ဒါ႐ိုက္တာရဲ႕ အတတ္ပညာပိုင္းေတြထဲက တခုျဖစ္တဲ့ Composition အပိုင္း


ဒီီတခါေတာ့ Cinema Language ထဲက ဒါ႐ိုက္တာရဲ႕ အတတ္ပညာပိုင္းေတြထဲက တခုျဖစ္တဲ့ Composition အပိုင္းကို ေရးခ်င္ပါတယ္။ အဲဒီအပိုင္းကို မေရးခင္ Composition ရဲ႕ အဓိပၸါယ္ကို အရင္ေျပာခ်င္ပါတယ္။

အဂၤလိပ္စာမွာ Composition ဆိုတာကေတာ့ ေရးသားျခင္း၊ သီကံုးျခင္းလို႔ အဓိပၸါယ္ရေပမယ့္၊ ႐ုပ္႐ွင္ပညာရပ္ ပိုင္းမွာက်ေတာ့ Composition ဆုိတာ “ကင္မရာ frame အတြင္းမွာ ဇာတ္ေကာင္ နဲ႔ အရာ၀တၳဳေတြကို ေနရာခ်ထားပံု” ကို ဆိုလိုတာပါ။

ဇာတ္၀င္ခန္းတခန္းမွာ ဘယ္ဇာတ္ေကာင္က အဓိက ဇာတ္ေကာင္ (protagonist) လဲ ? ဘယ္ဇာတ္ေကာင္က ဆန္႔က်င္ဘက္ ဇာတ္ေကာင္ (antagonist) လဲ? ဇာတ္ေကာင္ေတြရဲ႕ အဆင့္ (level) အလိုက္ ဘယ္သူက အေရးပါဆံုးလဲ? … စသျဖင့္ သိၿပီးေတာ့ ဇာတ္ေကာင္တဦးခ်င္းစီရဲ႕ အေရးပါမႈအလိုက္ ဇာတ္ေကာင္ေတြကို ကင္မရာ frame အတြင္းမွာ ဘယ္လိုေနရာခ်မလဲ၊ ကင္မရာ နဲ႔ အနီးမွာ ဘယ္ဇာတ္ေကာင္ကို ထားမယ္၊ ကင္မရာ နဲ႔ အေ၀းမွာ ဘယ္ဇာတ္ေကာင္ကိုထားမယ္ စသျဖင့္ ေနရာခ်ထားေရးကိစၥကို စဥ္းစားဆံုးျဖတ္ရတဲ့ အလုပ္က ဒါ႐ိုက္တာ တေယာက္ရဲ႕ မ်ားစြာေသာ အေရးႀကီးတဲ့ အလုပ္ေတြထဲက တခုပါ။ အဲဒီအပိုင္းကို composition လို႔ေခၚပါတယ္။ ဒီဘက္က ႐ုပ္႐ွင္႐ိုက္ကြင္းေတြမွာေတာ့ “ဒါ႐ိုက္တာ ေတာ္ရင္ composition ေကာင္းတယ္” ဆိုၿပီး မၾကာခဏ ေျပာစမွတ္ျပဳၾကပါတယ္။

ဒီပို႔စ္အတြက္ မွီျငမ္းအေနနဲ႔ အေမရိကန္ ႐ုပ္႐ွင္ သမိုင္းမွာ အေအာင္ျမင္ဆံုး ဂႏၱ၀င္ ႐ုပ္႐ွင္ေတြထဲက တခုျဖစ္တဲ့ “Citizen Kane” (၁၉၄၁) ႐ုပ္႐ွင္ဇာတ္ကားထဲက ဇာတ္၀င္ခန္းတခုကို ေကာက္ႏႈတ္တင္ျပခ်င္ပါတယ္။

“အခ်ိန္က ၁၈၇၁ ခုႏွစ္၊ Charles Forster Kane တို႔မိသားစုပိုင္ဆိုင္တဲ့ ေျမယာအတြင္းမွာ ေရႊလုပ္ကြက္တခု ေပၚလာၿပီးတဲ့ေနာက္ Charles ရဲ႕ မိခင္ Mary Kane က သူ႔သား Charles ကို ဒီလုပ္ငန္းထဲမွာ ႀကီးျပင္းလာမွာကို မလိုလား။ အဲဒီအစား Mr. Thetcher ဆီကိုပို႔ၿပီးေတာ့ သူ႔သားကို ပညာတတ္တေယာက္ျဖစ္ ေစခ်င္တယ္။ ဒါကို Charles ရဲ႕ အေဖ Mr. Kane က သေဘာမတူဘူး။ ဒါေပမယ့္ Charles ရဲ႕ ေ႐ွ႕ေရးအတြက္ Mr. Thetcher နဲ႔ Charles ရဲ႕ မိဘေတြ အိမ္ထဲမွာ ေဆြးေႏြးၾကတယ္။ Charles ရဲ႕ အေဖက ဒီကိစၥကို သေဘာမတူေပမယ့္ မိန္းမကို မလြန္ဆန္၀ံ့သူ။ လူႀကီးေတြ အိမ္ထဲမွာ ေဆြးေႏြးေနၾကစဥ္မွာပဲ ဒီကိစၥေတြကို ဘာမွ မသိေသးတဲ့ Charles ကေတာ့ အိမ္အျပင္က ႏွင္းေတာထဲမွာ ေဆာ့ကစားေနတယ္”

ဒီဇာတ္၀င္ခန္းမွာ ဒါ႐ိုက္တာ Orson Welles က ဇာတ္ေကာင္ေတြရဲ႕ အေရးပါမႈအဆင့္ကိုလိုက္ၿပီးေတာ့ composition အပိုင္းကို ဘယ္လိုဖန္တီးသလဲဆိုတာကို ေျပာခ်င္ပါတယ္။

သားျဖစ္သူကို ပညာတတ္ျဖစ္ေစခ်င္တဲ့ ဆႏၵ နဲ႔ တပါးသူလက္ထဲကိုထည့္လိုက္ခ်င္တဲ့ Charles ရဲ႕ အေမက ဒီဇာတ္၀င္ခန္းမွာ ပါ၀ါအျမင့္ဆံုးျဖစ္ၿပီး၊ အဓိက ဇာတ္ေကာင္ (protagonist) ျဖစ္တယ္။ သူ႔ကို ဒါ႐ိုက္တာက ကင္မရာ နဲ႔ အနီးကပ္ဆံုးေနရာ (foreground) မွာထားတယ္။ ၿပီးေတာ့ Charles အေမရဲ႕ (အဓိက ဇာတ္ေကာင္ရဲ႕) ဆႏၵ နဲ႔ တထပ္တည္းက်တဲ့ Mr. Thetcher ကို အေမျဖစ္သူရဲ႕ ေဘးနားမွာ ဒုတိယ အေရးပါတဲ့ ဇာတ္ေကာင္အျဖစ္ ေနရာခ်ထားတယ္။ သူတို႔ဆႏၵနဲ႔ ဆန္႔က်င္ဘက္လည္းျဖစ္၊ ဒီဇာတ္၀င္ခန္းရဲ႕ ဆန္႔က်င္ဘက္ ဇာတ္ေကာင္ (antagnoist) လည္းျဖစ္တဲ့ Charles အေဖကို သူတို႔ နဲ႔ဆန္႔က်င္ဘက္ျဖစ္တဲ့ ကင္မရာရဲ႕ ဘယ္ဘက္မွာ သက္သက္ခြဲၿပီး ေနရာခ်ထားတယ္။ အဲဒီ Protagnoist နဲ႔ Antagnoist တို႔ရဲ႕ ၾကားမွာမွ ျပတင္းေပါက္ေဘာင္ထဲကေန တဆင့္ ျမင္ရတဲ့ ေဆာ့ေနတဲ့ ကေလးကို background အျဖစ္ထည့္ ထားတယ္။

ေနာက္တခုကေတာ့ … အိမ္အတြင္း (foreground) နဲ႔ ဟိုးအေ၀း အိမ္အျပင္ဘက္ (background) က လႈပ္႐ွားမႈႏွစ္ခုကို တခ်ိန္တည္းမွာ တၿပိဳင္နက္တည္း ႐ိုက္ျပထားပံု၊ background မွာ ျဖစ္ေနတဲ့ ဇာတ္ေကာင္ရဲ႕ လႈပ္႐ွားမႈကို midground ျဖစ္တဲ့ ျပတင္းေပါက္ frame အတြင္းထဲမွာထည့္ၿပီး႐ိုက္ျပထားပံုေတြက ဒါ႐ိုက္တာရဲ႕ အတတ္ပညာတခုျဖစ္တဲ့ composition အပိုင္း နဲ႔ ႐ုပ္႐ွင္႐ိုက္ကူးျခင္း အတတ္ပညာျဖစ္တဲ့ cinematography အပိုင္းတို႔ လွလွပပ ေပါင္းစည္းထားတဲ့ ရသေျမာက္တဲ့ ဇာတ္၀င္ခန္း တခန္းတခန္းလို႔ပဲ ဆိုခ်င္ပါတယ္။
Kyaw Thein Kha

 “အခ်ိန္က ၁၈၇၁ ခုႏွစ္၊ Charles Forster Kane တို႔မိသားစုပိုင္ဆိုင္တဲ့ ေျမယာအတြင္းမွာ ေရႊလုပ္ကြက္တခု ေပၚလာၿပီးတဲ့ေနာက္ Charles ရဲ႕ မိခင္ Mary Kane က သူ႔သား Charles ကို ဒီလုပ္ငန္းထဲမွာ ႀကီးျပင္းလာမွာကို မလိုလား။ အဲဒီအစား Mr. Thetcher ဆီကိုပို႔ၿပီးေတာ့ သူ႔သားကို ပညာတတ္တေယာက္ျဖစ္ ေစခ်င္တယ္။ ဒါကို Charles ရဲ႕ အေဖ Mr. Kane က သေဘာမတူဘူး။ ဒါေပမယ့္ Charles ရဲ႕ ေ႐ွ႕ေရးအတြက္ Mr. Thetcher နဲ႔ Charles တို႔ အိမ္ထဲမွာ ေဆြးေႏြးၾကတယ္။ Charles ရဲ႕ အေဖက ဒီကိစၥကို သေဘာမတူေပမယ့္ မိန္းမကို မလြန္ဆန္၀ံ့သူ။ လူႀကီးေတြ အိမ္ထဲမွာ ေဆြးေႏြးေနၾကစဥ္မွာပဲ ဒီကိစၥေတြကို ဘာမွ မသိေသးတဲ့ Charles ကေတာ့ အိမ္အျပင္က ႏွင္းေတာထဲမွာ ေဆာ့ကစားေနတယ္”


 ဒီဇာတ္၀င္ခန္းမွာ ဒါ႐ိုက္တာ Orson Welles က ဇာတ္ေကာင္ေတြရဲ႕ အေရးပါမႈအဆင့္ကိုလိုက္ၿပီးေတာ့ composition အပိုင္းကို ဘယ္လိုဖန္တီးသလဲဆိုတာကို ေျပာခ်င္ပါတယ္။ သားျဖစ္သူကို ပညာတတ္ျဖစ္ေစခ်င္တဲ့ ဆႏၵ နဲ႔ တပါးသူလက္ထဲကိုထည့္လိုက္ခ်င္တဲ့ Charles ရဲ႕ အေမက ဒီဇာတ္၀င္ခန္းမွာ ပါ၀ါအျမင့္ဆံုးျဖစ္ၿပီး၊ အဓိက ဇာတ္ေကာင္ (protagonist) ျဖစ္တယ္။ သူ႔ကို ဒါ႐ိုက္တာက ကင္မရာ နဲ႔ အနီးကပ္ဆံုးေနရာ (foreground) မွာထားတယ္။ ၿပီးေတာ့ Charles အေမရဲ႕ (အဓိက ဇာတ္ေကာင္ရဲ႕) ဆႏၵ နဲ႔ တထပ္တည္းက်တဲ့ Mr. Thetcher ကို အေမျဖစ္သူရဲ႕ ေဘးနားမွာ ဒုတိယ အေရးပါတဲ့ ဇာတ္ေကာင္အျဖစ္ ေနရာခ်ထားတယ္။ သူတို႔ဆႏၵနဲ႔ ဆန္႔က်င္ဘက္လည္းျဖစ္၊ ဒီဇာတ္၀င္ခန္းရဲ႕ ဆန္႔က်င္ဘက္ ဇာတ္ေကာင္ (antagnoist) လည္းျဖစ္တဲ့ Charles အေဖကို သူတို႔ နဲ႔ဆန္႔က်င္ဘက္ျဖစ္တဲ့ ကင္မရာရဲ႕ ဘယ္ဘက္မွာ သက္သက္ခြဲၿပီး ေနရာခ်ထားတယ္။ အဲဒီ Protagnoist နဲ႔ Antagnoist တို႔ရဲ႕ ၾကားမွာမွ ျပတင္းေပါက္ေဘာင္ထဲကေန တဆင့္ ျမင္ရတဲ့ ေဆာ့ေနတဲ့ ကေလးကို background အျဖစ္ထည့္ ထားတယ္။
 ဒီ႐ိုက္ခ်က္မွာ ဇာတ္ေကာင္တဦးခ်င္းစီရဲ႕အဆင့္ကို သူတို႔ရဲ႕ မ်က္ႏွာအမူအရာ၊ ၀တ္စားဆင္ယဥ္ပံု နဲ႔ ခြဲလို႔ရပါတယ္။

Share on Google Plus

About MP4 YoU

ကမၻာသတင္း၊ျမန္မာ့သတင္း ေပါင္းစံုကိုေရာသမေမႊေဖာ္ျပသြားမည့္
MP4 YoU (The Melting Pot For You)