထားလား မယူဘူးလားဆုိတာ အတိအက်မေျပႏုိင္ဘူးခင္ဗ် မ်ားေသာအားျဖင့္ေတာ့ ခြင့္ျပဳခ်က္ယူျပီး လုပ္တာ မ်ားပါတယ္” ဟု ေရႊစည္းခုံေဂါပကအဖြဲ႔၀င္ ဦးျမင့္ခ်ဳိက ေျပာသည္။
၄င္းအေနျဖင့္ ေဂါပကအဖြဲ႔၀င္အျဖစ္ ၀င္ေရာက္လုပ္ကုိင္သည္မွာ (၂) လ ၀န္းက်င္ခန္႔သာရွိေသးေၾကာင္း၊ လက္ရွိျဖစ္ေန ေသာကိစၥအား အတိအက်မေျပာႏုိင္ေသာ္လည္း ယခင္လုပ္ကုိင္ခဲ့သမွ်ကိစၥမ်ားမွာ ပုဂံေရွးေဟာင္းယဥ္ ေက်းမႈ ဦးစီးဌာနသုိ႔ ခြင့္ျပဳခ်က္ရမွသာ လုပ္ကုိင္ေလ့ရိွေၾကာင္း ၄င္းကဆုိသည္။
“ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ခြင့္ျပဳခ်က္ယူမယူဆုိတာကုိ အတိအက်ေျပာလုိ႔မရေသးဘူး လက္ရွိလုပ္ကုိင္ေနတာ ေတြကုိေတာ့ ရပ္ခုိင္းထားပါတယ္ ကြင္းဆင္းေဆာင္ရြက္ျပီးမွပဲ အေသခ်ာေျပာႏုိင္ပါလိမ့္မယ္” ဟု ပုဂံေရွး ေဟာင္း၀န္ၾကီးဌာန ဒုတိယ ညြန္ၾကားေရးမွဴး ဦးမ်ဳိးဦးက ေျပာသည္။
လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ လုံျခံဳေရးအဖြဲ႔တစ္ဖြဲ႔ ေစလႊတ္ထားကာ လုပ္ငန္းလုပ္ကုိင္ေနမူမ်ားအား ရပ္တန္႔ခုိင္းထားေၾကာင္း ခြင့္ျပဳခ်က္ ယူ၍လုပ္ေသာ္လည္း ျပင္ပအင္ဂ်င္နီယာမ်ားျဖင့္ လုပ္ကုိင္ခြင့္မရွိဘဲ ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈ အဖြဲ႔အစည္းမွ အင္ဂ်င္နီယာမ်ား ျဖင့္သာ လုပ္ကုိင္ခြင့္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ခြင့္ျပဳခ်က္ယူထားျခင္းမရွိဘဲ လုပ္ကုိင္ေနသည္ဆုိက ဥပေဒအရ အေရးယူေဆာင္ရြက္ သြားမည္ဟု သိရိွရသည္။

Read More

ဆီမီးခုံရြာမွ ရုပ္စုံယြန္းေက်ာင္း ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ရန္ လုိအပ္

Tuesday, March 18, 2014

ျမင္းၿခံ ၊ မတ္ ၁၇
မႏ ၱေလးတိုင္းေဒသႀကီး၊ ျမင္းၿခံၿမဳိ႕နယ္ရိွ ဆီမီးခုံေက်းရြာသည္ ေရွးယခင္ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာအခ်ိန္ကတည္းက တည္ရိွေသာေက်းရြာႀကီးျဖစ္သည္။ ေရွးေဟာင္းရြာႀကီးျဖစ္သည္ႏွင္႔အညီ အႏုပညာလက္ရာ ဘုရားပုထိုး၊ ေက်ာင္းကန္မ်ားလည္း အမ်ားအျပား ရိွၾကသည္။
အႏုပညာလက္ရာေျမာက္ေသာ ဘုရားပုထိုး၊ ေက်ာင္းကန္မ်ားမွ ရုပ္စုံယြန္းေက်ာင္းလည္း ပါ၀င္သည္။ ဆီမီးခုံေက်းရြာရိွ သက္တမ္း (၁၅၂) ႏွစ္ရိွၿပီျဖစ္ေသာ ရုပ္စုံယြန္းေက်ာင္းကို မႏ ၱေလးၿမဳိ႕ရိွ ယြန္းေက်ာင္း ေဆာက္လုပ္အၿပီး ေနာက္တစ္ႏွစ္ ျမန္မာသကၠရာဇ္ (၁၂၂၂) ခုႏွစ္တြင္ ေဆာက္လုပ္ခဲ့သည္။ ေရွးသူေဟာင္းမ်ားမွ ၎ေက်ာင္းႀကီးေဆာက္လုပ္သည့္ခုႏွစ္ကို`ေအာင္ေက်ာ္ခ်မ္းခ်စ္`ဟုလည္းေကာင္း ၊ `အင္ၾကင္းကံေကာ္`ဟု လည္းေကာင္း လကၤာျဖင္႔မွတ္သားထားၾကသည္။
ဆီမီးခုံေက်းရြာမွ ရုပ္စုံေက်ာင္းဆရာေတာ္ႏွင္႔ ေက်းရြာလူႀကီးမ်ားက မႏၱေလးၿမဳိ႕မွ ရုပ္စုံယြန္းေက်ာင္းႏွင္႔ မိမိတို႔ရြာရိွ ရုပ္စုံယြန္းေက်ာင္းတို႔ တူညီၾကသည္ဟု ေျပာၾကားၾကသည္။ ယခုအခါ ဆီမီးခုံေက်းရြာရွိ ရုပ္စုံယြန္းေက်ာင္းသည္ မ်ားစြာပ်က္စီးလွ်က္ရွိသည္ကို ေတြ႔ျမင္ရသည္။
ပ်က္စီး လွ်က္ရိွေသာ ေရွးေဟာင္းအႏုပညာလက္ရာေျမာက္ေသာ ရုပ္စုံယြန္းေက်ာင္းကို ထိန္းသိမ္းျပဳျပင္ရန္ ရုပ္စုံယြန္း ေက်ာင္းဆရာေတာ္မွလည္း ထိန္းသိမ္းေဆာင္ရြက္မည့္ ဒါယကာ၊ ဒါယိကာမ မ်ားအား လိုလားလ်က္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

MOI Webportal Myanmar

Read More

ဦးပိန္တံတား၏ အခန္းေပါင္း ၁၈ ခန္းရွိ တိုင္လုံး မ်ား ဆိုးရြားစြာပ်က္စီးေနၿပီး စိုးရိမ္ဖြယ္ျဖစ္ေန

Monday, March 17, 2014

ေအာက္ေျခမရွိေတာ့ေသာ တံတားတိုင္လုံးအခ်ဳိ႕အနီး ေလွတစ္စင္းေလွာ္ ခတ္ေနသည္ကို ယခုလ ၈ ရက္ကေတြ႕ရစဥ္။ ဓာတ္ပုံ – ၿဖိဳးေ၀ေက်ာ္
ျပည္တြင္းႏွင့္ ကမၻာလွည့္ ခရီးသြားမ်ားအၾကား အထူးထင္ရွားေသာ အမရပူရၿမိဳ႕ရွိ ဦးပိန္ တံတား၏
အခန္းေပါင္း ၁၈ ခန္းရွိ တိုင္လုံးမ်ား မွာ ဆိုးရြားစြာ ပ်က္စီးေနကာ တံတားႀကီး ေရရွည္တည္တံ့ေရး
အတြက္ စိုးရိမ္ဖြယ္ရာ အေျခအေနသို႔ ေရာက္ ရွိေနေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားကေျပာသည္။
လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း ၁၆၀ ခန္႔က ၿမိဳ႕စာေရးဦးပိန္က ကြ်န္းတိုင္ေပါင္း ၁, ၀၀၀ ေက်ာ္ အသုံးျပဳကာ၊
ကမၻာတြင္ အရွည္လ်ားဆုံး သစ္သားတံတားအျဖစ္ ေတာင္သမန္အင္းကို ျဖတ္၍ ေဆာက္လုပ္ခဲ့
ေသာ ဦးပိန္တံတား မွာ ယခုအခါ တိုင္လုံးမ်ားလည္း ေလ်ာ႔နည္းပေပ်ာက္ခဲ့ၿပီျဖစ္ကာ လက္ရွိ
တိုင္လုံးတခ်ဳိ႕မွာ ေအာက္ေျခပိုင္းမရွိေတာ့ဘဲ အႏၲရာယ္ရွိေသာအေျခအေနရွိေနသည္ဟု
ဆိုသည္။
“အခု ဦးပိန္တံတားရဲ႕ၾကံ့ခိုင္မႈက ၿပီးခဲ့တဲ့ငါးႏွစ္တာ ကာလေလာက္နဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္ရင္ပဲ ခ်ဳိ႕ယြင္းခ်က္
ေတြ မ်ားေနပါၿပီ။ သႀကၤန္ကာလလို၊ ရတနာ့ဂူနတ္ပြဲကာလလို ဧည့္လာမ်ား တဲ့အခ်ိန္ေတြမွာ ပြင့္
ပြင့္လင္းလင္းေျပာရ ရင္ အႏၲရာယ္အေတာ္မ်ားပါတယ္။ အခု ကြ်န္ေတာ္တို႔ ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးတာ
မွာ အခန္း ေပါင္း ၁၈ ခန္းက တိုင္လုံးေတြ ပ်က္စီးေနတာ အေျခအေန ေတာ္ေတာ္ဆိုးပါတယ္။
ဒါကို လည္း ဒီလ ၆ ရက္ေန႔ ရက္စြဲနဲ႔ အမရပူရၿမိဳ႕နယ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးဆီကို တင္ျပထားပါတယ္။
သူတို႔က သက္ဆိုင္ရာ တာ၀န္ရွိသူေတြဆီ ဆက္လက္တင္ျပသြားၾကမွာပါ”ဟု အမရပူရၿမိဳ႕
ဆင္စြယ္ပြတ္ ရပ္ကြက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး ဦးၫြန္႔ေ၀က ယခုလ ၈ ရက္တြင္ ေျပာ သည္။
ဦးပိန္တံတားတြင္ အခန္းတစ္ခန္း၌ တိုင္လုံး ႏွစ္လုံးပါ၀င္ေၾကာင္း၊ စေဆာက္စဥ္က တိုင္လုံး
၁,၀၀၀ ေက်ာ္ရွိခဲ့ေသာ္လည္း လက္ရွိတြင္ ၈၉၀ ခန္႔သာ ရွိေတာ့ေၾကာင္း၊ သစ္သားခါးပန္းမ်ား
မေကာင္းသည့္အခန္းမွာ သုံးခန္းရွိေၾကာင္း လည္း ေျပာသည္။
“အမရပူရၿမိဳ႕နယ္က လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ကေတာ့ ကြ်န္ေတာ့္ေဖ့စ္ဘြတ္အေကာင့္ မွာ
ဦးပိန္တံတားကို လာမယ့္ဘ႑ာႏွစ္ထဲမွာ အစိုးရဘတ္ဂ်က္နဲ႔ ျပဳျပင္သြားဖို႔ရွိတယ္လို႔ မွတ္ခ်က္
၀င္ေရးေပးထားပါတယ္။ လက္ရွိမွာေတာ႔ မဟာဂႏၶာ႐ုံေက်ာင္းတိုက္က ဆရာေတာ္ေတြ၊
ေတာင္မင္းႀကီးဘုရား ေဂါပကအဖြဲ႕၀င္ေတြက ပ်က္စီးတာေတြကို ကိုယ့္အင္အားနဲ႔ ကိုယ္
လုပ္ေပးၾကပါတယ္” ဟုလည္း ဦးၫြန္႔ေ၀ က ေျပာသည္။
ဦးပိန္တံတားအနီးရွိ ေတာင္သမန္ ငွက္ေလွ အသင္း ဥကၠ႒ ဦးစိုး၀င္းကမူ ယခုလ ၂ ရက္ေန႔ကပင္
တံတားအခန္း ၁၂၂ ခန္းမွ တိုင္လုံးတစ္လုံးက်ဳိးခဲ့ေၾကာင္း၊ အထက္ ေဖာ္ျပပါ အဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ ငွက္ေလွ
အသင္းမွ အဖြဲ႕၀င္မ်ားပါ၀င္လ်က္ တံတားၾကံ့ခိုင္မႈ မေကာင္းေသာ အပိုင္းတခ်ဳိ႕ကို တပိုင္တႏိုင္
ျပဳျပင္ေပးၾကေၾကာင္း၊ ယခုႏွစ္တြင္ က်ပ္ ဆယ္သိန္းေက်ာ္ဖိုး ရွိၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာ သည္။
“အခု ငွက္ေလွ ၄၇ စီးရွိတာမွာ သႀကၤန္တြင္း လူစည္ခ်ိန္မ်ဳိးဆို လည္ပတ္သူေတြ အႏၲရာယ္
ကင္းေစဖို႔ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ငွက္ေလွခတ္သမားေတြလည္း တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ ပူးေပါင္း ေစာင္႔ၾကည့္
ေပးရပါတယ္။ တခ်ဳိ႕အေပ်ာ္လြန္တဲ့သူေတြက တံတားေပၚမွာ ခုန္ၾက၊ ႏွဲ႔ၾကတာေတြ ရွိေတာ့
အႏၲရာယ္မ်ားလြန္းတယ္။ မႏွစ္ကဆို သႀကၤန္တြင္းမွာ တံတားေပၚက ေျခာက္ေယာက္ ျပဳတ္က်
တယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၁ ကေန အခုထိဆို အေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ိဳးေၾကာင့္ ျပဳတ္က်တဲ့သူက အနည္း
ဆုံး ၁၃ ေယာက္ေလာက္ ရွိပါတယ္။ ျပဳတ္က်ရင္ၿပီဆို အနည္းဆုံး က်ဳိးရင္ က်ဳိး၊ ဒါမွမဟုတ္ရင္
အသက္ဆုံးတာပဲ”ဟု ဦးစိုး၀င္းက ယခုလ ၁၀ ရက္တြင္ တယ္လီဖုန္း ျဖင့္ ေမးျမန္းရာ၌ ေျပာသည္။
ဦးပိန္တံတား အခန္းတခ်ဳိ႕မွာ ၿပီးခဲ႔ေသာ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္ေရတက္ခ်ိန္က ပ်က္စီးေမ်ာပါ ခဲ့ဖူးကာ
ယခုအခါ သစ္သားတံတား၏ အခ်ဳိ႕ အခန္းမ်ားကို ကြန္ကရစ္တိုင္မ်ားျဖင့္ အစားထိုး ထားသည္။
ၿဖိဳးေ၀ေက်ာ္ႏွင့္ လွဳိင္ေက်ာ္စိုး
ျမန္မာတုိင္း(မ္)

Read More

ထိုင္းဘုရင္ေဟာင္း အုတ္ဂူ တူးေဖာ္ေရး မႏၲေလး စည္ပင္ တားျမစ္

လင္းဇင္းကုန္း သုသာန္ရွိ ထုိင္းဘုရင္ေဟာင္း၏ ဂူတူးေဖာ္ရွာေဖြေနသည့္ အေျခအေနကုိေတြ႔ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု – ေတဇလႈိင္ / ဧရာဝတီ)
ရန္ပိုင္
အမရပူရ ေတာင္သမန္ အင္းေစာင္း လင္းဇင္းကုန္း သုသာန္ရွိ ထုိင္းဘုရင့္ အုတ္ဂူ တူးေဖာ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားကုိ မႏၲေလး တိုင္း ေဒသႀကီး စည္ပင္သာယာေရး ေကာ္မတီမွ ရပ္ဆုိင္းရန္ အေၾကာင္း ၾကားလာေၾကာင္း သိရသည္။
ထုိင္းဘုရင္ေဟာင္း ဥတြန္ပုံ အုတ္ဂူ တူးေဖာ္ေနသည့္ ပရ၀ုဏ္ အတြင္းမွ အေဆာက္အအံုမ်ား ဖ်က္သိမ္း ေပးပါရန္ ဆုိသည့္ အေၾကာင္း ၾကားစာကို မႏၲေလးတုိင္း စည္ပင္ သာယာေရးမွ မတ္ ၁၀ ရက္ က ေပးပုိ႔လာေၾကာင္း ထုိင္း ေရွးေဟာင္း သုေတသန တူးေဖာ္ေရး တာ၀န္ခံ မစ္ကီဟတ္က ေျပာသည္။
“စာထဲမွာ အေဆာက္ အအံုမ်ား ဖ်က္ေပးရန္ ဆုိေပမယ့္၊ အမရပူရ ၿမိဳ႕နယ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး ေျပာတာက လုပ္ငန္းေတြပါ ရပ္ဆုိင္းေပးဖုိ႔ ေျပာတယ္၊ သေဘာကေတာ့ ဆက္လက္ ထိန္းသိမ္းခြင့္ မေပးေတာ့တဲ့ ပုံျဖစ္ေနတယ္”ဟု ၎က ဆုိသည္။
ထုိင္း ဘုရင့္ဂူ တူးေဖာ္ေရး လုပ္ငန္းကုိ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလက စတင္ၿပီး မစ္ကီဟတ္ အပါအ၀င္ လြတ္လပ္သည့္ ထုိင္း- ျမန္မာ သမုိင္းႏွင့္ ေရွးေဟာင္း သုေတသန ဆုိင္ရာ ၀ါသနာရွင္မ်ား ပူးေပါင္းၿပီး ေရသဖန္းပြင့္ ခ်စ္ၾကည္ေရး အဖြဲ႔ ဖြဲ႔၍ မႏၲေလးတိုင္း ေဒသႀကီး အစိုးရ အဖြဲ႔ ခြင့္ျပဳခ်က္ျဖင့္ တူးေဖာ္ေနျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
တူးေဖာ္ရာတြင္ အေရွ႕ေျမာက္ဘက္ အရန္ ေစတီတုိင္ အတြင္းမွ အ႐ိုးမ်ား ထည့္ထားသည့္ ၾကာဖူး ပုံသဏၭာန္ မွန္စီ ေရႊခ် သပိတ္ တလုံးႏွင့္ ပန္းခ်ီ ေရးဆြဲထားသည့္ မွန္ခ်ပ္မ်ား ေတြ႔ရၿပီးေနာက္ တူးေဖာ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ား အဆုံးသတ္ ခဲ့ရသည္ဟု မစ္ကီဟတ္က ေျပာဆိုသည္။
ၿပီးခဲ့သည့္ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၇ ရက္က ထုိင္းႏုိင္ငံ ယဥ္ေက်းမႈ ၀န္ႀကီး ဌာနမွ ကုိယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ တဖြဲ႔က အဆုိပါ သဖန္းပြင့္ အဖြဲ႔ ေဆာင္ရြက္မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ လာေရာက္ စစ္ေဆးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။
လက္ရွိ တူးေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ထားမႈ အေျခအေနႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ကြင္းဆင္း သုေတသန တူးေဖာ္မႈ နည္းလမ္းမ်ား အရ စနစ္ တက် ျပဳလုပ္ထားသည္ကို မေတြ႕ရဘဲ ကြင္းဆင္း ေလ့လာ တူးေဖာ္မႈ အစီရင္ခံစာ အားနည္းမႈ ရွိေၾကာင္း၊ ေတြ႔ရွိခ်က္မ်ားကုိ သိပၸံ နည္းက် DNA တုိက္ဆုိင္ စစ္ေဆးၿပီးမွ ရလဒ္ကုိ ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆိုင္ရာ သမိုင္း ျဖစ္စဥ္ ရက္စြဲမ်ားႏွင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံ ဆိုင္ရာ သမိုင္း ျဖစ္စဥ္ ရက္စြဲမ်ား ႏွစ္ဘက္ တိုက္ဆိုင္ သုေတသန ျပဳလုပ္ၿပီး တူညီမႈရွိမွသာ ပထမအဆင့္ လက္ခံႏုိင္မည္ ျဖစ္သည့္အတြက္ လက္ရွိ တူးေဖာ္ေရး လုပ္ငန္း ေဆာင္ ရြက္ ေနေသာ ေရသဖန္းပြင့္ ခ်စ္ၾကည္ေရး အဖြဲ႔မွ သုေတသန ျပဳမႈအား ယာယီအားျဖင့္ လက္မခံႏိုင္ေၾကာင္း ထုိင္းယဥ္ေက်းမႈ ၀န္ႀကီး ဌာနက ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕တြင္ မၾကာေသးခင္က သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲ ျပဳလုပ္၍ ထုတ္ျပန္ ေျပာဆိုသည္။
ထုိင္းယဥ္ေက်းမႈ ၀န္ႀကီး ဌာန၏ သုံးသပ္ ေျပာဆိုခ်က္မ်ား ထြက္ေပၚ လာၿပီးေနာက္ ယခုကဲ့သုိ႔ မႏၲေလးတုိင္း စည္ပင္ သာယာေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ ၀န္ႀကီးဌာန၏ တားျမစ္ခ်က္ ထြက္ေပၚလာျခင္း ျဖစ္သည္။
မႏၲေလး စည္ပင္သာယာေရး သန္႔ရွင္းေရး ဌာနမွ တာ၀န္ရွိသူ တဦးက “သူတုိ႔မွာ တိက်က် တင္ျပတဲ့ အေထာက္အထား ေတြ သက္ဆုိင္ရာကုိ တင္ျပမႈ ညိႇႏႈိင္းမႈ မရွိဘူး၊ အဲဒီအတြက္ က်ေနာ္တုိ႔ သက္ဆုိင္ရာကပဲ ထိန္းသိမ္းဖုိ႔ လုပ္ေဆာင္တာပါ”ဟု ဆုိသည္။
ထုိင္းဘုရင္ဂူကုိ မႏၱေလးတုိင္း ေဒသႀကီး အစုိးရႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ ၀န္ႀကီးဌာန ေရွးေဟာင္း သုေတသနတုိ႔ႏွင့္ ပူးေပါင္းၿပီး လတ္တေလာ ဆက္လက္ ထိန္းသိမ္းသြားမည္ဟု အဆိုပါ တာ၀န္ရွိသူက ေျပာဆုိသည္။
လင္းဇင္းကုန္း သခၤ်ဳိင္းေျမသည္ မႏၲေလးတုိင္း စည္ပင္သာယာ၏ ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္မႈ ဧရိယာ အတြင္းတြင္ ရွိၿပီး ယခုအခါ သခၤ်ဳိင္း ဖ်က္သိမ္း၍ ပန္းၿခံႏွင့္ ေရေပးေရး ဌာနတခု တည္ေဆာက္ ေနေၾကာင္း၊ အမ်ား ထင္ျမင္ယူဆ ေန သကဲ့သို႔ ၿမိဳ႕ကြက္ ႐ိုက္ၿပီး ေျမေနရာ ေရာင္းစားမည္ မဟုတ္ေၾကာင္းလည္း ၎က ဆက္ေျပာသည္။
လက္ရွိ တူးေဖာ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ ေနသည့္ မစ္ကီဟတ္က ထုိင္းဘုရင္ အုတ္ဂူ တူးေဖာ္မႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ထိန္းသိမ္းမႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ ႏုိင္ေရးကုိ ဆက္လက္ ေဆာင္ရြက္သြားမည္ဟု ဧရာ၀တီသုိ႔ ေျပာသည္။
အယုဒၶယ ဘုရင္ေဟာင္း ဥတြန္ပုံ၏ အုတ္ဂူ တူးေဖာ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ျမန္မာ အစုိးရ ယဥ္ေက်းမႈ ၀န္ႀကီးဌာန ေရွးေဟာင္း သုေတသနဌာနက ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ျခင္း မရွိဟုလည္း ၎က ဆိုသည္။
ထိုင္းဘုရင့္ဂူ တူးေဖာ္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ထုိင္းယဥ္ေက်းမႈ ၀န္ႀကီးဌာနက ယခုအခါ ျမန္မာ အစုိးရ ယဥ္ေက်းမႈ ၀န္ႀကီး ဌာနကို ပူးေပါင္းကူညီ ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ လိုလားလ်က္ ရွိေၾကာင္း သိရသည္။
ကုန္းေဘာင္ေခတ္ ၁၇၆၇ ခုႏွစ္တြင္ ဆင္ျဖဴရွင္မင္း လက္ထက္က အယုဒၶယသုိ႔ သြားေရာက္ စစ္ျပဳရာ အဆုိပါ ထုိင္း ဘုရင္ ေဟာင္း မင္းသားႀကီး ဥတြန္ပုံကုိ ရဟန္း၀တ္ျဖင့္ သုံ႔ပန္းအျဖစ္ ဖမ္းဆီး ေခၚေဆာင္ခံခဲ့ရျခင္း ျဖစ္သည္ဟု သမိုင္း မွတ္တမ္း မ်ားတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
Irrawaddy

Read More

ကမၻာ့ယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္ သတ္မွတ္ဖုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံက ႏွစ္ေနရာကို UNESCO ေရြးခ်ယ္

UNESCO ဌာနခ်ဳပ္။

• နားဆင္ရန္

ေဇာ္ဝင္းလိႈင္

07.03.2014

ျမန္မာႏုိင္ငံ ခ်င္းျပည္နယ္အတြင္းက နတ္မားေတာင္နဲ႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ အတြင္းက အင္းေတာ္ႀကီးကန္တုိ႔ကုိ UNESCO အဖြဲ႔က ကမၻာ့ယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္ ေနရာေတြအျဖစ္ သတ္မွတ္ဖုိ႔ ဦးစားေပးအဆင့္ထဲမွာ ထည့္သြင္းလုိက္ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္လုိ႔ ကမၻာ့ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ခံရမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ပထမဆုံး ကမၻာ့ယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ခံရမွာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အျပည့္အစုံကုိေတာ့ ကုိေဇာ္၀င္းလႈိင္က တင္ျပေပးပါမယ္။

ကုလသမဂၢ ပညာ၊ သိပၸံနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈအဖြဲ႔ - UNESCO က ကမၻာ့ယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္အျဖစ္သတ္မွတ္တဲ့အထဲ သဘာ၀ယဥ္ေက်းမႈ၊ ဗိသုကာဆုိင္ရာ ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ သဘာ၀နဲ႔ ဗိသုကာ ႏွစ္ခုေပါင္း ယဥ္ေက်းမႈဆုိၿပီး ၃ မ်ဳိး ၃ စား သတ္မွတ္ေလ့ရွိတဲ့အထဲက သဘာ၀ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ဖုိ႔ ခ်င္းျပည္နယ္နဲ႔ ကခ်င္ျပည္နယ္က ေနရာ ၂ ခုကုိ ဦးစားေပး စဥ္းစားတဲ့အထဲ ထည့္သြင္းလုိက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ အဲဒီ ေနရာ ႏွစ္ခုစလုံးကုိ UNESCOက ကုိယ္စားလွယ္ေတြ အရင္ သြားေရာက္ေလ့လာၿပီးမွ တခုကုိ ကမၻာ့ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္အျဖစ္ သတ္မွတ္မွာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ UNESCO – ရန္ကုန္ရုံး ယဥ္ေက်းမႈဌာနက Program အရာရွိ ေဒါက္တာ ဥမၼာမ်ဳိးက ေျပာပါတယ္။

"အခုကာလမွာေတာ့ က်မတို႔က ဘာလုပ္မလဲဆိုလို႔ရွိရင္ UNESCO က ပညာရွင္ေတြကိုေခၚၿပီး အဲ့ဒီ့ေဒသ ၂ခုကို ဆိုက္ Site Survey ေတြ ဆင္းၾကည့္ပါမယ္။ အဲ့တာက ဒီလကုန္နဲ႔ ေနာက္လ ဧၿပီထဲမွာ လုပ္ျဖစ္မွာပါ။ အဲ့လိုလုပ္ၿပီးေတာ့ သူတို႔က ဒီ Survey ဆင္းၿပီး ၾကည့္လာၿပီးေတာ့မွ ဘယ္ Site ကိုေတာ့ အရင္ဆင္းသင့္တယ္ဆိုတာ သူတို႔သက္ဆိုင္ရာ ဝန္ႀကီးဌာနကို အၾကံညဏ္ေပး မွာပါရွင့္။ ဝန္ႀကီးဌာနကပဲ ဆံုးျဖတ္ရမွာေပါ့။ ဒီကိစၥက ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးနဲ႔ သစ္ေတာေရးရာဝန္ႀကီးဌာန က ဆံုးျဖတ္ရမယ့္ကိစၥပါ။

ေမး။ ။ ဆိုေတာ့ ဒီ Process က ဘယ္အဆင့္ေရာက္ေနၿပီလဲ ဆရာမ။  ဘယ္ေလာက္အထိ ၾကာႏုိင္မလဲခင္ဗ်။

" က်မတို႔က Tentative Lists ေတာ့ တင္ၿပီးသြားၿပီ။ တင္ၿပီးသြားၿပီ ဆိုတဲ့အခါက်ေတာ့ ဘယ္ေလာက္ၾကာမလဲဆိုတာက Mission Associates တခုလံုးကို ေရးရမယ္ဆိုေတာ့ အခ်ိန္ယူရပါလိမ့္မယ္။ ဥပမာ တခုေျပာျပရမယ္ဆိုရင္ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံလို ႏုိင္ငံမွာ နည္းပညာပိုင္းေရာ ေငြေၾကးပိုင္းေရာ ပညာရွင္ေရာ အကုန္ျပည့္စံုတဲ့ ႏုိင္ငံေတာင္မွ ဖူဂ်ီေတာင္ကို တင္တာ ဆယ္ႏွစ္အခ်ိန္ယူပါတယ္ရွင့္။ အဲ့လိုမ်ိဳးပါ။

ဒါေပမဲ့ က်မတို႔က ဒီမွာ အခုခန္႔မွန္းထားတာေပါ့ေနာ္။ သစ္ေတာဝန္ႀကီးဌာနက ခန္႔မွန္းထားတာ ႏွစ္ႏွစ္၊ သံုးႏွစ္အတြင္း ဆိုက္တခုက Nominate လုပ္ႏုိင္ေအာင္ ျပင္ဆင္ေနပါတယ္ရွင့္။"

ျမန္မာႏုိင္ငံက ကမၻာ့ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္အျဖစ္ သတ္မွတ္လုိတဲ့ ေနရာနဲ႔ အေဆာက္အဦးကုိေတြကုိ တင္ျပဖုိ႔ ေနျပည္ေတာ္မွာ ျမန္မာအစုိးရ သက္ဆုိင္ရာ ဌာနအသီးသီးက အရာရွိေတြနဲ႔ UNESCO ကုိယ္စားလွယ္ေတြ မတ္လ ၂၇ နဲ႔ ၂၈ ရက္ေန႔အၾကား ေတြ႔ဆုံ ေဆြးေႏြးၾကၿပီး အခုလုိ ဦးစားေပး အမည္စာရင္း ထြက္လာတာလဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ UNESCOကေန ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္အျဖစ္ ပထမဆုံးအႀကိမ္ သတ္မွတ္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္ရွိတဲ့ တုိင္းျပည္အျဖစ္ UNESCO က သတ္မွတ္ခံရၿပီးရင္ေတာ့ တုိင္းျပည္အတြက္ အက်ဳိးျမတ္ေတြ အမ်ားႀကီး ရႏုိင္တယ္လို႔ ေရွးေဟာင္းသုေတသနဌာန ဒုတိယညြန္ၾကားေရးမွဴး ဦးသန္းေဇာ္ဦးက ေျပာပါတယ္။

"အဲ့ဒီ့ဆုိက္ေတြကို ရလာတဲ့အခါမွာ Regional မွာ Communityအတြက္ အက်ိဳးအျမတ္ေတြ အမ်ားႀကီး ရႏုိင္ပါတယ္။ အခြင့္အလမ္းေတြ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္ေတြကို ထိန္းသိမ္းေဆာင္ရြက္တဲ့အခါမွာ က်ေနာ္တို႔တင္ မဟုတ္ဘူး။ ႏိုင္ငံတကာကေန နည္းပညာ၊ ဘ႑ာေငြေၾကး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ႏုိင္တဲ့ လုပ္ငန္းေတြလည္း ပိုၿပီးေတာ့ မ်ားလာမယ္လို႔ က်ေနာ္ နားလည္မိပါတယ္ခင္ဗ်။"

ျမန္မာႏုိင္ငံကအက်ဳိးအျမတ္ေတြထဲ ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ေတြကုိ ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ဖုိ႔ ေငြေၾကးနဲ႔ နည္းပညာပုိင္းဆုိင္ရာ အေထာက္အပ့ံေတြ ရႏုိင္သလုိ၊ တျခားေနရာေတြနဲ႔ အေတြ႔အႀကံဳ ဖလွယ္တာေတြအျပင္ ကမၻာလွည့္ခရီးသည္ေတြလည္း ပုိၿပီး ေရာက္လာႏုိင္ပါတယ္။

ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ဖုိ႔ သက္ဆုိင္ရာ အစုိးရေတြနဲ႔ UNESCO အဖြဲ႔တုိ႔ ပူးေပါင္း  ေဆာင္ရြက္ၾကတာျဖစ္ေပမယ့္ ဘယ္ႏုိင္ငံက ဘယ္ေနရာကုိ သတ္မွတ္မယ္ဆုိတဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကိုေတာ့ အဖြဲ႔၀င္ ၂၁ ႏုိင္ငံပါတဲ့ World Heritage Committee - ကမၻာ့ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ ေကာ္မီတီက အစည္းေ၀းထုိင္ၿပီး ဆုံးျဖတ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ 

VOA

Read More

ထိုင္းဘုရင့္ေက်ာင္းေဆာင္ေနရာကုိ သမိုင္း၀င္ဥယ်ာဥ္ တည္ေဆာက္ၿပီးပါက မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး အစိုးရအဖဲြ႕ထံ အပ္ႏွံမည္ဟုဆို

ထိုင္းဘုရင့္ေက်ာင္းေဆာင္ေနရာကုိ သမိုင္း၀င္ဥယ်ာဥ္ (Historical Park) အျဖစ္ တည္ေဆာက္ၿပီးပါက ထိုင္းႏိုင္ငံဘက္မွ ပိုင္ဆိုင္မႈတစ္စံုတစ္ရာ ရယူမည္မဟုတ္ဘဲ တုိင္းေဒသႀကီးအစိုးရအဖဲြ႕ထံသို႔သာ အလံုးစံု ျပန္လည္လဲႊအပ္ေပးသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သတင္းရရွိသည္။

ေဒသခံအမ်ားစုမွာ ထိုင္းလူမ်ဳိးမ်ားအား ေျမပိုင္ဆိုင္မႈ တစ္စံုတစ္ရာ ရယူခ်င္သည့္အတြက္ ယခုကဲ့သို႔ သမိုင္း၀င္ဥယ်ာဥ္ေဆာက္ရန္ စီစဥ္ေနျခင္းျဖစ္သည္ဟု အထင္မွားေနၾကသည္။

သုိ႔ေသာ္ ၎တို႔၏ အမွန္တကယ္ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ ယင္းကဲ့သို႔မဟုတ္ဘဲ ေက်ာင္းေဆာင္ေဟာင္း ျပန္ လည္ထိန္းသိမ္းလိုျခင္းရည္ရြယ္ခ်က္သာရွိေၾကာင္း အဆိုပါေက်ာင္းေဆာင္ေဟာင္းကုိ လာေရာက္တူးေဖာ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနသည့္ ေရသဖန္းပြင့္၊ ျမန္မာ-ထိုင္း ခ်စ္ၾကည္ေရးအသင္းဥကၠ႒ မစၥတာ မစ္ကီဟတ္က ေျပာသည္။

၂၀၁၃ ခုႏွစ္အတြင္း စတင္တူးေဖာ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ အမရပူရၿမိဳ႕နယ္၊ ဆင္စြယ္ပြတ္ရပ္ကြက္၊ လင္းဇင္းကုန္းရပ္ကြက္မွ ထိုင္းဘုရင့္ေက်ာင္းေဆာင္ေနရာကုိ သမိုင္း၀င္ဥယ်ာဥ္တစ္ခုအျဖစ္ လာမည့္ ၂ႏွစ္အတြင္း တည္ေဆာက္ရန္ စီစဥ္ေနၿပီး တည္ေဆာက္မႈမ်ား အားလံုးၿပီးစီးပါက အစိုးရအဖဲြ႕ထံ ျပန္ လည္လွဴဒါန္းမည္ဟုဆုိသည္။

““ဥယ်ာဥ္တည္ေဆာက္မႈ အားလံုးၿပီးသြားရင္ အကုန္လံုးဟာ ဒီတိုင္းေဒသႀကီး၊ ျမန္မာအစိုး ရ၊ ျမန္မာျပည္သူေတြရဲ႕ ပိုင္ဆိုင္မႈေအာက္မွာပဲ ရွိမွာပါ။ ဒီေျမကို တစ္လက္မမွ မယူပါဘူး။ အကုန္လွဴပစ္ခဲ့မွာပါ။ အခုျဖစ္ေနတာက ကၽြန္ေတာ္တို႔ကပဲ ေနရာ၀င္လုတဲ့ပံုစံမ်ဳိး ျဖစ္ေနတယ္”” ဟု မစၥတာမစ္ကီဟတ္က ထည့္သြင္းေျပာသည္။

ထိုင္းႏိုင္ငံ ဘုရင့္ဘ႑ာေငြမ်ား၏ ေထာက္ပံ့မႈျဖင့္ ထိုင္းဘတ္ေငြ သန္းတစ္ရာ အသံုးျပဳတည္ေဆာက္ရန္ ရည္ရြယ္ထားသည့္ ယင္းသမိုင္း၀င္ဥယ်ာဥ္ တည္ေဆာက္ရန္ လက္ရွိအခ်ိန္ထိ MCDC ၏ ေထာက္ခံခ်က္တစ္စံုတစ္ရာ မရရွိေသးေပ။ ထို႔ေၾကာင့္ ယင္းဥယ်ာဥ္တည္ေဆာက္ခြင့္ရရန္ သီတဂူဆရာေတာ္ဘုရားႀကီးႏွင့္ သံဃနာယကအဖဲြ႕အစည္းမ်ားသို႔ အကူအညီမ်ား ေတာင္းခံကာ တည္ေဆာက္ခြင့္ရေရး အေထာက္အပံ့ရယူရန္ စီစဥ္ထားေၾကာင္း ၎ကဆိုသည္။

သမိုင္း၀င္ဥယ်ာဥ္ တည္ေဆာက္ၿပီးပါကလည္း ယင္းဥယ်ာဥ္ ေရရွည္ထိန္းသိမ္းႏိုင္မည့္ နည္းစနစ္မ်ားကုိ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ေရွးေဟာင္းသုေတသန ႏွင့္ သက္ဆိုင္သည့္ ဌာနဆိုင္ရာတာ၀န္ရွိသူမ်ားႏွင့္အတူ သံုးႏွစ္ၾကာ ပူးတဲြထိန္းသိမ္းသြားရန္ စီစဥ္ထားေၾကာင္း၊ ယင္းကာလအတြင္းတြင္လည္း ေငြေၾကးတစ္စံုတစ္ရာ ရယူမည္မဟုတ္ဘဲ ထိန္းသိမ္းပံုနည္းစနစ္မ်ားႏွင့္ အကၽြမ္းတ၀င္ျဖစ္သြားပါက ၎တို႔က လံုး၀လဲႊေျပာင္းေပးသြားရန္ စီစဥ္ထားသည္ဟု ေရသဖန္းပြင့္ ျမန္မာ-ထိုင္း ခ်စ္ၾကည္ေရးအသင္းမွ သတင္းရရွိသည္။

ေရသဖန္းပြင့္ ျမန္မာ-ထိုင္း ခ်စ္ၾကည္ေရးအသင္းမွာ ထိုင္းဘုရင့္ေက်ာင္းေဆာင္ (ယခင္ ထိုင္း ဘုရင္ေဟာင္း အုတ္ဂူ) ေနရာအနီးတစ္၀ိုက္ သမိုင္း၀င္ဥယ်ာဥ္တည္ေဆာက္ႏိုင္ရန္ ၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီ MCDC ထံသို႔ ေျမေလးဧကခ်ထားေပးရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့ေသာ္လည္း MCDC မွ ၁ ဒသမ ၀၃ ဧကကိုသာ ခ်ေပးခဲ့ၿပီး မစၥတာမစ္ကီဟတ္ အဖဲြ႕ ေတာင္းဆိုထားသည့္ေနရာတြင္ ကေလးကစားကြင္းတစ္ခု
ေဆာက္လုပ္ရန္ ေျမျပဳျပင္မႈလုပ္ငန္းမ်ား စတင္ျပဳလုပ္ေနၿပီျဖစ္သည္။

Author: ေအးမြန္ရာျပည့္
7Day Daily

Read More

သုဝဏၰဘူမိ ေရွးၿမိဳ႕ေဟာင္းမွ အုတ္ခြက္ ဘုရားမ်ားႏွင့္ ဂဝံ႐ုပ္တုမ်ားေတြ႕ရွိ

ေမာ္လၿမိဳင္၊ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂၂

မြန္ျပည္နယ္ ဘီးလင္းၿမိဳ႕နယ္ ေတာင္ႀကီးေက်း႐ြာႏွင့္ ဝင္းကေက်း႐ြာတို႔တြင္ တူးေဖာ္ေနသည့္ သုဝဏၰဘူမိ ေရွးၿမိဳ႕ေဟာင္းကုန္းမွ အုတ္ခြက္ ဘုရားမ်ားႏွင့္ ဂဝံ႐ုပ္တုမ်ားကို ေတြ႕ရွိခဲ့ရေၾကာင္း ေရွးၿမိဳ႕ေဟာင္း တူးေဖာ္မႈ စီမံကိန္းမွ အလုပ္သမား ေခါင္းေဆာင္ ဦးေက်ာ္ေမာင္က ေျပာၾကားသည္။
“အဓိက ေတြရတာေတာ့ လက္ေရးစင္း အုတ္ခ်ပ္ေတြ ျဖစ္တယ္။ အိုးျခမ္းကြဲေတြလည္း ေတြ႕တယ္။ အိုးျခမ္းကြဲေတြက ေခတ္ တစ္ခတ္ရဲ႕သက္ေသေတြ ျဖစ္တယ္။ ေနာက္ၿပီး ဂဝံ႐ုပ္ႂကြေတြ ေတြ႕တယ္၊ အုတ္ခြက္ဘုရားေတြ ေတြ႕တယ္၊ ဆီမီးခြက္ေတြ ေတြ႕တယ္၊ ဆားခ်က္အိုးကြဲေတြလည္း ေတြ႕တယ္၊ သုဝဏၰဘူမိလို႔ ေျပာဖို႔ကေတာ့ ၿမဳိ႕ေဟာင္းရဲ႕ အခ်က္အလက္ေတြ အမ်ားႀကီး လိုေသးတယ္” ဟု ယဥ္ေက်းမႈဝန္ႀကီးဌာန ေရွးေဟာင္း သုေတသန၊ အမ်ိဳးသားျပတိုက္ႏွင့္ စာၾကည့္တုိက္ ဦးစီးဌာနမွ ဦးစီးအရာရွိ ဦးေက်ာ္ညီညီထက္က ေျပာဆိုသည္။

ၿမိဳ႕ေဟာင္းမ်ား တူးေဖာ္မႈအတြက္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ ၁၇ ရက္ေန႔က ေျမျပင္ ကြင္းဆင္းမႈကို စတင္ခဲ့ၿပီး ေတာင္ႀကီး ေရွးၿမိဳ႕႐ိုးတူးေဖာ္မႈ (WKTG-1) ကို ဇန္နဝါရီလ ၂၂ ရက္ေန႔မွ ၃၁ ရက္ေန႔ထိ တူးေဖာ္ခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ ဇန္နဝါရီလ ၃၀ ရက္ေန႔က တူးေဖာ္ခဲ့သည့္ ဝင္းကတူးေဖာ္မႈကုန္း (WK-7) တြင္ ဂဝံေက်ာက္သားျဖင့္ ထုလုပ္ထားေသာ လိပ္႐ုပ္ပုံ ေက်ာက္တုံးႏွစ္တုံးႏွင့္ ဗုဒၶ႐ုပ္တုပုံ ေက်ာက္တုံး တစ္တုံးကို ေတြ႕ရွိခဲ့ေၾကာင္း ၎ကရွင္းျပသည္။

ယခု ေခတ္သစ္မဟာသိပၸံ ေက်ာင္းလမ္းရွိ ဝင္းကတူးေဖာ္မႈကုန္း (WK-8) ကို တူးေဖာ္မႈ ျပဳလုပ္ေနၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ယင္းတူးေဖာ္မႈမွ စနစ္တစ္က် သြန္းေလာင္းထားေသာ ေျမမီးဖုတ္ အုတ္ခြက္ဘုရား အက်ိဳးအပဲ့မ်ား၊ ဆီမီးခြက္မ်ားႏွင့္ ဆားခ်က္ အိုးျခမ္းကြဲမ်ားကို ေတြ႕ရွိခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း၊ တူးေဖာ္ထားသည့္ အေဆာက္အအုံမ်ားသည္ ဘာသာေရး အေဆာက္အအုံမ်ားဟု ယူဆရေၾကာင္း ဦးစီးအရာရွိ ဦးေက်ာ္ညီညီထက္က ဆက္လက္ေျပာဆိုသည္။

အဆိုပါ ၿမိဳ႕ေဟာင္းမွ ရရွိသည့္ လက္ေရြးစင္ အုတ္ခ်ပ္မ်ားသည္ ဘီစီ ၁ ရာစုႏွစ္မွ အုတ္ခ်ပ္မ်ားျဖစ္ၿပီး ယင္းၿမိဳ႕ေဟာင္းသည္ သုဝဏၰဘူမိ ၿမိဳ႕ေဟာင္းသာ ျဖစ္ႏိုင္သည္ဟု သမိုင္း သုေတသန ဦးစီးဌာနမွ လက္ေထာက္ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး (ၿငိမ္း) ဦးစံဝင္းက မွတ္ခ်က္ျပဳသည္။
“ဝန္ႀကီးဌာနက ၿမိဳ႕ေဟာင္း တူးေဖာ္မႈကို ျပဳလုပ္တယ္။ တကယ္တမ္း ထိန္းသိမ္းဖို႔က ေဒသခံေတြ ပါဖို႔လိုတယ္။ သူတို႔ေတြကို ေရွးေဟာင္း ယဥ္ေက်းမႈရဲ႕ တန္ဖိုးေတြသိေအာင္နဲ႔ ဗဟုသုတေတြရေအာင္ အလုပ္႐ုံ ေဆြးေႏြးပြဲေတြ လုပ္ရမယ္။ အသိပညာေပး စာတမ္းေတြ ေဝေပးရမယ္” ဟု ဦးေက်ာ္ညီညီထက္က ဆိုသည္။

မြန္ျပည္နယ္ေဒသရွိ ေရွးေဟာင္းၿမိဳ႕ အေဆာက္အအံုမ်ား ေလ့လာ သုေတသနျပဳျခင္းႏွင့္ ထိန္းသိမ္းျခင္းအတြက္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရက ယဥ္ေက်းမႈ ဝန္ႀကီးဌာနကို ေငြက်ပ္သိန္း ၂၀၀ ထုတ္ေပးခဲ့ျခင္း ျဖစ္ၿပီး၊ ဘီးလင္းၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ သထုံၿမိဳ႕နယ္တို႔တြင္ ေရွးၿမိဳ႕ေဟာင္းမ်ား တူးေဖာ္ရန္ေနရာ ေလးေနရာႏွင့္ ကြင္းဆင္း သုေတသနလုပ္ငန္း ေဆာင္႐ြက္ရန္ တစ္ေနရာကို ေ႐ြးခ်ယ္ထားေၾကာင္း ယဥ္ေက်းမႈ ဝန္ႀကီးဌာန ေရွးေဟာင္း သုေတသန၊ အမ်ိဳးသားျပတိုက္ႏွင့္ စာၾကည့္တုိက္ ဦးစီးဌာနမွ လက္ေထာက္ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးေက်ာ္မ်ိဳးဝင္းက ေျပာၾကားသည္။

The Voice Weekly

Read More

ေျမာက္ဦးယဥ္ေက်းမူ အေမြႊအႏွစ္ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းေရး က်ပ္သိန္းေပါင္း ၆၇၂၀ ေတာင္းခံ

(နိရဥၥရာ- ၂၁ ေဖေဖၚ၀ါရီ ၂၀၁၄)

၂၀၁၄-၂၀၁၅ ဘ႑ာေရးႏွစ္ အတြက္ ေျမာက္ဦးယဥ္ေက်းမူ အေမြအႏွစ္ကို ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းေရးအတြက္ ရန္ပံုေငြ က်ပ္သိန္းေပါင္း ၆၇၂၀ ေတာင္းခံထားသည္ဟု သိရသည္။

ယဥ္ေက်းမူ၀န္ၾကီးဌာန ဒုတိယ၀န္ၾကီး ဦးသန္းေဆြက ေဖေဖၚ၀ါရီလ ၁၉ ရက္ေန႕က ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀းတြင္ ထိုသို႕ ထုတ္ေဖၚ ေျပာၾကားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

၁၉၉၂-၁၉၉၃ ခုႏွစ္ မွ ၂၀၁၃-၂၀၁၄ ခုႏွစ္ထိ ႏွစ္အလိုက္ ရန္ပံုေငြ သံုးစြဲမူမွာ စုစုေပါင္း က်ပ္ ၆၄၀၇ ဒသမ ၀၃ သိန္းရွိေၾကာင္း၊ ၁၉၉၅ -၁၉၉၆ ဘ႑ာေရးႏွစ္မွ ၂၀၀၄-၂၀၀၅ ခုႏွစ္အထိ ျပည္သူမ်ားထည့္၀င္ေသာ အလွဴေငြ ၆၇၉ ဒသမ ၇၃ ထိရွိေၾကာင္း၊ သို႕အတြက္ က်ပ္သိန္းေပါင္း ၇၀၈၆ ဒသမ ၇၆ သံုးျပီး ျပဳျပင္ခဲ့ေၾကာင္း  ဒု၀န္ၾကီးက ေျပာၾကားသည္။

ယခုအခါ ေျမာက္ဦးယဥ္ေက်းမူ အေမြအႏွစ္ေဒသ ႏွင့္ သု၀႑ဘူမိသထံုေဒသတို႕အား အမ်ိဳးသား ယဥ္ေက်းမူ အေမြအႏွစ္ နယ္ေျမအျဖစ္ သတ္မွတ္ႏိုင္ရန္ စီစဥ္ ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း ဒုတိယ ၀န္ၾကီး ဦးသန္းေဆြက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ယင္းျပင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ ေရွးေဟာင္း ယဥ္ေက်းမႈ ထိန္းသိမ္းရန္မွာ ေဒသခံ ရခိုင္လူမ်ဳိးမ်ားတြင္ အဓိက တာဝန္ ရွိေၾကာင္း အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ ဦးခင္ေအာင္ျမင့္က ေျပာၾကားသည္ဟု ေဖေဖၚ၀ါရီလ ၁၉ ရက္ေန႕က The Voice တြင္ ေဖၚျပသည္။

“ယဥ္ေက်းမွဴ ဝန္ႀကီးဌာနက ခ်ထားေပးတဲ့ ဘတ္ဂ်က္နဲ႔ မဆိုင္ဘူး၊ ဝန္ထမ္းအင္အားနဲ႔လည္း မဆိုင္ဘူး၊ ကိုယ္တိုင္ တာဝန္ရွိတယ္လို႔ ခံယူၿပီး ဝိုင္းဝန္း ထိန္းသိမ္းဖို႔ လိုတာပါ” ဟု အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ ဦးခင္ေအာင္ျမင့္က ဆိုသည္။

ေေေေေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၉ ရက္ေန႔တြင္ ျပဳလုပ္ေသာ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ အစည္းအေဝးတြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ မဲဆႏၵနယ္ အမွတ္ (၂) အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေက်ာ္ေက်ာ္၏ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ ယဥ္ေက်းမႈ နယ္ေျမကို ျပည္ေထာင္စုအစိုးရမွ ျပဳျပင္မြမ္းမံ ထိန္းသိမ္းရန္ အစီအစဥ္ရွိ မရွိႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ေမးျမန္းခ်က္ကို ၎က အထက္ပါအတိုင္း ေျပာၾကားလိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု သတင္းတြင္ ေဖၚျပသည္။

Narinjara

Read More

ဂူဂဲလ္ ေျမပုံေပၚက အိႏၵိယရဲ႕ တပ္ဂ်္ မဟာလ္

Published on Feb 17, 2014

အိႏၵိယက တပ္ဂ်္ မဟာလ္ ဆိုတာ ကမၻာ့ အထင္ကရ အေဆာက္အအံုေတြထဲက တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ အခုေတာ့ အဲဒီကို အင္တာနက္ေပၚကေန သြားၾကည့္လို႔ ရေနပါျပီ။ အိႏၵိယ အစိုးရနဲ႔ ဂူဂဲလ္တို႔ ေပါင္းျပီး အြန္လိုင္းကေန ၃၆၀ ဒီဂရီ Street View ၾကည့္ႏုိင္ဖို႔ လုပ္ေပးထားတာပါ။ သတင္းဗီဒီယိုကုိ ၾကည့္႐ႈႏုိင္ပါတယ္။

Read More

ဘာမီယန္ ေရွးေဟာင္းဗုဒၶ႐ုပ္ပြားေတာ္ႀကီးမ်ား ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းမႈ အာဖဂန္အစိုးရ ရပ္ဆုိင္း

ကဘူးလ္၊ ေဖေဖာ္၀ါရီ-၁၃

တာလီဘန္မ်ား၏ ဖ်က္ဆီးမႈခံခဲ့ရေသာ ေရွးေဟာင္းဗုဒၶ႐ုပ္ပြားေတာ္ႀကီးမ်ားအနက္ တစ္ဆူ၏ေျခေတာ္ တစ္ဖက္ကုိ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ရပ္ရပ္ကတရားမ၀င္ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ရန္ႀကိဳးပမ္းခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ေရွးေဟာင္း ဗုဒၶ႐ုပ္ပြားေတာ္ႀကီးမ်ား တည္ရိွရာနယ္ေျမ၌ လုပ္ေဆာင္ေနသည့္ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းေရး လုပ္ငန္းမ်ားအား အာဖဂန္အစိုးရက ရပ္ဆုိင္းခဲ့ေၾကာင္း ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၂ ရက္သတင္းမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပသည္။

အကယ္၍အဆိုပါ ေရွးေဟာင္းဗုဒၶ႐ုပ္ပြားေတာ္ျမတ္ႀကီးမ်ားအားတရား၀င္ခြင့္ျပဳခ်က္မရွိဘဲ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ ရန္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ပါက႐ုပ္ပြားေတာ္ႀကီးမ်ားတည္ရွိရာ ဘာမီယန္ေတာင္ၾကားေဒသမွာကမၻာ့ေရွးေဟာင္း အေမြအႏွစ္ စာရင္းမွပင္ ဖယ္ရွားခံရႏုိင္ေၾကာင္း သိရသည္။

အာဖဂန္နစၥတန္ႏိုင္ငံ ဘာမီယန္ေတာင္ၾကားေဒသ၌တည္ရွိေသာ
အဆိုပါ ဗုဒၶ႐ုပ္ပြားေတာ္ႀကီးမ်ားကုိ တာလီဘန္ေခါင္းေဆာင္ မူလာမိုဟာမက္အိုမာ၏ အမိန္႔အရ တာလီဘန္မ်ားက၂၀၀၁ ခုႏွစ္အတြင္း
ေဖာက္ခြဲဖ်က္ဆီးခဲ့ၾကသည္။

ယင္းေနာက္ပိုင္းကာလမ်ားတြင္ ဘာမီယန္ ဗုဒၶ႐ုပ္ပြားေတာ္ၾကီးမ်ားအားထြင္းထုထားခဲ့ ရာ ေတာင္ေစာင္းမ်ားကို ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းေရးအတြက္ ဂ်ာမနီႏိုင္ငံႏွင့္ ကုလသမဂၢတို႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကသည္။

သို႔ရာတြင္ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလအတြင္း ဘာမီယန္ဗုဒၶ႐ုပ္ပြားေတာ္ႀကီး မ်ား တည္ရွိရာနယ္ေျမသုိ႔ ယူနက္စကုိကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ လာေရာက္စစ္ေဆးစဥ္ ႐ုပ္ပြားေတာ္ႀကီးတစ္ဆူ ၏ ေျခေတာ္တစ္ဖက္ေနရာကို ျပင္ဆင္ထားသည့္ လကၡဏာမ်ား ေတြ႕ရွိခဲ့ ရၿပီးေနာက္ ျပဳျပင္ ထိန္းသိမ္းေရးလုပ္ငန္းမ်ားအားအာဖဂန္အစိုးရက ရပ္ဆုိင္းခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ကုလသမဂၢ
တာ၀န္ရွိသူတစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

အာဖဂန္နစၥတန္ႏိုင္ငံ ဟာဇရက္ျပည္နယ္ ဘာမီယန္ေတာင္ၾကားေဒသ၌ ေအဒီ ၅၀၇ ခုႏွစ္ႏွင့္ ၅၅၄ ခုႏွစ္အၾကားထုဆစ္ပူေဇာ္ခဲ့ၾကေသာ ဧရာမဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္ၾကီးမ်ားသည္ဂႏၶာရေခတ္အႏု ပညာ၏ ဂႏၴ၀င္ေျမာက္ပံုစံကုိ ကိုယ္စားျပဳရာယင္း႐ုပ္ပြားေတာ္ႀကီးမ်ား အား တာလီဘန္တို႔က ဖ်က္ဆီးခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ တစ္ကမၻာလံုးတုန္လႈပ္ခဲ့ရသည္။

စံေတာ္ခ်ိန္ ေန႔စဥ္သတင္းစာ

Bamiyan Buddha work halted over 'secret rebuilding project'

Any attempt to rebuild statues destroyed by Taliban could lead to the site losing its World Heritage status

• Reuters in Kabul
• theguardian.com, Wednesday 12 February 2014 13.50 EST

The Bamiyan Buddhas were destroyed by the Taliban in 2001. Photograph: Shah Marai/AFP/Getty Images

Afghanistan has halted conservation work at a site once occupied by ancient Buddha statues destroyed by the Taliban because the team involved is suspected of secretly trying to rebuild one of the statue's feet, the United Nations said.
Any attempt to rebuild the statues without official permission could lead to the site losing its World Heritage status.
The Taliban's supreme leader, Mullah Mohammad Omar, decreed in early 2001 that two ancient giant Buddha statues in the valley in Bamiyan province were un-Islamic and ordered they be destroyed. They were blown up with dynamite the next month.
The German wing of the International Council on Monuments and Sites (Icomos) had been working alongside the United Nations in the valley, aiming to reinforce the cliff into which the Buddha statues were carved.
But the work was halted after a team from the UN cultural agency Unesco visited the site in December and found pillars built into the rock which looked suspiciously like feet, according to a Unesco official.
"These pillars are the controversial issue ... Questions were raised concerning their design, that they resembled somehow the feet or the legs," said Unesco's Brendan Cassar.
Cassar said the pillars were never meant to look like part of the original statue and his office was unaware of their design when the work started.
"That should have been cleared not just by us, but the government and potentially the World Heritage Committee."
The Ministry of Culture and Information has ordered that the work be stopped as recommended by Unesco.
The Icomos office in Germany referred Reuters to a statement that said it had acted with the permission of the Afghan authorities for monument conservation.
It also said its work had been stopped by Unesco's head in Kabul who had recommended that it be bulldozed. Icomos described this as "an insulting proposal for a brutal action, which would continue the destructive work of the Taliban".
The destruction of the Bamiyan Buddhas in 2001 shocked the world and drew attention to the hardline rule of the Taliban.
Six months later, the Taliban's al-Qaida allies launched the 11 September attacks on the United States. US-backed Afghan forces ousted the Taliban weeks later.
Since then, there have been proposals for the statues to be rebuilt but the government has yet to settle on a plan.
The government's director of historical monuments said he was in favour of rebuilding the statues if the World Heritage Committee (WHC) approved of a design.
"The WHC has not approved but the government of Afghanistan has requested to rebuild the statue," the director, Abdul Ahad Abassi, told Reuters at his office in Kabul.
"If the WHC accepts this request, then we will proceed."
The controversial work had taken place over two weeks in an eastern niche, where the smaller, 38 metre (124 foot), statue once stood overlooking the valley. Its larger companion, to the west, towered 55 metres (180 feet) over the ancient Silk Route.
Abassi said he hoped the statues could be rebuilt with old fragments.
"We'll put the original pieces in their place and maybe use some fillings for those that have vanished."
http://www.theguardian.com/world/2014/feb/12/bamiyan-buddha-halted-secret-rebuilding

Read More

မႏၲေလး ေရႊနန္းေတာ္ေက်ာင္း ပ်က္စီးမႈ အတိအက် သိရွိႏိုင္ရန္ 3D ႐ိုက္ကူးမည္

မႏၲေလး၊ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၄

သစ္သားထြင္း အႏုပညာ ေရွးေဟာင္းလက္ရာ တစ္ခုျဖစ္သည့္ မႏၲေလးၿမဳိ႕ေတာ္ရွိ ေရႊနန္းေတာ္ေက်ာင္း ေရရွည္ တည္တံ့ေရးအတြက္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ အေျခစိုက္ World Monuments Fund အစီအစဥ္ျဖင့္ ျပဳျပင္မည္ျဖစ္ရာ ပ်က္စီးမႈမ်ား အတိအက် သိရွိႏိုင္ေရးအတြက္ လာမည့္ ဧၿပီလတြင္ ေလဆာ စကင္နာစက္ျဖင့္ 3D ႐ိုက္ယူမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း World Monuments Fund ပ႐ိုဂရမ္ ဒါ႐ိုက္တာ Jeffrey Allen က ေျပာၾကားသည္။

ယင္းသို႔ ႐ိုက္ယူၿပီးပါက ပ်က္စီးေနသည့္ အပိုင္းမ်ား ေတြ႕လာႏိုင္ၿပီး ထိန္းသိမ္းရန္ နည္းလမ္းမ်ား သိရွိမည့္အျပင္ ပုံစံတူ မွတ္တမ္း အျဖစ္လည္း က်န္ရွိမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း အဆိုပါ ေရႊနန္းေတာ္ေက်ာင္း ထိန္းသိမ္းေရး စီမံကိန္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲတြင္ ၎က ထည့္သြင္း ေျပာၾကားသည္။

လက္ရွိတြင္ မီးေဘး အႏၲရာယ္ကာ ကြယ္ေရးႏွင့္ ေရႏုတ္ေျမာင္းမ်ား တူးေဖာ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ား စတင္ေဆာင္႐ြက္ေနေၾကာင္း၊ ျပဳျပင္ ထိန္းသိမ္းေရးမွာ ၁၀ လအတြင္း ၿပီးႏိုင္ေသာ္လည္း ေရွးေဟာင္း သုေတသန၊ အမ်ဳိးသား ျပတိုက္ႏွင့္ စာၾကည့္တိုက္ ဦးစီးဌာန ဝန္ထမ္းမ်ား ပညာရယူႏိုင္ရန္ႏွင့္ အမ်ားျပည္သူ ေလ့လာႏိုင္ေရးအတြက္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ထိ ျပင္ဆင္ ေဆာင္႐ြက္သြားမည္ျဖစ္ကာ ေရေျမာင္း တူးေဖာ္ျခင္းကို စက္တင္ဘာလ အၿပီးေဆာင္႐ြက္သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ၎က ထပ္မံေျပာၾကားသည္။

အေမရိကန္ေဒၚလာ ငါးသိန္းျဖင့္ ျပဳျပင္သြားမည့္ ေရႊနန္းေတာ္ ေက်ာင္းႀကီး တြင္ ပန္းႏြယ္ပန္းခက္ အႏုစိတ္လက္ရာ ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ က်န္ေနေသးၿပီး ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ျပဳျပင္ရန္ လိုအပ္ေနေၾကာင္း၊ တည္ေဆာက္မႈ ကိုယ္ထည္ပိုင္းမွာ ၆၀ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ ေကာင္းေနၿပီး ၄၀ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ ျပင္ဆင္ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ဗိသုကာ ပညာရွင္ တမၸဝတီ ဦးဝင္းေမာင္က ေျပာၾကားသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ကြၽန္းျဖင့္ တည္ေဆာက္ထားသည့္ အေဆာက္အအုံမ်ားကို ေရွးမူမပ်က္ ထိန္းသိမ္းရန္ ရန္ပုံေငြ ထပ္မံတင္ျပထားေၾကာင္း ေရႊနန္းေတာ္ ေက်ာင္းျပဳျပင္ ထိန္းသိမ္းမႈ ေအာင္ျမင္ပါက ရန္ပုံေငြ ရႏိုင္ေၾကာင္းလည္း World Monuments Fund မွ ပ႐ိုဂရမ္ ဒါ႐ိုက္တာ Jeffrey Allen က ေျပာၾကားသည္။

ျမန္မာ-အေမရိကန္ႏိုင္ငံအၾကား ေရႊနန္းေတာ္ ေက်ာင္းျပဳျပင္မႈ မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေရွးေဟာင္း လက္ရာမ်ားကို ႏိုင္ငံျခား ပညာရွင္ျဖင့္ ပထမဦးဆုံး ပူးေပါင္း ျပင္ဆင္ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ယဥ္ေက်းမႈ ဝန္ႀကီးဌာန ဒုတိယဝန္ႀကီး ဦးသန္းေဆြက ေျပာၾကားသည္။

ေရႊနန္းေတာ္ေက်ာင္း ျပဳျပင္ ထိန္းသိမ္းေရး စီမံကိန္း ဖြင့္လွစ္ပြဲကို ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁၄ ရက္ေန႔ မြန္းလြဲ ၃ နာရီက ယင္းေရႊနန္းေတာ္ေက်ာင္းတြင္ က်င္းပခဲ့ၿပီး ယဥ္ေက်းမႈဝန္ႀကီးဌာန ဒုတိယဝန္ႀကီး ဦးသန္းေဆြႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္ သံအမတ္ Derek Mitchell တို႔ တက္ေရာက္ခဲ့သည္။

The Voice Weekly

Read More

မႏၱေလး ေရႊေက်ာင္းေတာ္ ျပဳျပင္ေရး အခမ္းအနားႏွင့္ စတင္

Saturday, February 15, 2014
ေရွးေခတ္မင္းတုန္းမင္းလက္ထက္ သစ္သားပန္းပုနဲ႔ အႏုစိတ္ကႏုတ္ လက္ရာေတြ ရွိရာ မႏၱေလးၿမိဳ႕က သမိုင္း ၀င္ ေရႊနန္းေတာ္ေက်ာင္း ေခၚ ေရႊေက်ာင္းႀကီး ေရွးမူလက္ရာ မပ်က္ ျပဳျပင္ ထိန္းသိမ္းဖို႔အတြက္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ အေမရိကန္သံ႐ံုး၊ ျမန္မာ့ယဥ္ေက်းမႈ ၀န္ႀကီးဌာနနဲ႔ အေမရိကန္အေျခစိုက္ ကမၻာ့ယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္မ်ား ထိန္းသိမ္းေရး NGO အဖြဲ႔တခုျဖစ္တဲ့ World Monuments Fund အဖြဲ႔တို႔ ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္သြားမယ့္ အစီအစဥ္ကို ဒီကေန႔ ဇန္န၀ါရီလ ၁၄ ရက္ေန႔မွာ အခမ္းအနားနဲ႔ စတင္ဖြင့္လွစ္ လိုက္ပါတယ္။

ဒီအစီအစဥ္အရ ေရွးေခတ္ အႏုစိတ္ ပန္းပုလက္ရာေတြနဲ႔ သစ္သားထည္သက္သက္ တည္ေဆာက္ ထားတဲ့ ေရႊေက်ာင္းႀကီး ကို ေရွးလက္ရာမပ်က္ ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ သြားႏိုင္ေအာင္ လာမယ့္ ၂ ႏွစ္တြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံက ေဒသခံ လက္မႈ ပညာရွင္ေတြနဲ႔ အစိုးရပိုင္းက ပညာရွင္ေတြကို အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက ကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္ေတြက နည္းပညာ အကူအညီေတြနဲ႔အတူ သင္တန္းေတြ ေပးအပ္သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။

ဒီအစီအစဥ္ စတင္ဖို႔အတြက္ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနလက္ေအာက္ ယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္မ်ား ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႔ AFCP က အၾကမ္းဖ်င္း ေဒၚလာ ၅ သိန္း ေပးအပ္ခဲ့ၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ ဒီစီမံကိန္းက ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ကြဲျပားတဲ့ ယဥ္ေက်းမႈေတြနဲ႔ ဘာသာတရားေတြကို အေမရိကန္သံ႐ံုးရဲ႕ အေလးထား တန္ဖိုးထားတယ္ဆိုတဲ့အခ်က္ကို ထင္ဟပ္ေစမွာျဖစ္တယ္လို႔ ဒီကေန႔ ထုတ္ျပန္တဲ့ ရန္ကုန္ အေမရိကန္ သံ႐ံုးရဲ႕ ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္ ၾကြယ္၀မႈေတြကို မီးေမွာင္းထိုးျပရာ ေရာက္ၿပီး ဒီ ယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္ေတြထဲမွာ အဓိကက်တဲ့ ေရႊေက်ာင္းႀကီးကို ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္သြားဖို႔ ျမန္မာနဲ႔ အေမရိကန္ ႏွစ္ႏိုင္ငံၾကား ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ခြင့္ရတာဟာ ႏွစ္ႏိုင္ငံ ဆက္ဆံေရးမွာ အေရးပါတဲ့ က႑သစ္ တခု ဖြင့္လစ္ႏိုင္ျခင္း ျဖစ္တယ္လို႔လည္း ဒီကေန႔ ဖြင့္ပြဲအခမ္းအနားမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္ သံအမတ္ႀကီး ဒဲရက္မစ္ခ်ဲလ္ က ေျပာသြားခဲ့ပါတယ္။

မင္းတုန္းမင္းႀကီးလက္ထက္ ကတည္းက စတင္ ေဆာက္လုပ္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာ ဘုရင္ ေနာက္ဆံုးမင္းဆက္ သီေပါလက္ထက္မွာ အၿပီးသတ္ ေဆာက္လုပ္ခဲ့တဲ့ ေရႊေက်ာင္းႀကီးဟာ အခုဆိုရင္ ႏွစ္ေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္ ခဲ့ၿပီျဖစ္ၿပီး ခရီသြား ေန႔စဥ္ ဧည့္သည္ေတြ အမ်ားအျပား လာေရာက္ ၾကည့္႐ႈလည္ပတ္ၾက တဲ့ ေနရာ တခု ျဖစ္ပါတယ္။

VOA

Read More

ေရႊတိဂုံေစတီ ကမၻာ့ အေမြအႏွစ္ စာရင္း၀င္ ျဖစ္ေတာ့မလား

ေရႊတိဂုံ ေစတီႀကီးကို အေရွ႕ဘက္မုခ္ ဗဟန္းဘက္မွ ေတြ႕ျမင္ရစဥ္(ဓာတ္ပုံ – ကုိစုိး)

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ ေရႊတိဂုံေစတီႀကီးကုိ ကမၻာ့ အေမြအႏွစ္ စာရင္း(World Heritage) ထည့္သြင္းႏုိင္ဖုိ႔ အတြက္ ယဥ္ေက်းမႈ၀န္ႀကီးဌာန က စတင္ စီစဥ္ေနပါတယ္။

သက္ဝင္ရွင္သန္ေနဆဲ အေဆာက္အအံု(Living Monument) ျဖစ္တဲ့ ေရႊတိဂုံ ေစတီႀကီးကုိ ကုလသမဂၢ ပညာေရး၊ သိပံၸႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ အဖြဲ႔ (UNESCO)ဆီ ပထမအဆင့္အေနနဲ႔ အဆုိျပဳ စာရင္း(Tentative List) တင္သြင္းမွာျဖစ္ၿပီး ေနာက္ပုိင္းမွာေတာ့ ႏုိင္ငံတကာ စည္းမ်ဥ္း၊ စည္းကမ္းမ်ား အတုိင္း ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္သြားမွာျဖစ္တယ္လုိ႔ ယဥ္ေက်းမႈ ၀န္ႀကီးဌာနက ဆုိပါတယ္။

“အဆုိျပဳစာရင္းတင္ၿပီးရင္ ေလွ်ာက္ခြင့္ရွိသြားၿပီလုိ႔ ဆုိရမွာပါ၊ ေရႊတိဂုံတုိ႔ ပုဂံတုိ႔ဆုိတာ လူသိမ်ားၿပီးသားျဖစ္ေပမယ့္ ကမၻာ့ အေမြ အႏွစ္ စာရင္းသာ၀င္သြားရင္ က်ေနာ္တုိ႔ႏုိင္ငံ ပုံရိပ္ကုိ ပုိတက္သြားမွာပါ”လုိ႔ ေရွးေဟာင္း သုေတသနနဲ႔ အမ်ိဳးသား စာၾကည့္တုိက္ ညြန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္ ဦးေက်ာ္လြင္ဦး က ေျပာပါတယ္။

World Heritage စာရင္းသြင္းခံရဖုိ႔ အတြက္ ႏုိင္ငံတကာ ကြ်မ္းက်င္ပညာရွင္ေတြနဲ႔ စစ္ေဆးရမွာျဖစ္ၿပီး ေရႊတိဂုံဘုရား ၀န္းက်င္ အေဆာက္အအုံ ေဆာက္လုပ္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကန္႔သတ္ထိန္းခ်ဳပ္မႈမ်ားရွိလာႏုိင္တဲ့အျပင္၊ ကမၻာလွည့္ခရီးသြားမ်ား လာေေရာက္ လည္ပတ္မႈကုိလည္း ေလွ်ာ့ခ်ေကာင္း ေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္တယ္လုိ႔လည္း သူက ဆုိပါတယ္။

“အန္ေကာ၀ပ္ဆုိ ကမၻာလွည့္ခရီးသြားက တႏွစ္ကုိ ၇ သန္း ေလာက္ လာတယ္၊ လူေတြေၾကာင့္ ေရွးေဟာင္း အေဆာက္အအုံ ေတြ ထိခုိက္ပ်က္စီးမႈ မရွိရေအာင္ အခုကတည္းက ဧည့္သည္အေရအတြက္ ေလွ်ာ့ခ်ေနၿပီ၊ ဆုိးက်ဳိးနဲ႔ ေကာင္းက်ဳိးကေတာ့ ဒြန္တြဲေန တာ ပါပဲ”လုိ႔ ဦးေက်ာ္လြင္ဦး ဆက္ေျပာပါတယ္။

ကမၻာ့ အေမြအႏွစ္စာရင္း ေလွ်ာက္ထားျခင္း အစီအစဥ္ဟာ အခ်ိန္ကာလအားျဖင့္ ေလးႏွစ္ခန္႔ၾကာႏုိင္ၿပီး ႏုိင္ငံတကာ ပညာရွင္ေတြကုိ ဖိတ္ေခၚစစ္ေဆးရတဲ့ အတြက္ ေငြေၾကး အမ်ားအျပား ကုန္က်ႏုိင္တယ္လုိ႔လည္း သိရပါတယ္။

သမုိင္းတန္ဖိုး ႀကီးမားတဲ့ ေရႊတိဂုံေစတီႀကီးဟာ လက္ရွိအေျခအေနမွာ UNESCO ရဲ႕ စံသတ္မွတ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ကုိက္ညီ ႏုိင္တဲ့အတြက္ World Heritage အျဖစ္ စာရင္း၀င္ဖုိ႔ ရာႏႈန္းျပည့္ ျဖစ္ႏုိင္တယ္လုိ႔လည္း ေရွးေဟာင္း ယဥ္ေက်းမႈဌာန က ယုံၾကည္ေနပါတယ္။

ဘာသာေရး သမုိင္းအရ ေရႊတိဂုံေစတီႀကီးကုိ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၂၆၀၀ ေက်ာ္ ဥကၠလာပ မင္းႀကီး လက္ထက္ မဇိၥ်မ ေဒသ သား တဖုႆ နဲ႔ ဘလႅိက ကုန္သည္ညီေနာင္ က ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားရဲ႕ ဓာတ္ေတာ္မ်ားနဲ႔ သိဂုၤတၱရ ကုန္းေတာ္မွာ တည္ထားခဲ့တယ္လုိ႔ ဆုိေပမယ့္ တခ်ိဳ႕ သမုိင္းပညာရွင္ေတြနဲ႔ ေရွးေဟာင္း သုေတသနပညာရွင္ေတြ ကေတာ့ ၆ ရာစုနဲ႔ ၁၀ ရာစုၾကားမွာ မြန္တုိ႔ တည္ခဲ့ တယ္လုိ႔ သုံးသပ္ၾကပါတယ္။

မြန္ဘုရင္တဦးျဖစ္တဲ့ ဗညားဦး လက္ထက္နဲ႔ ဘုရင္မႀကီး ရွင္ေစာပု လက္ထက္မွာ ဉာဏ္ေတာ္ကုုိ လက္ရွိအေနအထားထက္ ျမႇင့္ၿပီး ျပန္လည္ျပင္ဆင္ခဲ့ပါတယ္။

၁၇၆၈ ခုႏွစ္ ဆင္ျဖဴရွင္မင္း လက္ထက္မွာေတာ့ သဘာ၀ ေဘးအႏၱရာယ္ျဖစ္တဲ့ ေျမငလ်င္ဒဏ္ေၾကာင့္ ထီးေတာ္ ေျမခခဲ့ရတဲ့အတြက္ ထပ္မံျပင္ဆင္ ရပါေသးတယ္။

လက္ရွိမွာေတာ့ ေရႊတိဂုံေစတီေတာ္ႀကီးရဲ႕ အဉာဏ္ေတာ္ အျမင့္ဟာ ေပေပါင္း ၃၆၈ ေပ ရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

အဲဒီ ေရႊတိဂုံ ေစတီေတာ္ႀကီးကုိ ကမၻာ့ အေမြအႏွစ္ျဖစ္ႏုိင္ေအာင္လုိ႔ ပထမဆုံးအႀကိမ္ အဆုိျပဳစာရင္း တင္သြင္းမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္ စစ္ အစုိးရ လက္ထက္မွာ ယဥ္ေက်းမႈဆုိင္ရာ အေမြအႏွစ္မ်ားျဖစ္တဲ့ အင္း၀၊ စစ္ကုိင္း၊ အမရပူရ၊ မင္းကြန္း၊ မႏၲေလး ၿမိဳ႕ေဟာင္းမ်ား၊ မြန္ေရွးေဟာင္းၿမိဳ႕ ပဲခူး ဟံသာ၀တီ၊ ရခုိင္ျပည္ ေျမာက္ဦး ေဒသ၊ ပုဂံေရွးေဟာင္း အေမြအႏွစ္ ေဒသရွိ အေဆာက္အအုံမ်ား၊ ဟန္လင္း၊ ဗိႆႏိုး၊ သေရေခတၱရာ ပ်ဴၿမိဳ႕ သုံးၿမိဳ႕ အပါအ၀င္ အုံတုံ၊ စေလ၊ ပခန္းႀကီး၊ ပခန္းငယ္၊ လယ္ကုိင္း ေက်ာင္းေတာ္ရာ၊ စကု၊ ေရႊေက်ာင္း(မႏၲေလး)တုိ႔မွာရွိတဲ့ သစ္သားဘုန္းႀကီး ေက်ာင္းေတြနဲ႔ သဘာ၀ဆုိင္ရာ အေမြအႏွစ္ အျဖစ္ ျပဒါးလင္းဂူ၊ အင္းေလးကန္ တုိ႔ကုိလည္း ကမၻာ့ အေမြအႏွစ္တင္သြင္းဖုိ႔ UNESCO ကုိ အဆုိျပဳစာရင္း တင္သြင္းခဲ့ပါေသး တယ္။

ပုဂံ ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္ ေဒသကေတာ့ စီမံခန္႔ခြဲမႈ(Management Plan) အားနည္းျခင္း၊ ေရွးေဟာင္းဇုန္ နယ္ နိမိတ္ မ်ား တိတိက်က် မသတ္မွတ္ရေသးျခင္း၊ ေရွးေဟာင္း အေဆာက္အအုံမ်ား ထိန္းသိမ္းျခင္းဆုိင္ရာ ဥပေဒ မျပဌာန္းရေသး သည့္္အတြက္ UNESCO က လုိအပ္ခ်က္မ်ားကုိ ျပန္လည္ျပဳလုပ္ၿပီးမွ တင္သြင္းဖုိ႔ မွတ္ခ်က္ခ်ခဲ့ေပမယ့္ အခုအထိ ျပန္လည္တင္သြင္း ႏုိင္ျခင္းမရွိေသးပါဘူး။

ဒါဟာ စစ္အစိုးရလက္ထက္ ပုဂံေဒသရွိ ေရွးေဟာင္း ေစတီပုထုိး တခ်ိဳ႕ စည္းကမ္းမဲ့ အလြန္အကြ်ံျပဳျပင္ျခင္း ခံရျခင္းနဲ႔လည္း သက္ဆုိင္ႏုိင္ၿပီးေတာ့ အခုအခါမွာ အာနႏၵာ ဘုရားကိုေတာ့ အိႏၵိယႏုိင္ငံ အကူအညီနဲ႔ ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈက စနစ္တက် ျပင္ ဆင္ေနပါတယ္။

အခုႏွစ္လယ္ပုိင္းမွာေတာ့ ပ်ဴၿမိဳ႕ သုံးၿမိဳ႕ျဖစ္တဲ့ ဟန္လင္း၊ ဗိႆႏုိး နဲ႔ သေရေခတၱရာ တို႔ကုိ UNESCO က ကမၻာ့ အေမြအႏွစ္ စာရင္း ထည့္သြင္း မသြင္း ဆုံးျဖတ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ စာရင္းသြင္းခံရင္ေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာ ပထမဆုံး ကမၻာ့ အေမြအႏွစ္ စာရင္း၀င္ျဖစ္လာမွာပါ။

ျမန္မာ့ အိမ္နီးခ်င္း ထုိင္းႏုိင္ငံမွာေတာ့ အယုဒၶယနဲ႔ ဆူခုိထုိင္း ၿမိဳ႕ေဟာင္းမ်ားအျပင္ တျခားေသာ သဘာ၀ဆုိင္ရာ အေမြအႏွစ္ ေန ရာ သုံးခုနဲ႔ လာအုိ ႏုိင္ငံမွာေတာ့ လြမ္ဖရာဘန္ ၿမိဳ႕ေဟာင္းတုိ႔ဟာ ကမၻာ့ အေမြအႏွစ္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳ ခံထားရပါတယ္။

ဧရာ၀တီ

Read More

ပုဂံဘုရားေတြေရႊခ်တဲ့ကိစၥဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေဟာင္းခင္ညြန္ ့ဘာေျပာသလဲ

Read More

ဧရာဝတီ တံတားႀကီး (ပခုကၠဴ) အနီး ေရွးေဟာင္း ျမပုခက္ဘုရားႀကီး ျပဳျပင္ရာမွ ဌာပနာ ပစၥည္းမ်ား ေတြ႔ရွိ

ေညာင္ဦး ဇန္နဝါရီ ၃ဝ

မႏၲေလးတုိင္း ေဒသႀကီး ပုဂံေညာင္ဦးၿမိဳ႕နယ္ နာမည္ေက်ာ္ ဧရာဝတီတံတားႀကီး (ပခုကၠဴ) အနီး လက္ပန္ေျခေပၚရြာ ျမသိန္းတန္ ေျမြဘုရားႀကီးအနီး ျမပုခက္ဘုရားႀကီး ျပဳျပင္ရာမွ ေရွးေဟာင္း

အေမြအႏွစ္ ဌာပနာပစၥည္းမ်ား ေတြ႕ရိွေၾကာင္း သိရသည္။ လက္ပန္ေျခေပၚ ရြာႀကီးသည္ ပုဂံေနျပည္ေတာ္ႀကီးစတင္ တည္ေထာင္စဥ္က ပါဝင္ခဲ့ေသာ ပုဂံ ၁၉ ရြာ၌ တစ္ရြာ အပါအဝင္ျဖစ္သည္။ ''ကြၽန္ေတာ္တို႔ရြာက ပုဂံေခတ္ကတည္းက ရွိခဲ့တဲ့ရြာပါ လယ္ထြန္ရင္း၊ ယာထြန္ရင္း ပ်ဴေခတ္၊ ပုဂံေခတ္ အသံုးအေဆာင္ေတြ ေတြ႕ရွိရတတ္တဲ့ ေဒသပါ'' ဟု လက္ပန္ေျခေပၚ ရြာသားတစ္ဦး က ေျပာသည္။ ျမသိန္းတန္ ေျမြဘုရားႀကီးသည္ စပါးႀကီး ေျမြမ်ားရွိေသာေၾကာင့္ အနယ္နယ္ အရပ္ရပ္မွ ဘုရားဖူးမ်ားႏွင့္ စည္ကားေနေသာ ဘုရားႀကီး ျဖစ္သည္။

ျမပုခက္ဘုရားႀကီးကို ဇန္နဝါရီ၂၅ ရက္က လုပ္အားဒါနျပဳရာမွ ည ၇ နာရီခြဲတြင္ လူငယ္တစ္ဦး ေျမကြၽံက်ခဲ့ရာမွ အလ်ားႏွစ္ေတာင္၊ အနံတစ္ေတာင္ခန္႔ရွိ အုတ္ေသတၱာအတြင္း ျမတ္စြာဘုရား ဗ်ာဒိတ္ေပးေတာ္မူပံုမွ ပရိနိဗၺာန္စံသည့္ ႐ုပ္ပြားေတာ္ အဆူေရ ၆ဝ နီးပါး ေတြ႕ရွိခဲ့ၿပီး အခ်ဳိ႕႐ုပ္ပြားေတာ္မ်ားမွာ ေခတ္ကာလ ေဖာ္ျပရန္ပင္ ခက္ခဲမႈမ်ားရွိသည့္ ႐ုပ္ပြားေတာ္မ်ား ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

Myawady News

Read More

ပ်ဴျမိဳ ့ေဟာင္းေတြကို UNESCO လာေရာက္ၾကည့္ရႈ

BC နွစ္ရာစု ကတည္းက ရွိခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ ပ်ဴျမိဳ ့ေဟာင္းေတြကို ကုလသမဂၢ လက္ေအာက္ခံ ပညာေရး၊ သိပၸံနဲ ့ယဉ္ေက်းမႈအဖြဲ ့UNESCO ရဲ့ အသိအမွတ္ျပု ေရွးေဟာင္း ယဉ္ေက်းမႈ အေမြအနွစ္ စာရင္းဝင္ဖို့ UNESCO တာဝန္ရွိ ပုဂၢိဳလ္ေတြ ျပီးတဲ့အပတ္က ေနာက္ဆံုး အဆင့္ လာေရာက္ စစ္ေဆးသြားပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ နွစ္ေပါင္း နွစ္ေထာင္ေက်ာ္ေလာက္ ကတည္း က ပ်ဴလူမ်ိုးေတြ ေနထိုင္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ ေရႊဘိုခရိုင္ ဝက္လက္ ျမိဳ ့နယ္ထဲက ဟန္လင္း၊ မေကြးတိုင္း ေတာင္တြင္းျကီး ျမိဳ ့နယ္ထဲက ဗိႆနိုး၊ ပဲခူးတိုင္း ျပည္ျမို့နယ္ထဲက သေရခတၱရာ စတဲ့ ပ်ဴေခတ္ ျမိဳ ့ေဟာင္းေတြကို UNESCOက ေရွးေဟာင္း ယဉ္ေက်းမႈ အေမြအနွစ္ အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳဖို့ သံုးသပ္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

UNESCOရဲ့ စံနႈန္း သတ္မွတ္ခ်က္ေတြနဲ့ ကိုက္ညီျပီး ေရွးေဟာင္း အေမြအနွစ္ အျဖစ္ လက္ခံမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ဒီျမိဳ ့ေဟာင္းေတြဟာ ပထမဆံုး ကမၻာ့အဆင့္ ေရွးေဟာင္း ယဉ္ေက်းမႈ အေမြအနွစ္ အျဖစ္ အသိအမွတ္ ျပဳခံရတဲ့ ျမန္မာ့ ယဉ္ေက်းမႈ အေမြအနွစ္ေတြ ျဖစ္လာလိမ့္မယ္လို့ ေရွးေဟာင္း သုေတသနနွင့္ အမ်ိုးသား ျပတိုက္ ဦးစီးဌာန ညွြန္ျကားေရးမႉးခ်ုပ္ ဦးေက်ာ္ဦးလြင္က ေျပာပါတယ္။

အခုလို UNESCOက လာေရာက္ စစ္ေဆးတဲ့ အဆင့္ ေရာက္ေအာင္ ၂၀ဝ၉ ခုနွစ္ကတည္းက ဆက္သြယ္ တင္ျပခဲ့တာ ျဖစ္ျပီး အဲဒီေနာက္ပိုင္းမွာ UNESCO က အျကိမ္ျကိမ္ လာေရာက္ ျကည့္ရႈ စစ္ေဆးခဲ့တယ္လို့ ဆိုပါတယ္။

ေရွးေဟာင္း ယဉ္ေက်းမႈ ကမၻာ့ အေမြအနွစ္ စာရင္းဝင္ျပီလို့ အသိအမွတ္ ျပဳလိုက္ျပီ ဆိုရင္ လာေရာက္ ေလ့လာမယ့္ နိုင္ငံျခားသားေတြ မ်ားျပားလာနိုင္တာမို့ အေျခခံ အေဆာက္အအံုေတြနဲ့ လမ္းပန္း ဆက္သြယ္ေရး အတြက္လည္း အခုကတည္းက စတင္ ျပင္ဆင္ေနျပီလို့ ေရွးေဟာင္း သုေတသနနဲ ့အမ်ိဳးသား ျပတိုက္ ဦးစီးဌာန ညြန္ျကားေရးမႉးခ်ုပ္ ဦးေက်ာ္ဦးလြင္က ဘီဘီစီကို ေျပာပါတယ္။

ဘီဘီစီ (ျမန္မာပုိင္း)

လြန္ခဲ့တဲ့ နွစ္ေပါင္းနွစ္ေထာင္ေက်ာ္က ပ်ူလူမ်ိုးေတြ ေနထိုင္ခဲ့တဲ့ ပ်ူျမို့ေဟာင္းေတြ

Read More