Latest News

CREDIT

သတင္းစံုေပ်ာ္၀င္အိုးၾကီးတြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ သတင္း၊ဓာတ္ပံုမ်ားသည္ သက္ဆိုင္သူမ်ား၏မူပိုင္သာျဖစ္ေၾကာင္း အသိေပးအပ္ပါသည္။

Thursday, October 5, 2017

ရိုဟင္ဂ်ာအေရးကို ကမာၻက ေသေသခ်ာခ်ာသိဖို႔လိုသည္


အိမ္ကို ႏိုင္ငံျခားသား သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္ စေနေန႔က လာတယ္။ သူက ဒုကၡသည္အေရး လႈပ္ရွားသူ။ (အဖြဲ႕နာမည္ေတာ့ မေရးပါရေစနဲ႔) အမွန္က သူနဲ႔က ၾကာသပေတးေန႔က မိတ္ေဆြသေဘာ ေတြ႔ၿပီး ညေနစာထြက္စားၿပီးသား။ ဒါေပမယ့္ ရိုဟင္ဂ်ာအေၾကာင္း သက္သက္ေမးခ်င္လို႔ဆိုၿပီး စေနေန႔အားလားဆိုၿပီး ကၽြန္ေတာ့္ကို စကားစပစ္ထားတာ။ ကၽြန္ေတာ္ကလည္း လိုလိုခ်င္ခ်င္ ဖိတ္တဲ့ပုံစံေပါက္ေအာင္ကို သတိထား ႀကိဳးစားၿပီး ဖိတ္ခဲ့တယ္။ သူန႔ဲစကားေျပာရင္ ကၽြန္ေတာ္သြားမယ့္ ခ်ဥ္းကပ္လမ္းကိုလည္း ကၽြန္ေတာ္ ႀကိဳတင္ ေရြးထားခဲ့တယ္။
.
(၁) တူတာက စရမယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ကၽြန္ေတာ္တို႔လည္းပဲ သနားတယ္။ ကူညီခ်င္တယ္။ အေတာ္ႀကီးက်ယ္တဲ့ ျပႆနာျဖစ္တယ္။ ကူညီဖို႔လည္း အသင့္ရွိတယ္။ ႏုိင္ငံသားအျဖစ္လက္ခံထိုက္သူကို လက္ခံဖို႔ အဆင္သင့္ျဖစ္တယ္ ဆိုတာ အရင္ျပရမယ္လို႔ ေတြးထားတယ္။
.
(၂) ကၽြန္ေတာ္တို႔မွာလည္း လြန္ထားတာေတြ ရွိတယ္ဆိုတာ ၀န္ခံရမယ္လို႔ ေတြးထားတယ္။ ဥပမာ - တစ္ခ်ိဳ႕သူေတြ racist ျဖစ္တယ္ဆိုတာ ဟုတ္တယ္လို႔ ၀န္ခံမယ္လို႔ ေတြးထားတယ္။
.
(၃) အဲဒီလို သေဘာတူညီမႈကို အရင္ယူမယ္။ ၿပီးမွ ျမန္မာျပည္မွာ ရွိရွိသမွ်ေသာ လူေတြအားလုံးက racist ေတြ မဟုတ္ဘူး။ ဘာေၾကာင့္ outsiders ေတြရဲ႕ အျမင္မွာ ျမန္မာေတြက ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို မစာနာသလို ျဖစ္ေနတာလဲဆိုတာကို ႀကိဳးစားရွင္းျပမယ္။ ဥပမာ - အလြန္တရာ ရွဳပ္ေထြး ေပြလီေသာ ရိုဟင္ဂ်ာ သမိုင္းေၾကာင္း၊ မူဂ်ာဟီဒင္တို႔ ခြဲထြက္ေရး ႀကိဳးပမး္ခဲ့ပုံ၊ ရိုဟင္ဂ်ာတင္မက ရခိုင္၊ ဟိႏၵဴ၊ မရို၊ ဒိုင္းနက္ စေသာ တိုင္းရင္းသားမ်ားလည္း သူမသာ ကိုယ္အသုဘ ျဖစ္ေနပုံ၊ အခုျဖစ္ခဲ့တဲ့ တစ္ခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ ရိုေတြက လူမ်ားစု၊ ေဒသခံေတြက လူနည္းစု ျဖစ္ေနတာ စတာေတြကို ရွငး္ျပရမယ္လို႔ ေတြးထားတယ္။
.
(၄) ရုိျပႆနာကုိ ေျဖရွင္းခ်င္ရင္ ရုိအျပင္ တစ္ျခား ထည့္သြင္းစဥး္စားရမယ့္ အခ်က္ေတြကိုပါ ရွင္းျပမယ္လို႔ ေတြးထားတယ္။ အထူးသျဖင့္ တပ္မေတာ္နဲ႔ အေမစု ဆက္ဆံေရး၊ တပ္ရဲ႕ အနာဂတ္ ေႏြဦး၊ ရခိုင္အျပင္ အျခားတုိင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ျဖစ္ေနတဲ့ စစ္ပြဲေတြ၊ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳး နဲ႔ အျခားပါတီမ်ား ရပ္တည္ခ်က္၊ မဘသကဲ့သုိ႔ေသာ အင္အားစုမ်ား၊ အယ္ကိုင္ဒါကဲ့သုိ႔ေသာ လက္မည္းႀကီးမ်ား၊ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားရဲ႕ ရပ္တည္ခ်က္ စတာေတြကို မေျပာမျဖစ္ေျပာမယ္လို႔ စိတ္ကူးထားတယ္။
.
(၅) မီဒီယာေတြရဲ႕ တစ္ဖက္ေစာင္းနင္းဆန္မႈကို ရွင္းျပရမယ္။ ေျပာတဲ့အခါ မီဒီယာအားလုံးရဲ႕ ေဆာင္းပါးအားလုံးလို႔ သိမ္းက်ဳံးေျပာတာ မဟုတ္ဘဲ (အဲလို သိမ္းက်ဳံးေျပာရင္ ကၽြန္ေတာ့္ေျပာတဲ့ တစ္ျခားဟာေတြကိုပါ သူဘယ္လက္ခံေတာ့မလဲ) တိတိက်က် ဥပမာ ဆြဲထုတ္ၿပီး ဒီေဆာင္းပါးက ဒီလို ေစာင္းခဲ့တယ္ဆိုၿပီး ခိုင္ခုိင္မာမာေျပာရမယ္။ ဥပမာ - ရာသီဥတုေၾကာင့္ ဒီပလိုမက္ေတြရဲ႕ ခရီးစဥ္ေရႊ႕ဆိုင္းတာကို အစိုးရကပဲ cancel လုပ္သလို ေရးတဲ့ သတင္းေတြလိုဟာမ်ိဳး။
.
(၆) တစ္ခ်ိဳ႕ မီဒီယာေတြက်ေတာ့ အေပၚယံ ရွပ္ၿပီးေရးလြန္းေတာ့ ျဖစ္ေနတဲ့ complexity ကို မၿခဳံငုံမိဘူး။ ဥပမာ အေမစုကို de facto leader လို႔ ေခၚတာမ်ိဳး။ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးရဲ႕ power dynamics ကို လုံေလာက္ေအာင္ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာျခင္း မလုပ္ထားတာမ်ိဳး။ reductionist approach နဲ႔ ရီပုိ႔လုပ္တာမ်ိဳး...
.
(၇) ကုိယ္က ေျပာတဲ့အျပင္ ကိုယ့္ထက္ပိုယုံၾကည္စရာေကာင္းတဲ့၊ အသံပိုႀကီးတဲ့၊ မွ်တတဲ့ အျမင္လည္း ရွိတဲ့ သူေတြကိုလည္း ညြန္းရမယ္လို႔ ေတြးထားတယ္။ ဥပမာ - ျမန္သံရုံးအႀကီးအကဲ လုပ္သြားတဲ့ Priscilla Clapp ရဲ႕ ဟိုးအရင္ကတည္းက အင္တာဗ်ဳးေတြ၊ သံအမတ္ေဟာင္း Derek Mitchel ရဲ႕ ေလာေလာလတ္လတ္ေရးထားတဲ့ Nikki Asian Review က ေဆာင္းပါး၊ ေအာ္ဇီ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ Kevin Rudd ရဲ႕ ေဆာင္းပါး စတာေတြကို ညြန္းမယ္လို႔ ႀကိဳျပင္ဆင္ထားတယ္။
.
(၈) သိသိခ်ည္းနဲ႔ ျဖစ္ေစ၊ လုံေလာက္ေအာင္ မသိဘဲနဲ႔ ေစတနာေဇာနဲ႔ ျဖစ္ေစ အခု UN မွာ ေျပာေနတဲ့ စကားေတြေၾကာင့္ရယ္၊ မဟားဒယားေပးေနတဲ့ ဖိအားေတြေၾကာင့္ရယ္ ျဖစ္လာတဲ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြကိုလည္း (unintended consequences ေတြကို) ေထာက္ျပရမယ္လို႔ ေတြးထားတယ္။ ဥပမာ - ေဒၚစုကိုပဲ ဗီလိန္လုပ္ေနေတာ့ တကယ့္လူဆိုးေတြက လြတ္ေနတာမ်ိဳး၊ ၅၂ သန္းကို ေနာက္ပို႔ထားၿပီး ၁သန္းေက်ာ္ေသာ ရိုမွ ရိုပဲ ေရွ႕တန္းတင္ေနေတာ့ ျမန္မာလူထုထဲက moderates တစ္ခ်ိဳ႕က nationalist ေလသံေတြ စထြက္လာၾကတာမ်ိဳး အဲဒါမ်ိဳးေတြကိုလည္း ေျပာမယ္လို႔ စိတ္ကူးထားတယ္။
.
(၉) အဓိကကေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ေဇာနဲ႔ politically correct ျဖစ္တဲ့ အေျပာအဆိုေဘာင္ထဲက ထြက္မသြားဖို႔ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ သတိေပးျဖစ္တယ္။ စကားတစ္ခြန္းေၾကာင့္ ကိုယ့္ကို တစ္ဖက္ပိတ္လုိ႔ သူျမင္သြားရင္ ကိုယ္ေျပာထားတဲ့ တစ္ျခား အခ်က္အလက္ေတြကိုလည္း သူက ကိုယ့္ကိုျပန္မေျပာရင္ေတာင္ သူ႔စိတ္ထဲမွာ ႀကိတ္ၿပီး ေမးခြန္းထုတ္ေတာ့မွာေလ။
.
(၁၀) take home message ကိုေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေထာက္ခံကူညီျခင္းသည္သာ အေျဖ ဆိုတာ ေျပာမယ္လို႔ စိတ္ကူးထားတယ္။ ဘာေၾကာင့္ ဒီလိုေျပာရလည္းဆိုတာ ခုိင္ခိုင္မာမာ ရွင္းျပမယ္လို႔ စိတ္ကူးထားတယ္။
.
သူေရာက္လာေတာ့ အဲဒီလို ႀကိဳေတြးထားတာေတြ အားလုံးပါေအာင္ ေျပာႏုိင္ခဲ့တယ္။ အေပၚမွာ ေရးခဲ့တဲ့ ဥပမာေတြလည္း အားလုံးပါသြားေအာင္ ေျပာခဲ့တယ္။ ဒါ့အျပင္ အဲဒီအထဲမွာမပါတဲ့ ဟာေတြကိုပါ ေျပာျဖစ္သြားတယ္။ ဥပမာ ညွိႏိႈင္းျခင္းေတြမွာ သုံးတဲ့ pareto optimal လို ကြန္းဆက္မ်ိဳး။ (သူက အဲဒါကို သိပ္မသိေတာ့ ကိုယ္ကေတာင္ လက္ခ်ာနည္းနည္းရိုက္လိုက္ရေသး) သူကလည္း တစ္ခ်က္တစ္ခ်က္ ေထာက္တာေတာ့ ေထာက္တယ္။ သူေထာက္တာကို ကၽြန္ေတာ္ကလည္း defensive ျဖစ္တဲ့ပုံစံ မေပါက္ေစေအာင္ တတ္ႏိုင္သေလာက္ ႀကိဳးစားၿပီး ရွင္းျပတယ္။ ေန႔တစ္၀က္ကုန္ေတာ့ သူလည္း ျပန္သြားတယ္။ စကား၀ိုင္းက ဘယ္ေလာက္ၾကာသလဲဆို သူေရာ ကိုယ္ေရာ ရွဴးရွဴး ၂ ခါေလာက္ ထ ေပါက္ရတယ္။ ကိုယ္ကလည္း သူႀကီး ဘစီလို ေရေသာက္ၿပီး ေျပာလိုက္ရတယ္။
.
ဒီေန႔ေတာ့ သူ႔တြစ္တာမွာ တက္လာတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ညြန္းခဲ့တဲ့ Kevin Rudd ရဲ႕ ေဆာငး္ပါးကို တြိထားတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာအေရးကို ကမာၻက ေသေသခ်ာခ်ာသိဖို႔လိုသည္ဆိုၿပီး ေခါင္းစဥ္တပ္ထားတယ္။ ကၽြန္ေတာ္လည္း chicken soup ဇာတ္လမ္းတစ္ပုဒ္ ထဲကလို ငါေတာ့ ဒီ starfish တစ္ေကာင္ကို ပင္လယ္ထဲ ျပန္ပစ္ႏိုင္ခဲ့ၿပီ ဆိုၿပီး ၀မ္းသာသြားတယ္။
.
ဒီလိုပဲေပါ့ဗ်ာ။ တစ္ကမာၻလုံးက အထင္လြဲေနခ်ိန္မွာ သူတို႔သိေအာင္ ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ရွင္းျပၿပီး တစ္ေယာက္ခ်င္း အခုလိုပဲ ေကာက္သင္းေကာက္ရမွာေပါ့ဗ်ာ။ အခ်ိန္တန္ရင္ေတာ့ အမွန္တရားက ေရာက္လာမွာပါ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဘက္ကေတာ့ စိတ္ရွည္၊ သည္းခံ၊ လမ္ေၾကာင္းမွန္ဖို႔ အေရးႀကီးတဲ့ ကာလေပါ့ခင္ဗ်ာ။
.
ကၽြန္ေတာ့္မိတ္ေဆြမ်ားလည္း ဒီလိုအေျခအေန ႀကဳံလာခဲ့ရင္ ကၽြန္ေတာ့္ထက္ ပိုေကာင္းေအာင္ ျပင္ဆင္ရွင္းျပႏုိင္ေအာင္လို႔ အေတြ႔အႀကဳံေလး မွ်ေ၀လိုက္ပါတယ္။ လိုတာယူၿပီး မလိုတာ ပယ္ပါခင္ဗ်ာ။ ။
Htet Nay Lin Oo
https://www.facebook.com/htetnlo/posts/10154958651706409