Latest News

CREDIT

သတင္းစံုေပ်ာ္၀င္အိုးၾကီးတြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ သတင္း၊ဓာတ္ပံုမ်ားသည္ သက္ဆိုင္သူမ်ား၏မူပိုင္သာျဖစ္ေၾကာင္း အသိေပးအပ္ပါသည္။
Showing posts with label HumanRight. Show all posts
Showing posts with label HumanRight. Show all posts

Wednesday, December 12, 2018

ထိမ္းျမားရန္ႏွင့္ကေလးေမြးဖြားေပးရန္ တရုတ္ႏိုင္ငံသို႕ အဓမၼပို႕ေဆာင္ခံခဲ့ရသည့္ျမန္မာအမ်ိဳးသမီး ၇၅၀၀ခန္႕ရွိ


လက္ထပ္ထိမ္းျမားရန္ႏွင့္ကေလးေမြးဖြားေပးရန္ဟူသည့္ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားျဖင့္ တရုတ္ႏိုင္ငံသို ့အတင္းအဓမၼ ေမွာင္ခိုပို႕ေဆာင္လူကုန္ကူးခံခဲ့ရသည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ အမ်ိဳးသမီးငယ္မ်ားမွာ ၇၅၀၀ခန္႕ရွိ ေၾကာင္း ေလ့လာမွု ့စစ္တမ္းတစ္ရပ္အရ သိရသည္။

အဆိုပါအမ်ိဳးသမီးမ်ားအနက္ အမ်ားစုမွာ စစ္ေဘးဒဏ္ ေၾကာင့္ တည္ျငိမ္မွု ့မရွိျဖစ္ေနသည့္ ကခ်င္ျပည္နယ္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းေဒသမ်ားမွ အမ်ိဳးသမီး အမ်ားစုျဖစ္ေနသည္။

အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ေမရီလန္းျပည္နယ္ရွိ ဂ်ြန္ေဟာ့ဖ္ကင္း တကၠသိုလ္၏ ဌာနခြဲတစ္ခုျဖစ္သည့္ ျပည္သူ႕က်န္းမာေရးဌာနခြဲကျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းႏွင့္တရုတ္ႏိုင္ငံအတြင္းမွ အတင္းအဓမၼလူကုန္ကူးပို႕ေဆာင္ခံခဲ့ရသည့္အမ်ိဳးသမီး ၄၀၀ေက်ာ္ကိုေတြ႕ဆုံကာ စစ္တမ္းျပဳစုခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ထိုကဲ့သို႕ တရုတ္ႏိုင္ငံသို ့အတင္းအဓမၼပို႕ေဆာင္ခံခဲ့ရသည့္အမ်ိဳးသမီးေပါင္းမွာ ၂၀၁၃မွ ၂၀၁၇ အထိ ၇၀၀၀ ေက်ာ္ခဲ့ကာ ၇၅၀၀အထိပင္ရွိေနသည္။ အသက္ငယ္လြန္းသည့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားဆိုပါက ၎တို႕၏တန္ေၾကးမွာ ေဒၚလာတစ္ေသာင္းခြဲ (ယူရိုတစ္ေသာင္းသုံးေထာင္) အထိရွိသည္ဟုလည္း သိရသည္။

အမ်ားစု၏ထြက္ဆိုခ်က္မ်ားအရလက္ထပ္ထိမ္းျမားရန္
ႏွင့္ ကေလးေမြးေပးရန္ ပို႕ေဆာင္ခံခဲ့ရျခင္းျဖစ္ၿပီး အခ်ိဳ႕ဆိုပါက တရုတ္အမ်ိဳးသားတစ္ဦးထံမွ ေနာက္အမ်ိဳးသားတစ္ဦးထံသို႕ လက္ထပ္ထိမ္းျမားရန္ လႊဲေျပာင္းပို႕ ေဆာင္ခံရျခင္းပင္ရွိခဲ့သည္ဟုဆိုသည္။ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးကမူ တရုတ္ႏိုင္ငံသို႕ သုံးႀကိမ္ လူေမွာင္ခို ပို႕ေဆာင္ခံခဲ့ရေၾကာင္း၊အႀကိမ္တိုင္းတြင္ ကေလးေမြးဖြားေပးရန္ ဖိအားေပးခံခဲ့ရသည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့ေၾကာင္း ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္အေျခစိုက္သည့္  ကခ်င္အမ်ိဳးသမီးမ်ားအဖြဲ႕မွ လႈပ္ရွားသူ မြန္းေနလီ၏အဆိုကို ကိုးကားၿပီးေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ႏွစ္ဖက္စလုံးေၾကာင့္ပင္ ျပသာနာမ်ား ရွိေန
--------- ---------------
ျမန္မာႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္းတြင္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္
ကိုင္အင္အားစုမ်ားႏွင့္အစိုးရတပ္မ်ား၏ တိုက္ပြဲမ်ား
ေၾကာင့္ လူ႕အခြင့္အေရးဆိုင္ရာခ်ိဳးေဖာက္ ထိခိုက္ခံရမႈမ်ားလည္းရွိေနသည္။ အဆိုပါအခ်က္မ်ားေၾကာင့္ပင္ ေဒသတြင္းရွိ အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္အမ်ိဳးသမီးငယ္ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာမွာ လူေမွာင္ခိုမ်ား၏ သားေကာင္အျဖစ္သို႕ က်
ေရာက္သြားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

“ႏိုင္ငံေရးအရတည္ၿငိမ္မႈမရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ပဋိပကၡ ေတြ၊နယ္ေျမမေအးခ်မ္းမႈေတြ၊အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ လုံၿခဳံေရးပိုင္းဆိုင္ရာေတြဆိုတာက ႀကီးမားတဲ့ စိန္ေခၚမႈႀကီးတစ္ခုျဖစ္ေနပါတယ္”ဟု မြန္းေနလီက ဆိုသည္။

ထိုကဲ့သို႕ အတင္းအၾကပ္ လက္ထပ္ထိမ္းျမားေပးခံရမႈမ်ားမွာ ကာယကံရွင္အမ်ိဳးသမီး၏ မိသားစု၀င္မ်ား၊ရြာလူ
ႀကီးမ်ား၏ ဦးစီးေဆာင္ရြက္မႈမ်ားျဖင့္ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားလည္းရွိေနသည္။ အမ်ိဳးသမီးမ်ားမွာမူ ၿငင္းပယ္ရန္မစြမ္း သာေပ။ သမီးျဖစ္သူမ်ားကလည္း မိဘမ်ားကို ျပန္လွန္ ေျပာဆိုၿငင္းဆန္ႏိုင္ျခင္းမရွိသည့္အတြက္ လူေမွာင္ခိုသမားမ်ားႏွင့္ လူပြဲစားေအးဂ်င့္မ်ားမွ ရရွိသည့္ ေငြေၾကးမ်ားကို ရယူျပီး သူမတို႕၏ မိဘျဖစ္သူမ်ားထံသို႕ ျပန္လည္ ေပးရန္သာရွိေနသည္။

တရုတ္ႏိုင္ငံတြင္ကေလးတစ္ဦးတည္းယူရမည့္ မူ၀ါဒ
ေၾကာင့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားမွာ ရွားပါးလာၿပီး ၃၄သန္း၀န္း
က်င္သာရွိေနသည္။ ( ကမ႓႓ာ့ဘဏ္စစ္တမ္းအရ ၂၀၁၆ တြင္ တရုတ္လူဦးေရ၏ ၄၈ ဒသာမ ၄၇ ရာခိုင္ႏွုန္းမွာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားဟုေဖာ္ျပထားသည္-The Ladies News) အဆိုပါအခ်က္ေၾကာင့္ပင္ ၎တို႕ ထိမ္းျမားရမည့္ အမ်ိဳးသမီးေကာင္းမ်ားကို အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားမွ ရွာေဖြ စု
ေဆာင္းလာရျခင္းျဖစ္သည္။

ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးမ်ား လက္ထပ္ရသည့္ တရုတ္အမ်ိဳးသားမ်ားမွာ အသက္အရြယ္ႀကီးရင့္သူမ်ား၊ က်န္းမာေရးမေကာင္းသူမ်ား၊ ကိုယ္အဂၤ ါမျပည့္စုံသူမ်ားလည္း ျဖစ္
ေလ့ရွိေနသည္။တရုတ္ႏိုင္ငံမွ ဟန္လူမ်ိဳးအႏြယ္၀င္ အမ်ိဳးေကာင္းသမီးမ်ားကို ရွာေဖြရန္ခက္ခဲသည့္ တရုတ္အမ်ိဳးသားမ်ားအတြက္ ျမန္မာတိုင္းရင္းသူအမ်ိဳးသမီးမ်ားမွာ ပစ္မွတ္ျဖစ္လာျခင္းျဖစ္ေနသည္။

အခ်ိဳ႕ဆိုပါက ၎တို႕၏ ထိန္းခ်ဳပ္ခံထားရမႈမွ ရုန္းထြက္လြတ္ေျမာက္ရန္မလြယ္ကူေပ။တစ္ခါတရံတြင္မူတရုတ္အမ်ိဳးသားမ်ားက ၎တို႕၀ယ္ယူခဲ့စဥ္က ေငြေၾကးမ်ားကို ျပန္လည္ရရွိေစရန္အတြက္အျခားအမ်ိဳးသားတစ္ဦးထံသို႕ လက္လႊဲေရာင္းခ်လိုက္ျခင္းပင္ရွိေနသည္။

ထိေရာက္သည့္ အေရးယူမႈကို ေတာင္းဆို
------- --------- --------- -------- ------
“အတင္းအဓမၼထိမ္းျမား လက္ထပ္ ေစျခင္းဆိုတာက လူ႕အခြင့္အေရးဆိုင္ရာခ်ိဳးေဖာက္မႈပါပဲ၊ကာယပိုင္းသာမက စိတ္ဓါတ္ေရးရာပိုင္းအရပါ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္လိုက္တာပါပဲ”ဟု ဂၽြန္ေဟာ့ကင္းတကၠသိုလ္၏ က်န္းမာေရးဌာနခြဲမွ ပါေမာကၡေကာ့လန္းေရာ္ဘင္ဆင္က မွတ္ခ်က္ခ်ခဲ့သည္။

အဆိုပါေလ့လာမႈစစ္တမ္းက ျပႆသာနာမ်ား၏ ပကတိအေျခအေနကိုေဖာ္ျပေနသကဲ့သို႕ အတင္းအၾကပ္
ထိမ္းျမားေပးစားခံရသည့္ အမ်ိဳးသမီးငယ္မ်ားအတြက္လည္း လိုအပ္သည့္ ေထာက္ပံ့ကူညီမႈမ်ားကို အျမန္ဆုံး လုပ္ေဆာင္ေပးႏိုင္ရန္လိုသည္ဟုလည္းပါေမာကၡေကာ့လန္းေရာ္ဘင္ဆင္က ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။

အဆိုပါ စစ္တမ္းတြင္ အတင္းအဓမၼထိမ္းျမားေပးစားခံရသည့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားရွိေနသကဲ့သို႕ တရုတ္အမ်ိဳးသားမ်ားႏွင့္ ေပ်ာ္ရႊင္စြာထိမ္းျမားၾကသည့္ အမ်ိဳးသမီးအခ်ိဳ႕ရွိ
ေနသည္ကိုလည္း သတိျပဳရမည္ဟုလည္း ပါရွိခဲ့သည္။ သို႕ေသာ္ ျမန္မာအစိုးရအာဏာပိုင္မ်ားအေနျဖင့္မူ ျပည္တြင္း ပဋိပကၡျဖစ္စဥ္မ်ားကိုအဆုံးသတ္ရန္ လိုေနသလို အခ်ိဳ႕ေသာအမ်ိဳးသမီးမ်ားကို တရုတ္ႏိုင္ငံတြင္ တရား၀င္ အလုပ္လုပ္ကိုင္၍ ေနထိုင္ႏိုင္ခြင့္ကို စိစစ္ခြင့္ျပဳရန္လို
ေနသည္။ထို႕အတူလူေမွာင္ခိုကုန္ကူးမွု ့ဆိုင္ရာတန္ျပန္ ထိန္းခ်ဳပ္တိုက္ဖ်က္ေရးအရာရွိမ်ားကို ေလ့က်င့္ေပးရန္လိုေနသကဲ့သို ့ အမ်ိဳးသမီးမ်ားကို မတရားမွု ့က်ဴးလြန္ခံ
ရသည့္ ဒုကၡသည္မ်ားအျဖစ္ ရႈျမင္ရန္လိုအပ္ေနေပ
သည္။

Ref း Chiangraitimes
The Ladies News

Saturday, December 8, 2018

တ ႐ုတ္အမ်ဳိးသားေတြ နဲ႔ အတင္း အက်ပ္ အိမ္ေထာင္္ျပဳ သားေမြးေပးရတဲ့ ျမန္မာအမ်ဳိးသမီးေပါင္း ၅၀၀၀ ေက်ာ္ ရွိေန


ျမန္ မာႏိုင္ငံမွ အမ်ဳိးသမီးေပါင္း ၇၅၀၀ ေက်ာ္ဟာ တ႐ုတ္အမ်ဳိးသားေတြနဲ႔ စိတ္ဆႏၵမပါဘဲ အတင္းအက်ပ္ အိမ္ေထာင္ျပဳခံၾကရၿပီး အဲဒီအထဲက ၅၀၀၀ ေက်ာ္ထက္မနည္းဟာ တ႐ုတ္ လင္ေယာက္က်ားေတြအတြက္ အတင္းအက်ပ္ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ ကေလးေမြးဖြားေပးၾကရေၾကာင္္း သုေတသနတစ္ရပ္က ေတြ႔ရွိေဖာ္ျပပါတယ္။

တ႐ုတ္အမ်ဳိးသားေတြနဲ႔ အတင္းအက်ပ္ အိမ္ေထာင္ျပဳ သားေမြးေပးရတဲ့ ျမန္မာအမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ ၆၅ ရာခုိင္ႏႈန္းခန္႔ဟာ ပြဲစားေတြ၊ လူရွာတဲ့သူေတြတစ္ဆင့္ လူေမွာင္ခိုကုန္ကူးခံရသူေတြ ျဖစ္တယ္လို႔ Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health နဲ႔ Kachin Women’s Association Thailand (ထုိင္းေရာက္ကခ်င္အမ်ဳိးသမီးမ်ားအသင္း) ရဲ႕ သုေတသနျပဳလုပ္ခ်က္အရ သိရပါတယ္။

“အဓိက ျပႆနာကေတာ့ မွတ္ပုံတင္သက္ေသခံ မရွိၾကတာ၊ တုိင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ ပဋိပကၡစစ္ပြဲေတြ ျဖစ္ပြားေနတာ၊ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံထဲကို မွတ္တမ္းမွတ္ရာမပါဘဲ ေရွာင္တိမ္းေရႊ႕ေျပာင္းလာၾကတာေတြ၊ ကန္ထ႐ုိက္စာခ်ဳပ္မရွိဘဲ လာေရာက္အလုပ္လုပ္ကိုင္ၾကတာ၊ အေထာက္အထားမဲ့ အိမ္ေထာင္ခ်ေပးခံရတာနဲ႔ ကေလးေတြကိုလည္း ဖြားစာရင္း မသြင္းတာေတြ ျဖစ္ပြားေနတာပဲ ျဖစ္တယ္။”လို႔ ဒီ သုေတသနကို ဦးေဆာင္ေရးသားသူ ကို႔လ္လန္းေရာ္ဘင္ဆန္က ေျပာပါတယ္။

“ဒီလို ျပႆနာေတြရွိတာေၾကာင့္ အတင္းအိမ္ေထာင္အခ်ခံရတာေတြ ျဖစ္ေနတာပဲ။ အၾကမ္းဖက္ခံရတာေတြ၊ ေခါင္းပုံျဖတ္ခံရတာေတြကို ပုံစံအမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ ျမန္မာတိုင္းရင္းသားေတြ ႀကံဳေတြ႔ခံစားေနရတာပဲ။”လို႔ Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health မွ ပါေမာကၡတစ္ဦးလည္း ျဖစ္တဲ့ ေရာ္ဘင္ဆန္က ေျပာပါတယ္။

တ႐ုတ္ႏုိင္္ငံမွာ အရင္က ျပဌာန္းက်င့္သုံးခဲ့တဲ့ ကေလးတစ္ဦးႏႈန္း ေပၚလစီေၾကာင့္ အမ်ဳိးသားဦးေရဟာ အမ်ဳိးသမီး ဦးေရထက္ ၃၄ သန္္းနီးပါး ပိုမ်ားေနပါတယ္။ ဒီ ျဖစ္ရပ္ႀကီးေၾကာင့္ သတို႔သမီး လိုအပ္ခ်က္ ႀကီးမားၿပီး ျမန္မာ၊ ဗီယက္နမ္၊ ကေမာၻဒီးယားနဲ႔ ေျမာက္ကိုရီးယားလို အိမ္နီးခ်င္္းႏိုင္ငံေတြအေနနဲ႔ လူေမွာင္ခိုကူး ခံရတာေတြ ျဖစ္ပြားႀကံဳေတြ႔ရေတာ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာက တိုင္းရင္းသားပဋိပကၡေတြ၊ ေျမယာသိမ္းဆည္းခံရျခင္းေတြ၊ အတင္းအက်ပ္ ေနရာေျပာင္းေရႊ႕ခံရတာေတြဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြက ေျမယာမဲ့ဘ၀၊ အလုပ္လက္မဲ့ဘ၀ေတြ ေရာက္ၾကရၿပီး တ႐ုတ္ႏိုင္ငံထဲ ေရႊ႕ေျပာင္း၀င္ေရာက္ၾကတာေတြ ျဖစ္ပြားေစေတာ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံဖက္က အမ်ဳိးသမီးေတြအေနနဲ႔ေတာ့ မွတ္တမ္းမွတ္ရာအေထာက္အထားမရွိတာ၊ ဘာသာစကားမကၽြမ္းက်င္တာနဲ႔ ပညာတတ္ေျမာက္မႈ နည္းပါးတာေတြေၾကာင့္ အတင္းအက်ပ္ အိမ္ေထာင္ခ် သားေမြးေပးရတာ အပါအ၀င္ လူေမွာင္ခုိကုန္ကူးမႈ ေဘးအႏၱရာယ္ေတြ တုိးပြားျမင့္မားေနတာကို ေတြ႔ရွိေၾကာင္း ဘန္ေကာက္မွာ ဒီကေန႔ ေသာၾကာေန႔မွာ ဖတ္ၾကားတင္သြင္းဖုိ႔ရွိတဲ့ အခု သုေတသနမွာ ေရးသားေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒုကၡတြင္း ဆိုက္ေနၿပီး ဆုပ္လည္းစူး စားလည္း႐ူး အေျခအေနမွာ ေရာက္ရွိေနတဲ့ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီး ၅၀၀၀ ေက်ာ္ထက္မနည္းဟာ အတင္းအက်ပ္ ျပဳခဲ့ရတဲ့ အိမ္ေထာင္ေရးႏြံထဲကလည္း ႐ုန္းထြက္ႏုိင္ျခင္းမရွိဘဲ သူတို႔ တ႐ုတ္ လင္ေယာက္က်ားေတြရဲ႕ ေကာင္းေကာင္းဆိုးဆိုး မွန္သမွ်ကို သည္းခံၿပီး ကေလးေမြးဖြားေပးရေၾကာင္း ဒီ သုေတသနစာတမ္းက မီးေမာင္းထုိး ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

Rf; South China Morning Post

 ေမာင္သံဆင့္ ( Daily Hot News )
# Unicode Version ျဖင့္ ဖတ္ပါ #

မြန် မာနိုင်ငံမှ အမျိုးသမီးပေါင်း ၇၅၀၀ ကျော်ဟာ တရုတ်အမျိုးသားတွေနဲ့ စိတ်ဆန္ဒမပါဘဲ အတင်းအကျပ် အိမ်ထောင်ပြုခံကြရပြီး အဲဒီအထဲက ၅၀၀၀ ကျော်ထက်မနည်းဟာ တရုတ် လင်ယောက်ကျားတွေအတွက် အတင်းအကျပ် ကိုယ်ဝန်ဆောင် ကလေးမွေးဖွားပေးကြရကြောင်း သုတေသနတစ်ရပ်က တွေ့ရှိဖော်ပြပါတယ်။

တရုတ်အမျိုးသားတွေနဲ့ အတင်းအကျပ် အိမ်ထောင်ပြု သားမွေးပေးရတဲ့ မြန်မာအမျိုးသမီးတွေရဲ့ ၆၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ဟာ ပွဲစားတွေ၊ လူရှာတဲ့သူတွေတစ်ဆင့် လူမှောင်ခိုကုန်ကူးခံရသူတွေ ဖြစ်တယ်လို့ Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health နဲ့ Kachin Women’s Association Thailand (ထိုင်းရောက်ကချင်အမျိုးသမီးများအသင်း) ရဲ့ သုတေသနပြုလုပ်ချက်အရ သိရပါတယ်။

“အဓိက ပြဿနာကတော့ မှတ်ပုံတင်သက်သေခံ မရှိကြတာ၊ တိုင်းရင်းသားဒေသတွေမှာ ပဋိပက္ခစစ်ပွဲတွေ ဖြစ်ပွားနေတာ၊ တရုတ်နိုင်ငံထဲကို မှတ်တမ်းမှတ်ရာမပါဘဲ ရှောင်တိမ်းရွှေ့ပြောင်းလာကြတာတွေ၊ ကန်ထရိုက်စာချုပ်မရှိဘဲ လာရောက်အလုပ်လုပ်ကိုင်ကြတာ၊ အထောက်အထားမဲ့ အိမ်ထောင်ချပေးခံရတာနဲ့ ကလေးတွေကိုလည်း ဖွားစာရင်း မသွင်းတာတွေ ဖြစ်ပွားနေတာပဲ ဖြစ်တယ်။”လို့ ဒီ သုတေသနကို ဦးဆောင်ရေးသားသူ ကို့လ်လန်းရော်ဘင်ဆန်က ပြောပါတယ်။

“ဒီလို ပြဿနာတွေရှိတာကြောင့် အတင်းအိမ်ထောင်အချခံရတာတွေ ဖြစ်နေတာပဲ။ အကြမ်းဖက်ခံရတာတွေ၊ ခေါင်းပုံဖြတ်ခံရတာတွေကို ပုံစံအမျိုးမျိုးနဲ့ မြန်မာတိုင်းရင်းသားတွေ ကြုံတွေ့ခံစားနေရတာပဲ။”လို့ Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health မှ ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်တဲ့ ရော်ဘင်ဆန်က ပြောပါတယ်။

တရုတ်နိုင်ငံမှာ အရင်က ပြဌာန်းကျင့်သုံးခဲ့တဲ့ ကလေးတစ်ဦးနှုန်း ပေါ်လစီကြောင့် အမျိုးသားဦးရေဟာ အမျိုးသမီး ဦးရေထက် ၃၄ သန်းနီးပါး ပိုများနေပါတယ်။ ဒီ ဖြစ်ရပ်ကြီးကြောင့် သတို့သမီး လိုအပ်ချက် ကြီးမားပြီး မြန်မာ၊ ဗီယက်နမ်၊ ကမ္ဘောဒီးယားနဲ့ မြောက်ကိုရီးယားလို အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေအနေနဲ့ လူမှောင်ခိုကူး ခံရတာတွေ ဖြစ်ပွားကြုံတွေ့ရတော့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံမှာက တိုင်းရင်းသားပဋိပက္ခတွေ၊ မြေယာသိမ်းဆည်းခံရခြင်းတွေ၊ အတင်းအကျပ် နေရာပြောင်းရွှေ့ခံရတာတွေဲ့ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေက မြေယာမဲ့ဘဝ၊ အလုပ်လက်မဲ့ဘဝတွေ ရောက်ကြရပြီး တရုတ်နိုင်ငံထဲ ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်ကြတာတွေ ဖြစ်ပွားစေတော့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံဖက်က အမျိုးသမီးတွေအနေနဲ့တော့ မှတ်တမ်းမှတ်ရာအထောက်အထားမရှိတာ၊ ဘာသာစကားမကျွမ်းကျင်တာနဲ့ ပညာတတ်မြောက်မှု နည်းပါးတာတွေကြောင့် အတင်းအကျပ် အိမ်ထောင်ချ သားမွေးပေးရတာ အပါအဝင် လူမှောင်ခိုကုန်ကူးမှု ဘေးအန္တရာယ်တွေ တိုးပွားမြင့်မားနေတာကို တွေ့ရှိကြောင်း ဘန်ကောက်မှာ ဒီကနေ့ သောကြာနေ့မှာ ဖတ်ကြားတင်သွင်းဖို့ရှိတဲ့ အခု သုတေသနမှာ ရေးသားဖော်ပြထားပါတယ်။

ဒုက္ခတွင်း ဆိုက်နေပြီး ဆုပ်လည်းစူး စားလည်းရူး အခြေအနေမှာ ရောက်ရှိနေတဲ့ မြန်မာအမျိုးသမီး ၅၀၀၀ ကျော်ထက်မနည်းဟာ အတင်းအကျပ် ပြုခဲ့ရတဲ့ အိမ်ထောင်ရေးနွံထဲကလည်း ရုန်းထွက်နိုင်ခြင်းမရှိဘဲ သူတို့ တရုတ် လင်ယောက်ကျားတွေရဲ့ ကောင်းကောင်းဆိုးဆိုး မှန်သမျှကို သည်းခံပြီး ကလေးမွေးဖွားပေးရကြောင်း ဒီ သုတေသနစာတမ်းက မီးမောင်းထိုး ဖော်ပြထားပါတယ်။

Rf; South China Morning Post

 မောင်သံဆင့် ( Daily Hot News )

Saturday, August 18, 2018

ျမန္မာစစ္ဘက္ ရဲဘက္ အရာ႐ွိႀကီးတခ်ိဳ႕ကို ကန္ဒဏ္ခတ္မႈ ဘယ္ေလာက္အေရးႀကီးသလဲ

လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈနဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္ တပ္ရင္း ၂ ရင္း၊ အရာရွိ ၄ ဦးကုိ အေမရိကန္အေရးယူ
ရခုိင္၊ ကခ်င္နဲ႔ရွမ္းျပည္နယ္ေတြမွာ ဆိုးဝါးတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြရွိခဲ့တဲ့အတြက္ဆိုၿပီး ျမန္မာစစ္ဘက္ ထိပ္တန္းအရာရွိႀကီးသံုးဦး၊ ႐ဲဘက္ထိပ္တန္းအရာရွိႀကီးတဦးနဲ႔ တပ္မေတာ္တပ္မႏွစ္ခုအေပၚ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ၾသဂုတ္လ ၁၇ ရက္၊ ေသာၾကာေန႔မွာ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈေတြ ခ်မွတ္လိုက္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံက ဆိုးဝါးတဲ့လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈကို က်ဴးလြန္သူေတြအေနနဲ႔ ကိုယ့္လုပ္ရပ္ကိုယ္ တာဝန္ယူေစဖို႔ ႏုိင္ငံတကာရဲ႕ ႀကိဳးပမ္းလုပ္ေဆာင္ခ်က္အေနနဲ႔ အခုလို ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈေတြကို ခ်မွတ္တာျဖစ္တယ္လို႔ အေရးယူမႈကိုခ်မွတ္တဲ့ အေမရိကန္ ဘ႑ာေရးဌာနရဲ႕ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ျမန္မာစစ္ဘက္နဲ႔ရဲဘက္ ထိပ္တန္းအရာရွိႀကီးေလးဦးနဲ႔ တပ္မႏွစ္ခုကို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ဒဏ္ခတ္ အေရးယူမႈခ်မွတ္လိုက္ၿပီးတဲ့ေနာက္ ျမန္မာတာဝန္ရွွိသူေတြအေနနဲ႔ အေရးကိစၥေတြကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းတာမွာ ပိုၿပီး သတိႀကီးဖို႔ နဲ႔ အေမရိကန္အပါအဝင္ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ထိေတြ႔ဆက္ဆံၿပီး ယံုၾကည္မႈ ပိုရေအာင္ေဆာင္ရြက္ဖို႔ ျမန္မာ့အေရးေလ့လာသူေတြက အၾကံျပဳၾကပါတယ္။ ကို္ေက်ာ္ေက်ာ္သိန္းက အျပည့္အစံု တင္ျပထားပါတယ္။

အခုအေရးယူတဲ့ပံုစံဟာ အရင္ကာလေတြတုန္းက လုပ္ဖူးတဲ့ပံုစံေတြနဲ႔မတူဘဲ အတိအက် အေရးယူတဲ့ပံုစံ ျဖစ္တာေၾကာင့္ ေလးနက္တယ္လုိ႔ အေမရိကန္အေျခစိုက္ ျမန္မာ့အေရးေလ့လာသူ ေဒါက္တာတင့္ေဆြက ေျပာပါတယ္။

“ပထမတခ်က္ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ အဲဒီလို တျခားႏိုင္ငံတခုခုကေန ဒဏ္ခတ္အေရးယူတယ္ဆိုေတာ့ ဒါေတာ့ စိတ္မေကာင္းစရာေပါ့ဗ်ာ။ သို႔ေသာ္ က်ေနာ္တို႔ အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္ေက်ာ္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး ေဆာင္ရြက္တဲ့ကာလတုန္းကလည္း စစ္အစုိးရကို လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈကို အေၾကာင္းျပၿပီးေတာ့ အေရးယူမႈေတြ အမ်ဳိးမ်ဳိး လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီတုန္းကေတာ့ Burma ဆိုတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ တခုလံုးအေပၚမွာ ခ်တဲ့ Sanction ေခၚတဲ့ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈေတြ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ကုလသမဂၢကစလုိ႔ေပါ့ေနာ္၊ အခု ဗမာျပည္မွာ အေျပာင္းအလဲေတြ ရွိလာတဲ့ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ပစ္မွတ္ထား အေရးယူမႈေတြလုပ္လာတယ္။ ဒါကေတာ့ ဝါးလံုးသိမ္း႐ိုက္တာထက္စာရင္ ဆီေလ်ာ္တယ္လို႔ က်ေနာ္ ျမင္ပါတယ္ခင္ဗ်။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက စနစ္တက်ေလ့လာၿပီးေတာ့ သူတို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ႏိုင္ငံျခားေရးေပၚလစီအရ လုပ္တာလို႔ က်ေနာ္ ျမင္တယ္ခင္ဗ်။ တခ်ဳိ႕ ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ေတာ့ မတူဘူးေပါ့။ တနည္းအားျဖင့္ သူက အခ်က္အလက္ အေထာက္အထား ခုိင္မာတယ္၊ ျငင္းဆိုခ်က္ေတြ၊ ၾကားနာစစ္ေဆးမႈေတြအကုန္လုပ္ၿပီးမွ သူက ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်တာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီဟာ ေလးနက္မႈရွိတယ္လို႔ က်ေနာ္ ယူဆပါတယ္။ ”

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕အေျခစိုက္ ျမန္မာ့အေရးေလ့လာသူ ေဒါက္တာရန္မ်ဳိးသိန္းကလည္း အေမရိကန္အေနနဲ႔ အေသ အခ်ာ စဥ္းစား လုပ္ေဆာင္တဲ့ လုပ္ရပ္တခုအျဖစ္ ယူဆပါတယ္။

“ဒီအမိန္႔ထုတ္ျပန္ဖို႔အတြက္ အေမရိကန္ အစိုးရအပိုင္းမွာေရာ၊ ေနာက္ အေမရိကန္လႊတ္ေတာ္အပိုင္းမွာေရာ ေတာ္ေတာ္ေလးကို အႀကိတ္အနယ္ ေဆြးေႏြးၿပီးေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလး ႏႈိင္းႏိႈင္းခ်ိန္ခ်ိန္ေပါ့ေလ- ခ်င့္ခ်င့္ခ်ိန္ခ်ိန္နဲ႔ သုခမိန္ထံုး ႏွလံုးမူၿပီးေတာ့ လွမ္းတဲ့ေျခလွမ္းတခုလို႔ က်ေနာ္ကေတာ့ ျမင္ပါတယ္။ တကယ္တန္းကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ ဒီမိုကေရစီအေျပာင္းအလဲမွာ ရခုိင္အေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ယံုၾကည္မႈ ျပန္ၿပီးရဖို႔ အေရးတႀကီး လိုအပ္ေနတဲ့အေနအထား ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ကုလသမဂၢနဲ႔ေရာ အေမရိကန္အပါအဝင္ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းနဲ႔ေရာ ထိေတြ႔ဆက္ဆံၿပီးေတာ့ ယံုၾကည္မႈပိုရေအာင္ မျဖစ္မေန ေဆာင္ရြက္ရမယ့္ အေနအထားမ်ဳိးမွာ ရွိေနပါတယ္။ လက္ရွိ အေမရိကန္ရဲ႕ ဒဏ္ခတ္ ပိတ္ဆို႔ အေရးယူမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့လည္း ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ထိထိေရာက္ေရာက္၊ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ခ်ဥ္းကပ္၊ ေျဖရွင္း ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ဖို႔ အေရးႀကီးတယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။”

အေမရိကန္ရဲ႕ ဒီတႀကိမ္ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈထဲမွာ အမွတ္ ၃ စစ္ဆင္ေရးအထူးအဖြဲ႔မွဴးလုပ္ခဲ့သူ ဒုတိယဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္း ေအာင္ေက်ာ္ေဇာ၊ အမွတ္ ၁၅ စစ္ဆင္ေရးကြပ္ကဲမႈဌာနခ်ဳပ္မွဴး ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ခင္ေမာင္စိုး၊ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖြဲ႔မွဴးေဟာင္း ရဲမွဴးခ်ဳပ္ သူရစန္းလြင္၊ တပ္မ ၉၉ တပ္မမွဴးလုပ္ခဲ့ဖူးသူ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ခင္လိႈင္တို႔နဲ႔အတူ တပ္မ ၉၉ နဲ႔ တပ္မ ၃၃ တို႔ပါ ပါဝင္ပါတယ္။

ဒီထဲက ဒုဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္းေအာင္ေက်ာ္ေဇာကို ၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ မတ္လ ၆ ရက္ေန႔ကတည္းက တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခြင့္ ရပ္နား ထားေၾကာင္း တပ္မေတာ္က ဇြန္လမွာ သတင္းထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ ဒုဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္းေအာင္ေက်ာ္ေဇာ၊ ဗိုလ္မွဴးခ်ုဳပ္ ခင္ေမာင္စိုးနဲ႔ ရဲမွဴးခ်ဳပ္ သူရစန္းလြင္တို႔ဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ဇြန္လမွာ ဥေရာပသမဂၢ (EU) နဲ႔ ကေနဒါတို႔က ဒဏ္ခတ္အေရးယူတဲ့ စာရင္း ထဲမွာလည္း ပါထားသူေတြပါ။

အေမရိကန္ရဲ႕ အခုဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈ ခ်မွတ္ခ်ိန္ မတိုင္ခင္ကပဲ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈ ဆိုင္ရာ စြပ္စြဲ ခ်က္ေတြကို စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ သီးျခားလြတ္လပ္တဲ့ေကာ္မရွင္တခုကို အစိုးရကဖြဲ႔စည္းထားပါတယ္။

အခုအေရးယူမႈက ဒီေကာ္မရွင္အေပၚ ဖိအားေပးတဲ့သေဘာမ်ဳိး ျဖစ္ႏုိင္ပါသလား … ေဒါက္တာတင့္ေဆြရဲ႕အျမင္က -

“က်ေနာ္ကေတာ့ သက္ေရာက္မႈ ဖိအားသေဘာမ်ဳိးေတာ့ မျမင္ဘူး၊ သို႔ေသာ္လည္းပဲ ႏိုင္ငံတကာဖိအားက ဆက္ရွိေနတယ္ဆိုတာကို သိၿပီးေတာ့ ေကာ္မရွင္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ အစိုးရကေသာ္လည္းေကာင္းဟာ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းမႈအေပၚမွာ အရင္ကထက္ ပိုၿပီးေတာ့ သတိႀကီးရလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္ျမင္ပါတယ္ခင္ဗ်။”

ေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ တကယ္ပဲ သီးျခားလြတ္လပ္တဲ့ေကာ္မရွင္ ျဖစ္ဖို႔ဆိုရင္ ျပည္တြင္းျပည္ပနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုတယ္လို႔ ေဒါက္တာရန္မ်ဳိးသိန္းက အၾကံျပဳပါတယ္။

“အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြ၊ ေနာက္ သက္ေသအေထာက္အထားေတြကိုလည္းပဲ လြတ္လပ္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ ထည့္သြင္းစဥ္းစားဖို႔၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ဒါေတြကို ေလ့လာသံုးသပ္ဖို႔၊ လိုအပ္တယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ လြတ္လပ္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္ျဖစ္ဖို႔ ဆိုရင္ က်ေနာ့္အျမင္ အားျဖင့္ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝုိင္းနဲ႔လည္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ျပည္တြင္းမွာရွိေနတဲ့ ရခုိင္ တိုင္းရင္းသားေတြကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ ရခုိင္အမ်ဳိးသားပါတီအပါအဝင္ ျပည္တြင္းအင္အားစုေတြနဲ႔လည္း ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ အဲဒီလို ႏွစ္ဘက္ လံုးလံုး …ၿပီးေတာ့ တကယ္လြတ္လပ္ၿပီး၊ တကယ္ၾကားေနၿပီးေတာ့ တကယ္မွန္ကန္တဲ့ျဖစ္ရပ္ေတြကို ထင္ဟပ္တဲ့ အစီရင္ခံစာမ်ဳိး ထြက္ေပၚလာမွသာလွ်င္ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝုိင္းေရာ၊ ျပည္တြင္းကေရာ ယံုၾကည္မႈကို ျမႇင့္တင္ႏိုင္တဲ့၊ တည္ေဆာက္ႏိုင္တဲ့ လြတ္လပ္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ရဲ႕ ေျခလွမ္း ျဖစ္လာႏိုင္မယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။”

ကုလသမဂၢဆိုုင္ရာ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီး Nikki Haley ကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိး ေဖာက္မႈေတြကို ဆက္လက္ေဖာ္ထုတ္သြားမွာျဖစ္ၿပီး က်ဴးလြန္သူေတြကိုလည္း ဆက္အေရးယူသြားမွာ ျဖစ္ တယ္လုိ႔ ၾသဂုတ္လ ၁၇ ရက္ ေန႔စြဲနဲ႔ပဲ ထုတ္ျပန္တခုမွာေျပာထားသလို ဖမ္းဆီးတရားစြဲဆိုခံေနရတဲ့ ႐ိုက္တာသတင္းေထာက္ ကိုဝလံုးနဲ႔ ကိုေက်ာ္စိုးဦးတို႔ကို ျပန္လႊတ္ေပးဖို႔လည္း ထပ္ၿပီး ေတာင္းဆိုထားပါတယ္။

အခုဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈထဲမွာ ပါသူေတြရဲ႕ ပိုင္ဆိုင္မႈတစံုတရာ အေမရိကန္မွာရွိတယ္ဆုိရင္ ထိန္းခ်ဳပ္ ကန္႔သတ္ခံရမွာျဖစ္သလို အေမရိကန္ႏုိင္္ငံသားေတြအေနနဲ႔လည္း အခုအေရးယူခံရသူေတြနဲ႔ ဘယ္လို ဆက္စပ္ ပတ္သက္မႈမ်ဳိးမွ မလုပ္ရဘူးလို႔ ပိတ္ပင္ တားျမစ္ထားပါတယ္။

ေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း/ ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
https://burmese.voanews.com

Friday, August 17, 2018

လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈနဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္ တပ္ရင္း ၂ ရင္း၊ အရာရွိ ၄ ဦးကုိ အေမရိကန္အေရးယူ

လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈနဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္ တပ္ရင္း ၂ ရင္း၊ အရာရွိ ၄ ဦးကုိ အေမရိကန္အေရးယူ
လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာစစ္တပ္က တပ္ရင္းႏွစ္ခုနဲ႔ လူပုဂၢိဳလ္ေလးဦးတို႔အေပၚ ပိတ္ဆို႔ဒဏ္ခတ္ အေရးယူလိုက္ေၾကာင္း အေမရိကန္က ဒီေန႔ပဲ ေၾကညာလိုက္ပါတယ္။ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ရွင္းလင္းတဲ့အထိ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့အခ်ိန္မွာ တာဝန္ယူထားတဲ့ ေျချမန္တပ္ရင္း ၃၃၊ ၉၉ တို႔အျပင္ တပ္မႉးသံုးဦးနဲ႔ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ရင္းမႉး တဦးတို႔ကိုပါ အေရးယူလိုက္တာျဖစ္ေၾကာင္း အေမရိကန္ ဘ႑ာေရးဝန္ႀကီးဌာနက ေၾကညာလိုက္တာပါ။

ျမန္မာ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြဟာ ႏိုင္ငံအႏွံ႔က တုိင္းရင္းသားလူနည္းစုေတြအေပၚ လူူမ်ိဳးစုအလုိုက္ ရွင္းလင္းမႈ၊ အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္မႈ၊ လိင္ပိုင္းဆုိင္ရာ အႏိုင္က်င့္ေစာ္ကားမႈေတြအပါအဝင္ ဆိုးဝါးတဲ့လူ႔အခြင့္ အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကို က်ဴးလြန္ခဲ့ၾကေၾကာင္းလည္း ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္တဲ့လုပ္ရပ္ေတြနဲ႔ တာဝန္ရွိသူေတြကို ေဖာ္ထုတ္ေနတဲ့သူေတြ၊ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ ခံေနရသူေတြအတြက္ တရားမွ်တမႈ ရရွိဖို႔လိုအပ္သလို ဆိုးဝါးတဲ့လုပ္ရပ္ေတြ ရပ္တန္းက ရပ္ဖို႔လိုတယ္ ဆိုတာ ကို ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ ေခါင္းေဆာင္ေတြ သေဘာေပါက္ေအာင္ အေမရိကန္အစိုးရအေနနဲ႔ ဆက္လက္ႀကိဳးပမ္းသြားမွာ ျဖစ္တဲ့ အေၾကာင္းလည္း ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ၾသဂုတ္လထဲ လံုၿခံဳေရးကင္းစခန္းေတြကို စီးနင္းတုိက္ခုိက္ခဲ့တဲ့ ARSA အစြန္းေရာက္အုပ္စုကို ျမန္မာ လံုၿခဳံေရးတပ္ဖြဲ႔ဝင္ေတြ လိုက္လံ ရွင္းလင္းရာမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာမူဆလင္ေတြအေပၚ လူမ်ဳိးစုအလိုက္ ရွင္းလင္းတဲ့အဆင့္အထိ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ က်ဴးလြန္ခဲ့ၾကေၾကာင္း အေမရိကန္နဲ႔ ကုလသမဂၢအပါအဝင္ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝန္းက ေျပာဆို ထားၾကတာပါ။

ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔အစိုးရကေတာ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့အမည္ကို တရားဝင္အသိအမွတ္ျပဳလက္ခံမထားသလို ႏိုင္ငံတကာက စြပ္စဲြေနတဲ့အထိ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ မရွိခဲ့ေၾကာင္းနဲ႔ က်ဴးလြန္သူတခ်ဳိ႕ကိုလည္း အေရးယူတာေတြရွိခဲ့ေၾကာင္း ေျပာဆိုထားၾကပါတယ္။

ဗြီအိုုေအ (ျမန္မာဌာန)
https://burmese.voanews.com

Thursday, June 21, 2018

လူ႔အခြင့္အေရးမဟာမင္းႀကီး ေ၀ဖန္ခ်က္ ျမန္မာတုန္႔ျပန္

ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္၊ ၃၈ ႀကိမ္ေျမာက္ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးညီလာခံ
ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ ညီလာခံ အဖြင့္မိန္႔ခြန္းအျဖစ္ လူ႕အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢမဟာမင္းႀကီး Zeid Al Hussein ရဲ႕ ေျပာဆိုခ်က္ေတြထဲ ျမန္မာ့အေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြဟာ မွန္ကန္တိက်မႈမရွိတဲ့အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အခ်ဳပ္အခ်ာအာဏာကို ေလးစားမႈမရွိေၾကာင္း ျပသရာေရာက္တယ္လို႔ ျမန္မာအစိုးရဘက္က ျပင္းျပင္းထန္ထန္ တုန္႔ျပန္ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။

ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံ ဂ်ီနီဗာမွာ က်င္းပေနတဲ့ ၃၈ ႀကိမ္ေျမာက္ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီညီလာခံမွာ ဇြန္လ ၁၉ ရက္ေန႔က ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ ဂ်ီနီဗာ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ကိုယ္စားလွယ္အဖဲြ႔ တင္ျပေဆြးေႏြးသြားတာေတြကို မအင္ၾကင္းႏိုင္က ဆက္ၿပီး ေျပာျပမွာပါ။

လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢမဟာမင္းႀကီးးအေနနဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးကို ျမွင့္တင္ ကာကြယ္ဖို႔ ဆိုရင္လက္ေတြ႕အေျခအေန အျဖစ္အပ်က္ေပၚမွာ ရရွိလာတဲ့ ခိုင္မာတဲ့ သက္ေသအေထာက္အထားအခ်က္အလက္ေတြကို အေျခခံၿပီး ဘက္မလိုက္ပဲ သမာသမတ္ရွိရွိ ဓမၼဓိဌာန္က်က် ေျဖရွင္း ေဆာင္ရြက္သင့္ေၾကာင္း ဂ်ီနီဗာ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ျမန္မာသံကိုယ္စားလွယ္က အခုလို ညီလာခံမွာ ေ၀ဖန္ေျပာဆိုသြားပါတယ္။

"ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီးရဲ႕ အစီရင္ခံစာမွာ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကို မွန္မမွန္စစ္ေဆးထားျခင္းမရွိတဲ့အျပင္ အခ်က္အလက္အေျမာက္မ်ားဟာ လွည့္စားထားသလို မွန္ကန္မႈမရွိတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို ပိုမိုေရြးခ်ယ္ ေဖၚျပခဲ့တဲ့အတြက္ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ အလြန္ပဲ စိတ္အေႏွာင့္ျဖစ္ရပါတယ္။ ဒါအျပင္ ဒီအစီရင္ခံစာဟာ ေလ့လာ ေစာင့္ၾကည့္မႈနဲ႕ ေ၀းကြာေနတဲ့အျပင္ ျပင္ဆင္ထားျခင္းမရွိသလုိ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အခ်ဳပ္အခ်ာ အာဏာပိုင္ဆိုင္မႈနဲ႔ နယ္ေျမတည္တံ့ခိုင္ၿမဲေရးကို ေလးစားမႈမရွိဘူးဆိုတာ ျပေနပါတယ္။ ဒီလို အစီရင္ခံစာမ်ဳိး လူ႕အခြင့္အေရးေကာင္စီညီလာခံ မွာ တင္ျပဖို႔ မသင့္ပါဘူး။"

ရခိုင္ေျမာက္ပို္င္းက လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႕ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႕ စံုစမ္းစစ္ေဆး အေရးယူမယ္လို႕ ေျပာေနေပမယ့္၊ ဒီေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြအေပၚ ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရမႈမရိွေသးဘူးလို႕ ဇြန္လ ၁၈ ရက္ေန႔က ညီလာခံအဖြင့္မိန္႕ခြန္းေျပာၾကားရာမွာ လူ႕အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢမဟာမင္းႀကီး Zeid Al Hussein က ေ၀ဖန္ေျပာၾကားခဲ့တာပါ။ ဒါအျပင္ ဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္ေရးမွာလည္း လူ႕အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္စစ္ေဆးခြင့္ေတြမရိွပဲ မျဖစ္ႏုိင္ဘူးလို႕ သူက ေထာက္ျပခဲ့တာပါ။

ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္ကေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္က အေျခအေနဟာ ခက္ခဲရွဳပ္ေထြးၿပီး စိန္ေခၚမႈအမ်ားအျပားရွိေနတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ အခ်ဳပ္အခ်ာအာဏာ၊ နယ္ေျမ၊ ပိုင္နက္ ကိစၥသာမက အၾကမ္းဖက္၀ါဒ၊ လူ႔အခြင့္အေရး၊ ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ် ေနထိုင္တဲ့ ကိစၥေတြပါ၀င္ေနတယ္လို႔ သူက အခုလိုေျပာသြားပါတယ္။

"ARSA ေခၚ ရိုဟင္ဂ်ာအၾကမ္းဖက္အဖဲြ႔က နယ္စပ္လံုၿခံဳေရးစခန္းေတြကို ၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္ၿပီးေနာက္ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း လံုၿခံဳေရးအေျခအေန ဆိုးရြားလာတယ္။ AI ႏိုင္ငံတကာလြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖဲြ႔ႀကီးရဲ႕ အစီရင္ခံစာအရ ARSA အၾကမ္းဖက္အဖဲြ႔ဟာ ဟိႏၵဴ ၉၉ ေယာက္ကို အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္သတ္ျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီလို၀မ္းနည္းေၾကကဲြဖြယ္ရာ ျဖစ္ရပ္ေတြရဲ႕ အဓိက အေၾကာင္းအရင္းကေတာ့ အၾကမ္းဖက္၀ါဒေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ အၾကမ္းဖက္၀ါဒကို ဘယ္လိုအေျခအေနမ်ဳိးမွာျဖစ္ျဖစ္ လစ္လ်ဴျပဳထားလို႔မရပါဘူး။"

အခုလို ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္ရဲ႕ ေျပာဆိုခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ နယူးေရာက္အေျခစိုက္ လူ႕အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖဲြ႔ အာရွေရးရာ တာ၀န္ခံ Brad Adams က တုန္႔ျပန္ေျပာဆိုရာမွာ ကုလသမဂၢအေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အခက္အခဲ အတားအဆီးေတြ ရွိတဲ့ၾကားထဲက လူသားခ်င္းစာနာမႈ ကိစၥရပ္ေတြ၊ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ ေဖၚထုတ္ရာမွာ တိတိက်က် မွန္မွန္ကန္ကန္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တာ ေတြ႕ရေၾကာင္း ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

"ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ကုလသမဂၢအေနနဲ႔ အလြန္ခက္ခဲတဲ့ အေျခအေနေတြေအာက္မွာ စံနမူနာျပဳေလာက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တာပါ။ က်ေနာ္ဖတ္ရတဲ့ ကုလသမဂၢ အစီရင္ခံစာမွန္သမွ် တိက်မႈရွိသလို၊ မွ်တမႈလည္းရွိတဲ့အျပင္ အစိုးရရဲ႕ အခန္းက႑ကိုလည္း ေလ့လာသံုးသပ္ထားပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဘာေတြျဖစ္ပ်က္ေနသလဲဆိုတာကို ေဖၚျပထားတဲ့ ကုလသမဂၢအခ်က္အလက္ေတြဟာ က်ဳိးေၾကာင္းဆီေလ်ာ္မႈရွိပါတယ္။ ျပႆနာကေတာ့ ျမန္မာ အစိုးရက ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ မရွိခဲ့တာပါ။ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖဲြ႔ေတြကို ၀င္ေရာက္ခြင့္ကို ပိတ္ပင္ခဲ့တာပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္ ယန္ဟီလီး ကိုႏိုင္ငံတြင္း ၀င္ခြင့္မေပးခဲ့တဲ့အျပင္ ကုလသမဂၢ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖဲြ႔နဲ႕လည္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ ျမန္မာအစိုးရ ျငင္းဆန္ခဲ့တာပါ။"

အခုက်င္းပေနတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီညီလာခံမွာ တရုတ္ႏိုင္ငံ ဦးေဆာင္တဲ့ စိတ္တူကိုယ္တူႏိုင္ငံမ်ား အုပ္စုက လူ႔အခြင့္အေရး ကုလသမဂၢ မဟာမင္းႀကီးရံုးနဲ႕ သူရဲ႕ အခန္းက႑ကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ေ၀ဖန္ခဲ့ပါတယ္။ စုေပါင္း ထုတ္ျပန္တဲ့ ေၾကညာခ်က္မွာ ကုလသမဂၢမဟာမင္းႀကီးရံုးရဲ႕ ေဆာင္ရြက္မႈေတြနဲ႕ မဟာမင္းႀကီးရဲ႕ အစီရင္ခံစာေတြမွာ အခ်က္အလက္ေတြကို မွန္မွန္ကန္ကန္ စိစစ္အသံုးမျပဳတာ၊ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးညွဳိႏႈိင္းလိုစိတ္မရွိတာ၊ ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ အခ်ဳပ္အခ်ာအာဏာကို ေလးစားမႈမရွိတာ စသျဖင့္ စြပ္စဲြ ေ၀ဖန္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီေၾကညာခ်က္ကို ျမန္မာႏိုင္ငံက ေထာက္ခံေၾကာင္းလည္း ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္က ညီလာခံက ေျပာသြားပါတယ္။

၃၈ ႀကိမ္ေျမာက္ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးညီလာခံကို ဇြန္လ ၁၈ ရက္ေန႔ကေန ဇူလိုင္လ ၆ ရက္ေန႔ထိ ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံ ဂ်ီနီဗာ ကုလသမဂၢဌာနခ်ဳပ္မွာ က်င္းပေနတာျဖစ္ပါတယ္။

အင္ၾကင္းႏိုင္  / ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
https://burmese.voanews.com

Friday, October 20, 2017

ျမန္မာစစ္တပ္ကို အေရးယူသင့္-မယူသင့္


ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ ရုိဟင္ဂ်ာျပႆနာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာစစ္တပ္အေပၚ အေရးယူဖုိ႔ အေမရိကန္ လႊတ္ေတာ္ အမတ္ေတြက အစုိးရကုိ အရွိန္ျမင့္ ေတာင္းဆုိလာေနၾကပါတယ္။ အဲဒီလုိ အေရးယူခဲ့မယ္ဆုိရင္ တကယ္ ထိေရာက္မႈ ရွိႏုိင္သလား၊ ဒါမွမဟုတ္ ဘယ္လုိပုံစံနဲ႔ ဖိအားေပးသင့္သလဲ ဆုိတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကၽြမ္းက်င္သူ ပညာရွင္ေတြရဲ႕ သေဘာထားေတြကုိ ကုိေဇာ္၀င္းလႈိင္က စုစည္း တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ က်ဳးလြန္ေနတယ္လုိ႔ စြပ္စဲြခံေနရတဲ့ ျမန္မာစစ္တပ္အေပၚ ပစ္မွတ္ထား ဒဏ္ခတ္အေရးယူဖုိ႔ အေမရိကန္ ပါတီႀကီး ၂ ခုစလုံးက လႊတ္ေတာ္အမတ္ ၄၃ ဦးက တုိက္တြန္းလုိက္ေၾကာင္း Reuter သတင္းမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြအေပၚ ျပည္၀င္ခြင့္ တားျမစ္တာလုိ ဒဏ္ခတ္မႈမ်ဳိးေတြ ျပန္လည္က်င့္သုံးဖုိ႔ ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး Rex Tillerson ကုိ ေတာင္းဆုိထားေၾကာင္းလည္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

Georgetown တကၠသုိလ္က ျမန္မာ့အေရး ကၽြမ္းက်င္သူ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ ပါေမာကၡ David Steinburg ကေတာ့ ပိတ္ဆုိ႔ အေရးယူမႈေတြဟာ မ်ားေသာအားျဖင့္ အလုပ္မျဖစ္လွဘူးလုိ႔ သုံးသပ္ပါတယ္။

“ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈေတြ အလုပ္ျဖစ္တယ္ဆုိတာ ရွားပါတယ္။ ဒါက က်ေနာ့္အျမင္ပါ။ ပိတ္ဆုိ႔ အေရးယူတယ္ဆုိတာဟာ ျဖစ္သြားခဲ့တဲ့ မေကာင္းတဲ့ကိစၥရပ္ တခုအေပၚမွာ စိတ္ခံစားမႈနဲ႔ ဆုံးျဖတ္ လုပ္ေဆာင္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ သံသယ ျဖစ္စရာ မလုိပါဘူး။ တကယ္လုိ႔ ပိတ္ဆုိ႔မႈေတြသာ ခ်မွတ္ခဲ့မယ္ဆုိရင္ စစ္တပ္ကလည္း အဲဒီ လုပ္ရပ္ကုိ ဆန္႔က်င္ၿပီး ရပ္တည္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ တကယ္ အေရးႀကီးတဲ့ကိစၥရပ္ျဖစ္ပါတယ္။”

ဒီကိစၥမွာ ပိတ္ဆုိ႔မႈေတြ ခ်မွတ္မယ့္အစား ျမန္မာစစ္တပ္ကုိ တိတ္တဆိတ္ စည္းရုံး ေျပာဆုိတဲ့နည္းကုိ က်င့္သုံးသင့္တယ္လုိ႔လဲ ပါေမာကၡ Steinburg က ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ့္အျမင္ကေတာ့ ပိတ္ဆုိ႔မႈေတြ ခ်မွတ္မယ့္အစား တိတ္တဆိတ္ ဖိအားေပးတာမ်ဳိး လုပ္သင့္တယ္လုိ႔ ထင္ပါတယ္။ စစ္တပ္ကုိ အထီးက်န္သြားေအာင္ လုပ္ေဆာင္မယ့္အစား သူတုိ႔မွားေနပါတယ္ဆုိတာကုိ နားလည္ သေဘာေပါက္လာေအာင္ ထိေတြ႔ ဆက္ဆံမႈေတြ လုပ္ေဆာင္သင့္ပါတယ္။ အရင္ကလုိ စစ္ေရးအရ ဆက္ဆံမႈေတြ ျဖတ္ေတာက္တဲ့နည္းက ထိေရာက္မႈ မရွိပါဘူး။ ဒီကိစၥဟာ အင္မတန္ ခက္ခဲ ရႈပ္ေထြးနဲ႔ကိစၥပါ။ အလြယ္တကူ အေျဖထြက္ႏုိင္တဲ့ကိစၥ မဟုတ္တာေၾကာင့္ လူေတြက ဒီကိစၥကုိ သိပ္ မေျပာခ်င္ၾကပါဘူး။”

နယူးေယာက္ၿမိဳ႕အေျခစုိက္ HRW လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔က အာရွေရးရာ တာ၀န္ခံ Brad Adams ကေတာ့ ဒီကိစၥမွာ တာ၀န္ရွိတဲ့ စစ္တပ္ကုိသာ အေရးယူသင့္ေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။

“ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ လူမ်ဳိးျပဳန္း သုတ္သင္ ရွင္းလင္းမႈအတြက္ေရာ၊ လူသားမ်ဳိးႏြယ္အေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ ျပစ္မႈေတြအတြက္ေရာ စစ္တပ္မွာသာ တာ၀န္ရွိပါတယ္။ အရပ္သားေတြနဲ႔ ဘာမွ မဆုိင္ပါဘူး။ ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈေတြကုိ စစ္တပ္ကုိသာ ပစ္မွတ္ထား လုပ္ေဆာင္ သင့္ပါတယ္။ စစ္တပ္အတြင္း တာ၀န္ရွိတဲ့သူေတြကုိ ေဖာ္ထုတ္ အေရးယူႏုိင္ေရး၊ တာ၀န္ခံမႈ တာ၀န္ယူမႈ ရွိလာေရး၊ သူတုိ႔ရဲ႕ ပုိင္ဆုိင္ မႈေတြကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ေရး၊ ခရီးသြားလာခြင့္ ပိတ္ပင္ေရး၊ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ ႏုိင္ငံျခားတုိင္းျပည္ေတြက စစ္တပ္ေတြအၾကား ဆက္ဆံေရး ျဖတ္ေတာက္ၾကဖုိ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ တျခား ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ကုလသမဂၢတုိ႔ရဲ႕ ေဆာင္ရြက္မႈေတြကုိ က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ အျပည့္အ၀ ေထာက္ခံသင့္ပါတယ္။”

ဒါေပမယ့္ ပိတ္ဆုိ႔မႈေတြ ခ်ၿပီးသြားရင္ ျပန္ရုပ္သိမ္းဖုိ႔ ခက္ခဲတယ္ဆုိတဲ့ အခ်က္ကုိ သတိခ်ပ္ဖုိ႔လုိတယ္လုိ႔ ပါေမာကၡ Steinburg က ေထာက္ျပပါတယ္။

“ပိတ္ဆုိ႔မႈေတြ ခ်ၿပီးသြားရင္ေတာ့ ျပန္ရုပ္သိမ္းဖုိ႔ အင္မတန္ ခက္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လည္းဆုိေတာ့ ပိတ္ဆုိ႔မႈေတြကုိ ဘယ္လုိ အေျခအေနမ်ဳိးေအာက္မွာ ျပန္ရုပ္သိမ္းမွာလည္း။ စစ္တပ္အေပၚ အေမရိကန္လႊတ္ေတာ္က ပိတ္ဆုိ႔မႈ ခ်မွတ္လုိက္ရင္ ဘယ္အေျခအေနမ်ဳိးမွာ ရုပ္သိမ္းေပးမွာလဲ။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆုိေတာ့ အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ၊ ဒီမုိကေရစီ စံနစ္နဲ႔ မကုိက္ညီတဲ့ လုပ္ေဆာင္မႈေတြ စသျဖင့္ ရုိဟင္ဂ်ာ အေရးတခုထဲမဟုတ္ဘဲ တျခား အေၾကာင္းတခုခုအတြက္ သူတုိ႔အေနနဲ႔ ေစာဒကတက္စရာ ရွိေနမွာျဖစ္သလုိ၊ တခုခုေတာ့ မွားေနဦးမွာပါဘဲ။”

စစ္တပ္အေပၚ ပိတ္ဆုိ႔ အေရးယူျခင္းအားျဖင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လက္ရွိ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနတဲ့ ဒီမုိကေရစီ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းေတြကုိ ထိခုိက္လိမ့္မယ္မဟုတ္ေၾကာင္း HRW က Brad Adams က ေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာ စစ္တပ္အေပၚ ႏုိင္ငံျခားတုိင္းျပည္တခုက ပိတ္ဆုိ႔ အေရးယူမႈ ခ်မွတ္တဲ့အတြက္ ဒီမုိကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြကုိ ထိခုိက္မယ္လုိ႔ က်ေနာ္ မျမင္ပါဘူး။ ဒါဟာ ျမန္မာစစ္တပ္အေနနဲ႔ သူတုိ႔ရဲ႕ ျပဳမူ၊ လုပ္ကုိင္ပုံေတြကုိ ေျပာင္းပစ္ဖုိ႔ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္း၀ုိင္းက ေတာင္းဆုိတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ ေရြးေကာက္ တင္ေျမာက္ခံထားရတဲ့ အရပ္သားအစုိးရနဲ႔ စစ္တပ္အၾကားက အားၿပိဳင္မႈ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈေတြကုိ ထိခုိက္မယ္လုိ႔ က်ေနာ္မျမင္ပါဘူး။”

အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Rex Tillerson ကလည္း ရုိဟင္ဂ်ာ အေရးအတြက္ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြမွာ တာ၀န္ရွိေၾကာင္း ေအာက္တုိဘာလ ၁၈ ရက္ေန႔က ၀ါရွင္တန္ ဒီစီၿမိဳ႕မွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ဥေရာပသမဂၢနဲ႔ အဖြဲ႔၀င္ ႏုိင္ငံေတြကလည္း ျမန္မာ့ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္နဲ႔ တပ္မေတာ္ အႀကီးတန္း တာ၀န္ရွိသူေတြကို ဖိတ္ၾကားမႈ ဆိုင္းငံ႔ထားမွာ ျဖစ္သလို လက္ရွိ ကာကြယ္ေရးဆိုင္ရာ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈေတြကိုလည္း ျပန္လည္ သံုးသပ္မယ္လို႔ ဥေရာပ ေကာင္စီမွာ ေအာက္တုိဘာလ ၁၆ ရက္ေန႔က ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ခ်ခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။

ကိုေဇာ္ဝင္းလႈိင္ / ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
https://burmese.voanews.com

Sunday, September 10, 2017

ျမန္မာနိဳင္ငံဆိုင္ရာအထူးကိုယ္စားလွယ္ ဟန္ဟီလီးအား ဘက္လိုက္သည့္အတြက္ တာ၀န္မွႏွုတ္ထြက္ေပးရန္ ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီဥကၠဌေတာင္းဆို





( စက္တင္ဘာ-၁၀၊ ၂၀၁၇ ) ျမန္မာနိဳင္ငံဆိုင္ရာအထူးကိုယ္စားလွယ္ ဟန္ဟီလီးအား ဘက္လိုက္သည့္အတြက္ တာ၀န္မွႏွုတ္ထြက္ေပးရန္ ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီဥကၠဌေတာင္းဆို
********************************************

- ျမန္မာနိဳင္ငံတြင္းလတ္တေလာျဖစ္ပြားလွ်က္ရွိသည့္ အၾကမ္းဖက္မွဳ႔မ်ားအတြက္ ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာအာရွဗဟိုဌာန( ACHR ) ၌ ၾကား၀င္ေဆာင္ရြက္နိဳင္မည့္နည္းလမ္းမ်ားရွာေဖြလွ်က္ရွိစဥ္ ျမန္မာနိဳင္ငံ ဆိုင္ရာ အထူးကိုယ္စားလွယ္ ပါေမာကၡယန္ဟီလီးအား တာ၀န္မွႏွဳတ္ထြက္ရန္ ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီဥကၠဌ ဂ်ိဳကြင္အဲလက္ဇႏၵရားမဇာမာတယ္လီက ေတာင္းဆိုလိုက္သည့္ထူးျခားမွဳ႔ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း The aPolitical သတင္း၀ဘ္ဆိုဒ္က ယေန႔ေရးသားေဖာ္ျပသည္။

ျမန္မာနိဳင္ငံအတြင္းလူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မွဳ႔မ်ားအတြက္ အေရးတၾကီးျဖစ္ေနစဥ္ ျမန္မာနိဳင္ငံဆိုင္ရာအထူးကိုယ္စားလွယ္၏ ဘက္လိုက္မွဳ႔မ်ားမွာမျဖစ္သင့္ေၾကာင္း အာရွဗဟိုဌာန( ACHR ) ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ပယ္ရီတို႔ရွ္ ခ်တ္ကမာက ေကာင္စီဥကၠထံသို႔တင္ျပသည့္အေၾကာင္းၾကားတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္ဆို၏။

ပယ္ရီတို႔ရွ္ ခ်တ္ကမာသည္ ကုလသမဂၢ၏ ျမန္မာနိဳင္ငံဆိုင္ရာအခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖြဲ႔၀င္ အင္ဒရာေဂ်းဆင္းအား အယ္ဂ်ာဇီးယားမီဒီယာႏွင့္အင္တာဗ်ဳးရာတြင္ အတည္ျပဳနိဳင္ျခင္းမရွိေသးသည့္ လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္ မွဳ႔စိုးရိမ္ဖြယ္ရာရွိေၾကာင္းေျပာၾကားသည့္အတြက္ အဖြဲ႔၀င္အျဖစ္မွႏွဳတ္ထြက္ေစရန္ေတာင္းဆိုခဲ့ဘူးသူျဖစ္သည္။

ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာအာရွဗဟိုဌာန( ACHR ) ၏ အစီရင္ခံစာတြင္ေဖာ္ျပရာ၌ မန္မာနိဳင္ငံ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ၾသဂုတ္လ ၃-ရက္ေန႔ ျမိဳလူမ်ိဳး ၆-ဦး၊ ၾသဂုတ္လ ၂၆-ရက္ေန႔ ဒိုင္းနက္ႏွင့္ သက္လူမ်ိဳး ၅-ဦး၊ ၾသဂုတ္လ ၂၈-ရက္ေန႔ တိုက္ခိုက္ခံရမွဳ႔တြင္ ျမိဳလူမ်ိဳး ၇-ဦးတို႔ ေမာင္ေတာျမိဳ႔နယ္ႏွင့္ ရခိုင္ေျမာက္ဖ်ားေနရာ အသီးသီးတြင္ အသတ္ခံရျခင္းတါင္ ရိုဟင္ဂ်ာလက္နက္ကိုင္အုပ္စုမ်ား၏အမည္ကို ေဖာ္ျပရန္ ယန္ဟီလီးက ပ်က္ကြက္လွ်က္ရွိသည္ဟု ေရးသားထားေၾကာင္းသိရွိရသည္။

၂၀၁၆-ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ၉-ရက္ေန႔တြင္ ရိုဟင္ဂ်ာလက္နက္ကိုင္အုပ္စုမ်ားသည္ လံုျခံဳေရးရဲစခန္းမ်ားႏွင့္ အရပ္သားမ်ားအားတိုက္ခိုက္ျခင္းေၾကာင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႔၀င္ ၉-ဦးေသဆံုးခဲ့ရသည္။ ၂၀၁၇-ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၂၅-ရက္ေန႔တြင္ လံုျခံဳေရးကင္းစခန္း ၃၀ တို႔အားစီးနင္းတိုက္ခိုက္ျခင္းေၾကာင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႔၀င္ ၁၀-ဦး၊ တပ္မေတာ္ သား ၁-ဦး၊ လူ၀င္မွဳ႔ၾကီးၾကပ္ေရးအရာရွိ ၁-ဦးတို႔ ေသဆံုးခဲ့ရသည္။ ထိုသို႔အသက္ဆံုးရွံဳးရသည့္ျဖစ္စဥ္မ်ား တြင္လည္း ရိုဟင္ဂ်ာလက္နက္ကိုင္အုပ္စုမ်ား၏အမည္ကိုေဖာ္ျပရန္ ယန္ဟီလီးက ပ်က္ကြက္ေနခဲ့သည္။

ပါေမာကၡယန္ဟီလီးသည္ ျမန္မာနိဳင္ငံလူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မွဳ႔မ်ားအေျခအေနတြင္ ရိုဟင္ဂ်ာလက္နက္ကိုင္ဆန္႔က်င္ေရးအုပ္စုတို႔၏အမည္နာမအား မည္သည့္အခါမွ် ေဖာ္ျပခဲ့ျခင္းမရွိေသာ္လည္း ရွမ္းႏွင့္အျခားမ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍မူ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္မ်ားဟုေဖာ္ျပရန္ လက္မေႏွးျခင္းျဖင့္ အထူးကိုယ္စားလွယ္တစ္ဦးအတြက္ အလြန္ဘက္လိုက္ခဲ့ေၾကာင္း ကမၻာ့ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ ရာ အာရွဗဟိုဌာန( ACHR ) က စြပ္စြဲလိုက္သည္။

ကမၻာ့ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာအာရွဗဟိုဌာန( ACHR ) သည္ ယန္ဟီလီး၏ ရိုဟင္ဂ်ာလက္နက္ကိုင္ဆန္႔က်င္သူတို႔ႏွင့္ အျခားဆက္ႏြယ္လွ်က္ရွိေသာ ဆန္႔က်င္ေရးအုပ္စုတို႔အားအား ရွုတ္ခ်ရန္ပ်က္ကြက္မွဳ႔ကို ေဖာ္ျပထားသည့္ အေသးစိတ္စာရင္းဇယားျပဳစုထားျပီး ေကာင္စီဥကၠထံတင္သြင္းရာမွ စတင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
 ေဌးေအာင္
Asian Centre for Human Rights calls for removal of Yanghee Lee
By Mizzima

Yanghee Lee, the United Nations Special Rapporteur on the situation of human rights in Myanmar. Photo: Lynn Bo Bo/EPA

The New Delhi based Asian Centre for Human Rights (ACHR) has called for the removal of Professor Yanghee Lee as UN Special Rapporteur on the situation of human rights in Myanmar for blatant violations of the “5/2. Code of Conduct for Special Procedures Mandate-holders of the Human Rights Council”. The open letter addressed to the President of the UN Human Rights Council,H.E. Joaquín Alexander Maza Martelli , is reproduced below in full.

‘The Asian Centre for Human Rights (ACHR) is writing to seek your interventions for the removal of Professor Yanghee Lee as UN Special Rapporteur on the situation of human rights in Myanmar for blatant violations of the “5/2. Code of Conduct for Special Procedures Mandate-holders of the Human Rights Council”, in particular, Article 3 - General principles of conduct and Your Excellency’s recent action with respect to the Chairperson of the Fact Finding Missions on Myanmar. While grave human rights violations in Myanmar must be addressed, the same must not be undermined by the bias of the Special Rapporteur.

Your Excellency is fully aware “universality, impartiality, objectivity, and non-selectivity, and the elimination of double standards and politicization” are non-negotiable cornerstones for functioning of the UN Human Rights Council and its mechanisms including the Special Procedures. Once these principles are blatantly violated by a particular mandate holder, continuation becomes untenable.

In this regard, kindly allow the ACHR highlight the standard set by Your Excellency with respect to former Chairperson of the Fact Finding Mission on Myanmar Ms Indira Jaisingh and the need to uphold the same standard with respect to the on the situation of human rights in Myanmar Professor Yanghee Lee.

1.       Standard set by Your Excellency with respect to the Chairperson of the Fact Finding Mission on Myanmar

The Human Rights Council through its resolution A/HRC/RES/34/22 dated 24 March 2017 decided to dispatch urgently an independent international fact-finding mission, to be appointed by the President of the Human Rights Council, to establish the facts and circumstances of the alleged recent human rights violations by military and security forces, and abuses, in Myanmar, in particular in Rakhine State.

On 30 May 2017, Your Excellency had appointed Ms. Indira Jaising to serve as Chair of the Fact Finding Mission.

A copy of the Your Excellency’s Statement is appended as Annex-I.

On 27 July 2017, Your Excellency announced new composition of the Fact-finding Mission on Myanmar and appointed Mr. Marzuki Darusman (Indonesia) to serve as a member and Chair instead of Ms Jaisingh.

A copy of the Your Excellency’s Statement is appended as Annex-II.

Though Your Excellency had not provided any reason for the removal of Ms Indira Jaisingh, a U.N. official told Reuters “Jaising agreed to step down after the council president raised concerns about public comments she made that could be seen as indicating bias.” Ms Jaisingh in an interview to Al Jazeera said, “The situation of the Rohingya community in Myanmar is especially deplorable because they face the risk of a genocide.”

A copy the news story, New chairman appointed to U.N. mission probing Myanmar abuses, of Reuters dated 27 July 2017 is appended as Annex-III.

A copy of the news story, UN appoints team to probe crackdown against Rohingyas, of Aljazeera dated 30.05.2017 that carried the interview of Ms Jaisingh is appended as Annex-IV.

2.       The case for removal of UN SR on Myanmar based on the standard set by Your Excellency with respect to Chairperson of the Fact Finding Mission on Myanmar

Asian Centre for Human Rights request Your Excellency and the Human Rights Council to examine the blatant violations of the “universality, impartiality, objectivity, and non-selectivity, and the elimination of double standards and politicization” by the UNSR on Myanmar as highlighted below:

2.1.    Failure to name and condemn the armed opposition groups of the Rohingyas for killing of ethnic Mros on 3 August 2017

On 3 August 2017, six Mro villagers were killed by the Rohingya armed opposition groups in Rakhine state of Myanmar. It was widely reported that the ethnic Mros who are indigenous peoples and distinctly different from the ethnic Rakhine were killed by the Arakan Rohingya Salvation Army (ARSA).

A copy of the press report is appended as Annex-V.

On 11 August 2017, Prof Lee issued a statement calling upon the Myanmar Government to “must ensure that security forces exercise restraint in all circumstances and respect human rights in addressing the security situation in Rakhine State”. She further stated, “There have been increasing reports of incidents affecting the local population, including the killings of six Mro villagers on 3 August…I share the concern of the Myanmar Government and its people regarding the safety and security of those living in Rakhine State in the light of these incidents.”

Please refer to Annex-VIII for the statement.

It is deeply regrettable that the Special Rapporteur failed to name even the armed opposition groups for the killing of the ethnic Mros. Her statement was so ambiguous that it is impossible to identify whether the ethnic Mros were killed by the Myanmarese government forces or the armed opposition groups.

2.2.    Failure to name the communities attacked by the armed opposition groups of the Rohingyas since 25th August 2017

This failure to condemn the perpetrators not only emboldened the armed opposition groups.

Asian Centre for Human Rights believes that the failure on the part of Professor Yanghee Lee to condemn the Rohingya armed group the killing of six Mros on 3rd August 2017 led to the killing of five ethnic Daingnets on 26 August near Kyaungdoe village in Rakhine state and another seven Mro ethnic people during an attack on Khon-Taing Village in Maungtaw Township on 28 August.

Asian Centre for Human Rights sent a communication to the Special Rapporteur on 28th August 2017 requesting specific public statement against the Arakan Rohingya Salvation Army (ARSA) for the attacks on ethnic and religious minorities in Rakhine province of Myanmar and other issues related to the Rohingya crisis.

A copy of ACHR’s email is appended as Annex-VI.

Special Rapporteur Lee issued a statement on 31 August 2017 expressing “alarm at the deteriorating situation in Myanmar’s Rakhine State, affecting not just the Rakhine and Muslim populations but also other communities.”

The failure to name “other communities” i.e. Daignets and Mros is part of the de-recognition of the violations on the ethnic minorities by the Special Rapporteur to highlight only the grave human rights violations on the Rohingyas.

2.3.    The pattern of failure to name the armed opposition groups of the Rohingyas by the Special Rapporteur

The following are statements of facts:

On 9 October 2016, the members of the armed opposition groups launched a surprise attack on the No.1 Border Guard Police Command Headquarters (Kyikanpyin), police outpost at Kotankauk and the Ngakhuya local administrative office. In that incident, 9 policemen were killed and 48 assorted arms, 6624 bullets, 47 bayonets, and 164 bullet cartridges seized by the armed opposition groups.

On 25 August 2017, members of the armed opposition groups belonging to the Rohingya community launched sneak attacks on 30 police outposts in Maungtaw, Buthidaung and Yathedaung townships as well as against the Regiment Headquarters in Taungthazar village. The Government of Myanmar stated that 10 police officers, one soldier and one immigration officer were killed while nine security officers and a number of civilians were wounded; and six firearms were lost.

Yet, UN Special Rapporteur on the situation of human rights in Myanmar Professor Yanghee Lee has intentionally and purposely failed to name the armed groups formed by members of the Rohingya community in her statements.’

http://www.achrweb.org/UN/HRC/RohingyaRefugees-08-09-17.html

Sunday, July 23, 2017

လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ထံ တုိင္ၾကားခံရမႈေတြထဲမွာ ျပည္ ထဲေရးနဲ႔ ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာန အမ်ားဆံုးျဖစ္

အမ်ိဳးသားလူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ဝင္ ဦးယုလြင္ေအာင္ကို ေတြ႔ရစဥ္။ Photo: Kyaw Lwin Oo/ RFA
လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္ခံရမႈေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံအမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္ မရွင္ထံ ေပးပို႔တိုင္ၾကားထားတဲ့ တိုင္ၾကား စာေတြထဲမွာ အစိုးရ၊ ၀န္ႀကီးဌာနေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ တိုင္ၾကားမႈ ၁၉၀ နီးပါးရွိတယ္လို႔ ေကာ္မရွင္က ေျပာပါတယ္။

အဲဒီ ၀န္ႀကီးဌာနေတြနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ တိုင္ၾကားစာေတြထဲမွာ ျပည္ထဲေရးနဲ႔ ကာကြယ္ေရး ဝန္ႀကီးဌာနတို႔နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ တိုင္ၾကားစာ အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္လို႔ အမ်ိဳးသားလူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ဝင္ ဦးယုလြင္ေအာင္ က ေျပာပါတယ္။

"အဓိကကေတာ့ ရဲေတြလုပ္တာမဟုတ္ဘူး၊ အဲဒီလိုမ်ိဳးေတြေပါ့။ ရဲသပ္သပ္ ၅၀ ေလာက္ပါတယ္။ ၀န္ႀကီးဌာနေတြကို ဦးတည္ၿပီးတုိင္တာက ၁၈၇ ခု။ အမ်ားဆံုးအတုိင္ခံရတာက ျပည္ထဲေရးတုိ႔၊ ကာကြယ္ေရးတုိ႔ေပါ့ကြယ္"

ျပည္ထဲေရး ၀န္ႀကီးဌာန လက္ေအာက္က အက်ဥ္းေထာင္၊ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး စတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ တိုင္ၾကားမႈေတြ ရွိတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ အတြင္း အမ်ိဳးသားလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ထံ ေပးပို႔တုိင္ၾကားလာတဲ့ တိုင္ၾကားစာေပါင္း ၆၁၁ ေစာင္ရွိတာျဖစ္ၿပီး အဲဒီ တိုင္ၾကားစာေတြထဲမွာ ရန္ကုန္၊ မႏၱေလးနဲ႔ ပဲခူးစတဲ့ တိုင္းနဲ႔ ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႕ေတြကို တိုင္ၾကားတဲ့ တိုင္ၾကားစာေတြလည္း ပါ၀င္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

အစိုးရအဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ ၀န္ႀကီးဌာနေတြကို တိုင္ၾကားတဲ့ တိုင္ၾကားစာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္ မရွင္က သက္ဆိုင္ရာဌာနေတြကို စာေပးပို႔ေမးျမန္းရာမွာ ျပည္ေထာင္စု ၀န္ႀကီးဌာန ၈ ခုနဲ႔ ျပည္နယ္နဲ႔ တိုင္းေဒသ ႀကီး အစိုးရ ၉ ခုတို႔က အေၾကာင္း ျပန္ၾကားမႈ မလုပ္ခဲ့ဘူးလို႔ သိရပါတယ္။

အမ်ိဳးသားလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ရဲ့ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ အစီရင္ခံစာကို လက္ရွိအခ်ိန္မွာ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ကို တင္သြင္းထားၿပီး လာမယ့္ ဇူလိုင္လ ၂၆ ရက္ေန႔မွာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြက ေဆြးေႏြးၿပီး အတည္ျပဳမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

RFA Burmese
http://www.rfa.org/burmese

Friday, July 21, 2017

ေဒါက္တာယန္ဟီးလီ ထုတ္ျပန္ခ်က္ေပၚ စိတ္ပ်က္ေၾကာင္း အစိုးရတုန္႔ျပန္


ျမန္မာႏုိင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္ Dr.Yanghee Lee သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ သတင္းဓာတ္ပံုမ်ား
ျမန္မာႏိုင္ငံလူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢအထူးကိုယ္စားလွယ္ရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံ ခရီးစဥ္အေပၚ သံုးသပ္ခ်က္္ကိုစိတ္ပ်က္ေၾကာင္း ျမန္မာအစိုးရက တံု႔ျပန္လိုက္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြကို ၁၂ ရက္ၾကာ စံုစမ္းမႈေတြအေပၚ ဟန္႔တားမႈေတြ႐ွိခဲ့တဲ့အေပၚ စိတ္ပ်က္တယ္လို႔ Dr. Yanghee Lee က ေျပာၾကားခဲ့တာပါ။

“ကၽြန္မသြားခ်င္တဲ့ေနရာေတြအေပၚ ကန္႔သတ္မႈေတြတုိးခဲ့တဲ့အျပင္၊ ကၽြန္မနဲ႔ေတြ႔ဆံုတဲ့သူေတြအေနနဲ႔လည္း ေႏွာင့္ယွက္မႈေတြၾကံဳခဲ့ၾကပါတယ္။ သူတို႔ကို ဓာတ္ပံုေတြ ႐ိုက္ယူတာ။ ဘာေတြေဆြးေႏြးသလဲဆိုတာကို မေတ႔ြခင္ေရာ ေတြ႔ဆံုအၿပီးမွာပါ ေမးျမန္းခံရတာေတြ႐ွိခဲ့ပါတယ္။ တႀကိမ္မွာဆိုရင္ သူတို႔ေနာက္ကလိုက္ၿပီး ေထာက္လွမ္းတာကိုေတာင္ ခံခဲ့ရပါတယ္။ ဒါဟာ ဘယ္လိုမွလက္ခံႏိုင္စရာ မ႐ွိပါဘူး။” လို႔ ေဒါက္တာ ယန္ဟီးလီက ေျပာပါတယ္။

NLD အစိုးရလက္ထက္မွာ တတိယအႀကိမ္လာေရာက္စံုစမ္းတဲ့ Dr. Yanghee Lee က လက္႐ွိအစိုးရဟာ အရင္အစိုးရလက္ထက္က က်င့္သံုးခဲ့တဲ့နည္းေတြကို ဆက္ၿပီးသံုးေနတာေတြ႔ရတဲ့အတြက္ စိတ္ပ်က္တယ္လို႔ သတင္းစာ႐ွင္းလင္းပဲြမွာ ေျပာၾကားခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

Dr. Yanghee Lee ရဲ႕ထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲမွာ ေယဘုယ်ဆန္တဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြနဲ႔ မွားယြင္းတဲ့အခ်က္မ်ားစြာ ပါဝင္ ေနတယ္လို႔ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ႐ံုးရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဆယ္စုႏွစ္နဲ႔ခ်ီ ၾကံဳေတြ႔ခဲ့ရတဲ့ ျပည္တြင္းပဋိပကၡေတြ၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ ေနာက္က်တ့ဲအတြက္ ျဖစ္လာတဲ့ျပႆနာေတြကို ေျဖ႐ွင္းရာမွာ ႀကံဳရတဲ့ အခက္အခဲေတြကို လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢအထူးကိုယ္စားလွယ္ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ထည့္သြင္း ေဖာ္ျပခဲ့ျခင္းမ႐ွိဘူးလို႔လည္း ေထာက္ျပထားပါတယ္။

Dr. Yanghee Lee ရဲ႕အခုခရီးစဥ္အတြင္း ရခိုင္ျပည္နယ္နဲ႔ ႐ွမ္းျပည္နယ္ထဲက ေနရာတခ်ဳိ႕ဆီကို သြားခြင့္မရခဲ့ပါ ဘူး။ သူ႔ခရီးစဥ္အတြင္း လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီရဲ႕ အခ်က္အလက္႐ွာေဖြေရးအဖဲြ႔အတြက္ စံုစမ္းမႈေတြ မလုပ္ပါ ဘူးဆိုတဲ့ အာမခံခ်က္ကို အစုိးရက ေတာင္းဆိုခဲ့တဲ့အေပၚ အင္မတန္အံ့အားသင့္ေၾကာင္းလည္း Dr. Yanghee Lee က ခရီးစဥ္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ကုလသမဂၢက သူ႔ကိုေပးအပ္ထားတဲ့ လုပ္ပိုင္ခြင့္နဲ႔ အခ်က္အလက္႐ွာေဖြေရးအဖဲြ႔ကိုေပးထားတဲ့ လုပ္ပိုင္ခြင့္ဟာ သီးျခားစီျဖစ္တယ္လို႔ေျပာပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္အေျခအေနနဲ႔ပတ္သက္လ္ို႔ ေျပာတာမွာေတာ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြရဲ႕ ေယဘုယ်အေျခအေနဟာ ဇန္န၀ါရီလတုန္းက သူေရာက္ခဲ့ခ်ိန္ကထက္ ထူးျခားတုိးတက္မႈ မ႐ွိသေလာက္ဘဲလုိ႔ဆိုပါတယ္။ လံုျခံဳေရး တပ္ဖဲြ႔ဝင္ေတြ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္တဲ့ သတင္းေတြကိုလည္း ဆက္ၿပီးရ႐ွိတယ္လို႔ သတင္းစာ႐ွင္းပြဲမွာ ေျပာသြားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ သယံဇာတနဲ႔ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးဆိုင္ရာ ဝန္ႀကီးဌာနေတြက တုိးတက္ေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ေနတာေတြကို ႀကိဳဆိုေၾကာင္း Dr. Yanhee Lee ကေျပာပါတယ္။

ရန္ကုန္၊ ေနျပည္ေတာ္အျပင္၊ ကရင္ျပည္နယ္၊ ႐ွမ္းျပည္နယ္နဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ေတြထဲက တခ်ဳိ႕ေနရာေတြဆီ သြားေရာက္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ အထူးကိုယ္စားလွယ္ဟာ ခရီးစဥ္အတြင္း ေတြ႔႐ွိခ်က္ေတြကို ကုလသမဂၢ အေထြေထြ ညီလာခံမွာ ေအာက္တုိဘာလက်ရင္ အျပည့္အစံု အစီရင္ခံ တင္ျပမွာျဖစ္ပါတယ္။

 ဗီြအိုေအ (ျမန္မာဌာန)
https://burmese.voanews.com

Tuesday, June 13, 2017

ကုလ အရာရွိႀကီးကို သက္တမ္းမျပည့္ခင္ ျမန္မာကေန ဖယ္ရွား

 ေလာေလာဆယ္ မစၥ ရီေနတာ ေလာ့ခ္ ဒီဇယ္လီယန္း ခြင့္ယူထား
ျမန္မာနိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ ထိပ္တန္း အရာရွိတစ္ေယာက္ကို သူ႔တာဝန္သက္တမ္း မျပည့္ခင္ ၂ ႏွစ္ အလိုမွာ ျမန္မာနိုင္ငံကေန ျပန္လည္ ေခၚယူလိုက္ပါတယ္။

ကုလသမဂၢဖြံ့ၿဖိဳးေရး အစီအစဥ္ UNDP ရဲ့ ျမန္မာနိုင္ငံဆိုင္ရာ ကိုယ္စားလွယ္ မစၥ ရီေနတာ ေလာ့ခ္ ဒီဇယ္လီယန္းကို သူ႔ရဲ့ လက္ရွိတာဝန္ကေန ဖယ္ရွားေရႊ႕ေျပာင္းလိုက္ေၾကာင္း ကုလသမဂၢ အရာရွိ တဦးက ဘီဘီစီကို အတည္ျပဳ ေျပာဆို ပါတယ္။

သူ႔ကို ေနရာေျပာင္းေရႊ႕ လိုက္တာဟာ အထူးသျဖင့္ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ဖိႏွိပ္ခံရမွု အပါအဝင္ လူ႔အခြင့္အေရး ဦးစားေပး ေဆာင္ရြက္ရမယ့္ လုပ္ငန္းေတြ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ ပ်က္ကြက္မွုေၾကာင့္လို႔ ရန္ကုန္က သံတမန္ အသိုင္းအဝိုင္းနဲ႔ အကူအညီေပးေရး အဖြဲ႕အစည္းေတြ အသိုင္း အဝိုင္းကရတဲ့ အေထာက္အထားေတြကို ကိုးကားၿပီး ျမန္မာနိုင္ငံအတြင္းမွာ ရွိတဲ့ ဘီဘီစီ သတင္းေထာက္ ဂ်ိဳနာဖစ္ရွာက ေျပာပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ကုလသမဂၢ ဘက္က ေျပာခြင့္ရသူကေတာ့ မစၥ ရီေနတာ ေလာ့ခ္ ဒဇယ္လီယန္းရဲ့ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြကို အားမရလို႔ အခုလို ေရႊ႕ေျပာင္းလိုက္တာ ဆိုတာကို ျငင္းဆိုပါတယ္။

ျမန္မာနိုင္ငံ အတြင္း ကုလသမဂၢရဲ့ လုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္ရြက္တဲ့အခါ လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥနဲ႔ အစိုးရ အာဏာပိုင္ အဖြဲ႕အစည္းေတြၾကား သင့္တင့္ေအာင္ ဆက္ဆံရ တဲ့ကိစၥ ႏွစ္ခု အၾကားမွာ ခ်င့္ခ်ိန္ အားမၽွေအာင္ လုပ္ေဆာင္တာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အားမရတာလို႔ သိရပါတယ္။

လူ႔အခြင့္အေရး ကိစၥေတြ အထူးသျဖင့္ ရိုဟင္ဂ်ာ အေရးေတြကို ေထာက္ျပရမယ့္ အစားမွာ အာဏာပိုင္ ေတြနဲ႔ သင့္တင့္ေရးကိုပဲ ဦးစားေပး ေဆာင္ရြက္ ခဲ့တဲ့ အတြက္လို႔ သိရေၾကာင္း ဘီဘီစီ သတင္းေထာက္ ဂ်ိဳနာဖစ္ရွာက ေျပာပါတယ္။

ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွူးခ်ဳပ္႐ုံးက စီစဥ္ျပဳစုတဲ့ စာရြက္ စာတမ္းတစ္ခုကို ယုံၾကည္ စိတ္ခ်ရသူ တစ္ေယာက္ ဆီကေန သူ ဖတ္ခဲ့ရတဲ့ အထဲမွာ မစၥ ေလာ့ ဒဇယ္လီယန္းရဲ့ ကိုယ္ေရး ကိုယ္တာ မဟုတ္ဘဲ လုပ္ငန္းစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျပင္းထန္တဲ့ စကားလုံးေတြ သုံးႏွုန္း ေဝဖန္ ထားတာကို ေတြ႕ခဲ့ရ တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ကုလသမဂၢရဲ့ လုပ္ငန္း ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြဟာ ဆိုးဆိုးဝါးဝါး အလုပ္ မျဖစ္ဘူးလို႔ ေရးထား ေၾကာင္းလည္း ဂ်ိဳနာဖစ္ရွာက ေျပာပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ မစၥ ေလာ့ ဒဇယ္လီယန္းဟာ လူ႔အခြင့္အေရး ကိစၥေတြ ေဆာင္ရြက္တဲ့ လူမွုေရး ေဆာင္ရြက္သူ ေတြကို အေရးႀကီးတဲ့ အစည္းအေဝး ေတြမွာ မဖိတ္ဘဲ ခ်န္ထားတာ မ်ိဳးေတြ ရွိတယ္လို႔လည္း ဘီဘီစီ သတင္းေထာက္က ေျပာပါတယ္။

မစၥ ေလာ့ ဒဇယ္လီယန္းနဲ႔ သူ႔ရဲ့ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရ ပုဂၢိဳလ္ေတြ ရခိုင္ ပဋိပကၡျဖစ္ပြားရာ ေဒသက ျပန္လာတဲ့ အခါမွာလည္း သာမန္ သတင္း အခ်က္အလက္ ေမးျမန္းတာမ်ိဳး ကိုေတာင္ ေျဖဆိုဖို႔ ျငင္းဆန္တယ္ လို႔လည္း ဘီဘီစီ သတင္းေထာက္ ဂ်ိဳနာဖစ္ရွာက ေျပာပါတယ္။

BBC Burmese
http://www.bbc.com/burmese

Thursday, April 27, 2017

ကုလအခ်က္အလက္ရွာေဖြေရး အဖြဲ႕ ဝင္ခြင့္ ေတာင္းဆို


 ပဋိပကၡၾကားက အေျခပ်က္ျပားတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြ
ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းက ရိုဟင္ဂ်ာ မြတ္ဆလင္ေတြ အေပၚ အစိုးရ စစ္တပ္က လူ႔ အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မွုေတြ ျပဳလုပ္ ခဲ့သလား ဆိုတာ စုံစမ္းမယ့္ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရး အဖြဲ႕ကို ျမန္မာ အစိုးရက လက္ခံ ဝင္ခြင့္ ျပဳလာေအာင္ နိုင္ငံတကာ အေနနဲ႔ ဝိုင္းၿပီး ဖိအား ေပးၾကပါ ဆိုၿပီး လူ႔ အခြင့္အေရး အဖြဲ႕ ေပါင္း ၂ဝ ေက်ာ္ လက္မွတ္ထိုးလို႔ ေတာင္းဆို လိုက္ပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ ကခ်င္ျပည္နယ္ ရွမ္းျပည္နယ္တို႔ရဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြကို စုံစမ္းေလ့လာမယ့္ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီရဲ့ အခ်က္အလက္ စုံစမ္းေရး မစ္ရွင္ကို ျမန္မာအစိုးရက လက္ခံပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လာေအာင္ အေမရိကန္၊ ၿဗိတိန္၊ ဥေရာပသမဂၢ၊ အာဆီယံ၊ အစၥလာမ္မစ္နိုင္ငံမ်ား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးအဖြဲ႕ အိုအိုင္စီတို႔က တိုက္တြန္းႏွိုးေဆာ္ေပးၾကဖို႔ နိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႕ ၂၂ ဖြဲ႕ကေတာင္းဆိုလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

နိုင္ငံတကာက ဝိုင္းၿပီး ဖိအား ေပးလာဖို႔၊ ျမန္မာ အစိုးရ ဘက္ကလည္း လက္ခံ လာဖို႔ ဆိုတာေတြ လက္ေတြ႕မွာ တကယ္ ျဖစ္နိုင္မယ့္ အလားအလာ ရွိပါသလား။

ေတာင္းဆိုထားတဲ့ တဖြဲ႕ ျဖစ္တဲ့ ၿဗိတိန္ အေျခစိုက္ ဘားမား ကမ္ပိန္း ယူေက အဖြဲ႕က ဦးေဆာင္ လွုပ္ရွားသူ မာ့ခ္ ဖာမနာကို ဘီဘီစီက ဆက္သြယ္ ေမးၾကည့္ ထားပါတယ္။

မာ့ခ္ ဖာမနာ - ဥေရာပ သမဂၢ၊ ယူေကနဲ႔ အေမရိကန္ အပါအဝင္ နိုင္ငံတကာ အသိုင္းအဝိုင္း အေနနဲ႔ ျမန္မာ အစိုးရ အေပၚမွာ လုံေလာက္တဲ့ ဖိအားမ်ိဳး ေပးနိုင္ၿပီး ဆိုရင္ တနည္း မဟုတ္ တနည္းနဲ႔ ရခိုင္ အေရး အေပၚ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရး အဖြဲ႕ ေစလႊတ္ဖို႔ ျဖစ္လာနိုင္တယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ယုံၾကည္ ထားပါတယ္။ လူ႔ အခြင့္အေရး ေကာင္စီရဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ခ်ၿပီးၿပီပဲ ဆိုၿပီး ေမၽွာ္လင့္ ေန႐ုံ သက္သက္ နဲ႔ကေတာ့ မလုံေလာက္ ပါဘူး။ တကယ္ ျဖစ္လာဖို႔ဆို ေနာက္ဆက္တြဲ ဖိအား မ်ိဳး လိုအပ္ ေနပါတယ္။

ဘီဘီစီ- ဒါေပမယ့္ လူ႔ အခြင့္အေရး ေကာင္စီရဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ အေပၚမွာ သက္ဆိုင္ရာ အစိုးရ အေနနဲ႔ မျဖစ္မေန လိုက္နာ ေဆာင္ရြက္ ရမယ္ ဆိုတဲ့ ဥပေဒေၾကာင္းအရ တုပ္ေႏွာင္ထားမွု မရွိ ဘူး မဟုတ္လား။ ျမန္မာ အစိုးရက အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရး အဖြဲ႕ လက္မခံဘူးလို႔ ေျပာထားၿပီးတဲ့ေနာက္မွာ နိုင္ငံတကာ အေနနဲ႔ ဒီ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ တကယ္တမ္း အေကာင္အထည္ ေပၚလာဖို႔ ဘယ္လို နည္းေတြ သုံးၿပီး လုပ္ေဆာင္ နိုင္မယ္လို႔ ျမင္ထားပါလဲ။

မာ့ခ္ ဖာမနာ -ဟုတ္ပါတယ္။ အစိုးရေတြ မျဖစ္မေန လိုက္နာရမယ္ ဆိုတဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ိဳး ခ်နိုင္တဲ့ အခြင့္အာဏာ လူ႔ အခြင့္အေရး ေကာင္စီမွာ မရွိပါဘူး။ ကုလသမဂၢ လုံျခဳံေရး ေကာင္စီမွာ ရွိပါတယ္။ ဒီေတာ့ လူ႔ အခြင့္အေရး ေကာင္စီ အေနနဲ႔ လုံျခဳံေရး ေကာင္စီထံ အလားတူ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ိဳး ခ်ေပးဖို႔ ေတာင္းဆို နိုင္ပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ လူ႔ အခြင့္အေရး ေကာင္စီက သူတို႔ ဖြဲ႕မယ္လို႔ ေျပာတဲ့ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရး အဖြဲ႕ကို တကယ္ ဖြဲ႕၊ ျမန္မာ အစိုးရက လက္မခံလို႔ ျမန္မာ နိုင္ငံထဲ ဝင္လို႔ မရရင္ အနီးစပ္ဆုံး အိမ္နီးခ်င္း နိုင္ငံ ထဲ ဝင္ၿပီး အဲဒီမွာ ရွိေနတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ ေတြ႕တာမ်ိဳး၊ ေဒသခံ လူ႔ အခြင့္အေရး အဖြဲ႕ေတြနဲ႔ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္တာမ်ိဳး ျပဳလုပ္နိုင္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာ ေတြ အေရးကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နိုင္ငံဘက္ ထြက္ေျပး လာၾကတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆုံ ေမးျမန္းၿပီး ထုတ္ျပန္ ခဲ့တဲ့ လူ႔ အခြင့္အေရး ဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီး ႐ုံးရဲ့ အစီအရင္ခံစာ ရွိ ထားႏွင့္ၿပီး သားပါ။

ဘီဘီစီ- ျမန္မာ နိုင္ငံထဲထိ ဝင္ေရာက္ ခြင့္ ရွိဖို႔ ျမန္မာ အစိုးရ အေပၚ ဖိအားေပးမယ္ဆိုရင္ အသြင္ ကူးေျပာင္းေရး အေပၚ ထိခိုက္ လာနိုင္တယ္ ဆိုတဲ့ စိုးရိမ္မွုမ်ိဳး အေနာက္အုပ္စု နိုင္ငံေတြမွာ ရွိမေန နိုင္ဘူး လား။

မာ့ခ္ ဖာမနာ - ဖိအားေပးလို႔ အသြင္ ကူးေျပာင္းေရးကို ထိခိုက္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းမွာ စစ္တပ္ရဲ့ စစ္ေရး လွုပ္ရွားမွုေတြ အတြင္း ရိုဟင္ဂ်ာ အရပ္သားေတြ ထိခိုက္ ခဲ့ရတယ္ ဆိုတဲ့ အခ်က္ အေပၚ NLD ဦးေဆာင္တဲ့ အစိုးရကပါ လ်စ္လ်ဴရွု မယ္ ဆိုရင္သာ အသြင္ ကူးေျပာင္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ကို ထိခိုက္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ နိုင္ငံတကာ အစိုးရေတြအေနနဲ႔လည္း ျမန္မာ့ အေရးကို ခ်ဥ္းကပ္တဲ့ အခါ ျမန္မာျပည္ထဲမွာ စီးပြားေရးလုပ္ဖို႔၊ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံဖို႔ ဆိုတာေတြ အေပၚမွာပဲ အာ႐ုံစိုက္ေနမွာကို က်ေနာ္တို႔ စိုးရိမ္ပါတယ္။

ဘီဘီစီ - ကိုဖီအာနန္ ဦးေဆာင္တဲ့ အႀကံေပးေကာ္မရွင္ ရွိေနတာ ကေရာ ရခိုင္ အေရး ေျပလည္ သြားဖို႔ မလုံေလာက္ဘူး ဆိုၿပီး ယူဆ ထားလား ။ သူဟာ ကုလ သမဂၢ အတြင္းေရးမွုးခ်ဳပ္ေဟာင္း၊ နိုဘယ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဆုရွင္ စတဲ့ ဂုဏ္ပုဒ္ေတြနဲ႔ လူအမ်ား ယုံၾကည္ ကိုးစား နိုင္တဲ့ သူမ်ိဳး မဟုတ္ဘူးလား။

မာ့ခ္ ဖာမနာ - သူဦးေဆာင္တဲ့ ေကာ္မရွင္ဟာ အခ်က္အလက္ စုံစမ္းတဲ့၊ ရွာေဖြ ေဖာ္ထုတ္တဲ့ တာဝန္မ်ိဳး မရွိဘူးလို႔ ကိုဖီအာနန္ ကိုယ္တိုင္ ေျပာထား ၿပီးသားပါ။ လူ႔ အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မွုေတြကို ဘယ္သူေတြက က်ဴးလြန္တာလဲ ဆိုတာကို စုံစမ္းပိုင္ခြင့္ သူ႔မွာ မရွိပါဘူး။ သူတို႔ဟာ အဓိက အားျဖင့္ ရခိုင္မွာ ရွိတဲ့ လူ႔ အဖြဲ႕အစည္း ႏွစ္ခုၾကား သဟဇာတ ေနသြားနိုင္ဖို႔ ဘယ္လို လုပ္မလဲ၊ ေဒသ ဖြံ့ၿဖိဳးေရး ဘယ္လို ေဖာ္ေဆာင္ နိုင္လဲ စတဲ့ ေရရွည္ ကိစၥရပ္ေတြ အေပၚ သုံးသပ္ဖို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဘီဘီစီ - တကယ္လို႔ နိုင္ငံတကာ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရး အဖြဲ႕ ဝင္လာၿပီ ဆိုရင္ ျမန္မာ နိုင္ငံ အတြက္ ဘယ္လို အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ိဳး ရနိုင္ပါလဲ ။

မာ့ခ္ ဖာမနာ - ကုလသမဂၢ ကေန ေစလႊတ္မယ့္ အဖြဲ႕ဆိုတာ အင္မတန္ ရွုပ္ေထြးတဲ့ နိုင္ငံတကာ အက်ပ္အတည္း အခက္အခဲေတြကို ျဖတ္သန္း ခဲ့ၾကဖူးတဲ့ ကၽြမ္းက်င္သူေတြနဲ႔ ဖြဲ႕စည္းတာပါ။ သူတို႔ရဲ့ ကၽြမ္းက်င္မွုေတြကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က အသုံးခ် နိုင္ပါတယ္။ အခ်က္အလက္ အစစ္အမွန္ ဆိုတာကို ေဖာ္ထုတ္ နိုင္မွလဲ ျပႆနာကို ေျဖရွင္း နိုင္မွာ ျဖစ္လို႔ ျမန္မာ အစိုးေရာ ျပည္သူေတြပါ အားလုံး အက်ိဳးရွိမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

BBC Burmese
http://www.bbc.com/burmese

Wednesday, April 19, 2017

ျမန္မာ့လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေန အျပဳသေဘာနဲ႔ ခ်ဥ္းကပ္ဖို႔ ျမန္မာအစိုးရ တိုက္တြန္း

ေမာင္ေတာက မီးေလာင္ခံထားရတဲ့ေစ်းတခု၊ ၂၇ ေအာက္တုိဘာ၊ ၂၀၁၆။
ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေန၊ အထူးသျဖင့္ ရခုိင္ျပည္နယ္ဘက္က အေျခအေနနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ဆက္ၿပီး ေစာင့္ၾကည့္သြားမယ္လို႔ ကုလ သမဂၢလံုျခံဳေရးေကာင္စီက ေျပာခဲ့တဲ့ေပၚ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီမွာ ေျပာထားတဲ့ သေဘာထားအတိုင္း ရပ္တည္သြားမယ္ လို႔ တုံ႔ျပန္လိုက္ပါတယ္။ ထင္ရွားတဲ့ ျမန္မာလူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူတဦးကေတာ့ ႏိုင္ငံတကာရဲ့ ေတာင္းဆိုခ်က္ကို ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ျခင္းအား ျဖင့္ တံု႔ျပန္သင့္ေၾကာင္း ေျပာဆုိပါတယ္။ ဒီသတင္းကိုေတာ့ ဗီြအုိေအျမန္မာပိုင္းရဲ့သတင္းေထာက္ ကိုမုိးေဇာ္က တင္ျပထားပါတယ္။

ကုလသမဂၢလံုၿခံဳေရးေကာင္စီက ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းေဒသက အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ လူ႔အခြင့္အေရ းအေျခအေနကို ေစာင့္ၾကည့္ေနေၾကာင္း နဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနကို စံုစမ္းစစ္ေဆးဖုိ႔ ႏိုင္ငံတကာအခ်က္အလက္ ႐ွာေဖြေရးအဖဲြ႕ ဖဲြ႔စည္းခဲ့တ အေပၚ ေထာက္ခံေၾကာင္း အဂၤါေန႔က က်င္းပတဲ့ ကုလသမဂၢလံုၿခံဳေရးေကာင္စီအထူးအစည္းေ၀းမွာ ေကာင္စီရဲ့ အလွည့္က်ဥကၠဌ Nikki Haley က ေျပာဆိုခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ဒီေျပာဆုိခ်က္အေပၚမွာေတာ့ ျမန္မာ သမၼတရံုး၀န္ၾကီးဌာနရဲ့ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရိွသူ ဦးေဇာ္ေဌးက အခုလုိ တံုျပန္ေျပာဆုိပါတယ္။

“အဲဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနက ေျပာထားတယ္ခင္ဗ်ေနာ္၊ အဲဒီ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီမွာေျပာထားတာရွိတယ္ ၊ က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ သီးျခား ေျပာမေနေတာ့ဘူးေနာ္။”

ရခိုင္ျပည္နယ္က လူ႔အဖဲြ႔အစည္းႏွစ္ခုအၾကား သဟဇာတျဖစ္ေစဖုိ႔ အေျခအေနဟာ အရပ္သား အစိုးရသစ္ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ႀကီးမားတဲ့ စိန္ေခၚခ်က္တရပ္ျဖစ္ေၾကာင္းနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာအေနနဲ႔ ရခိုင္အေရးကိစၥမွာ ျပစ္တင္ရႈတ္ခ်တာမ်ိဳးထက္ အျပဳသေဘာေဆာင္ခ်ဥ္းကပ္တာဟာ ျမန္မာအစိုးရကို အမွန္တကယ္ကူညီရာေရာက္မွာျဖစ္ေၾကာင္းကို ျမန္မာ ဒု ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီး ဦးေက်ာ္တင္ကကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီမွာ ေျပာဆိုထားတာပါ။

လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနကို စံုစမ္းစစ္ေဆးဖုိ႔ ႏိုင္ငံတကာအခ်က္အလက္ ႐ွာေဖြေရးအဖဲြ႕ေစလႊတ္ေရးနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔လည္း လက္မခံႏိုင္ေၾကာင္း နဲ႔ ဒုသမၼတ ဦးျမင့္ေဆြ ဦးေဆာင္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ က ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီး ဌာနက သတင္းထုတ္ျပန္ထား ပါတယ္။ႏိုင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံ ပုဂိၢဳလ္ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကလည္း ရခိုင္ျပည္နယ္အေရးကိစၥကို ေလ့လာသံုးသပ္ဖုိ႔အတြက္ မစၥတာကိုဖီအာနန္ဦးေဆာင္တဲ့ေကာ္မရွင္ကို ဖဲြ႔စည္းထားေၾကာင္း BBC သတင္းဌာနနဲ႔ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းရာမွာ ေျပာဆုိထားပါတယ္။

ျမန္မာ့လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသူတဦးျဖစ္တဲ့ Equality Myanmar ရဲ့ ဒါရိုက္တာ ဦးေအာင္မ်ိဳးမင္းက ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနဟာ ႏိုင္ငံတကာက အထူးအာရံုစိုက္ေနၿပီး ေတာင္းဆုိခ်က္ေတြဟာ ပိုမိုျပင္းထန္လာေနေၾကာင္း သံုးသပ္ေျပာဆုိပါတယ္။ ဒီလုိေတာင္းဆိုခ်က္ေတြအေပၚ အသင့္ေတာ္ဆံုး တံုျပန္သင့္တဲ့အေျခအေနကိုလည္း အခုလို ေျပာဆုိပါတယ္။

“ဒီလိုမ်ိဳးကိစၥေတြျဖစ္လာလို႔ရွိရင္ အေကာင္းဆံုးျပန္လည္တံု႔ျပန္ႏိုင္တဲ့ ကိစၥကေတာ့ မရွိဘူးဆိုရင္ မရွိဘူး၊ ရွိတယ္ဆိုရင္ ရွိတယ္ ၊ ဆိုတာကို သက္ေသျပႏိုင္ေသာ ပံုစံမ်ိဳးနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္တာက အေကာင္းဆံုးျဖစ္တယ္။ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမရွိပဲနဲ႔ က်ေန္ာတို႔ လုပ္ေဆာင္မယ္ဆိုရင္ ႏိုင္ငံတကာက ပိုမိုၿပီးေတာ့ ဒီထက္ပိုၿပီးေတာ့ ေတာင္းဆိုမႈေတြ ထပ္ျဖစ္လာမယ္ဆိုတာကို က်ေန္ာတို႔ေျပာထားပါတယ္။ ျဖစ္လားမျဖစ္လားဆိုတာက ၂ ဖက္အသံေတြၾကားေနရတာေပါ့ေနာ္။ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္တယ္ဆိုတာရယ္၊ မျဖစ္ဘူးဆိုတဲ့ ျငင္းဆန္မႈရယ္ရွိေနတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီလို ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ မရွိမျခင္းကာလတေလွ်ာက္လံုးကေတာ့ ဒီကိစၥေတြကိုႏိုင္ငံတကာက ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈေတြ ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားမႈေတြ ကေတာ့ မလြဲမေသြ ရင္ဆိုင္ေနရဦးမွာပါပဲ။”

ဒုသမၼတ ဦးျမင့္ေဆြဦးေဆာင္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္နဲ႔ ကိုဖီအာနန္ ဦးေဆာင္တဲ့ အၾကံေပးေကာ္မရွင္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့လည္း ဦးေအာင္မ်ိဳးမင္းက အခုလုိ ေထာက္ျပပါတယ္။

“ႏိုင္ငံတကာကေတာ့ ဒီကိစၥ ၂ ခုစလံုးကို မလံုေလာက္ဘူးလို႔တြက္ဆပါတယ္။ ပထမဦးဆံုး ၁ ခု ကိုယ့္ရဲ႕ျပည္တြင္းမွာ ဖြဲ႔ထားတဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ကိစၥ၊ ျပည္တြင္းအေနအထား ႏိုင္ငံေတာ္အဆင့္ လုပ္ေဆာင္တဲ့ေနရေတြမ်ိဳးမွာဆိုရင္ တိုင္ၾကားမႈေတြကို အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈမရွိဘူး ၊ ေနာက္တခါ ထိေရာက္ေသာ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ မလုပ္ဘူးဆိုတဲ့ ေထာက္ျပမႈေတြရွိတယ္။ေနာက္တခါ Mr. ကိုဖီအာနန္ ဦးေဆာင္တဲ့ကိစၥကေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို စံုစမ္းစစ္ေဆးတဲ့သေဘာထက္စာရင္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ေနတဲ့ ပဋိပကၡေတြကို အျမန္ဆံုး ဘယ္လိုခ်ဳပ္ၿငိမ္းမလဲဆိုတဲ့ ပံုစံမ်ိဳးကို ပိုၿပီးေတာ့ ဦးတည္တာျဖစ္ေနပါတယ္၊ သေဘာသဘာ၀ မတူဘူး။ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို တိတိက်က် စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔အတြက္ ေက္ာမရွင္တရပ္ထပ္ေခၚဖို႔ က်ေနာ္ေတြးမိပါတယ္။”

ကေလးစစ္သားပေပ်ာက္ေရး ကိစၥ၊ နာဂစ္မုန္တိုင္းအလြန္ကာလမွာ အာဆီယံ၊ ကုလသမဂၢတို႔နဲ႔အတူ ကာကြယ္ကူညီေဆာင္ရြက္တဲ့ကိစၥေတြဟာ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့ သာဓကေတြ ျဖစ္တယ္ဆိုတာကိုေတာ့ ကုလသမဂၢလံုၿခံဳေရးေကာင္စီက အသိအမွတ္ျပဳပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ေအာက္တုိဘာလက ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြေနာက္ပိုင္းမွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဖက္ကို ထြက္ေျပးခုိလံႈသြားတဲ့ ဒုကၡ သည္ ၇ေသာင္းေလာက္ ရွိတယ္လို႔ ကုလသမဂၢကေျပာထားပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္အေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ၿပီးခဲ့တဲ့လပိုင္းေတြအတြင္း ကုလသမဂၢမွာ ေျပာဆို ေဆြးေႏြး ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ အခုေနာက္ဆံုး လံုျခံဳေရးေကာင္စီ မွာပါ ေဆြးေႏြးၾကၿပီးေတာ့ သေဘာထားထြက္လာတာျဖစ္ပါတယ္။

ကိုမိုးေဇာ္  / ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
http://burmese.voanews.com
.........

မြန်မာ့လူ့အခွင့်အရေးအခြေအနေ အပြုသဘောနဲ့ ချဉ်းကပ်ဖို့ မြန်မာအစိုးရ တိုက်တွန်း
 MP4 YOU   8:04 AM   GOV  , HUMANRIGHT

မောင်တောက မီးလောင်ခံထားရတဲ့စျေးတခု၊ ၂၇ အောက်တိုဘာ၊ ၂၀၁၆။
မြန်မာနိုင်ငံ လူ့အခွင့်အရေးအခြေအနေ၊ အထူးသဖြင့် ရခိုင်ပြည်နယ်ဘက်က အခြေအနေနဲ့ပတ်သက်လို့ ဆက်ပြီး စောင့်ကြည့်သွားမယ်လို့ ကုလ သမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီက ပြောခဲ့တဲ့ပေါ် မြန်မာအစိုးရအနေနဲ့တော့ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီမှာ ပြောထားတဲ့ သဘောထားအတိုင်း ရပ်တည်သွားမယ် လို့ တုံ့ပြန်လိုက်ပါတယ်။ ထင်ရှားတဲ့ မြန်မာလူ့အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားသူတဦးကတော့ နိုင်ငံတကာရဲ့ တောင်းဆိုချက်ကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းအား ဖြင့် တုံ့ပြန်သင့်ကြောင်း ပြောဆိုပါတယ်။ ဒီသတင်းကိုတော့ ဗွီအိုအေမြန်မာပိုင်းရဲ့သတင်းထောက် ကိုမိုးဇော်က တင်ပြထားပါတယ်။

ကုလသမဂ္ဂလုံခြံုရေးကောင်စီက ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းဒေသက အခြေအနေနဲ့ ပတ်သက်ပြီးမြန်မာနိုင်ငံရဲ့ လူ့အခွင့်အရေ းအခြေအနေကို စောင့်ကြည့်နေကြောင်း နဲ့ လူ့အခွင့်အရေးအခြေအနေကို စုံစမ်းစစ်ဆေးဖို့ နိုင်ငံတကာအချက်အလက် ရှာဖွေရေးအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခဲ့တ အပေါ် ထောက်ခံကြောင်း အင်္ဂါနေ့က ကျင်းပတဲ့ ကုလသမဂ္ဂလုံခြံုရေးကောင်စီအထူးအစည်းဝေးမှာ ကောင်စီရဲ့ အလှည့်ကျဥက္ကဌ Nikki Haley က ပြောဆိုခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

ဒီပြောဆိုချက်အပေါ်မှာတော့ မြန်မာ သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးဇော်ဌေးက အခုလို တုံပြန်ပြောဆိုပါတယ်။

“အဲဒါနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကျနော်တို့ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြောထားတယ်ခင်ဗျနော်၊ အဲဒီ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီမှာပြောထားတာရှိတယ် ၊ ကျနော်တို့ကတော့ သီးခြား ပြောမနေတော့ဘူးနော်။”

ရခိုင်ပြည်နယ်က လူ့အဖွဲ့အစည်းနှစ်ခုအကြား သဟဇာတဖြစ်စေဖို့ အခြေအနေဟာ အရပ်သား အစိုးရသစ်ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ ကြီးမားတဲ့ စိန်ခေါ်ချက်တရပ်ဖြစ်ကြောင်းနဲ့ နိုင်ငံတကာအနေနဲ့ ရခိုင်အရေးကိစ္စမှာ ပြစ်တင်ရှုတ်ချတာမျိုးထက် အပြုသဘောဆောင်ချဉ်းကပ်တာဟာ မြန်မာအစိုးရကို အမှန်တကယ်ကူညီရာရောက်မှာဖြစ်ကြောင်းကို မြန်မာ ဒု နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးကျော်တင်ကကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီမှာ ပြောဆိုထားတာပါ။

လူ့အခွင့်အရေးအခြေအနေကို စုံစမ်းစစ်ဆေးဖို့ နိုင်ငံတကာအချက်အလက် ရှာဖွေရေးအဖွဲ့စေလွှတ်ရေးနဲ့ပတ်သက်လို့လည်း လက်မခံနိုင်ကြောင်း နဲ့ ဒုသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေ ဦးဆောင်တဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးကော်မရှင် က ဆောင်ရွက်နေကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဌာနက သတင်းထုတ်ပြန်ထား ပါတယ်။နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံ ပုဂ္ဂိုလ်ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ကလည်း ရခိုင်ပြည်နယ်အရေးကိစ္စကို လေ့လာသုံးသပ်ဖို့အတွက် မစ္စတာကိုဖီအာနန်ဦးဆောင်တဲ့ကော်မရှင်ကို ဖွဲ့စည်းထားကြောင်း BBC သတင်းဌာနနဲ့ တွေ့ဆုံမေးမြန်းရာမှာ ပြောဆိုထားပါတယ်။

မြန်မာ့လူ့အခွင့်အရေးလှုပ်ရှားသူတဦးဖြစ်တဲ့ Equality Myanmar ရဲ့ ဒါရိုက်တာ ဦးအောင်မျိုးမင်းက မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ လူ့အခွင့်အရေးအခြေအနေဟာ နိုင်ငံတကာက အထူးအာရုံစိုက်နေပြီး တောင်းဆိုချက်တွေဟာ ပိုမိုပြင်းထန်လာနေကြောင်း သုံးသပ်ပြောဆိုပါတယ်။ ဒီလိုတောင်းဆိုချက်တွေအပေါ် အသင့်တော်ဆုံး တုံပြန်သင့်တဲ့အခြေအနေကိုလည်း အခုလို ပြောဆိုပါတယ်။

“ဒီလိုမျိုးကိစ္စတွေဖြစ်လာလို့ရှိရင် အကောင်းဆုံးပြန်လည်တုံ့ပြန်နိုင်တဲ့ ကိစ္စကတော့ မရှိဘူးဆိုရင် မရှိဘူး၊ ရှိတယ်ဆိုရင် ရှိတယ် ၊ ဆိုတာကို သက်သေပြနိုင်သော ပုံစံမျိုးနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်တာက အကောင်းဆုံးဖြစ်တယ်။ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုမရှိပဲနဲ့ ကျနေ်ာတို့ လုပ်ဆောင်မယ်ဆိုရင် နိုင်ငံတကာက ပိုမိုပြီးတော့ ဒီထက်ပိုပြီးတော့ တောင်းဆိုမှုတွေ ထပ်ဖြစ်လာမယ်ဆိုတာကို ကျနေ်ာတို့ပြောထားပါတယ်။ ဖြစ်လားမဖြစ်လားဆိုတာက ၂ ဖက်အသံတွေကြားနေရတာပေါ့နော်။ ဘာကြောင့်ဖြစ်တယ်ဆိုတာရယ်၊ မဖြစ်ဘူးဆိုတဲ့ ငြင်းဆန်မှုရယ်ရှိနေတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီလို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု မရှိမခြင်းကာလတလျှောက်လုံးကတော့ ဒီကိစ္စတွေကိုနိုင်ငံတကာက ဆက်လက်ပြီးတော့ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုတွေ ထုတ်ဖော်ပြောကြားမှုတွေ ကတော့ မလွဲမသွေ ရင်ဆိုင်နေရဦးမှာပါပဲ။”

ဒုသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေဦးဆောင်တဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးကော်မရှင်နဲ့ ကိုဖီအာနန် ဦးဆောင်တဲ့ အကြံပေးကော်မရှင်နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့လည်း ဦးအောင်မျိုးမင်းက အခုလို ထောက်ပြပါတယ်။

“နိုင်ငံတကာကတော့ ဒီကိစ္စ ၂ ခုစလုံးကို မလုံလောက်ဘူးလို့တွက်ဆပါတယ်။ ပထမဦးဆုံး ၁ ခု ကိုယ့်ရဲ့ပြည်တွင်းမှာ ဖွဲ့ထားတဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးကော်မရှင်ကိစ္စ၊ ပြည်တွင်းအနေအထား နိုင်ငံတော်အဆင့် လုပ်ဆောင်တဲ့နေရတွေမျိုးမှာဆိုရင် တိုင်ကြားမှုတွေကို အရေးယူဆောင်ရွက်မှုမရှိဘူး ၊ နောက်တခါ ထိရောက်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေ မလုပ်ဘူးဆိုတဲ့ ထောက်ပြမှုတွေရှိတယ်။နောက်တခါ Mr. ကိုဖီအာနန် ဦးဆောင်တဲ့ကိစ္စကတော့ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေကို စုံစမ်းစစ်ဆေးတဲ့သဘောထက်စာရင် ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ဖြစ်နေတဲ့ ပဋိပက္ခတွေကို အမြန်ဆုံး ဘယ်လိုချုပ်ငြိမ်းမလဲဆိုတဲ့ ပုံစံမျိုးကို ပိုပြီးတော့ ဦးတည်တာဖြစ်နေပါတယ်၊ သဘောသဘာဝ မတူဘူး။ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေကို တိတိကျကျ စုံစမ်းစစ်ဆေးဖို့အတွက် ကေ်ာမရှင်တရပ်ထပ်ခေါ်ဖို့ ကျနော်တွေးမိပါတယ်။”

ကလေးစစ်သားပပျောက်ရေး ကိစ္စ၊ နာဂစ်မုန်တိုင်းအလွန်ကာလမှာ အာဆီယံ၊ ကုလသမဂ္ဂတို့နဲ့အတူ ကာကွယ်ကူညီဆောင်ရွက်တဲ့ကိစ္စတွေဟာ နိုင်ငံတကာနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့တဲ့ သာဓကတွေ ဖြစ်တယ်ဆိုတာကိုတော့ ကုလသမဂ္ဂလုံခြံုရေးကောင်စီက အသိအမှတ်ပြုပါတယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ် အောက်တိုဘာလက ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ အကြမ်းဖက်မှုတွေနောက်ပိုင်းမှာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံဖက်ကို ထွက်ပြေးခိုလှုံသွားတဲ့ ဒုက္ခ သည် ရသောင်းလောက် ရှိတယ်လို့ ကုလသမဂ္ဂကပြောထားပါတယ်။

ရခိုင်ပြည်အရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြီးခဲ့တဲ့လပိုင်းတွေအတွင်း ကုလသမဂ္ဂမှာ ပြောဆို ဆွေးနွေး ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီးတဲ့နောက် အခုနောက်ဆုံး လုံခြံုရေးကောင်စီ မှာပါ ဆွေးနွေးကြပြီးတော့ သဘောထားထွက်လာတာဖြစ်ပါတယ်။

ကိုမိုးဇော်  / ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း)