လူမဆန္တဲ့ျပစ္မႈေတြ စစ္တပ္က်ဴးလြန္လို႔ AI စြပ္စြဲ


နယ္ျခားေစာင့္တပ္မ်ားကိုေတြ႔ရစဥ္ (၂၀၁၂)
တနလၤာေန႔က ထုတ္ျပန္တဲ့ Amnesty International – AI အဖြဲ႔က အစီရင္ခံစာတေစာင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့တာမွာ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္းက ပဋိပကၡေတြကို ေျဖရွင္းရာမွာ ျမန္မာစစ္တပ္ဟာ ႐ိုဟင္ဂ်ာမြတ္ဆလင္ေတြအေပၚ ပစ္မွာတ္ထားၿပီး စနစ္တက်နဲ႔ အႀကီးအက်ယ္ တိုက္ခိုက္မႈေတြနဲ႔ လူသားမဆန္တဲ့ျပစ္မႈေတြ က်ဴးလြန္တယ္လို႔ ေရးသားေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒီအစီရင္ခံစာကို AI အဖြဲ႔က ေအာက္တုိဘာ လကေန ဒီဒီဘာအထိ ၃ လအတြင္းမွာ ဒုကၡသည္ေတြ၊ မ်က္ျမင္သက္ေသေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံု ေမးျမန္းမႈ ၃၅ ခုကို အေျခခံၿပီး ေရးသားခဲ့ၿပီး လူေတြ႔ အင္တာဗ်ဴးေတြကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံ၊ ေကာ့ဇ္ ဘဇားနယ္ထဲမွာ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခဲ့ ေၾကာင္း အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ တျခား ပုဂၢိဳလ္ေတြ အေနနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေနသူေတြ၊ လူ႔အခြင့္ အေရးဆုိ္င္ရာဝန္ထမ္းေတြ၊ စာနယ္ဇင္းသမားေတြနဲ႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ေခါင္းေဆာင္ ေတြကိုလည္း ေမးျမန္းခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းမခြာညိဳက ေျပာျပမွာပါ။

တနလၤာေန႔က ထုတ္ျပန္တဲ့ Amnesty International အဖြဲ႔က အစီရင္ခံစာ

အဓိကအင္တာဗ်ဴးေတြကိုေတာ့ အစိုးရက ကန္႔သတ္ပိတ္ပင္ထားတဲ့အတြက္ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း ကိုယ္တုိင္ဝင္ေရာက္ခြင့္မရလို႔ ႏိုင္ငံ ျပင္ပကေန တယ္လီဖုန္းနဲ႔ ေမးျမန္းခဲ့ေၾကာင္း AI အဖြဲ႔က အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈ ႐ွိေနတယ္ ဆုိတဲ့ ေျပာၾကားခ်က္ေတြကို ျမန္မာအစိုးရက ျငင္းဆိုေနတယ္လို႔ အစီရင္ခံစာေရးသားသူ Amnesty International အဖဲြ႔က သုေတသီ Laura Haigh ကခုလို ေျပာပါတယ္။

“အေျခအေနပိုဆိုးေအာင္၊ တင္းမာမႈေတြပိုဆိုေအာင္ ႏို္င္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းက လုပ္ေနတယ္လုိ႔ ျမန္မာအစိုးရက စြပ္စြဲပါတယ္။ ျဖစ္ေနတဲ့ အေျခအေနေတြကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာဖုိ႔ႀကိဳးစားတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြက ကူညီေထာက္ပံ့မႈေတြရေအာင္ အၾကမ္းဖက္မႈေတြျဖစ္ေနပါတယ္လို႔ လုပ္ႀကံ ေျပာေနတယ္ဆိုၿပီး စြပ္စဲြပါတယ္။ တခ်ိန္ထဲမွာ အစိုးရက ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲ ဘယ္သူ႔ကိုမွ သြားခြင့္မေပးပါဘူး။ ေအာက္တိုဘာ ၉ ရက္ထဲ သီးျခား လြတ္လပ္တဲ့ ႏိုင္ငံတကာ ေလ့လာသူေတြ ဘယ္သူမွသြားလို႔မရတာပါ။ ကၽြန္မတို႔ စံုစမ္းသိ႐ွိ မွတ္တမ္းတင္ႏိုင္တဲ့အတိုင္းဆိုရင္ ႐ုိဟင္ဂ်ာျဖစ္တာ ေၾကာင့္ေရာ သူတုိ႔ဘာသာယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈေၾကာင့္ပါ သူတို႔အေပၚ ျပစ္မွတ္ထား အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ ျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာ ႐ွင္းပါတယ္။ လူသားမဆန္တဲ့ ျပစ္မႈေတြလို႔ ေျပာရေလာက္တဲ့အထိ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္မႈေတြျဖစ္ေနတယ္လို႔ ကၽြန္မတို႔ေျပာလုိ႔ရပါတယ္။”

အခုလို ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ အဓိကထား တုိက္ခုိက္ေနမႈေတြကို စစ္တပ္က လုပ္ေနတာျဖစ္ေၾကာင္း AI ရဲ႕ အစီရင္ခံစာေရးသားသူ က ေျပာပါတယ္။

“ကၽြန္မတို႔ မွတ္တမ္းတင္ႏိုင္ခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈအမ်ားစုကို စစ္တပ္က က်ဴးလြန္တာျဖစ္တဲ့အတြက္ စစ္တပ္အေနနဲ႔ အခုလိုလုပ္ေနတာေတြ ရပ္သြားေအာင္ လုပ္ဖုိ႔လိုပါတယ္။ အဲဒီလိုျဖစ္ေအာင္ ႏို္င္ငံတကာကဖိအားေတြအမ်ားႀကီးလိုအပ္ပါတယ္။ အဲဒီသူေတြအတြက္ လူသားခ်င္း စာနာတဲ့ အေထာက္အပံ့ အကူအညီေတြေပးႏိုင္ဖို႔လည္းလိုပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲမွာ႐ွိတဲ့ ဘယ္အသိုင္းအဝိုင္းအတြက္မွ အကူအညီေပးတဲ့ အဖဲြ႔အစည္းေတြ မကူညီႏိုင္တာ ၂ လခြဲေလာက္႐ွိပါၿပီ။ အထူးသျဖင့္ နယ္ေျမ႐ွင္းလင္းေရးလုပ္ေနတယ္ဆိုတဲ့ ေနရာေတြက ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအတြက္ အကူအညီေတြမေပးႏိုင္ပါဘူး။”

ႏုိင္ငံေတာ္ရဲ႕အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေဆာင္တဲ့ အစိုးရအဖြဲ႔ကေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း တရားဥပေဒနဲ႔အညီ ျပင္ဆင္ေဆာင္ရြက္မယ့္အေၾကာင္း တစိုက္မတ္မတ္ ေျပာလာေနတာပါ။ ဒါေပမယ့္လည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႔ စစ္တပ္ရဲ႕ ေဆာင္ရြက္မႈေတြအေပၚမွာ တားဆီးႏိုင္ျခင္းမရွိဘူးလို႔ AI အဖြဲ႔က သံုးသပ္ပါတယ္။

“ႏိုင္ငံရဲ႕ေခါင္းေဆာင္လို႔ ေျပာႏိုင္တဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးအရေရာ၊ က်င့္ဝတ္သိကၡာပိုင္းဆုိင္ရာတာဝန္အရပါ လူ႔အခြင့္ အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကို အျပစ္တင္ဖုိ႔ ပ်က္ကြက္ေနတယ္လို႔ ကၽြန္မတို႔ကျမင္ပါတယ္။ တခ်ိန္ထဲမွာ သူ႔ရဲ႕ အရပ္သားအစုိးရအေနနဲ႔ စစ္တပ္အေပၚ လႊမ္းမို းႏိုင္ျခင္းမ႐ွိတာကိုလည္း ကၽြန္မတုိ႔က နားလည္ပါတယ္။ စစ္တပ္က အရပ္ဖက္ထိန္းခ်ဳပ္မႈအျပင္မွာ သီးျခား ေဆာင္႐ြက္ေနတာပါ။ ႏိုင္ငံထဲမွာ စစ္တပ္ရဲ႕အာဏာအဲဒီေလာက္မ်ားေနသမွ် ခုလိုျပႆနာေတြ ထပ္ျဖစ္ေနတာကို ျမင္ရဦးမွာပါ။”

ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း အသြားအလာကန္႔သတ္ထားတာေတြကို အဆံုးသတ္ၿပီး လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြ၊ သတင္းသမား ေတြနဲ႔ အထူးသျဖင့္ အကူအညီေပးေရးအဖြဲ႔ေတြကို ဝင္ေရာက္ခြင့္ျပဳဖို႔နဲ႔အတူ အျပစ္က်ဴးလြန္သူေတြကိုလည္း သီးျခားလြတ္လပ္တဲ့ စံုစမ္း စစ္ေဆးမႈေတြလုပ္ေပးဖို႔ AI - လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ႀကီးက ျမန္မာအစိုးရကို ေတာင္းဆိုထားပါတယ္။

မခြာညိဳ/ ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
http://burmese.voanews.com
Share on Google Plus

About MP4 YoU

ကမၻာသတင္း၊ျမန္မာ့သတင္း ေပါင္းစံုကိုေရာသမေမႊေဖာ္ျပသြားမည့္
MP4 YoU (The Melting Pot For You)