ေစ်းသည္ေတြအတြက္ေတာ့ အကြက္ပဲ
Showing posts with label UN. Show all posts
Showing posts with label UN. Show all posts
Wednesday, December 11, 2019
Thursday, December 5, 2019
ကုလသမဂၢက ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚဘာေၾကာင့္အနီေရာင္အဆင့္သတ္မွတ္သလဲ။ R2P ႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ
ကုလသမဂၢက ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚဘာေၾကာင့္အနီေရာင္အဆင့္သတ္မွတ္သလဲ
R2P ႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ
-----------------------။
R2Pလို႔ ေခၚတဲ့ Responsibilities to Protect ဆိုတာ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံ ရဲ ႔ အစိုးရ ဟာ ကိုယ့္ျပည္သူေတြကို အကာအကြယ္ မေပးႏိုင္ဘူးဆိုရင္ ႏိုင္ငံတကာ ဒါမွမဟုတ္ ကုလသမဂၢ လံုျခံဳေရး တပ္ေတြက ၀င္ေရာက္ တာ၀န္ယူေပးျခင္းကို R2P လို႔ ေခၚပါတယ္။
R2P ကို အဆင့္ (၃) ဆင့္ ခဲြထားပါတယ္။
၁။ အ၀ါေရာင္ ၊ စိုးရိမ္ရ၊ စိတ္ပူရတဲ့ ႏိုင္ငံ။( ရာဇ၀တ္မႈ)
၂။ လိေမၼာ္ေရာင္၊ အၾကမ္းဖက္မႈ၊ မုဒိန္းမႈ၊ ေနအိမ္ မီးရိႈ ႔မႈ၊ မိမိေဒသ အတြင္း လံုျခံဳစြာ ေနထိုင္လို႔မရေအာင္ ဖန္တီးမႈ ၊ (လူသားဆန္႔က်င္မႈ)
၃။ အနီေရာင္။ လူမ်ိဳးတံုး သတ္ျဖတ္မႈ၊ မုဒိန္းမႈ၊ မီးရိႈ ႔မႈ တို႔ ပါ၀င္ပါတယ္။ (လူမ်ိဳးတံုး သတ္ျဖတ္မႈ)
ျမန္မာႏို္င္ငံကို အနီေရာင္ အဆင့္ သတ္မွတ္ထားၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြ ေရးေတြ ေဆာင္ရြက္ရမယ္လို႔ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ၾကီး ႏွင့္ ဥေရာပ သမဂၢ ႏိုင္ငံျခားေရး မူ၀ါဒ ေရးရာ အရွိက ေျပာခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။
အေၾကာင္းေၾကာင့္ အက်ိဳး ျဖစ္လာျခင္း။
၁၉ ၈၈ ခုႏွစ္ လူထု အံုၾကြမႈ ၾကီးအတြင္း ႏွိမ္ႏွင္းမႈမွတ္ေတြအရ လည္းေကာင္း။
ျပည္တြင္းစစ္ပဲြေတြေၾကာင့္ ေနရပ္ စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးၾကရျပီး ထိုင္းနယ္စပ္ တေလ်ာက္ UN ရဲ ႔ ေစာင့္ေရွာင့္မႈကို ခံယူခဲ့ရတဲ့ ျမန္မာ ႏိုင္ငံသားေတြဟာ သန္း နဲ႔ခ်ီ ရွိခဲ့တဲ့ UN ရဲ ႔ မွတ္တမ္းေတြအရလည္းေကာင္း၊
ကခ်င္ျပည္နယ္။ ရွမ္းျပည္နယ္မ်ားအတြင္း စစ္ပဲြေတြေၾကာင့္ တရုတ္နယ္စပ္ ႏွင့္ လံုျခံဳေရး အရပ္ေတြကို ေနရပ္စြန္႔ခြာ ေျပးေနဆဲ ျဖစ္တဲ့ အေျခအေန ေတြအရ လည္းေကာင္း။
ရခိုင္ျပည္နယ္ အတြင္း ျမန္မာလံုျခံဳေရး တပ္စခန္း ေတြကို အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္ခဲ့မႈကို ႏွိမ္နင္းစဥ္အတြင္း ဘဂၤလားေဒ့ရ္ ႏိုင္ငံ ထဲသို႔ ထြက္ေျပး သြားၾကတဲ့ ဘဂၤလီ ၆ သိန္းေက်ာ္ တို႔ ရဲ႔ အေျခအေန အရ လည္းေကာင္း။
အထက္ပါ အေျခအေန အရပ္ရပ္ေတြေၾကာင့္ R2P အနီေရာင္အဆင့္ သတ္မွတ္ခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။
၁၉ ၉ ၃ ခုႏွစ္ အတြင္းက ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ အလားတူ ျဖစ္ရပ္မ်ိဳး ေတြ ေၾကာင့္ ကုလသမဂၢလံုျခံဳေရး တပ္ဖဲြ႔ေတြ ဟာ ယူဂိုဆလပ္ဗီးယား၊ ဒါဖိုး ႏွင့္ လစ္ဗ်ား ႏိုင္ငံေတြကို R2P ကို အေၾကာင္းျပျပီး အေရးယူခဲ့ၾကပါတယ္။
အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာ ပိုင္။
အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာ ဆိုတာ ႏိုင္ငံတကာ ကြန္ဗန္းရွင္း ပုဒ္မ (၁) မွာေတာ့
ႏိုင္ငံ ဆိုသည္မွာ နယ္ေျမ ရွိရမယ္။ လူထုရွိရမယ္။ အစိုးရ ရွိရမယ္။ ႏိုင္ငံတကာ ႏွင့္ ဆက္သြယ္ႏိုင္စြမ္း ရွိရမယ္ လို႔ အဂၤါ (၄၀) ျပဌာန္းထားပါတယ္။ ဒီ ၄ ရပ္ကို ႏိုင္ငံတကာက အသိအမွတ္ျပဳတဲ့ အခါ အခ်ဳပ္အျခာ ေပၚလာခဲ့ပါတယ္။
ဒီျပဌာန္းခ်က္ မွာ လူထု ဆိုတဲ့ အခ်က္က အေရးၾကီးဆံုး အခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ လူထု ရဲ ႔ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာႏွင့္ လံုျခံဳမႈအတြက္ အစိုးရ ကိုတာ၀န္ေပးတယ္။ အစိုးရက တာ၀န္ မယူႏိုင္တဲ့အခါ ႏိုင္ငံတကာက ဒီလူထု ရဲ ႔ လံုျခံဳေရး ကို တာ၀န္ယူေပးရျခင္းပါပဲ။
ဒီအတြက္ ႏိုင္ငံတကာ က အေရးယူဖို႔ အတြက္ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရး ေကာ္မရွင္ ေပၚလာပါျပီ။ ဒီ ေကာ္မရွင္ ေပၚေပါက္လာရျခင္း ရဲ႔ အဓိက ႏိုင္ငံတကာ အဆင့္ ျပစ္မႈ ၃ ဆင့္ ျဖစ္တဲ့
၁။ ရာဇ၀တ္မႈ
၂။ လူသား ဆန္႔က်င္ မႈ
၃။ လူမ်ိဳး တံုး သတ္ျဖတ္မႈ
ဒီအဆင့္ ၃ ဆင့္အေပၚမွာ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြ စုေဆာင္ၾကမွာျဖစ္ပါတယ္။
အနီေရာင္ အဆင့္ သတ္မွတ္ရလိုက္ရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းကို ၂ ခ်က္ ေဖၚျပထားပါတယ္။
၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ကခ်င္ျပည္နယ္ တိုက္ပဲြအတြင္း ေနရပ္ စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးရမႈ ႏွင့္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္အတြင္းက ရခိုင္ျပည္နယ္ အတြင္း ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ဘဂၤလီ ျပသနာ ၊ ဒီ ၂ ခ်က္ ကို အေျခခံျပီး အဓိက ရွာေဖြ စုေဆာင္ရမယ္လို႔ ညႊန္ၾကားမႈမွာ ပါ၀င္ပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေခာတ္အဆက္ဆက္က အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ စစ္တပ္ ရဲ ႔ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ ျပစ္မႈ မွတ္တမ္းေတြ ျဖစ္တဲ့ ကရင္ျပည္္နယ္၊ မြန္ျပည္နယ္။ ကခ်င္၊ ရွမ္း စတ့ဲ တိုက္ပဲြ ျဖစ္ပြားရာ ေဒသ ေတြအလိုက္ အ၀ါေရာင္၊ လိေမၼာ္ေရာင္ တို႔ကို အဆင့္ဆင့္ သတ္မွတ္ခဲ့ၾကျပီး ေနာက္ဆံုး အဆင့္ အနီေရာင္ကိုေတာ့ မၾကာခင္ကမွ သတ္မွတ္ျပီး အခ်က္အလက္ ရွာေဖြစုေဆာင္းေရး ေကာ္မရွင္ ကို ဖဲြ႔စည္းလိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။
Khant Ko(ၾသစီ)Ko
Friday, May 17, 2019
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ေရာက္ ႐ုိဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြအနက္ ၂ သိန္းခြဲကို ကုလအသိအမွတ္ျပဳကပ္ျပားထုတ္ေပးၿပီ
 |
| ႐ိုဟင္ဂ်ာ မိသားစုတစု |
တခ်ိန္က်ရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ကုိယ့္သေဘာဆႏၵအရ ျပန္ၾကတဲ့အခါ ဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးေတြကုိ အကာအကြယ္ေပးႏုိင္ဖုိ႔ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အဖဲြ႔အစည္းေတြ၊ အာဏာပုိင္ေတြ အေနနဲ႔ လုိအပ္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ ရႏုိင္ဖုိ႔ ၂၀၁၈ ဇြန္လကတည္းက စာရင္းေကာက္ယူတဲ့ အစီအစဥ္ကုိ စတင္ခဲ့ေၾကာင္းလည္း ဒုကၡသည္မ်ားဆုိင္ရာ ကုလသမဂၢ မဟာမင္းႀကီး႐ုံး (UNHCR) က ဒီကေန႔ပဲ ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ ေျပာဆုိလုိက္တာပါ။
အသက္ ၁၂ ႏွစ္အထက္ ဒုကၡသည္ေတြကုိ ထုတ္ေပးတဲ့ အေထာက္အထား ကဒ္ျပားေတြမွာေတာ့ အမည္၊ မိသားစု၊ လက္ေဗြ၊ မ်က္ေစ့သူငယ္အိမ္မွတ္တမ္း စတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ ပါဝင္ပါတယ္။
UNHCR ေၾကညာခ်က္မွာေတာ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံ Cox’s Bazar မွာ ႐ုိဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ ၉ သိန္းေက်ာ္ ရွိေနၿပီး ဒီအထဲက ၇၄၁,၀၀၀ ဟာ ၂၀၁၇ ၾသဂုတ္လေနာက္ပုိင္း ျမန္မာႏုိင္ငံက ထြက္ေျပးလာသူေတြ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
၂၀၁၇ ၾသဂုတ္လတုန္းက ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပုိင္းမွာရွိတဲ့ ရဲကင္းစခန္းေတြကုိ စီးနင္းတုိက္ခုိက္ခဲ့တဲ့ ARSA ႐ုိဟင္ဂ်ာ အစြန္းေရာက္အဖဲြ႔ကုိ ျမန္မာလုံၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႔ေတြ လိုက္လံရွင္းလင္းတဲ့ စစ္ဆင္ေရးေတြရဲ႕ ေနာက္ဆက္တဲြအျဖစ္ သိန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏုိင္ငံကုိ ထြက္ေျပးခုိလႈံခဲ့ၾကတာပါ။
ျမန္မာအစုိးရကေတာ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာဆုိတဲ့ အမည္ကုိ တရားဝင္ အသိအမွတ္ျပဳ လက္ခံမထားေပမဲ့ ဒုကၡသည္ေတြကုိ စိစစ္ၿပီး ျပန္လည္ လက္ခံမွာျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာဆုိထားပါတယ္။
ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လည္လက္ခံဖုိ႔အတြက္ UNHCR ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏုိင္ငံတုိ႔နဲ႔လည္း သီးျခားလက္မွတ္ေရးထုိး သေဘာတူထားေပမယ့္ လက္ေတြ႔ အစီအစဥ္ေတြကေတာ့ အခုအထိ အေကာင္အထည္ မေဖာ္ႏိုင္ပဲ ျဖစ္ေနပါတယ္။
ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
https://burmese.voanews.com
Friday, January 25, 2019
ဒီမိုကေရစီျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမေအာင္ျမင္ဘူးလို႔ ကုလကိုယ္စားလွယ္ေျပာ
 |
| ကုလ လူ႔အခြင့္အေရးအထူးကုိယ္စားလွယ္ မစၥယန္ဟီးလီ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံ ဒကၠာၿမိဳ႕မွာ၂ဝ၁၉ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီ ၂၅ ရက္ေန႔က သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ ျပဳလုပ္စဥ္။ Photo: AFP |
အခုဆိုရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဘာသာေရး၊ လူမ်ိဳးေရးေတြနဲ႔ ေသြးခြဲခံထားရၿပီး၊ လူမ်ိဳးစုတိုင္းရင္းသား ေတြဆိုရင္ ခြဲျခား ဆက္ဆံခံေနရေၾကာင္း၊ တိုင္းရင္းသားေတြဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ရပ္တည္လုပ္ကိုင္ ေနၾကေပမယ့္လဲ ဗဟိုအစိုးရနဲ႔ တပ္မေတာ္ရဲ႕ လႊမ္းမိုးခ်ဳပ္ကိုင္တာကို ခံေနရတယ္လို႔ မစၥယန္ဟီးလီ ကေျပာပါတယ္။ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္နဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ေတြမွာ လက္နက္ကိုင္တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ တပ္မေတာ္တို႔ တဖြဲ႔ခ်င္းအလိုက္ အပစ္ရပ္ထားေပမယ့္၊ တိုင္းရင္းသားအခ်င္းခ်င္း စစ္ျဖစ္ေနသလို၊ အရပ္သားေတြ မလံုျခံဳတာ၊ မတည္ၿငိမ္တာေတြ၊ ေတာက္ေလွ်ာက္ျဖစ္ေနၿပီး စိုးရိမ္စရာေကာင္းတယ္လို႔ေျပာပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္နဲ႔ AA ရခိုင့္တပ္မေတာ္တို႔ တိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္ေနတဲ့အျပင္၊ အရပ္သားေတြကို အကူအညီေပးေနတဲ့ အဖြဲ႔ေတြကို သြားလာေဆာင္ရြက္ခြင့္ မျပဳတာက ပိုၿပီးစိုးရိမ္စရာျဖစ္ေစတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ကရင္ျပည္နယ္မွာျဖစ္ေနတဲ့ စစ္ပြဲတခ်ိဳ႕နဲ႔ ကယားျပည္နယ္မွာ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္က အေျခစိုက္စခန္းသစ္ေတြ ေဆာက္ေနတာကိုလဲ မစၥယန္ဟီးလီက ေထာက္ျပပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ ေရာက္ေနတဲ့ ရုိဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြ ျမန္မာႏုိင္ငံကိုျပန္ဖို႔ ေတာ္ေတာ္နဲ႔ မျဖစ္ႏုိင္ေသးဘူးလုိ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံက ဒုကၡသည္စခန္းေတြကို သြားေရာက္ခဲ့တဲ့ခရီးစဥ္အၿပီး ဒကၠာၿမိဳ႕မွာ မေန႔က ျပဳလုပ္တဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ မစၥယန္ဟီးလီက ေျပာလုိက္ပါတယ္။ ျမန္မာဘက္မွာ က်န္ေနတဲ့ ရုိဟင္ဂ်ာေတြအားလံုး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ ထြက္ေျပးေအာင္ လံုျခံဳေရး တပ္ဖြဲ႔ေတြက ဖိအားေပးေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
ရိုဟင္ဂ်ာ ၄ ေထာင္ေက်ာ္ ေနထုိင္ေနတဲ့ zero line လုိ႔ေခၚတဲ့ ႏွစ္ႏုိင္ငံနယ္ျခားကို သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့ရာမွာ၊ ရိုဟင္ဂ်ာေတြေၾကာက္လွန္႔ေအာင္ ျမန္မာလံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ဝင္ေတြက ေသနတ္ေထာင္ေဖာက္တာေတြ၊ ျမန္မာႏုိင္ငံသား မဟုတ္တဲ့အတြက္ ျမန္မာပိုင္နက္ထဲကေနထြက္သြားၾကဖုိ႔ အသံခ်ဲ႕စက္နဲ႔ ၿခိမ္းေျခာက္တာေတြ ရွိေနတယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အာဏာပိုင္ေတြအေနနဲ႔ ဒုကၡသည္ျပန္ပို႔ေရးကိစၥမွာ စိတ္ရွည္သည္းခံၿပီး သတိထားဖုိ႔၊ ကုလသမဂၢ အပါအဝင္ ႏုိင္ငံတကာ အသိုင္းအဝုိင္းနဲ႔ အျပည့္အဝ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖုိ႔နဲ႕၊ ဒုကၡသည္တခ်ိဳ႕ကို ဘာဆန္ခ်ာကၽြန္းေပၚ ေနရာေရႊ႕ေျပာင္းမယ့္ အစီအစဥ္ကို အလ်င္စလုိ မလုပ္ဖို႔လည္း မစၥယန္ဟီးလီက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရကို တုိက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။
မစၥယန္ဟီးလီဟာ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြကို ေလ့လာၿပီး၊ လာမယ့္ မတ္လ က်ရင္ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္စီမွာ အစီရင္ခံစာ တင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ျပည္ဝင္ခြင့္မရတဲ့အတြက္ ထိုင္းနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံေတြကို ၁၁ ရက္ၾကာသြားၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံက ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။
RFA Burmese
https://www.rfa.org/burmese
Wednesday, January 23, 2019
မစၥယန္ဟီးလီ ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံု
 |
| ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံက မြတ္စလင္ဒုကၡသည္စခန္းကို သြားေရာက္ခဲ့တဲ့ ကုလသမဂၢ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္ မစၥယန္ဟီးလီ ကို ေတြ႕ရစဥ္ / Photo - Khin Mg |
လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္ခံရတဲ့ကိစၥ၊ ဒုကၡသည္ျပန္လည္လက္ခံေရးကိစၥနဲ႔ ကုလသမဂၢမဟာမင္းႀကီးမ်ားရံုးနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရတို႔ရဲ႕ သေဘာတူညီမႈယူထားတဲ့ကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဆြးေႏြးခဲ့တယ္လို႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့တဲ့ ဒုကၡသည္တစ္ဦးက ေျပာပါတယ္။
မစၥယန္ဟီးလီက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရ နဲ႔ ကုလသမဂၢမဟာမင္းႀကီးမ်ားရံုးနဲ႔ ေတြဆံုၿပီး ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြအေရးကို ေဆြးေႏြးသြားမယ္လို႔ ျပန္လည္ေျပာဆိုခဲ့ေၾကာင္းလည္း သိရပါတယ္။
ျမန္မာႏုိင္ငံကို ျပည္၀င္ခြင့္ အပိတ္ခံထားရတဲ့ မစၥယန္ဟီးလီဟာ အရပ္သားေတြကို ထိခိုက္မယ့္ ၾကမ္းတမ္းမႈေတြကို တပ္မေတာ္နဲ႔ AA အဖဲြ႔တုိ႔ မလုပ္သင့္ဘူးလို႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္ပိုင္းက ေျပာလိုက္ပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ ပဋိပကၡျဖစ္ပြားတဲ့ေနရာေတြကို လူသားခ်င္းစာနာမွဳဆိုင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းေတြ သြားေရာက္ခြင့္မေပးတဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ခ်က္ခ်င္းျပင္ၿပီး အားလံုးကို သြားခြင့္ေပးဖို႔လည္း တိုက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။
ဒီသတင္းကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုထက္အာကာ ေပးပို႔တာပါ။
RFA Burmese
https://www.rfa.org/burmese
ကုလအထူးကိုယ္စားလွယ္ ရခိုင္ေရာက္ရွိေနခ်ိန္ႏွင့္ကိုက္ျပီး ေမာင္ေတာတြင္ မီးရိႈ႕မႈ ျဖစ္ပြား
 |
| (ဓာတ္ပံု- ေမာင္ေတာခ႐ုိင္မီးသတ္ဦးစီးဌာန) |
ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္၏ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အထူးကိုယ္စားလွယ္ Ms.Christime Schraner Burgener ရခိုင္ျပည္နယ္သုိ႕ ေရာက္ရွိေနခ်ိန္ႏွင့္ ကိုက္ျပီး ေမာင္ေတာျမိဳ႕နယ္၊ ငါးခူရ ေက်းရြာအုပ္စု၊ အလယ္ရြာတြင္ မီးရိႈ႕မႈ တစ္ခု ယမန္ေန႕ ည ၉ နာရီေက်ာ္က ျဖစ္ပြားခဲ့သည္ဟု သတင္းရရွိသည္။
ထိုသို႕မီးရိႈ႕မႈေၾကာင့္ ဘဂၤလီလူမ်ိဳး ႏွစ္ဦးပိုင္သည့္ ဓနိမိုး၊ ၀ါးထရံကာ၊ ေျမစုိက္ အိမ္ႏွစ္လံုး မီးေလာင္ဆံုးရံႈးသြားသည္ဟု သိရသည္။
ျဖစ္ပြားပံုမွာ ဇန္န၀ါရီ ၂၂ ရက္ ည ၉ နာရီ ၁၅ မိနစ္ခန္႕က ေမာင္ေတာႃမဳိ့နယ္၊ ငါးခူရအုပ္စု၊ အလယ္ရြာ၊ေန ေရာ္ဖီ(ဘ) ႏူရ္အာေလာင္ ေနအိမ္အား မသမာသူမ်ားမွ မီး႐ႈိ႕ခဲ့ေၾကာင္း၊ ထုိသုိ႕ မီးရိႈ႕သျဖင့္ ၎အိမ္ႏွင့္ ေဘးကပ္လ်က္႐ွိေသာ ေဖာ္ရိတ္၏ ေနအိမ္သုိ႔ မီးကူးစက္ေလာင္ကြၽမ္း၍ ေနအိမ္(၂)လုံး မီးေလာင္ ကြၽမ္းခဲ့ေၾကာင္း၊ မီးေလာင္ဆုံး႐ႈံးမႈတန္ဖုိး (၇၀၀၀၀) ခန္႔ မီးေလာင္ဆုံး႐ႈံးေၾကာင္း ေမာင္ေတာခရိုင္ မီးသတ္ ဦးစီးဌာန၏ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
 |
| (ဓာတ္ပံု- ေမာင္ေတာခ႐ုိင္မီးသတ္ဦးစီးဌာန) |
ေမာင္ေတာခရိုင္ မီးသတ္တပ္ဖြဲ႕မွ မီးသတ္ကားမ်ားျဖင့္ ၀ိုင္း၀န္း ျငိမ္းသတ္ရာ ည ၉ နာရီ ၁၅ မိနစ္ အခ်ိန္ စေလာင္ခဲ့ေသာ မီးအား ၉ နာရီ ၄၅ မီးထိန္းႏိုင္ခဲ့ျပီး ၁၀ နာရီ အခ်ိန္တြင္ မီးလုံးဝၿငိမ္းသြားခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။
မီးေလာင္မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ္လည္း လူ ႏွင့္ တိရိစၦာန္မ်ားအား ထိခုိက္မႈ မရွိေၾကာင္း၊ ေနအိမ္ မီးရိႈ႕ခဲ့သူ (စုံစမ္းဆဲ)အား ငါးခူရနယ္ေျမရဲစခန္းမွ ပ- ၃/၂၀၁၉ ၊ ပုဒ္မ- ၄၃၆ ျဖင့္ အမႈဖြင့္ အေရးယူႏုိင္ေရး အတြက္ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း ခရိုင္မီးသတ္ ဦးစီးဌာနသတင္းအရ သိရွိရသည္။
သိန္းေဇာ္(ေမာင္ေတာ)
Narinjara
https://www.facebook.com/Narinjara
Thursday, January 3, 2019
လုံျခံဳေရးေကာင္စီ အလွည့္က်အဖြဲ႔၀င္သစ္ ငါးႏုိင္ငံခန္႔အပ္
 |
| လုံၿခံဳေရးေကာင္စီ စည္းေ၀းပြဲခမ္းမ ျမင္ကြင္း။ |
ဘယ္လ္ဂ်ီယံ၊ ဂ်ာမနီ၊ အင္ဒုိနီးရွားနဲ႔ ေတာင္အဖရိကႏုိင္ငံေတြလည္း ၂ ႏွစ္တာ အလွည့္က် အဖြဲ႔၀င္ေတြအျဖစ္ စတင္ တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ၾကေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဖြဲ႔၀င္သစ္ ၅ ႏုိင္ငံစလုံးအတြက္ အဖြဲ႔၀င္ျဖစ္ေၾကာင္း အသိအမွတ္ျပဳတဲ့ အခမ္းအနားကုိ ဗုဒၶဟူးေန႔က က်င္းပခဲ့ၿပီး လုံၿခံဳေရးေကာင္စီ ခမ္းမရဲ႕ ျပင္ပမွာ အဲဒီ ၅ ႏုိင္ငံရဲ႕ အလံေတြကုိလည္း စုိက္ထူလုိက္ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။
၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ကုန္ဆုံးသြားတာနဲ႔အတူ အရင္က အလွည့္က်တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့ၾကတဲ့ ဘုိလီးဗီးယား၊ အီသီယုိးပီးယား၊ နယ္သာလန္၊ ခါဇတ္ခ္စတန္နဲ႔ ဆီြဒင္ႏုိင္ငံတုိ႔ရဲ႕ သက္တမ္း ကုန္ဆုံးသြားခဲ့တာပါ။
အဖြဲ႔၀င္ ၁၅ ႏုိင္ငံ ပါ၀င္တဲ့ လုံၿခံဳေရးေကာင္စီဟာ ကုလသမဂၢမွာ ၾသဇာအရွိဆုံးဌာန ျဖစ္ပါတယ္။ တရုတ္၊ ျပင္သစ္၊ ရုရွား၊ ၿဗိတိန္နဲ႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုတုိ႔ကေတာ့ အၿမဲတမ္း အဖြဲ႔၀င္ ႏုိင္ငံေတြျဖစ္ၾကၿပီး ဗီတုိအာဏာ သုံးခြင့္ရွိတဲ့ ၅ ႏုိင္ငံလည္း ျဖစ္ပါတယ္။
တျခား လုံံၿခံဳေရးေကာင္စီ အဖြဲ႔၀င္ေတြကုိေတာ့ ၂ ႏွစ္စီ၊ အလွည့္က် တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ဖုိ႔ ေဒသအလုိက္ အခ်ဳိးအစား ညီမွ်ေအာင္ စီစဥ္ၿပီး အဖြဲ႔၀င္ ၁၉၃ ႏုိင္ငံက အေထြေထြ ညီလာခံမွာ မဲခြဲ အတည္ျပဳေပးၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ လုံၿခံဳေရးေကာင္စီ အလွည့္က် အဖြဲ႔၀င္ ျဖစ္ေရးအတြက္ ႏုိင္ငံတုိင္းက လုိလားၾကတာေၾကာင့္ တုိင္းျပည္တခ်ဳိ႕က သူတုိ႔ကုိ ေရြးခ်ယ္ဖုိ႔ ႏွစ္အတန္ၾကာ မဲဆြယ္ စည္းရုံးတာမ်ဳိးလည္း ရွိတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။
VOA (ျမန္မာပုိင္း)
https://burmese.voanews.com
Friday, December 7, 2018
နိုင္ငံတကာအန္ဂ်ီအိုမ်ား၏ စားစရိတ္ႏွင့္အသံုးစရိတ္စကမ်ားက ဘဂၤလီဒုကၡသည္မ်ားကို ကူညီေငြထက္ မ်ားျပားေန
နိရဥၥရာ၊ ဒီဇင္ဘာ ၇
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံ ေရာက္ရွိေနၾကေသာ ျမန္မာမွ ေနရပ္စြန္႕ခြာ ဘဂၤလီမ်ားအတြက္ အလွဴေငြမ်ားအနက္ အေတာ္မ်ားမ်ားကိုနိုင္ငံတကာ အန္ဂ်ီအိုမ်ား(INGOs) စားစရိတ္နွင့္ အသံုးစာရိတ္စကမ်ားအျဖစ္ သံုးစြဲေနၾကဟု ေလ့လာသူမ်ားကေျပာသည္။
အခ်ိဳ ့ကိစၥရပ္မ်ားတြင္၊ ေကာ့ဘဇား(Cox's Bazar) ရွိ နိုင္ငံတကာအင္ဂ်ီအိုမ်ား (INGOs) ၏ စားစရိတ္မ်ားနွင့္ အသံုးစာရိတ္စကမ်ားသည္ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမွဳအစီအစဥ္၏ လိုအပ္ခ်က္ထက္ ၅ ဆပိုျပီး၊ ျပႆနာမွာ နိုင္ငံတကာ အင္ဂ်ီအို မ်ား (INGOs) မ်ား၏ စားစရိတ္စားခမ်ား၊ အသံုးစရိတ္မ်ားမွာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ မရွိျခင္းပင္ ျဖစ္သည္ဟုဆိုသည္။
ေအာက္(စ္)ဖမ္း (OXFAM) ၏မိတ္ဖက္ျဖစ္ေသာ ပင္လယ္ကမ္းေျခႏွင့္ဆိုင္ေသာလူမွဳေရး အသြင္ ေျပာင္းလဲျခင္းရံပံုေငြအဖြဲ ့ (COAST) က ဒကၠားျမိဳ ့CIRDAP ညီလာခံ ခန္းမ စားပြဲဝိုင္းေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ၄င္းတို ့၏ေလ့လာေတြ ့ရွိခ်က္မ်ားကို ဖြင့္ဟေျပာဆိုခဲ့သည္။
၄င္း၏ေလ့လာသုံးသပ္ခ်က္မ်ားသည္ေဒသခံအန္ဂ်ီအို ၄၂ဖြဲ ့ႏွင့္ နိုင္ငံတကာအန္ဂ်ီအို ၁၉ဖြဲ ့သို ့မဟုတ္ ကုလသမဂၢအဖြဲ ့့အစည္းမ်ားအား ေမးျမန္္းစံုစမ္းေလ့လာခ်က္မ်ားအေပၚတြင္အေျခခံ၍ျပဳစုထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
စားပြဲဝိုင္းေဆြးေနြးပြဲတြင္တက္ေရာက္သူမ်ားကတာဝန္ရွိသူမ်ားအေနနွင့္ရံပံုေငြမ်ားကို ေဒသခံအန္ဂ်ီအို မ်ားထံတိုက္ရိုက္လက္ခံရရွိေစရန္ေတာင္းဆိုၾကျပီး၊နိုင္ငံတကာအန္ဂ်ီအိုမ်ားမွတဆင့္ေပးေခ်ေနျခင္းမ်ားကို ကန္ ့ကြက္ ၾကသည္။ သို ့မွသာလ်ွင္လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမွဳမ်ားကိုတုန္ ့ျပန္ရာတြင္ အျခား ကုန္က်စားရိတ္မ်ားကိုေလ်ွာ့ခ်နိုင္မည့္အျပင္၊ ကုလသမဂၢအဖြဲ ့မ်ားနွင့္၂၀၁၆ခုနွစ္တြင္ လက္မွတ္ ေရးထိုးထားေသာ ဂရန္းဘာဂင္ (Grand Bargain) ကတိကဝတ္မ်ားႏွင့္လည္းကိုက္ညီမည္ ျဖစ္သည္ဟု ေထာက္ျပေျပာဆိုၾကသည္။
ပင္လယ္ကမ္းေျခႏွင့္ဆိုင္ေသာလူမွဳေရး အသြင္ ေျပာင္းလဲျခင္းရံပံုေငြအဖြဲ ့COAST ၏ (ပညာေရးႏွင့္ အစားအစာလုံျခဳံစိတ္ခ်ရေရး) လက္ေထာက္ညႊန္ၾကားေရးမွဴး Mujibul Haque Munir က အစိုးရ၊ နိုင္ငံတကာ အန္ဂ်ီအိုမ်ား (INGOs) ၊ ကုလသမဂၢအဖြဲ ့မ်ား၏ အထင္အရွားရွိေနသည့္ ျမင့္မားလြန္းလွသည့္ ကုန္က်စာရိတ္မ်ား အေၾကာင္းကို သူ၏ စာတန္းတြင္ ျပဳစု တင္သြင္းခဲ့သည္။
ေကာ့ဘဇားရွိ နိုင္ငံတကာအင္ဂ်ီအိုမ်ား (INGOs) မ်ားတြင္ မွတ္ပံုတင္ထားသူ/ မွတ္ပံုမတင္ထားသူ စုစုေပါင္း နိုင္ငံျခားသား ၃၀၀၀ နီးပါးလုပ္ကိုင္ေနၾကသည္။ နိုင္ငံျခားသား အကူအညီ ေပး ေရးလုပ္သားမ်ား အေနျဖင့္ ပွ်မ္းမွ်တစ္ေန႕လွ်င္ တာကာ ၂၅၀၀၀ (ျမန္မာက်ပ္ ၁၅၀၀၀၀) ကို ပံုမွန္လစာ အျဖစ္ ရရွိေနၾကျပီး ၎အျပင္ ေန ့တြက္စား ရိတ္အျဖစ္ရရွိၾကသည္ဟု ဆိုသည္။ ၎၀န္ထမ္းမ်ားအတြက္ စုစုေပါင္း တေန ့လ်ွင္ တာကာ ၂ ကုေဋ အသံုးျပဳေနၾကသည္။
ယင္းကုန္က်စားရိတ္သည္ ေဒသခံ အင္ဂ်ီအိုမ်ား၏ စားရိတ္စားကမ်ားထက္၅ဆပိုမ်ားေနေၾကာင္း Munir က သည္ေဒးလီးစတား (The Daily Star) ကိုေျပာပါသည္။
ဤေလ့လာေတြ ့ရွိခ်က္သည္၊ ေကာ့ဘဇား (Cox's Bazar) တြင္ လြန္ခဲ့သည့္ တႏွစ္က ၊ဝန္ထမ္းေလး ၃ - ၄ ေယာက္ႏွင့္လာေရာက္လုပ္ကိုင္ေနေသာနိုင္ငံတကာအင္ဂ်ီအို(INGO) ၏လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား၊ အေျခအေန မ်ားအေပၚတြင္အေျခခံထားပါသည္။
တြက္ခ်က္မွဳ တခုတြင္၊တခုေသာနိုင္ငံတကာအင္ဂ်ီအို(INGO) သည္၊၄င္းအေကာင္အထည္ေဖၚရမည့္ လုပ္ငန္းတြင္၁၈ ရာခိုင္ႏွန္းသာသံုးစြဲျပီး၊ ၄င္းအင္ဂ်ီအို (INGO) ၏ စားရိတ္စားကမ်ား ႏွင့္အသံုးစာရိတ္ မ်ားအတြက္ ၈၂ ရာခိုင္ႏွဳန္းသံုးစြဲခဲ့ေၾကာင္းသိရွိရသည္။
ဤကဲ့သို ့ ေသာ ျဖစ္စဥ္၊ျဖစ္ရပ္မ်ားသည္၊ထိုေဒသရွိ နိုင္ငံတကာအန္ဂ်ီအိုမ်ား (INGOs) အမ်ား အားျဖင့္အတူတူပင္ျဖစ္ ၾကပါသည္။
နိုင္ငံတကာအင္ဂ်ီအိုမ်ား(INGOs) ၏ စုစုေပါင္းရံပံုေငြေတာင္းခံျခင္းသည္ တာကာ ၅.၅၅ ကုေဋ ျဖစ္ပါသည္ ဟု အမည္မေဖၚလိုသူက သည္ေဒးလီးစတား (The Daily Star) ကိုေျပာသည္။
ယခုႏွစ္ဇန္နဝါရီလမွစ၍၊အလွဴရွင္မ်ားထံမွအေမရိကန္ေဒၚလာ ၆၈၂ သန္းရရွိ ခဲ့ ျပီး ၊ဘဂၤလီမိသားစု တစ္စုု အတြက္ေဒၚလာ ၃၂၈၄ ႏွင့္ညီမွ်ပါသည္။ နိုင္ငံတကာအင္ဂ်ီအိုမ်ား (INGO) မ်ား၊ကုလသမဂၢအဖြဲ ့ အစည္းမ်ား၏ စီမံကိန္း မ်ား၏ ၇၅ ရာခိုင္ႏွဳန္းမွာ ေဒသခံအင္ဂ်ီအိုမ်ား ၊ အမ်ိဳးသား အင္ဂ်ီအိုမ်ားမွ အ ေကာင္ အထည္ေဖၚေဆာင္ရြက္ၾကသည္ဟုေလ့လာေတြ ့ရွိခ်က္မ်ားကဆိုပါသည္။
နိုင္ငံတကာအင္ဂ်ီအိုမ်ား (INGOs) သည္္၄င္းတို ့၏ ေငြ အေျမာက္အမ်ားကိုသယ္ယူပို႔ေဆာင္ျခင္း လုပ္ငန္းမ်ားတြင္လည္းသံုးစြဲလ်ွက္ရိွဟုဆိုသည္။
အစီရင္ခံစာမ်ားတြင္ေဖၚျပပါရွိခဲ့သည့္အတိုင္း၊ေန ့စဥ္နွင့္အမ်ွ ေကာ့ဘဇား (Cox's Bazar) မွ ဘဂၤါလီစခန္းမ်ားသို ့ကားစီးေရ ၅၄၅ စီး မွ ၅၇၅ စီး လုပ္ရွားသြားလာမွုမ်ားရွိခဲ့ရာ ေငြကုန္ေၾကးက်မ်ားသည္ သာမက၊ ေဒသခံကေလးမ်ားနွင့္ လူငယ္ေလးမ်ားကိုပါေက်ာင္းထြက္ေစခဲ့သည့္အေၾကာင္းတရပ္ လည္းျဖစ္ပါသည္။
ေဖၚျပပါ နိုင္ငံတကာအင္ဂ်ီအိုမ်ား (INGOs) ၏ စားရိတ္စားကမ်ား၊အသံုးစာရိတ္မ်ားေလ်ွာ့ခ်ရန္ခ်ာတာေဖၚခ်ိန္း (C4C) ကိုလက္ခံေဆာင္ရြက္ရန္သေဘာတူညီၾကပါသည္။ ယင္းတို ့၏သေဘာ ထားမွာ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမွဳမ်ားကိုတုန္ ့ျပန္ရာတြင္၊၄င္းတို ့၏နိုင္ငံသားမ်ား ပိုမိုပါဝင္ ေစျပီး၊ေဒသခံမ်ားဦးေဆာင္ေသာလူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမွဳ စံနစ္သို ့ေျပာင္းလဲရန္ျဖစ္ပါသည္။
၄င္းအျပင္၊နိုင္ငံတကာအင္ဂ်ီအိုမ်ား (INGOs) ၊ကုလသမဂၢအဖြဲ ့အစည္းမ်ားသည္၄င္းတို ့လက္မွတ္ ေရးထိုး ထားေသာ ဂရန္းဘာဂင္(GB) သေဘာတူညီခ်က္အရ၊ ရံပံုေငြ ပြင့္လင္းျမင္သာမွဳ နွင့္အျခား ကုန္က် စားရိတ္မ်ားကိုေလ်ွာ့ခ်နိုင္ေရးအတြက္္ေဒသခံအင္ဂ်ီအိုမ်ား၊ေဒသခံအစိုးရအဖြဲ ့အစည္းမ်ား နွင့္ပူးေပါင္းလုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္္ရန္ နည္းလမ္းမ်ားကိုစဥ္ဆက္မျပတ္ရွာေဖြေနၾကရပါသည္။
မည္သို ့ပင္ဆိုေစကာမူ၊ နိုင္ငံတကာအင္ဂ်ီအိုမ်ား (INGOs) သည္ ခ်ာတာေဖၚခ်ိန္း (C4C) ႏွင့္ ဂရန္းဘာဂင္ (GB) ကိုလိုက္နာျခင္းမရွိဘဲ၊ ေဒသခံ အင္ဂ်ီအိုမ်ားအဆိုအရ၊ နိုင္ငံတကာအင္ဂ်ီအိုမ်ား (INGOs)သည္ ေဒသခံအင္ဂ်ီအိုမ်ားအားေပးရန္ရွိေသာ ရံပံုေငြမ်ားကိုေပးေခ်ရန္ပ်က္ကြက္ၾကပါသည္။
နိုင္ငံျခားေရးဝန္ၾကီးဌာန၊ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ Nahida Sobhan က ေနရပ္စြန္ ့ခြါ ဘဂၤါလီမ်ားသည္ ၊မိမိတို ့သေဘာဆႏၵအရ၊ေဘးကင္းလံုျခံဳစိတ္ခ်စြာ၊ေနရပ္ျပန္ေရးသည္၊ကၽြန္ပ္တို ့အစိုးရ၏ ပန္းတိုင္ပင္ျဖစ္ပါသည္ဟု ၄င္း၏မိန္ ့ခြန္းတြင္ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။
လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမွဳမ်ားကိုတုန္ ့ျပန္ရာတြင္ေဒသခံအင္ဂ်ီအိုမ်ားနွင့္ပူးေပါင္းညွိနွိဳင္းေဆာင္ ရြက္ၾကရန္အထူးပင္လိုအပ္ပါေၾကာင္း ၄င္းကေျပာပါသည္။
ေဒသခံအင္ဂ်ီအိုမ်ားေရးရာဗ်ဴရို ၏ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ KM Abdus Salam က၊ ဤေလ့လာေတြ ့ရွိ ခ်က္သည္၊မည္မ်ွ မွန္ကန္ေၾကာင္း၊ေမးခြန္းထုတ္ခဲ့သလို၊ COAST ၏ ၾကိဳးပမ္းမွဳကိုလည္းခ်ီးက်ဴးခဲ့ပါ
သည္။
၄င္းကပင္၊ယခုကဲသို ့ေလ့လာေသာလုပ္ငန္းစဥ္သည္၊ကၽြမ္းက်င္အတတ္ပညာရွင္မ်ားနွင့္ မိတ္ေဆြ သေဘာ၊ပူးေပါင္းညွိနွိဳင္းေဆာင္ရြက္ၾကရမွာျဖစ္ျပီး၊တဘက္သားကိုမထိခိုက္ေစဘဲ ၊အႏွဳတ္လကၡဏာ
သေဘာမသက္ေရာက္ေစဘို ့ေျပာပါသည္။ နိုင္ငံတကာႏွင့္ေဒသခံအင္ဂ်ီအိုမ်ားအၾကား၊ရင္ဆိုင္ေနၾက ရေသာ၊ ျပည္တြင္း၌ျဖစ္ေသာ ျပႆနာကို ဝါသနာစရိုက္တူ၊အႀကိဳက္တူေသာ၊အက်ိဳးသက္ ေရာက္ေစ ေသာ၊မိသားစုသေဘာ၊ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းၾကရန္ကိုက်ြန္ပ္အေနနဲ ့အားလံုးကိုအနူးအညြတ္ေတာင္းဆိုလို ပါသည္ဟုေျပာပါသည္။
က်ြန္ပ္တို ့၏နိုင္ငံသားမ်ား၊ေဒသခံအန္ဂ်ီအိုမ်ားသည္ဘဂၤလီမ်ားအေရးကိုတုန္ ့ျပန္စီမံေဆာင္ရြက္နိဳင္ရန္ကၽြမ္းက်င္မွဳႏွင့္ စြမ္းရည္ပါရွိေၾကာင္း၄င္းကေျပာပါသည္။
အန္ဂ်ီအိုမ်ားသည္လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈ အေထာက္အပံ့ထက္မပိုေစဘဲ၊ ဘဂၤလာေဒ့ရွ္ အစိုးရ၏ ေနရပ္ရင္းျပန္ပို ့ေရးဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားကိုမဆန္ ့က်င္ၾကရန္ ၄င္းကတိုက္တြန္းပါသည္။
ကၽြန္ပ္တို ့သည္လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမွဳ မ်ားကိုတုန္ ့ျပန္ရာတြင္ပါဝင္သူအားလံုး ကို ေလးစား စြာဆက္ဆံသင့္ေၾကာင္း၊ ကၽြန္ပ္တို ့၏ ေရွ ့ဆက္ေလ်ွာက္လွမ္းရမည့္ေျခလွမ္းႏွင့္၊ ဖြံ႕ျဖိဳးမွဳမ်ားကိုေဆာင္ ရြက္ရာတြင္ နူးညံ့သိမ္ေမြ ့စြာပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရမည္ဟုကုလသမဂၢ ဌာေနညွိုနွိဳင္းေရးမွဴး Mia Seppo ကေျပာပါသည္။
ကၽြန္ပ္တို ့သည္ ဒုကၡသည္မ်ား၏အေျခအေနပိုမိုေကာင္းမြန္လာေစရန္နွင့္၄င္းတို ့နိဳင္ငံသို ့ ျပန္နိုင္ရန္ ျမန္မာနိုင္ငံအစိုးရႏွင့္ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ရပါမည္ဟု UNHCR ၏ ဌာေနကိုယ္စားလွယ္ Papa Kysma Sylla ကေျပာပါသည္။
ကၽြန္ပ္တို ့သည္ဂရန္းဘာဂင္(GB) သေဘာတူညီခ်က္ကိုအားလံုးလက္ခံၾကျပီး၊ ေဒသတြင္း ျပႆနာ အျဖစ္လက္ခံေျဖရွင္းၾကရန္ Concern Worldwide ၏ ဌာေနညႊန္ၾကားေရးမွဴး AKM Musha ကေျပာပါ သည္။
ဤလုပ္ငန္းစဥ္တြင္အလွဴရွင္မ်ားသည္အဓိကအခန္းက႑ကပါဝင္ျပီး ၊ နိုင္ငံတကာအင္ဂ်ီအိုမ်ား (INGOs) သို ့မဟုတ္ ကုလသမဂၢအဖြဲ ့အစည္း မ်ားမဟုတ္ပါေၾကာင္း၊ ကၽြန္ပ္တို ့သည္ ၄င္းတို ့အခ်င္းခ်င္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လာနိုင္ေအာင္မည္ကဲ့သို ့လက္ေတြ ့စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေပးသင့္သည္ကို တိုင္ပင္ ေဆြးေႏြးၾကရန္လိုအပ္ပါသည္ဟု Musha ကေျပာပါ သည္။
၄င္းစားပြဲဝိုင္းေဆြးေနြးပြဲကို နိုင္ငံေတာ္အဓိကအတြင္းဝန္ေဟာင္းႏွင့္ PKSF ၏ ဦးေဆာင္ညႊန္ၾကားေရး မွူး Abdul Karim ကသဘာပတိအျဖစ္ေဆာင္ရြက္ျပီး၊ေအာက္(စ္)ဖမ္း (OXFAM) အင္တာေနရွင္နယ္မွ Anita Kattakuzhy ၊ ေကာ့ဘဇား (Cox's Bazar) လူထုအေျချပဳအဖြဲ ့အစည္း၊ ေဒသခံအင္ဂ်ီအို မ်ားေဖၚရမ္ (CCNF) မွ Abu Morshed Chowdhury တို ့မွလည္းအျခားသူမ်ားနွင့္အတူပါဝင္၊တိုင္ပင္ ေဆြးေႏြးၾကပါသည္။
"INGOs Spending on Rohingyas_Translated version _CKK_5.12.2018"
ခ်စ္ကိုကိုဘာသာျပန္သည္။
Narinjara
https://www.facebook.com/Narinjara
Thursday, November 15, 2018
ျမန္မာ့အေရး မဲခြဲဆံုးျဖတ္မယ့္ ကုလအစည္းအေဝး
 |
| ၂ဝ၁၈ ႏိုဝင္ဘာလ ၂ ရက္ေန႔က ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ အစည္းအေဝး က်င္းပစဥ္။ |
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ဆက္ျဖစ္ေနတာကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ရွဳတ္ခ်ထားၿပီး၊ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြအဆံုးသတ္ဖို႔နဲ႔ ႏုိင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ေပးေရး တိုက္တြန္းထားတဲ့ ကုလသမဂၢ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မူၾကမ္းကို ဒီကေန႔ ၾကာသပေတးေန႔မွာ ေနာက္ဆံုးအဆင့္ မဲခြဲဆံုးျဖတ္ၾကမွာျဖစ္ပါတယ္။
ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးအကဲခတ္ေတြကေတာ့ ျမန္မာဘက္က ရွံဳးနိမ့္ႏုိင္တယ္လို႔ သံုးသပ္ေနၾကတာပါ။ ႏုိဝင္ဘာလ ၁၃ ရက္ေန႔က ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္မူၾကမ္းအေပၚ အႀကိဳမဲခြဲဆံုးျဖတ္ရာမွာေတာ့ ေထာက္ခံမဲ ၁၁၁ မဲ၊ ကန္႔ကြက္မဲ ၃ မဲ၊ ၾကားေနမဲ ၆၅ မဲနဲ႔ အတည္ျပဳခဲ့ပါတယ္။
အႀကိဳမဲခြဲဆံုးျဖတ္မႈမွာ တရုတ္ႏုိင္ငံက ေထာက္ခံမဲေပးခဲ့တာကို ေတြ႔ရၿပီး ဂ်ပန္၊ အေမရိကန္၊ ၾသစေၾတးလ်နဲ႔ ကေနဒါအပါအဝင္ ဥေရာပႏုိင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားက ၾကားေနမဲေပးခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။
အဲဒီ တတိယေကာ္မတီအစည္းအေဝးမွာ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာကိစၥရပ္ေတြအျပင္ ေသဒဏ္ပယ္ဖ်က္တဲ့ အဆုိျပဳခ်က္မူၾကမ္းနဲ႔ ေၾကးစားစစ္သားအသံုးျပဳမႈ အဆိုျပဳခ်က္မူၾကမ္းေတြလည္း မဲခြဲဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္သံမွဴးႀကီး ဦးရဲမင္းသိန္းကေတာ့... ဒီသံုးခ်က္စလံုးကုိ ကန္႔ကြက္ေၾကာင္း အစည္းအေဝးမွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
“ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ အဆိုျပဳခ်က္ေတြမွာ ဘက္လိုက္ၿပီး တဘက္သတ္ တင္ျပခ်က္ေတြ ပါဝင္ေနတဲ့အတြက္ ၃ ခ်က္စလံုးကို ကန္႔ကြက္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔ ကန္႔ကြက္မဲ ေပးခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ အမွတ္ ၅၆ အဆိုျပဳခ်က္မူၾကမ္းကို ျမန္မာႏုိင္ငံက ကန္႔ကြက္တဲ့အေၾကာင္း အစည္းအေဝးမွတ္တမ္း တင္လိုပါတယ္”
ဒါ့အျပင္ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီဟာ တခ်ိဳ႕ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ႀကိဳးကိုင္ခ်ယ္လွယ္တာကို ခံေနရတယ္ လို႔လည္း ျမန္မာသံမွဴးႀကီး ဦးရဲမင္းသိန္းက ေျပာခဲ့ပါတယ္။
“ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အဆိုျပဳခ်က္ မူၾကမ္းမွာ ထည့္သြင္းထားတဲ့ အခ်က္ ၃ ခ်က္မွာ ႏုိင္ငံေရး ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြ ပါဝင္ေနၿပီး၊ သမာသမတ္က်မႈနဲ႔ တရားမွ်တမႈလည္း မရွိပါဘူး။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ျပည္တြင္းေရး ကို ဝင္ေရာက္ စြက္ဖက္ရာေရာက္သလို၊ အဆိုျပဳခ်က္ မူၾကမ္းတိုင္းမွာ အဖြဲ႔ဝင္ႏုိင္ငံအားလံုးရဲ႕ ေထာက္ခံမႈကို လည္း မေတြ႔ခဲ့ရပါဘူး”
အာရွလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ရဲ႕ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ေရွ႕ေနဦးမင္းလြင္ဦးကေတာ့… ကုလသမဂၢရဲ႕ အဆိုျပဳခ်က္တုိင္းမွာ အေရးယူေဆာင္ရြက္ခ်က္ မပါတဲ့အတြက္ ထိေရာက္မႈေတာ့ မရွိႏုိင္ဘူးလို႔ သံုးသပ္ပါတယ္။
“UN resolution ေတြ ဆံုးျဖတ္တုိင္း ဆံုးျဖတ္တုိင္းမွာ စည္းေႏွာင္အားရွိတယ္ - မရွိဘူးဆုိတာက အဓိက က်ပါတယ္။ အဲေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ၈၈ ေနာက္ပိုင္း ေက်ာင္းသားကိစၥရပ္ေတြ ျဖစ္တဲ့အခါမွာ ေနာက္ၿပီးေတာ့ တုိင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ ၁၉၈၈ ေနာက္ပိုင္းေတြမွာ စစ္တပ္က က်ဴးလြန္တဲ့ ထုိးစစ္ေတြအေပၚ resolution ေတြကေတာ့ ခ်တာပဲဗ် UN က။ ဒါေပမဲ့ စည္းေႏွာင္အား မရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္လို႔ မရတာေတြ၊ ေတြ႔ရတယ္။ စည္းေႏွာင္တဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ိဳး မဟုတ္တဲ့အခါက်ေတာ့ ဒီဥစၥာက ထိေရာက္မႈ မရွိဘူး။ အဲေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို စိုးရိမ္လားဆိုေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ အတြက္ ခ်တဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ျဖစ္တဲ့အတြက္ စိတ္ေတာ့ မေကာင္းဘူးေပါ့ဗ်ာ။ ဒါေပမဲ့ စိုးရိမ္မႈေတာ့ မရွိဘူး”
အခုဆံုးျဖတ္ခ်က္မူၾကမ္းကို ႏိုင္ငံေပါင္း ၅၇ ႏုိင္ငံပါဝင္တဲ့ OIC အစၥလာမ္မစ္ႏုိင္ငံမ်ား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး အဖြဲ႔၊ EU ဥေရာပသမဂၢနဲ႔ ကေနဒါႏုိင္ငံတုိ႔က ပူးတြဲအဆိုျပဳခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
RFA Burmese
https://www.rfa.org
Friday, September 7, 2018
ျမန္မာအစိုးရကို ICC တင္ဖို႔ နီးစပ္လာၿပီလား
 |
| လုံၿခဳံေရး တပ္ဖြဲ႕ေတြက နယ္ေျမရွင္းလင္းမႈေတြ လုပ္ခဲ့တာေၾကာင့္ လူသိန္းနဲ႔ခ်ီ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ ထြက္ေျပးခဲ့ရတယ္လို႔ ဆို |
ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ICC အဖြဲ႕ဝင္ မဟုတ္တာေၾကာင့္ ဒီကိစၥကို စစ္ေဆးပိုင္ခြင့္ ရွိမရွိ ဆုံးျဖတ္ေပးဖို႔ ICC အမႈလိုက္ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္က ေတာင္းဆိုထားတဲ့ အေပၚ တရားသူႀကီး ၃ ဦးပါ အဖြဲ႕က အခုလို ဆုံးျဖတ္လိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ICC အဖြဲ႕ဝင္ ႏိုင္ငံ ျဖစ္တဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံဘက္ျခမ္းအထိ နယ္စပ္ ျဖတ္ေက်ာ္ ျဖစ္ပြားတဲ့ ကိစၥ ျဖစ္တယ္ ဆိုတဲ့အခ်က္ကို ကိုင္စြဲၿပီး အခုလို ဆုံးျဖတ္လိုက္တာပါ။
ဒါ့အျပင္ လူသားမ်ိဳးႏြယ္ေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ ရာဇဝတ္မႈမ်ိဳး အျဖစ္ စြပ္စြဲခ်က္ ရွိလာရင္ ICC အေနနဲ႔ စစ္ေဆးပိုင္ခြင့္ကို ႏိုင္ငံတကာ ဥပေဒက ခြင့္ျပဳထားတယ္ ဆိုၿပီး ICC ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ ခ်က္ထဲ ေဖာ္ျပ ထားပါတယ္။
ဒီကိစၥကို စြဲခ်က္တင္ စစ္ေဆးႏိုင္ေရးမွာ အေထာက္အထား ျပည့္ျပည့္စုံစုံ ရွိမရွိ ဆိုတာကို ေနာက္ထပ္ စစ္ေဆးဖို႔ကေတာ့ လမ္းပြင့္သြားၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။
ICC တင္ဖို႔ ျဖစ္လာတဲ့ အစ
၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္က ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ရွိတဲ့ ရဲကင္းစခန္း ၃၀ ေလာက္ကို အာဆာ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕က စီးနင္း တိုက္ခိုက္ခဲ့အၿပီး တပ္မေတာ္က နယ္ေျမ ရွင္းလင္း စစ္ဆင္ေရးေတြ လုပ္ခဲ့တဲ့အတြက္ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ၇ သိန္းေလာက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံဘက္ျခမ္းကို ထြက္ေျပး ခိုလႈံခဲ့ၾကတာပါ။
လုံၿခဳံေရး တပ္ဖြဲ႕ေတြရဲ႕ ႏွိမ္နင္းမႈေတြေၾကာင့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ ဒီလို ထြက္ေျပးခဲ့ရတဲ့ ျဖစ္ရပ္ကို "လူအေျမာက္အမ်ား အေပၚ ရက္စက္စြာ က်ဴးလြန္တဲ့ ရာဇဝတ္မႈ" အျဖစ္ စုံစမ္းစစ္ေဆးသင့္ မသင့္ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဧၿပီလတုန္းက ICC ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ Fato Bensouda က တရားသူႀကီးေတြကို တင္ျပခဲ့ပါတယ္။
 |
| ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဘက္ကို လူ ၇ သိန္းေလာက္ ထြက္ေျပးခဲ့ရတဲ့ ျဖစ္ရပ္ကို လူအေျမာက္အမ်ားအေပၚ ရက္စက္စြာ က်ဴးလြန္တဲ့ ရာဇဝတ္မႈအျဖစ္ ICC မွာ စစ္ေဆးၾကားနာဖို႔ အေထာက္အထား တင္ျပဖို႔ လိုအပ္ေနေသး |
ျမန္မာ အစိုးရဘက္ကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ICC အဖြဲ႕ဝင္ ႏိုင္ငံ မဟုတ္တဲ့အတြက္ ICC ရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္ေတြနဲ႔ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို ဘာမွ ထည့္သြင္း စဥ္းစား လုပ္ေဆာင္စရာ မလိုဘူးလို႔ တုံ႔ျပန္ခဲ့ပါတယ္။
ICC မွာ ဘယ္တုန္းကမွ စီရင္ထုံး မရွိတဲ့ ႏိုင္ငံတကာ သေဘာတူ စာခ်ဳပ္ေတြ၊ ကုလသမဂၢ ပဋိညာဥ္ေတြနဲ႔ မညီတဲ့၊ ထင္ရာ ဆြဲၿပီး ေငြအင္အား ေသာ္လည္းေကာင္း၊ တျခားအင္အား ေသာ္လည္းေကာင္း ႀကီးမားတဲ့ သူေတြရဲ႕ ဆြဲေဆာင္ စည္း႐ုံးမႈနဲ႔ မီဒီယာေတြေပၚမွာ တဘက္သတ္ ေဖာ္ျပၿပီး လုပ္ေနတာမ်ိဳးကို ဘယ္လိုမွ လက္ခံလို႔ မရဘူးလို႔ ႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံ႐ုံး ၫႊန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္ ဦးေဇာ္ေဌးက ေျပာပါတယ္။
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံက ICC အဖြဲ႕ဝင္ ျဖစ္လို႔ ဆိုၿပီး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံနဲ႔ ဆက္စပ္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံကို ICC က တရား စီရင္ႏိုင္သလိုမ်ိဳး ကမာၻမွာ ဘယ္ႏိုင္ငံကိုမွ မလုပ္ႏိုင္ေသးဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ရွိခဲ့တယ္ ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဘယ္သူ႔မွာ တာဝန္ရွိသလဲ ဆိုတာကို ေဖာ္ထုတ္ဖို႔ ျမန္မာအစိုးရက ၿပီးခဲ့တဲ့ ၾသဂုတ္လက ဖိလစ္ပိုင္ ဒုတိယ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးေဟာင္း မစၥ ႐ိုဆာရီယို မယ္နာလို ဦးေဆာင္တဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္အေရး ဆိုင္ရာ လြတ္လပ္တဲ့ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ကို ဖြဲ႕စည္းခဲ့ပါတယ္။
ICJ ႏိုင္ငံတကာ ဂ်ဳရီလူႀကီးမ်ား ေကာ္မရွင္ရဲ႕ စက္တင္ဘာလ ၇ ရက္က ထုတ္ျပန္တဲ့ အစီရင္ခံစာထဲမွာေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္က လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြမွာ တာဝန္ရွိသူေတြကို ျမန္မာအစိုးရ ဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ လြတ္လပ္တဲ့ စုံစမ္း စစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕အေနနဲ႔ ေဖၚထုတ္ႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ေဖၚျပထားပါတယ္။
ျမန္မာကို ICC တင္ဖို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ရဲ႕ သေဘာထား
႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ အလုံးလိုက္ အရင္းလိုက္ ဝင္လာတာေၾကာင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံအေပၚ ဘယ္လို ႐ိုက္ခတ္မႈေတြ ျဖစ္ခဲ့သလဲ ဆိုတာကို ၿပီးခဲ့တဲ့ လအနည္းငယ္တုန္းက ICC က ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အစိုးရကို ေမးခဲ့တုန္းကေတာ့ ျပန္တုံ႔ျပန္ ခဲ့ပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ ဘယ္လို တုံ႔ျပန္ခဲ့သလဲ ဆိုတာ ICC ကေရာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကပါ ထုတ္ေျပာတာမ်ိဳး မရွိဘဲ လွ်ိဳ႕ဝွက္ထားပါတယ္။
ျမန္မာ စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြကို ICC တင္ဖို႔ ကိစၥမွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ပါဝင္ ပတ္သက္ခ်င္တဲ့ ပုံ မေတြ႕ရဘူးလို႔ ဘီဘီစီ ဘဂၤါလီ ဌာနမႉး ဆာဘီယာ မြတ္ဆတာဖာ က ေျပာပါတယ္။
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အစိုးရဘက္က ျမန္မာ အစိုးရနဲ႔ ဆက္ဆံေရး ဆိုးဝါးသြားမွာကို မလိုလားေၾကာင္း၊ ဒါ့အျပင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဟာ အိႏၵိယ၊ တ႐ုတ္၊ ႐ုရွား စတဲ့ ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ရင္းႏွီးတဲ့ ဆက္ဆံေရး ထားရွိလိုေနေၾကာင္း၊ ဒီႏိုင္ငံ ၃ခုစလုံးဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ICC မတင္ခ်င္တဲ့အတြက္ တ႐ုတ္၊ အိႏၵိယ တို႔ရဲ႕ အႀကံျပဳခ်က္အတိုင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ျမန္မာနဲ႔ သံတမန္နည္းအတိုင္း သြားေနတာ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
 |
| ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ အပါအဝင္ တပ္မေတာ္ ေခါင္းေဆာင္ ၆ ဦးကို ICC တင္ႏိုင္ဖို႔ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရး အဖြဲ႕ ႀကိဳးပမ္း |
ၾသဂုတ္လ ၂၇ ရက္က ထုတ္ျပန္တဲ့ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရး အဖြဲ႕ရဲ႕ အစီရင္ခံစာထဲမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ပ်က္ ခဲ့တဲ့ ကိစၥေတြ အတြက္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ အပါအဝင္ တပ္မေတာ္ က ထိပ္ပိုင္း က တာဝန္ ရွိသူ ၆ ဦး ကို လူမ်ိဳးတုံး သတ္ျဖတ္မႈ နဲ႔ စစ္ေဆး သင့္ေၾကာင္း နဲ႔ အျခား ျပည္နယ္ေတြက လူနည္းစု တိုင္းရင္းသားေတြ အေပၚ ရက္စက္စြာ က်ဴးလြန္တဲ့ ရာဇဝတ္မႈေတြ နဲ႔လည္း စစ္ေဆးသင့္တယ္ လို႔ ေဖာ္ျပ ထားပါတယ္။
႐ိုဟင္ဂ်ာ ေတြ အေပၚမွာ က်ဴးလြန္တဲ့ လုပ္ရပ္ ေတြဟာ လုံၿခဳံေရး အေၾကာင္းျပ ရွင္းလင္းခ်က္ ေတြထက္ ကို ပိုမို လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာ ျဖစ္ၿပီး အဲဒီ လုပ္ရပ္ေတြ ေၾကာင့္ တပ္မေတာ္ ရဲ႕ ထိပ္ပိုင္း ေခါင္းေဆာင္ ၆ ဦး ကို ICC ႏိုင္ငံတကာ ရာဇဝတ္ ခုံ႐ုံးမွာ စစ္ေဆး မႈေတြ လုပ္ေဆာင္ သင့္ေၾကာင္း ကိုလည္း ထည့္သြင္း ေရးသား ထားပါတယ္။
BBC Burmese
https://www.bbc.com/burmese
Monday, August 27, 2018
ကုလသမဂၢက တပ္မေတာ္ထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္ ၆ ဦးကို ႏိုင္ငံတကာခံုရံုးတင္ဖို႔ေတာင္းဆို
■ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးမင္းေအာင္လိႈင္ အပါအဝင္ တပ္မေတာ္ထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္ ၆ ဦးကို ရိုဟင္ဂ်ာ မြတ္စလင္ေတြကို လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာ ရာဇဝတ္မႈခံုရံုး ICC မွာ စစ္ေဆးသင့္ေၾကာင္း ကုလသမဂၢအခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖဲြ႔က ၾသဂုတ္လ ၂၇ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။
Saturday, August 18, 2018
ကိုဖီအာနန္ကြယ္လြန္မႈ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံအတြက္ ဆံုး႐ႈံး
ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း Kofi Annan ဒီကေန႔ ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံမွာ ကြယ္လြန္သြားခဲ့ပါတယ္။ ကုလသမဂၢရဲ႕ (၇) ဆက္ေျမာက္ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္အျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သူ အသက္ (၈၀) အရြယ္ ကိုဖီအာနန္ဟာ ႏုိင္ငံတကာကေန ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အာ႐ံုစိုက္ေနတဲ့ အေရးတခုျဖစ္တဲ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ပဋိပကၡေျဖရွင္းေရး ရခိုင္ျပည္နယ္ အၾကံေပးေကာ္မရွင္ကို ဦးေဆာင္သူလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏိုဘယ္လ္ဆုရွင္လည္းျဖစ္တဲ့ ကိုဖီအာနန္ အခုလိုဆံုးပါးသြားတဲ့အေပၚ သူနဲ႔အတူ ျမန္မာ့အေရး လက္တြဲလုပ္ကိုင္ခဲ့သူေတြကေတာ့ ႀကီးမားတဲ့ဆံုး႐ံႈးမႈအျဖစ္ ႐ႈျမင္ၾကပါတယ္။ မဆုမြန္ စုစည္းတင္ျပထား ပါတယ္။
ကုလအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း ကိုဖီအာနန္ဟာ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ႏိုဘဲလ္ဆုရွင္လည္း ျဖစ္ၿပီး သူ႔ရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ သင့္ျမတ္ေရး ေဆာင္ရြက္မႈေတြေၾကာင့္ ကမာၻက ေလးစားသူျဖစ္ပါတယ္။ သူ ဟာ ၂၀၁၆ စက္တင္ဘာလမွာ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုယ္တုိင္ ဖြဲ႔စည္းလိုက္တဲ့ ရခုိင္ျပည္ နယ္ဆိုင္ရာ အႀကံေပးေကာ္မရွင္ကို ဥကၠ႒အျဖစ္ တာဝန္ယူခဲ့သူလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္အေရး ကိုဖီ အာနန္ရဲ႕ ဦးေဆာင္အၾကံေပးမႈေတြကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ေရး ေဆာင္ရြက္ေနသူျဖစ္တဲ့ လူမႈဝန္ထမ္း ကယ္ဆယ္ေရးနဲ႔ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးဝန္ႀကီး ေဒါက္တာဝင္းျမတ္ေအးကေတာ့ အခုလို ကိုဖီအာနန္ကြယ္လြန္တဲ့ သတင္းၾကားရတဲ့အေပၚ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ႀကီးမားတဲ့ဆံုး႐ံႈးမႈတခု အျဖစ္ ႐ႈျမင္ပါတယ္။
“သူ႔ရဲ႕အႀကံျပဳခ်က္ေတြဟာ ျပႆနာျဖစ္ခဲ့တဲ့ ရခုိင္ျပည္နယ္တခုလံုးရဲ႕ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရးနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးကို အဓိက အႀကံျပဳခဲ့တာေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေတြအကုန္လံုးက။ ဆိုေတာ့-ဒါေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဒါေတြကို ခ်က္ျခင္းအက်ဳိးျပဳႏိုင္မယ္၊ က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံအတြက္ ခ်က္ျခင္း အက်ဳိးရွိမယ့္ဟာေတြကို က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ လက္ရွိဥပေဒေတြနဲ႔ကိုက္ညီမယ့္ဟာေတြကို ဒါေတြကို အကုန္လံုး အတတ္ႏိုင္ဆံုး အေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့တယ္။ ဆက္ၿပီးေတာ့လည္း တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရးနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးကို ေဆာင္ရြက္သြားမွာ။ အဲဒီေတာ့ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ …ဦးေဆာင္ေပးခဲ့တဲ့လူတေယာက္ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ မစၥတာ ကိုဖီအာနန္ဆံုးတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ စိတ္မေကာင္းျဖစ္တယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ သူက ႏိုင္ငံတကာမွာ အမ်ားႀကီး အက်ဳိးျပဳႏိုင္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္တေယာက္ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ စိတ္မေကာင္းျဖစ္မိပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ထံုးတမ္းစဥ္လာအရဆိုရင္ေတာ့ ေကာင္းမႈျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့သူဟာ ေကာင္းတဲ့အနာဂတ္ရရွိမွာျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ကေတာ့ ဆုမြန္ေကာင္း ေတာင္းေပးတယ္ေပါ့ေနာ္။ ေကာင္းမြန္တဲ့ဘဝမွာ ရရွိပါေစ ဆိုၿပီး”
ျမန္မာႏုိင္ငံ ကုလသမဂၢရန္ကုန္႐ံုးရဲ႕ျပန္ၾကားေရးတာဝန္ခံ ဦးေအးဝင္းကေတာ့ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း Kofi Annanနဲ႔အတူ ျမန္မာျပည္တြင္းက ခရီးစဥ္တုိင္း အတူလုိက္ပါခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။ ကိုဖီအာနန္ အခုလို ႐ုတ္တရက္ဆံုးပါးသြားတဲ့သတင္းကိုၾကားေတာ့ သူေတာ္ေတာ္ေလး အံ့ၾသသင့္စိတ္မေကာင္းျဖစ္ရတာပါ။
“ယံုေတာင္ မယံုႏိုင္ဘူးေလ။ ယံုေတာင္မယံုႏိုင္ဘူး၊ တေလာေလးကပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံကို မစၥတာကိုဖီအာနန္လာသြားတယ္၊ အဲဒီတုန္းကလည္း ေတြ႔လိုက္ရတယ္။ သူနဲ႔လည္း စကားေျပာလိုက္ရတယ္။ ဆိုေတာ့ - ဒီေလာက္ အခ်ိန္တိုတိုေလးအတြင္းမွာ ခြဲခြာသြားမယ္လို႔လည္းမထင္ခဲ့ဘူးေပါ့ေနာ္။ ေနာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္သာမကဘူး၊ ကမၻာအတြက္ပါ အမ်ားႀကီး သူအက်ဳိးေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။ ႏိုဗဲလ္ဆုရွင္ျဖစ္ခဲ့တယ္ဆိုတာလည္း သိရတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္တင္မကပါဘူး၊ ကမၻာအတြက္ပါ ဆံုး႐ံႈးမႈႀကီးပါ။ ကုလသမဂၢအတြက္လည္း ဆံုး႐ံႈးမႈႀကီးပါ။”
ျမန္မာနုိင္ငံအေရး လူ႔အခြင့္အေရး ၿငိ္မ္းခ်မ္းေရးကို တစိုက္မတ္မတ္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ဖူးသူ ႏိုဗယ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဆုရွင္ ကိုဖီအာနန္ ကြယ္လြန္ခဲ့ရတဲ့အေပၚ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ဆံုးရံႈးမႈတခုအျဖစ္ ျမန္မာ့လူအခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူတဦးျဖစ္တဲ့ ညီမွ်ျခင္းျမန္မာရဲ႕ ဒါ႐ိုက္တာဦးေအာင္မ်ိဳးမင္းက ယူဆပါတယ္။
“ကိုဖီအာနန္ဆံံုးသြားတဲ့သတင္းကိုၾကားရတဲ့အခါမွာ က်ေနာ္ စိတ္မေကာင္းျဖစ္မိပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ကုလသမဂၢမွာ ႏွစ္ႀကိမ္တုိင္တုိင္ အေထြေထြအတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္အျဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သလို ကမၻာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ႏိုဗလ္ဆုပိုင္ရွင္လည္း ျဖစ္တယ္။ အထူးသျဖင့္ ကုလသမဂၢနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမွာ တကယ့္ကို အားႀကိဳးမာန္တက္လုပ္ခဲ့တဲ့ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ပတ္ဝန္းက်င္ကို က်ေနာ္ ျပန္ၿပီးေတာ့ သတိရပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ကုလသမဂၢကို လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ကေန လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီကို ေျပာင္းဖို႔ တကယ့္အဓိက တြန္းတြန္းတိုက္တုိက္နဲ႔ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တဲ့အထဲမွာ သူလည္း ပါပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕လုပ္ေဆာင္မႈက မွတ္ေက်ာက္တင္စရာ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္အေရးအေနနဲ႔ကေတာ့ ကိုဖီအာနန္ေကာ္မရွင္လို႔ေတာင္ လူေတြက ေျပာၾကပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ ရခုိင္ျပည္နယ္အေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ သူ႔အေနနဲ႔ ျမန္မာျပည္ကို မၾကာခန လာေရာက္ၿပီး ေလ့လာခဲ့တာေတြ၊ ေနာက္တခါ သူ႔ရဲ႕တင္ျပခ်က္ေတြကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔အတြက္ အစိုးရကိုယ္တုိင္က ဒါေတြကို ေလးစားလုိက္နာခဲ့တာကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ျမန္မာျပည္အေရးကိုလည္း သူ႔အေနနဲ႔ စိတ္ဝင္စားၿပီး လုပ္ေဆာင္ခဲ့တယ္။ အခုအခ်ိန္အထိလည္း ျမန္မာျပည္အေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သူ႔အေနနဲ႔ တတ္စြမ္းသမွ် ေနာက္ဆံုးအခ်ိန္အထိကို ႀကိဳးပမ္းလုပ္ေဆာင္ခဲ့တာ ျမန္မာျပည္ရဲ႕လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာဆက္စပ္တဲ့ေနရာမွာ သူပါဝင္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ျမန္မာျပည္အေရးကို လုပ္ခဲ့တဲ့သူအတြက္ ျမန္မာျပည္သူတေယာက္အေနနဲ႔ေကာ၊ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကုလသမဂၢပိုမိုအင္အားေကာင္းေအာင္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တဲ့သူအတြက္ကို လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူတဦးအေနနဲ႔ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ဝမ္းနည္းတဲ့အေၾကာင္း ေျပာၾကားလုိပါတယ္။”
ျမန္မာျပည္အေရး ေဆာင္ရြက္ခဲ့ဖူးသူ ကုလအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း ကိုဖီအာနန္ ကြယ္လြန္ခဲ့ရတဲ့အေပၚ ကခ်င္လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူတဦးျဖစ္တဲ့ဦးေဇာ္ဂ်တ္ကလည္း အခုလို ေကာင္းရာသုဂတိလားပါေစေၾကာင္း ဆုမြန္ေတာင္းေပးပါတယ္။
“မစၥတာ ကိုဖီအာနန္ဆံုးပါးသြားတဲ့အခါက်ေနာ္တို႔ ျပည္သူေတြအေနနဲ႔လည္း.ဆံုး႐ံႈးနစ္နာမႈတရပ္လို႔ျမင္တယ္။ ၿပီးေတာ့ ဝမ္းနည္းလည္း ဝမ္းနည္းတာေပါ့ေနာ္။ ၿပီးေတာ့ ရခုိင္အေရးကိစၥတို႔၊ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံကိစၥတို႔ကို စြမ္းစြမ္းတမံ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာ အမ်ားႀကီးေတြ႔ခဲ့ဖူးပါတယ္။ အဲဒါေတြ က်ေနာ္တို႔ အသိအမွတ္ျပဳပါတယ္။ သူ ဆံုးပါးသြားေသာ္လည္း ေကာင္းကင္ဘံုကို လာရာလမ္းအတုိင္းပဲ ေကာင္းမြန္စြာ က်ေနာ္တို႔ ဆုေတာင္းေပးေနပါတယ္။”
ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း Kofi Annan ဒီကေန႔စေနေန႔ မနက္အေစာပို္င္းမွာ ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံ၊ ဘန္းၿမိဳ႕က ေဆး႐ံုမွာ ကြယ္လြန္သြားခဲ့ပါတယ္။ သူကြယ္လြန္ခ်ိန္မွာ ဇနီး Nane နဲ႔ သားသမီးေတြျဖစ္ၾကတဲ့ Ama, Kojo နဲ႔ Nina တို႔လည္း အနားမွာ ရွိေနခဲ့တာပါ။ ကြယ္လြန္ခ်ိန္မွာ အသက္ ၈၀ အရြယ္ရွိၿပီျဖစ္တဲ့ Kofi Annan ဟာ ၁၉၉၇ ခုနွစ္ ဇႏၷ၀ါရီလကေန ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလအထိ ကုလသမဂၢရဲ႕ ၇ ေယာက္ေျမာက္ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္အျဖစ္တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သူပါ။
မဆုမြန္ / ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
https://burmese.voanews.com
ကိုဖီအာနန္ ကြယ္လြန္
 |
| ကမာၻ႔အေရးေတြသာမက ျမန္မာ့အေရးလည္း ေဆာင္႐ြက္ေပးခဲ့ |
ႏိုင္ငံတကာ သံတမန္ေရးရာ စင္ျမင့္မွာ လူမဲ အာဖရိကန္ တေယာက္အေနနဲ႔ ကုလသမဂၢ အေထြေထြအတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ လို အဆင့္ျမင့္ရာထူး ကို ပထမဆုံး ရယူႏိုင္ခဲ့တာ သူ ျဖစ္ပါတယ္။
သူဟာ အဲဒီတာဝန္ကို ၁၉၉၇ ကေန ၂၀၀၆ အထိ တာဝန္ယူခဲ့တာပါ။
အဲဒီကာလ အေတာအတြင္း အီရတ္စစ္ပြဲ ျပႆနာ၊ အိတ္ခ်အိုင္ဗြီ ေအအိုင္ဒီအက္စ ျပႆနာ ေတြ က ႏိုင္ငံတကာျပႆနာ ေတြ အျဖစ္ရွိခဲ့ၿပီး သူရဲ႕ ေဆာင္႐ြက္မႈေတြ က အမွတ္ရစရာပါ။
ျမန္မာျပည္နဲ႔ပတ္သက္လို႔လည္း ရခိုင္အေရး အႀကံေပးေကာ္မရွင္ မွာ ဥကၠဌအျဖစ္ တာဝန္ယူေပးခဲ့တဲ့သူ လည္းျဖစ္ပါတယ္။ဆီးရီးယား ပဋိပကၡနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကုလသမဂၢ အထူးကိုယ္စားလွယ္ တေယာက္အေနနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရေအာင္ အားစိုက္အေျဖရွာေပးခဲ့သူပါ။ သူဟာ ကြယ္လြန္ခ်ိန္မွာ အသက္ ၈၀ ႏွစ္ ရွိပါၿပီ။
BBC Burmese
https://www.bbc.com/burmese
