ႏွင္းဆီစံအိမ္ျခံတံခါးေပၚေက်ာ္တက္လာတဲ့မီဒီယာလက္မ်ား နဲ ့ Rights to know အျငင္းအခုန္


အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ရဲ႕ ဗဟိုျပန္ၾကားေရးေကာ္မတီဝင္ဦးၾကည္တိုးရဲ႕ ေဖ့စ္ဘြတ္စာမ်က္ႏွာမွာ
မေန႔ကဓါတ္ပံုတစ္ပံုတက္လာပါတယ္။

ေနျပည္ေတာ္က ႏွင္းဆီစံအိမ္တံခါးကို လက္ေက်ာ္ၿပီး အတြင္းကပံုကို ဓါတ္ပံု႐ိုက္ေနၾကတဲ့ပံုပါ။
ဦးၾကည္တိုးက သူ႔ဓါတ္ပံုနဲ႔အတူ''ဒါကို သတင္းရယူခြင့္လို႔ေခၚသတဲ့လား''
Is it call right to information?လို႔လည္း ေမးခြန္းထုတ္ထားတယ္။
ဒီပံုက အြန္လိုင္းေပၚပ်ံ႕ႏွံ႔လာၿပီးအခ်ိဳ႕သတင္းသမားေတြကိုယ္တိုင္က
ဦးၾကည္တိုးေလသံကို သံေယာင္လိုက္ၿပီးသတင္းသမားလား
ပါပါရာဇီလား မသဲကြဲဘူး လို႔ေျပာဆိုေဝဖန္ၾကတာေတြလည္းရွိလာတယ္။
ဒါနဲ႔ပတ္သတ္လို႔
၁။ဓါတ္ပံု႐ိုက္တဲ့ သတင္းသမားေတြ က်င့္ဝတ္ေဖာက္ဖ်က္ရာေရာက္သလား။
၂။ဦးၾကည္တိုးကေရာ ဒီပံုကိုဘာရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ တင္တာပါလဲ။
ဒီအခ်က္ ၂ ခ်က္ကို မိတ္ေဆြသတင္းသမားေတြနဲ႔အတူ ေဆြးေႏြးခ်င္ပါတယ္။

ပထမအခ်က္
ဓါတ္ပံု႐ိုက္သူေတြ က်င့္ဝတ္ေဖါက္ဖ်က္သလားဆိုရင္မေဖာက္ဖ်က္ပါဘူး။
မူအရ ဒီလူေတြက ပိတ္ထားတဲ့ သူတစ္ပါးေနအိမ္ၿခံဝင္းတံခါး အတြင္းက ပံုေတြရယူဖို႔ႀကိဳးစားလို႔
ပုဂၢလိကလြတ္လပ္ခြင့္ကိုထိခိုက္ေႏွာက္ယွက္ရာေရာက္တယ္လို႔စြပ္စြဲႏိုင္ပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ ပကတိအေျခအေနမွန္ကိုျပန္ၿပီးသံုးသပ္ႏိုင္ဖို႔လည္း လိုပါတယ္။

ႏွင္းဆီစံအိမ္ဟာေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ သီးသန္႔ေနအိမ္တစ္ခုဆိုတာ မွန္ပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ဟာဒီေနအိမ္ကိုပဲ သူတို႔ရဲ႕ ႐ံုးခ်ဳပ္အျဖစ္လည္း အသံုးခ်ေနပါတယ္။
ေနျပည္ေတာ္မွာ ႐ံုးခ်ဳပ္မရွိတဲ့ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ဟာပါတီနဲ႔ဆိုင္တဲ့ အစည္းအေဝးေတြအားလံုးလိုလိုကို ႏွင္းဆီစံအိမ္ထဲမွာပဲလုပ္ၾကပါတယ္။
ဒီရက္ပိုင္းေတာက္ေလ်ွာက္ဆိုသလိုအစည္းအေဝးေတြလုပ္ပါတယ္။
ဒီအစည္းအေဝးေတြကလည္း ပါတီေရးရာကိစၥသီးသန္႔မဟုတ္ပါဘူး။
တိုင္းျပည္အနာဂါတ္နဲ႔ တိုက္႐ိုက္သက္ဆိုင္တဲ့အစိုးရဖြဲ႕စည္းေရးဆိုင္ရာ အစည္းအေဝးေတြပါ။
ဒါက ေဒၚေဆာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာမဟုတ္သလို အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ရဲ႕ ပါတီေရးရာသီးသန္႔မဟုတ္ပါဘူး။
ႏိုင္ငံသားအားလံုးနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ကိစၥရပ္ေတြပါ။ႏိုင္ငံသားအားလံုးက သိခ်င္ၾကပါတယ္။
ဒီအတြက္ သတင္းသမားေတြကလည္း သိခြင့္ရဖို႔နည္းလမ္းမ်ိဳးစံုနဲ႔ႀကိဳးစားပါတယ္။
ဦၾကည္တိုးေမးသလိုRight to Information မဟုတ္ေပမယ့္ဒါက Right to Know ပါ။
ဒီအခြင့္အေရးကိုေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ သီးသန္႔ေနအိမ္ဆိုတာနဲ႔ အကာအကြယ္ယူလို႔မရပါဘူး။
အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ကို အႀကံျပဳစရာရွိပါတယ္။
ေနျပည္ေတာ္မွာ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္အစည္းအေဝးလုပ္လို႔ရမယ့္ ႐ံုးတစ္ခုေဆာက္လိုက္ပါ။
ပါတီေရးရာနဲ႔ အခုလိုအေရးပါတဲ့ အစည္းအေဝးမ်ိဳးကို အဲဒီရံုးမွာပဲလုပ္ပါ။
ဒါဆိုရင္ သတင္းသမားေတြကလည္းႏွင္းဆီစံအိမ္နား ရစ္သီေနမွာမဟုတ္ပါဘူး။
ဒါသတင္းသမားေတြမမွားဘူး။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ေနအိမ္ကို ရံုးခန္းလိုအသံုးခ်ေနတဲ့ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ရဲ႕အမွားပါ။

ေနာက္တစ္ခုက ဦးၾကည္တိုးဟာဒီပံုကို ဘာရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔တင္ၿပီး
ဘယ္သေဘာနဲ႔ေမးခြန္းထုတ္ထားတာလဲဆိုတာ ဦးၾကည္တိုးကို ျပန္ေမးရပါမယ္။
ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ အခုဦးၾကည္တိုးရဲ႕လုပ္ရက္က
ဦးသိန္းစိန္အစိုးရအဖြဲ႕က နာမယ္ႀကီးဝန္ႀကီး ဦးရဲထြဋ္ရဲ႕ လုပ္ရက္နဲ႔ အလားသ႑န္တစ္ထပ္တည္းျဖစ္ေနလို႔ပါပဲ။
ဦးရဲထြဋ္ဟာ သူဝန္ႀကီးတာဝန္ယူခ်ိန္တစ္ေလ်ွာက္လံုး
သူ႔အထင္မွာ သတင္းသမားေတြမွားၿပီလို႔ ျမင္တာနဲ႔ သူ႔ရဲ႕ေဖ့စ္ဘြတ္စာမ်က္ႏွာကေန
အျပစ္ေတြတင္ ေဝဖန္မႈေတြလုပ္ပါေတာ့တယ္။
တစ္ဆက္တည္းပဲ ျမန္မာသတင္းအဖြဲ႕အစည္းဟာမရင့္က်တ္ေသးသေယာင္ေယာင္ သိမ္းႀကံဳးေျပာၿပီး
ဥပေဒ စည္းမ်ဥ္းေတြနဲ႔ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ကို ကန္႔သတ္ဖို႔ အၿမဲႀကိဳးစားေလ့ရွိတယ္။
အခုလည္း ဦးၾကည္တိုးအေနနဲ႔ဦးရဲထြဋ္ေျခရာကို လိုက္နင္းတာလား။
ဒါမွမဟုတ္
စိတ္ရင္းေစတနာမွန္နဲ႔ေဝဖန္ေထာက္ျပတာလားဆိုတာ ဦးၾကည္တိုးကိုယ္တိုင္ပဲသိႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။
က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ ဦးရဲထြဋ္ေျခရာ လိုက္နင္းတာမဟုတ္ပါေစနဲ႔လို႔ပဲ ဆုေတာင္းပါတယ္။
Nay Lin
Lynn Bobo Nay Lin ဆိုုတာ ဘယ္သူဘယ္ဝါမွန္း ဘယ္မွာ အလုုပ္လုုပ္ၿပီး ဘယ္ေလာက္ အေတြ႕အၾကံဳရွိသလဲ မသိပါဘူး... Friend ျဖစ္ေနတာရယ္ Journalist ဆိုုတာေတြ႕လိုု႔ ဝင္ေျပာပါတယ္...

(မေရးခင္ တခုုေျပာခ်င္တာက က်ေနာ္ သတင္းဓါတ္ပံုု ႐ိုုက္စားလာတာ ႏွစ္ေပါင္းမနည္းေတာ့ပါဘူး... အခုုအခ်ိန္အထိလဲ Professional Photojournalist အေနနဲ႔ ျပည္တြင္း ျပည္ပမွာ သတင္းဓါတ္ပံုုရိုုက္ၿပီး အသက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္း လုုပ္ေနတာပါ။)

Media ရဲ႕ Rights to access informations ဆိုုတာ အၿမဲတမ္း Controversial ျဖစ္တဲ့ ကိစၥပါ။ အဲ့ဒီ Rights ဆိုုတာ ဘယ္ေလာက္အထိ အခြင့္အေရး ရွိတာလဲ ဘယ္ေလာက္ ျပည္သူက သိသင့္လိုု႔ ဘယ္ေကာင္က တာဝန္ခံၿပီး Rights ကိုု ဘယ္ပံုုစံနဲ႔ ယူတာလဲဆိုုတာေတြေပၚမွာလဲ အမ်ားႀကီး ကြဲျပားပါေသးတယ္။

ျခံတံခါးေပါက္ထဲက ေက်ာ္ၿပီး လက္ထည့္ မွတ္တမ္းယူတာက Rights to do as righs to know ဆိုုရင္ ေတာ္ေတာ္ ေသာက္ရွက္မရွိတဲ့ Rights ပဲ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

PS: Right to know မဟုုတ္ပါဘူး Rights to know ပါ
Nay Lin အဲ့လိုႀကီး ပိတ္ပိတ္ၿပီး အေတြ႔အႀကံဳ ဘယ္ေလာက္ရွိလဲ ေပတံႀကီးေပၚလာေတာ့ ဘာမွဆက္မေျပာခ်င္တာ။
ဂ်ာနယ္ ၂ ေစာင္၊ သတင္းေအဂ်င္စီ ၂ ခုမွာ တာဝန္ခံလုပ္ဖူးပါတယ္။
ဓါတ္ပံုေတြလည္းရိုက္ဖူးပါတယ္။
က်င့္ဝတ္နဲ႔ပတ္သတ္လို႔ အစြန္းမထြက္ဖူးသလို
သူတစ္ပါးေရးတဲ့စာကိုလည္း ေလးေလးနက္နက္သိေအာင္ဖတ္ေလ့ရွိတဲ့ စ႐ိုက္လကၡဏာရွိပါတယ္။


Lynn Bobo အေတြ႕အၾကံဳဆိုုတာက ေက်ာခ်င္လုုိ႔ တိုုင္းတဲ့ ေပတံမဟုုတ္ဘူး
ဘယ္ေလာက္မ်ား သိထားသလဲလိုု႔ ေမးခ်င္တဲ့ သေဘာပါ...

က်င့္ဝတ္ဆိုုတာက written မဟုုတ္ေပမယ့္ ေစာင့္စည္း ရတဲ့ ေနရာေတြ ရွိတယ္...
ကိုုယ့္မွာ ဓါတ္ပံုု သိုု႔ ဗီဒီယိုု ကင္မရာ ကိုုင္ထားတယ္ မီဒီယာ တခုုခုုကိုု ကိုုယ္စားျပဳတယ္ဆိုုတိုုင္း Rights to acess information ဆိုုတာနဲ႔ ဆင္ေျခတက္လိုု႔ မရပါဘူး။
မီဒီယာသမားကလဲ အလကား ထမင္းမစား အက်ဳိးအျမတ္မယူပဲ လုုပ္ေနတဲ့သူေတြ တေယာက္မွ မပါပါဘူး။ (က်ေနာ္ကိုုယ္တိုုင္လဲ ဒီအလုုပ္လုုပ္ၿပီး ဒါနဲ႔ ထမင္းစားေနတာ။) မီဒီယာသမားကလဲ လူ႔စည္း လူ႔က်င္ဝတ္နဲ႔ လူျမင္လိုု႔ ေတာ္မေတာ္ စဥ္းစားရတယ္။

ခင္ဗ်ားကိုုယ္တိုုင္ပဲ ေျပာျပၾကည့္ပါဦး။ ျခံစည္း႐ိုုးေပါက္က လက္ႏိႈက္ၿပီး ရတဲ့ ဓါတ္ပံုု ၁ ပံုု ၂ ပံုု သိုု႔မဟုုတ္ ဗီဒီယိုုကလစ္ တပိုုင္းတစက ျခံစည္းရိုုးအျပင္ ပက္ဗလစ္ဧရိယာကေန အစည္းအေဝး အဝင္နဲ႔ အၿပီး ထြက္လာတဲ့ ပံုုေတြကလစ္ေတြထက္ ဘယ္ေလာက္မ်ားပိုုၿပီး တိုုင္းျပည္အတြက္ ထူးထူးျခားျခား အက်ဳိးရွိသြားသလဲလိုု႔။

ကိုုယ္တိုုင္ သတင္းသမား သတင္းဓါတ္ပံုုသမား သတင္းတီဗီသမားမိုု႔ ကိုုယ့္လူကိုုယ္ ဖာၿပီး အမွားကိုု မွန္တယ္လိုု႔ေတြးေပးတာ အခ်င္းခ်င္း ကာကြယ္ေပးရာေတာ့ ေရာက္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ ကိုုယ့္ industry development အတြက္ေတာ့ ဘာမွ အလုုပ္ျဖစ္မွာ မဟုုတ္ဘူး။
Nay Lin သတင္းဓါတ္ပံုက်င့္ဝတ္ေတြနဲ႔ ပတ္သတ္လို႔ အကဲဆတ္တဲ့ ျပသနာေတြအမ်ားႀကီးဆိုတာ လက္ခံပါတယ္။
ပူလစ္ဇာဆုရဓါတ္ပံုေတြနဲ႔ပတ္သတ္လို႔လည္း က်င့္ဝတ္ဆိုင္ရာ အျငင္းပြားမႈက အဆံုးသတ္အေျဖမရွိပါဘူး။
က်ေနာ္ေျပာတာက ႏႈိင္းယွဥ္ေျပာေနတာမဟုတ္ပါဘူး။
သတင္းဓါတ္ပံုဆိုင္ရာ က်င့္ဝတ္အျငင္းပြားမႈရဲ႕ က်ယ္ျပန္႔တဲ့ အစိတ္အပိုင္းကိုေျပာခ်င္တာပါ။
အခုျပသနာမွာလည္း အျမင္မ်ိဳးစံုကြဲျပားျခားနားႏိုင္ပါတယ္။
ေနာက္တစ္ခ်က္ က်ေနာ့္ပို႔စ္မွာက်ေနာ္ေရးခဲ့တာက
က်င့္ဝတ္ဆိုင္ရာ စကားလံုးသတ္မွတ္ခ်က္ ႐ႈေထာင့္ကို အသားေပးထားတာလည္းမဟုတ္ဘူး။
အမ်ားျပည္သူ ဧရိယာမဟုတ္လို႔ ခြင့္ျပဳခ်က္ေတာင္းခံၿပီးမွ ဓါတ္ပံုရိုက္ကူးရမယ္ဆိုတဲ့ က်င့္ဝတ္စည္းမ်ဥ္းတစ္ခုတည္းနဲ႔တိုင္းတာရင္ေတာ့ ဒီဓါတ္ပံု႐ိုက္တဲ့သူေတြက က်င့္ဝတ္ေဖာက္သူေတြ ဥပေဒျပင္ပေရာက္သူေတြြဟုတ္ပါလိမ့္မယ္။
ဒါေပမယ့္ ဥပေဒက်င့္ဝတ္ဆိုတာ အေျခအေန အခ်ိန္အခါရွိပါတယ္။
အခုကလည္း ဓါတ္ပံု႐ိုက္သူေတြက အိမ္အတြင္းခန္းမွာ စပိုင္ကင္မရာေတြျမွဳပ္။
စကားေျပာစက္ေတြတပ္ၿပီး နားေထာင္ၾကတာမဟုတ္ပါဘူး။
nld အစည္းအေဝးလုပ္တဲ့ေနရာမဟုတ္ပဲ
အစည္းအေဝးျပင္ပ လူေတြထြက္လာခ်ိန္လိုမ်ိဳးကို ဓါတ္ပံု႐ိုက္ၾကတာပါ။
သာမာန္အရဆိုရင္ ပါတီတစ္ခုရဲ႕႐ံုးခန္းက ဒီေလာက္အထိ တင္းၾကပ္မႈမရွိပါဘူး။ရန္ကုန္႐ံုးခ်ဳပ္မွာဆိုရင္ ဒီလိုျပသနာမျဖစ္ပါဘူး။ဘယ္သတင္းသမားကမွလည္း အခြင့္မရွိပဲ အေပၚထပ္အစည္းအေဝးခန္းမေဆာင္ကိုတက္မရိုက္ပါဘူး။
အျပင္ထြက္လာတဲ့သူေတြကိုေတာ့ရိုက္ခ်င္ မွတ္တမ္းတင္ခ်င္ပါလိမ့္မယ္။
အခုက ႏွင္းဆီစံအိမ္က သီးျခားဆန္လြန္ၿပီး သတင္းမွတ္တမ္းရယူဖို႔ရွားပါးလြန္းတဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္ျဖစ္ေနပါတယ္။
က်ေနာ္ေထာက္ျပခဲ့တာက အဲဒီလိုမ်ိဳးထက္စာရင္ ပိုၿပီးပါတီရံုးဆန္တဲ့ ေနရာတစ္ခု nld အတြက္လိုအပ္တယ္။
အဲဒီလိုေနရာမွာ အစည္းအေဝးလုပ္သင့္တယ္ဆိုတာကိုေျပာခ်င္တာပါ။
ေနရာတိုင္းမွာ ဥပေဒပါစကားလံုးအတိုင္း လံုးနက္အဓိပၸါယ္ေကာက္ေနရင္ ဒါဟာဥပေဒကို ကိုးကြယ္သူမဟုတ္ပဲ ဥပေဒစာအုပ္ကို ကိုးကြယ္သူျဖစ္ေနပါလိမ့္မယ္။


Nay Lin 12 hrs near Yangon, Myanmar ·

အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ရဲ႕ ဗဟိုျပန္ၾကားေရးေကာ္မတီဝင္ ဦးၾကည္တိုးရဲ႕ ေဖ့စ္ဘြတ္စာမ်က္ႏွာမွာ မေန႔ကဓါတ္ပံုတစ္ပံုတက္လ...
Posted by Nay Lin on Sunday, 6 March 2016
Share on Google Plus

About MP4 YoU

ကမၻာသတင္း၊ျမန္မာ့သတင္း ေပါင္းစံုကိုေရာသမေမႊေဖာ္ျပသြားမည့္
MP4 YoU (The Melting Pot For You)