MP4 YoU: camera

Showing posts with label camera. Show all posts

Tuesday, November 5, 2019

Mobile Photography အေၾကာင္းသိေကာင္းစရာ

By သတင္းစံုေပ်ာ္၀င္အိုးၾကီး November 05, 2019 camera

Mobile Photographyဆိုတာ mobile ဖုန္းတစ္လုံးနဲ႔႐ိုက္ထားတဲ့ပုံေတြကိုသာမက Cybershot လို အေပ်ာ္တမ္း႐ိုက္Camera ေတြနဲ႔႐ိုက္ျခင္းျဖစ္တဲ့ Photographyေတြကို ဆိုလိုပါတယ္။ဒီ Articleေလးမွာေတာ့ Smartphone Photography အေၾကာင္းကိုအဓိက Share လုပ္ေပးသြားမွာပါ.Smartphone တစ္လုံးမွာ ဓာတ္ပုံအရည္အေသြးေကာင္းေကာင္းရဖို႔ ဘာေတြကအေရးႀကီးသလဲ.သူ႔မွာပါတဲ့ featuresေတြ က ဘာေတြလဲ.camera တစ္လုံးမွာ ဘာေတြပါသလဲ။

✍Aperture, Focal length,exposure,focus,ISOshutter speed ဆိုတာ ဘာေတြလဲ။ ဘယ္လိုအသုံးဝင္သလဲ..ဘယ္လိုေတြလုပ္ေဆာင္ေပးသလဲ.... ကြၽန္ေတာ္တို႔ နည္းနည္းေလာက္..ေဆြးေႏြးၾကတာေပါ့...။
ပထမဆုံးအေရးႀကီးတာက ဒီpost က Beginner ေတြအတြက္ပါ DSLRလို pro camera သမား ေတြ အတြက္မဟုတ္ပါဘူး။..အဲေလာက္မနက္နဲလို႔ပါ။

✍Megapixel

ဟုတ္ပါတယ္.. လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ရင္ႏွီးေလ့ရွိတဲ့အရာေလးပါ. Megapixel မ်ားရင္ camera ေကာင္းမယ္ လို႔ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားထင္တတ္ၾကပါတယ္..အဲဒါဟာ 20%ေလာက္ပဲမွန္ပါတယ္. Camera တစ္လုံးေကာင္းဖို႔ Aperture, sensor size,sensor,ေတြ အစရွိသည္ျဖင့္ ေတြကလည္းအရမ္းကိုအေရးပါပါတယ္.. Megapixel ဆိုတာက ပုံရိပ္ရဲ႕ ခ်ဲ႕ႏိုင္အား ကိုအဓိကေျပာခ်င္တာပါ.Megapixel မ်ားမ်ားနဲ႔႐ိုက္ထားတဲ့ပုံဟာ ပုံႀကီးပိုခ်ဲ႕လို႔ေကာင္းပါတယ္.ဆိုလိုတာက DPI ျမင့္ျမင့္နဲ႔ ပုံထုတ္လို႔ရတာပါ.ဥပမာ 1.3mp ရွိတဲ့camera ကေန ႐ိုက္လိုက္တဲ့ပုံဟာ 4*3inch ရွိပီး 300dpi ဓာတိပုံတစ္ပုံကိုထုတ္ေပးႏိုင္ပါတယ္. Megapixel နဲေလ ထုတ္ႏိုင္တဲ့ပုံအ႐ြယ္အစားကေသးေလပါ.ဓာတ္ပုံအရည္အေသြးနဲ႔အမ်ားႀကီးသက္ဆိုင္ျခင္းမရွိပါ.ေျပာရမယ္ဆိုရင္ Iphone 8plus ရဲ႕ 12mp နဲ႔႐ိုက္ထားတဲ့ ပုံဟာ Nova 3i ရဲ႕ 16mp ထက္ ပုံထြက္အမ်ားႀကီးပိုေကာင္းပါတယ္. megapixel က Nova 3i က ပိုမ်ားတာေနာ္.DSLRေလာကမွာဆိုရင္ Canon cameraေတြဟာ 12mp ထက္ ပိုထုတ္တာရွားပါတယ္.တစ္ခါတေလ 10mp ေလာက္နဲ႔ေတာင္ထုတ္ပါတယ္.
Nikon နဲ႔ Canonမွာ Nikon က megapixel ပိုမ်ားမ်ားထုတ္ေပးပါတယ္.ဒါ့ေၾကာင့္ ပုံတစ္ပုံေကာင္းမေကာင္းက Megapixel နဲ႔သိပ္ပီးမသက္ဆိုင္ဘူးဆိုတာ သိသာပါတယ္ Sensor အဓိကအားျဖင့္ Smartphone camera ေတြေကာင္းမေကာင္းကို ဆုံးျဖတ္ေပးတာက Sensorပါ.Smartphoneေတြအကုန္နီးပါးမွာ တပ္ဆင္ထားတာေတြကေတာ့ Sony sensorေတြပါပဲ IMX series ေတြကို ထည့္သြင္းထားေလ့ရွိပါတယ္.IMX 363,IMX 376,IMX 486 စသည္ျဖင့္ ထည့္သြင္းေပးထားပါတယ္. အၾကမ္းျဖင္းအားျဖင့္ေတာ့ နံပါတ္ႀကီးေလ ပိုေကာင္းေလပါပဲ. သို႔ေသာ္ Sensor ေကာင္းတိုင္းလည္း photoအရည္အေသြးပိုမေကာင္းသြားေသးပါဘူး။

✍Software Optimization

ဟုတ္ပါတယ္ Megapixelေတြ sensorေတြ F ေတြ တူေနတဲ့ smartphone ႏွစ္လုံးဟာ ပုံထြက္ မတူႏိုင္ပါဘူး. Smartphone companyေတြက ျပန္လည္ ထည့္သြင္းေပးထားတဲ့ enhance လုပ္ေပးတဲ့ softwareကလည္းအေရးႀကီးပါတယ္.ဥပမာ ဂ်ာမဏီ camera companyႀကီးျဖစ္တဲ့ Leica က co-engineer လုပ္ထားတဲ့ Huaweiရဲ႕ P seriesေတြဟာ sensorတူညီတဲ့တျခားဖုန္းေတြထက္ ပုံထြက္အမ်ားႀကီးပိုေကာင္းတာကိုေတြ႕ရမွာပါ. အၾကမ္းဖ်င္းအားျဖင့္ Vivo Oppoဆိုရင္ Beauty effပါတဲ့ဘက္ကိုsoftwareနဲ႔လုပ္ယူထားမယ္။Iphone တို႔ Samsung တို႔ဆိုရင္ Natural ဘက္ကို သြားမယ္။ဒါကေတာ့ manufacturer နဲ႔ဆိုင္ပါတယ္။

✍Aperture

ေတြ႕ဖူးပါသလား F1.9, F2.0 ဆိုပီး Smartphone camera specification ေတြမွာ?F ဆိုတာ f-stopပါ။
Aperture ဆိုတာက Lens တစ္ခုရဲ႕ အက်ယ္ပါ.ျပတင္းေပါက္တစ္ခါဆိုပါစို႔။ က်ယ္က်ယ္ဖြင့္ထားရင္ အလင္းပိုဝင္မယ္က်ဥ္းက်ဥ္းေလးဖြင့္ထားရင္ အလင္းနဲနဲပဲဝင္မယ္.Apertureဆိုတာလည္း ဒီသေဘာပါပဲ. က်ယ္ရင္အလင့းပိုဝင္ပီး အေမွာင္ထဲမွာ ဓာတ္ပုံ႐ိုက္လို႔ပိုေကာင္းပါလိမ့္မယ္။ သတိထားရမွာက F1.8သည္ F2.0ထက္ပိုက်ယ္ပါတယ္. ဂဏန္းငယ္ေလ ပိုႀကီးေလ လို႔မွတ္ပါ.. Smartphone မွာ အက်ယ္ဆုံးျဖစ္တဲ့ F1.5ကို Samsumg Glaxy S9plusမွာေတြ႕ပီးျဖစ္ပါတယ္.Aperture ဟာ Focus လုပ္ႏိုင္စြမ္းမွာလည္းပါဝင္ပတ္သက္ပါေသးတယ္. Wide ျဖစ္ရင္ အေနာက္ဘက္ကိုဝါးေပးတဲ့ creamyပုံစံကိုရမွာျဖစ္ပီး က်ဥ္းရင္ေတာ့ နဂိုအၾကည္အတိုင္းရမွာျဖစ္ပါတယ္....

✍Exposure and shutter speed

Exposure ဆိုတာကေတာ့ ဓာတ္ပုံတစ္ပုံ ဘယ္ေလာက္လင္းတယ္ ဘယ္ေလာက္ေမွာင္တယ္ဆိုတာကိုသတ္မွတ္ေပးတာပါ.အလင္းထဲမွာ အရမ္းေမွာင္ေနတဲ့ image တစ္ခုကို underexposed ျဖစ္ေနတယ္လို႔သတ္မွတ္ပါတယ္.သာမန္ထက္အရမ္းလင္းေနတဲ့ imageတစ္ခုကိုေတာ့overexposed ျဖစ္တယ္လို႔သတ္မွတ္ပါတယ္။Exposure ကို Lensရဲ႕aperture,ISO,shutter speed ေတြနဲ႔ ထိန္းခ်ဳပ္ပါတယ္. Manual mode ႐ိုက္လို႔ရတဲ့Phone camera ေတြမွာ shutter speed ပါပါတယ္. 2s,4s,8s,16s,32sအထိပါေလ့ရွိပါတယ္.Shutter speedဆိုတာ lens ထဲကို အလင္းဝင္တဲ့အခ်ိန္ပမာဏကိုေျပာတာပါ.ေျပာရမယ္ဆိုရင္ shutter speed 4sဆိုရင္ အလင္းေတြဟာ 4secေလာက္ cameraထဲကိုဝင္သြားမယ္လို႔ဆိုခ်င္တာပါ.ၾကာေလ လင္းေလေပါ့. Shutter speedကို 2secondထိတင္႐ိုက္မယ္ဆိုရင္ shutter buttom ကိုနိပ္2secေနမွ Camera က image ကို captureလုပ္မွာျဖစ္ပါတယ္ .အလားတူပဲ 32secမွာ႐ိုက္မယ္ဆိုရင္လည္း 32secၾကာမွ captureလုပ္မွာျဖစ္ပါတယ္.သတိထားရမွာက Shuuter speed အရမ္းျမင့္ျမင့္နဲ႔႐ိုက္မယ္ဆိုရင္Tripod ကိုသုံးရမွာပါ.လက္ရဲ တည္ၿငိမ္မႈနဲ႔႐ိုက္ဖို႔မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး. က်ေနာ္တို႔သာမန္မ်က္စိနဲ႔ မျမင္ႏိုင္တဲ့ အေမွာင္ထုထဲမွာ လင္းထိန္စြာနဲ႔ ဓာတ္ပုံ႐ိုက္ခ်င္တယ္ဆိုရင္ shutter speedကို 32s ေလာက္ျဖင့္႐ိုက္ရင္ ျမင္ရပါတယ္.DSLRမွာသာမန္အေမွာင္ထဲမွာ ISO ျမင့္ျမင့္နဲ႔႐ိုက္လို႔ရတယ္ဆိုေပမယ့္ Noise ေတြအရမ္းမ်ားလာပါလိမ့္မယ္.Shutter speedက mobile photographyမွာေတာ္ေတာ္ေလးအေရးပါတယ္လို႔ျမင္ပါတယ္. Manual Modeကို ကြၽမ္းကြၽမ္းက်င္က်င္အသုံးျပဳတတ္ရင္ ဓာတ္ပုံေကာင္းေတြရႏိုင္ပါတယ္.ဥပမာ Huawei ရဲ႕ Leica cameraေတြဟာ Manual modeနဲ႔႐ိုက္မယ္ဆိုရင္ အရမ္းအဆင္ေျပမွာပါ.... Point and shot အတြက္ကေတာ့ Google Pixelေတြ Iphone ေတြက ပိုအဆင္ေျပပါတယ္.က်ေနာ္ အေမွာင္ထဲမွာ auto mode နဲ႔႐ိုက္ထားတဲ့ပုံနဲ႔ shutter speed 32 sec နဲ႔႐ိုက္ထားတဲ့ပုံႏွစ္ပုံကို ယွဥ္ျပထားပါတယ္။အေမွာင္ထဲမွာ Still objectေတြကို႐ိုက္ဖို႔ Exposure ကိုျမင့္ျမင့္သုံးႏိုင္ပါတယ္.တခ်ိဳ႕Pro cameraman ေတြကေတာ့ Landscape ေတြ႐ိုက္ဖို႔အတြက္လည္း shutter speed ျမင့္ျမင့္နဲ႔LE ႐ိုက္ေလ့ရွိပါတယ္။

✍Digital vs Optical

smartphone ေတြမွာ optical zoom ရဖို႔ေနာက္ထပ္ tele lens ေတြတပ္ပီး 2x zoomဆိုတာကို Iphone 7 plusမွာပထမဆုံးခ်ျပခဲ့ပါတယ္...(ဟာ သားရီး အရင္ကလည္း ဖုန္းေတြမွာ zoomရပါတယ္ဟ..) မဟုတ္ပါဘူး။အရင္ကရတာက image ကို crop လုပ္လိုက္ပီး zoom သေဘာမ်ိဳးလုပ္တာပါ။တကယ္zooming လုပ္တာမဟုတ္တဲ့အတြက္ blur ျဖစ္သြားတာေတြ ကိုေတြ႕ရမွာပါ.Optical zoom lensေတြကို တပ္ထားတဲ့အတြက္ 2x zoomကို ၾကည္ၾကည္လင္လင္ရလာပါတယ္။အခုေနာက္ဆုံးထြက္ထားတဲ့ Mate 20 proမွာဆိုရင္ 3x optical zoom lens ေတြကို ထည့္သြင္းေပးထားပါတယ္။ Digital zoom နဲ႔ optical zoomကေတာ့ Cybershot camera ေလးေတြမွာပဲ သိသိသာသာထည့္သြင္းေပးထားတာကိုေတြ႕ရပါတယ္. Optical 5x zoomတို႔ Digital 50x zoom တို႔ဆိုပီးထည့္သြင္းေပးထားတာကိုျမင္ဖူးၾကမွာပါ။.ေျပာရမယ္ဆိုရင္ Digital zoomက software နဲ႔လုပ္တာျဖစ္ပီး။ optical zoomကေတာ့ Hardware zoom lens ေတြနဲ႔လုပ္ေဆာင္ေပးတာပါ။ဒါ့ေၾကာင့္ optical zoomေတြကပိုေကာင္းရျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

✍ISO

Manual modeမွာ ISO ဆိုတာလည္းပါပါတယ္။ISOဆိုတာကေတာ့ Camera ကဘယ္ေလာက္ Light ထဲမွာ sensitive ျဖစ္လည္း ဆိုတာ ကို တိုင္းတာတာပါ.ဥပမာ ISO 100ဆိုတာ သိပ္ sensitive မျဖစ္ပါဘူး.Normal ISOလို႔သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ဖုန္းေတြမွာ ISO 3200ထိ အျမင့္ဆုံးပါပါတယ္။.သူကလည္းအေမွာင္ထဲမွာ႐ိုက္ဖို႔အတြက္အသုံးျပဳတာပါ.သူကေတာ့အခ်ိန္ယူစရာမလိုပါဘူး။ဒါေပမယ့္ ISO ျမင့္ေလ Noise လို႔ေခၚတဲ့အနီစက္ေလးေတြမ်ားေလပါ.Detailေတြလည္းေပ်ာက္ကုန္ေလ့ရွိပါတယ္.ဒါ့ေၾကာင့္ Phone နဲ႔႐ိုက္မယ္ဆိုရင္ ISO တင္ဖို႔ထက္ Exposure time ကိုျမင့္ပီး႐ိုက္ဖို႔အႀကံေပးခ်င္ပါတယ္။ISOကိုလည္း apertureနဲ႔shutter speed က ထိန္းခ်ဳပ္ထားပါတယ္။

✍Focal length(F)

ဆယ္တန္း Chap (5) Lens အခန္းမွာ သင္ခဲ့ဖူးၾကမွာပါ။Focal length ဆိုတာက Lens နဲ႔Objectနဲ႔အကြာအေဝးပါ။focal length ကို camera app မွာ F အႀကီးနဲ႔ျပထားပါတယ္၊mm နဲ႔ တိုင္းတာပါတယ္။ 10mm,40mm,400mm စသည္ျဖင့္တိုင္းတာပါတယ္။ဥပမာ Focal length 10mm ဆိုရင္ camera နဲ႔ 10mm အေဝးမွာရွိတဲ့ objectကိုပဲfocus လုပ္ေပးမွာပါ။အဲထက္ေဝးတဲ့ေမရာက အရာဝတၳုမွန္သမွ်ကို blur လုပ္ေပးမွာပါ။Focal lenghth 400mm ဆိုရင္ေတာ့ camera lens နဲ႔ 400mm အေဝးကobjကို focus လုပ္ေပးမွာပါ. Focal lengthဆိုတာ focus လုပ္တဲ့အကြာအေဝးကိုေျပာတာပါ။

✍White Balance

White balance ဆိုတာကေတာ့ camera တစ္လုံးရဲ႕ color tempေတြ color မွန္ကန္မႈကိုလုပ္ေဆာင္ေပးတာျဖစ္ပါတယ္။cool ျဖစ္ပီး အျဖဴဘက္မ်ားတဲ့ camera ေတြ warm ျဖစ္ပီး အဝါဘက္ေရာက္တဲ့ camera ေတြကိုလည္း smartphone ေတြမွာေတြ႕ရမွာပါ။အခု ေနာက္ဆုံးထြက္တဲ့ Iphone XS မွာ ေတာ္ေတာ္ေလးwarm ျဖစ္တဲ့ဘက္ကိုေရာက္တဲ့photoေတြကိုေတြ႕ရမွာပါ။အမ်ားအားျဖင့္.Pixelဖုန္းေတြက White balance ေကာင္းတဲ့ဖုန္းေတြလို႔ျမင္မိပါတယ္။

✍Dynamic Range

Dynamic rangeဆိုတာကေတာ့ darkest ျဖစ္တဲ့ေနရာနဲ႔Lightest ျဖစ္တဲ့ေနရာေတြနဲ႔ color tones ေတြကို ေျပာတာပါ။Dynamic rangeေကာင္းတယ္ဆိုတာကေတာ့ Dark နဲ႔ light က ညီမွ်တာကိုဆိုလိုပါတယ္။ေမွာင္ေနတဲ့ေနရာကလည္း အရမ္း မေမွာင္ေတာ့သလို လင္းေနတဲ့ေနရာကလည္းအရမ္းမလင္းပဲ objectေတြကို ျပတ္ျပတ္သားသားျမင္ရတာကို Dynamic rangeေကာင္းတယ္လို႔ေျပာတာပါ။Dynamic range ကို stop နဲ႔တိုင္းတာပါတယ္။

Credit to TextforTech & Myanmar Web Store
Credit to Maden Group

ဓါတ္ပံုေတြကို အႏုပညာ ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေပးတဲ့ Composition အပိုင္း(၁)

By သတင္းစံုေပ်ာ္၀င္အိုးၾကီး January 08, 2019 camera

ဓါတ္ပုံပညာ ေလ့လာရန္·Saturday, November 3, 2018

ဆရာ (ဦး) Zarni Myo Win ရဲ႕ Note ျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ယခင္က share ထားေပးဖူးၿပီးေပမယ့္ pdf အတြက္ post link ေတြ ျပန္ယူဖုိ႕ရွိလုိ႕ page မွာ note အျဖစ္ ျပန္တင္ေပးလုိက္တာပါ။ ခုန post က ဓါတ္ပုံေတြ မပါလာလုိ႕ ျပန္ဖ်က္လုိက္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ အခ်ိန္အားရတုိင္း ျပန္ျပန္ဖတ္ျဖစ္ေနတဲ့ စာစုတစ္ခုမုိ႕ ဆရာ (ဦး) Zarni Myo Win အားလည္း ေက်းဇူးအမ်ားၾကီးတင္ပါတယ္ခင္ဗ်ာ။

*******************************************************************

“My theory of composition ? Simple : Do not release the shutter until everything in the viewfinder feels just right.”

“ကြ်န္ေတာ့္ရဲ႕ Composition သီအိုရီလား ? ရိုးရိုးေလးပါ။ ကင္မရာ Viewfinder ထဲက အရာအားလံုး အဆင္ေျပျပီလို႕ မခံစားရမခ်င္း Shutter ခလုတ္ကို မႏွိပ္တာပဲေပါ့ ……..”

Ernst Hass

ဓါတ္ပံုတစ္ပံုကို အႏုသုခုမခံစားမႈေပးႏိုင္ေအာင္ ဖန္တီးျပဳလုပ္ေပးေစတာကေတာ့ Composition (အထားအသိုခင္းက်င္းဖြဲ႕ စည္းမႈ) ပဲျဖစ္ပါတယ္။ Composition ကို အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုရရင္ ပံုတစ္ခုကိုျပဳလုပ္ေပးတဲ့ ဖရိန္တစ္ခုအတြင္းက ပါ၀င္ဖြဲ႕စည္းမႈ (element) ေတြကို အစီစဥ္ခ်ထားျခင္း ၊ စီမံခန္႕ခြဲျခင္းပဲျဖစ္ပါတယ္။ သင္ကဖရိန္တစ္ခုထဲမွာ ဖယ္ထုတ္ပစ္လိုက္မဲ့အရာေတြဟာ သင္ကအဲ့ဒီဖရိန္ထဲကို ထည့္သြင္းမယ့္အရာေတြအတိုင္း အေရးပါတယ္ဆိုတာ သိထားဖို႕လိုပါတယ္။

ပံုထဲမွာ ဘယ္အရာေတြက သင့္ရဲ႕ဇာတ္လမ္းကို ေသခ်ာေျပာျပေပးႏိုင္မယ့္အရာေတြလဲ ၊ ဘယ္အရာေတြကအေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ေစမဲ့အရာေတြလဲ ဆိုတာ သိထားျခင္းအားျဖင့္ သင္က သင္ေျပာျပခ်င္တဲ့ ဇာတ္လမ္းတစ္ခုကို တိတိက်က်ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေျပာျပေပးႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

ဒီေန႕ကင္မရာေတြဟာ ရိုက္ကူးမႈအစိတ္အပိုင္းအေတာ္မ်ားမ်ားကို Auto (အလိုအေလ်ာက္) ျပဳလုပ္ေပးႏိုင္ပီျဖစ္ေပမယ့္ လူကပဲ ေရြးခ်ယ္ျပီးျပဳလုပ္ေပးႏိုင္တာကေတာ့ Composition ပါ။ Composition နဲ႕ပတ္သက္တာေတြ စည္းမ်ဥ္း (Rules) ေတြအေတာ္ မ်ားမ်ားရွိပါတယ္။ သင္လိုက္နာလိုက လိုက္နာႏုိင္သလို မလိုက္နာလို႕လဲရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမင္ကြင္းတစ္ခုထဲမွာ ပါ၀င္မယ့္ Element (ဖြဲ႕စည္းမႈအစိတ္အပိုင္း) ေတြကို ဘယ္လိုေနရာခ်ထားျပီး စီစဥ္မလဲဆိုတာကိုေတာ့ သင္ကိုယ္တိုင္ကပဲ ေနာက္ဆံုးမွာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ရမွာပါ။

Composition ဆိုတာဟာ အေျဖေပးရမယ့္ ညဏ္စမ္းပေဟဠိတစ္ခုနဲ႕တူပါတယ္။ တခါတရံမွာ သင္ဟာ ေတြးဖို႕၊ အေတြ႕အၾကံဳ ယူဖို႕အခ်ိန္ရတတ္ေပမယ့္ သဘာ၀တရားနဲ႕ပတ္သက္ျပီးရိုက္ကူးရာမွာေတာ့ အဲ့ဒီလိုအခ်ိန္မရပါဘူး၊ သင့္ရဲ႕ခံစားသိျမင္မႈစိတ္နဲ႕ ပဲလ်င္လ်င္ျမန္ျမန္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ရတဲ့အခါမ်ိဳးေတြရွိပါတယ္။

Composition Rules (ဖြဲ႕စည္းမႈစည္းမ်ည္းမ်ားအေၾကာင္း)

Rule (စည္းမ်ည္း) ဆိုလိုက္တဲ့အတြက္ လိုက္နာရမယ့္သေဘာလို႕အမိန္႕ေပးသလို ျဖစ္ေနပါတယ္။ မ်က္စိစံုမွိတ္ျပီးလိုက္နာရ မယ္ဆိုတာဟာ creation ဖန္တီးမႈနဲ႕ေတာ့ ဆန္႕က်င္ဘက္အရာပါ။ သတ္မွတ္ထားတဲ့စည္းမ်ည္းေတြရွိေနေပမယ့္ ဒီစည္းမ်ည္း ေတြဟာသင့္ပံုေတြကို ဘယ္လိုဖြဲ႕စည္းမလဲဆိုတဲ့အေပၚ ေဘာင္က်ည္းတဲ့နည္းလမ္းဆိုတဲ့အျမင္ထက္ အသံုးျပဳဖို႕ အဆင္ေျပမယ့္ နည္းလမ္းေတြလို. ျမင္သင့္ပါတယ္။

(၁) The Rule of Thirds

လူတိုင္းၾကားဖူးတဲ့ Composition စည္းမ်ည္းတစ္ခုလိုေျပာျပရရင္ေတာ့ အဲဒါဟာ “Rule of Third” ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒီစည္းမ်ည္းက အရမ္းရိုးရွင္းျပီး ပံုကိုနွစ္သက္ဖြယ္ဟန္ခ်က္ညီမႈ (balance) ျဖစ္ေစဖို႕အကူအညီေပးႏိုင္ပါတယ္။ Rule of Thirds ျဖစ္ဖို႕ ပံုကို ေဒါင္လိုက္မ်ည္း (၂) ေၾကာင္းနဲ႕ အလ်ားလိုက္မ်ည္း (၂)ေၾကာင္းကို အကြာအေ၀းတူညီစြာေနရာခ်သတ္မွတ္ဖို႕လိုပါတယ္။ တကယ္လို႕သင့္ကင္မရာကို Live View နဲ႕ရိုက္ကူးတဲ့အခါမွာလဲ ဒီလိုမ်ည္းလိုင္းေတြေပၚေနပါလိမ့္မယ္။ အေျခခံအားျဖင့္ေျပာရ ရင္ျမင္ကြင္းထဲက အလ်ားလိုက္ (သို႕) ေဒါင္လိုက္ ပါ၀င္ဖြဲ႕စည္းတဲ့ အရာ၀တၳဳေတြကို အဲဒီစိတ္ကူးမ်ဥ္းေတြအတိုင္းအျပိဳင္ရွိေန ေစဖို႕ ဒါမွမဟုတ္ ပံုရဲ႕အဓိက Focus point ဟာ အဲဒိမ်ဥ္းႏွစ္ခုဆံုတဲ႕ အမွတ္ေနရာမွာရွိေနေစဖို႕ျဖစ္ပါတယ္။

Landscape ရႈေမွ်ာ္ခင္း ပံုေတြကို ဥပမာေပးရရင္ ၊ ပံုထဲက မိုးကုတ္စက္၀ိုင္းမ်ဥ္း (horizon line) ကို Rule of Thirds အရ ဘယ္လိုသတ္မွတ္မလဲဆိုတာမ်ိဳးပါ။ တကယ္လို႕ေျမၾကီးနဲ႕ေကာင္းကင္ကို တစ္၀က္စီအညီအမွ်ပိုင္းျပီး ရိုက္ကူးလိုက္မယ္ ဆိုရင္ေတာ့ အဲဒီပံုဟာ စြမ္းအင္တစ္ခုေပ်ာက္ဆံုးသလိုမ်ိဳးျဖစ္သြားမွာပါ။ မိုးကုတ္စက္၀ိုင္းမ်ည္းကို Rule of Thirds အတိုင္း ထားလိုက္ရင္ေတာ့ ခ်က္ျခင္းစိတ္၀င္စားစရာပံုအျဖစ္ ေျပာင္းသြားမွာျဖစ္ျပီး ၊ေျမၾကီးကို အဓိကထားမလား ၊ ေကာင္းကင္ကို အဓိကဦးစားေပးမလားဆိုတာကိုလဲ ဆံုးျဖတ္ေပးလို႕ရသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။

(၂) Golden Ratio

Golden Ratio ကေတာ့ အလြန္အံ့ၾသဖြယ္ေကာင္းတဲ့စိတ္၀င္စားစရာကိန္းကဏၰန္းေတြပါ။ 1.618 (တခါတရံ ဂရိစာသား Phi/Φ) ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကဏၰန္းေတြဟာ ထင္ရာျမင္ရာကဏၰန္းေတြလို႕ ထင္စရာရွိေပမယ့္၊ အရွည္ဆံုးအပိုင္းျဖစ္တဲ့ အပိုင္း (a) ကို တိုတဲ့အပိုင္းျဖစ္တဲ့ (b) နဲ႕စား တဲ့အရာက (a)+(b) ကို (a) နဲ႕စားတဲ့ အရာနဲ.တူညီတဲ့ကိန္းကဏၰန္းပါ။ သခ်ၤာအရခုလိုေဖာ္ျပပါတယ္။

a/b = a+b/a = 1.618

ဒီကဏၰန္းေတြကိုၾကည့္ျပီး စိတ္ရႈတ္ေထြးမသြားပါနဲ႕။ ဒီကိန္းကဏၰန္းေတြက သင့္ရဲ႕ပံုေတြကို အသံုးခ်ဖို႕အရာမွာသိပ္ကိုအေရးမ ၾကီးပါဘူး။ ဒီကိန္းကဏၰန္းေတြကိုဖန္တီးေပးတဲ့ ခရုပတ္ပံုသဏၰာန္ကိုပဲ သင္အမွတ္ရေနဖို႕ပဲလိုတာပါ။ Golden Ratio ဟာအလြန္ ပဲဟန္ခ်က္ညီမႈကိုျဖစ္ေစပါတယ္။ အဲဒီဟန္ခ်က္ညီမႈကလူသားရဲ႕မ်က္လံုးကို မ်က္စိပသာဒျဖစ္ေစတာပါ။ ဒါေၾကာင့္လဲ ဒီ Golden Ratio က သခ်ၤာဘက္ကိုေက်ာ္လြန္ျပီးေတာ့ အႏုပညာဘက္ကို ေရာက္လာတာပါ။ Mona Lisa နဲ႕ The Last Supper ပန္းခ်ီကားေတြမွာ Golden Ratio ကိုအသံုးခ်ထားပါတယ္။ ဓါတ္ပံုနယ္ပယ္မွာေတာ့ ၾကည့္ရႈသူရဲ႕မ်က္လံုးကို ပံုရဲ႕အစိတ္အပိုင္း အားလံုးကေနျပီး သင့္ရဲ႕ အဓိက Subject ေနရာဆီကိုဆြဲေခၚျပီး သြားႏိုင္ပါတယ္။

ဓါတ္ပံုမွာ Golden Ratio ကိုအသံုးခ်ဖို႕ သခ်ၤာကိန္းကဏၰန္းေတြကို နားမလည္လဲရတာဟာအေတာ္ကုိ ေက်းဇူးတင္ရမွာပါ။ သင္ကခရုပတ္တစ္ခုကိုပဲရင္းႏွီးကြ်မ္း၀င္ေနဖို႕လိုအပ္တာပါ။ ခရုပတ္တစ္ခုရဲ႕ အေသးဆံုးအစိတ္အပိုင္းမွာ သင့္ရဲ႕အဓိက စိတ္၀င္စားေစမဲ့ အရာကိုထားလိုက္ရံုပါပဲ။ လူေတြရဲ႕မ်က္စိက အလိုအေလ်ာက္ပံုကေနျပီး အဲဒီကို စီးေမွ်ာျပီးေရာက္ရွိသြားမွာပါ။ ဒီခရုပတ္ပံုသဏၰာန္ကို ေျပာင္းျပန္လွန္တာပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ဘယ္ညာေျပာင္းတာပဲျဖစ္ျဖစ္ လုပ္လို႕ရပါတယ္။ ဦးတည္ရာလမ္းေၾကာင္း ကအေရးမၾကီးပါဘူး။ ပံုသဏၰာန္နဲ႕အဲဒီအကြာအေ၀းေတြကပဲ အေရးပါတာပါ။ အဲဒီခရုပတ္ပံုသဏၰာန္မဟုတ္ပဲ Rule of Thirds လို မ်ည္းေတြအေနနဲ႕လဲအသံုးခ်ႏိုင္ပါေသးတယ္။ ဒါေပမယ့္ မ်ည္းေတြကို အညီအမွ်ပိုင္းျခားတာမဟုတ္ပဲ 1:1.618 အခ်ိဳးနဲ႕ခ်ရ တာျဖစ္ပါတယ္။ Rule of Thirds လိုပဲ အဲဒီမ်ည္းေတြရဲ႕ ဆံုမွတ္ေနရာမွာ သင့္ရဲ႕ Subject အရာ၀တၳဳကို ေနရာခ်ေပးရတာပါ။ ကိုယ္ရိုက္တဲ့ဓါတ္ပံုအေနအထားေပၚမူတည္ျပီးေတာ့ ဘယ္လိုပံုစံကို အသံုးခ်ရမလဲဆိုတာက ေျပာင္းလဲႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ Landscape ရႈေမွ်ာ္ခင္းအတြက္ Grid Line မ်ည္းေၾကာင္းေတြက ပိုအသံုး၀င္တတ္ျပီး ၊ တခါတရံမွာလူပံု (Portrait) ေတြအတြက္ခရုပတ္ပံုရဲ႕အေသးဆံုးအစိတ္အပိုင္းေနရာမွာလူရဲ႕မ်က္လံုးကို ေနရာခ်ေပးတာက ပိုအသံုး၀င္တတ္တာမ်ိဳး ရွိပါတယ္။ Rule of Thirds လိုပဲ Golden Ratio ကလဲ အလြန္ရိုးရွင္းတဲ့ Composition ဖြဲ႕စည္းမႈတစ္ခုလို႕လဲ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။

(၃) The Golden Triangle

The Golden Triangle ဆိုတာကေတာ့ ပံုကို အရြယ္အစားမတူညီတဲ့ အနည္းဆံုးၾတိဂံ (၃) ခုနဲ႕ပိုင္းျခားေပးတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ပံုသဏၰန္ကေတာ့ အတိအက်တူညီၾကရမွာပါ။ ၾတိဂံ (၂) ခုကို ပံုရဲ႕ေထာင့္တစ္ခုဆီကေနေထာင့္တစ္ခုဆီသို႕ ေဒါင့္ျဖတ္ အလိုက္ပထမအစ ပိုင္းျခားထားျပီး ေနာက္ထပ္ၾတိဂံ (၂)ခုက္ို ပထမအစ ၾတိဂံတစ္ခုနဲ႕ ပိုင္းျခားလိုက္ျဖင္းျဖင့္ အဲ့ဒီၾတိဂံအသစ္ ေတြရဲ႕ပံုသဏၰန္ဟာ ပိုၾကီးတဲ့ အဓိကၾတိဂံနဲ႕ ညီတူတန္းတူျဖစ္သြားပါမယ္။ အဓိကက်တဲ့ ဖြဲ႕စည္းမႈအစိတ္အပိုင္း (elements) ေတြကို မတူညီတဲ့ၾတိဂံ ေတြရဲ႕အထဲမွာ သို႕မဟုတ္ အနားသတ္လိုင္းေတြအတိုင္း ေနရာခ်ထားေပးရပါတယ္။ အဲဒီၾတိဂံမ်ည္းေတြရဲ႕ ဆံုမွတ္ေနရာမွာ သင့္ရဲ႕အဓိက Subject ကို ေနရာခ်ေပးျခင္းဟာ Rule of Thirds ရဲ႕ ဆံုမွတ္ေနရာေတြထက္ပိုျပီးေတာ့ ျပင္းထန္ထိေရာက္တဲ့ ဖြဲ႕စည္းမႈ Composition ကို ျဖစ္ေစပါတယ္။

(၄) အလ်ားလိုက္ (သို႕မဟုတ္) ေဒါင္လိုက္ေရြးခ်ယ္ျခင္း

Composition ဖြဲ႕စည္းမႈမွာ ေနာက္ထပ္အေရးၾကီးတဲ့ ဆံုးျဖတ္မႈတစ္ခုကေတာ့ အလ်ားလိုက္ သို႕မဟုတ္ ေဒါင္လိုက္ ပံုစံေရြးခ်ယ္ မႈျဖစ္ပါတယ္။ Landscape ရႈေမ်ွာ္ခင္းပံုေတြကေတာ့ အမ်ားအားျဖင့္ အလ်ားလိုက္ပံုစံေရြးခ်ယ္ေလ့ရွိၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ Landscape Format ပံုစံလို႕ ေျပာၾကတာပါ။ ကြ်န္ေတာ္တို႕ရဲ႕အၾကည့္ကို အေပၚၾကည့္လိုက္ ေအာက္ကိုၾကည့္လိုက္ ျပဳလုပ္တာ ထက္ ျမင္ကြင္းတစ္ခုကို မ်က္စိတစ္ဆံုးေငးေမာၾကည့္ရႈေလ့ရွိတာေၾကာင့္လဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အျမင့္က နိမ့္ျပီး ျမင္ကြင္းကက်ယ္တဲ့အတြက္ အလ်ားလုိက္ပံုစံဓါတ္ပံုေတြဟာ ေဒါင္လိုက္ပံုေတြထက္ပိုျပီးတည္ျငိမ္ေစပါတယ္။ အလ်င္စြမ္းအင္ကိုလည္း ေလ်ာ့ပါးေစသလို ခံစားေစပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ပံုေတြကို အလ်ားလိုက္ပံုစံလား ေဒါင္လိုက္ပံုစံလားဆိုတာ အတြက္ အမွားအမွန္ သတ္မွတ္ခ်က္ရယ္လို႕မရွိပါဘူး။ အဓိကဆံုးျဖတ္ရမွာက သင့္ရဲ႕Subject နဲ႕လိုက္ဖက္ျပီး အံ၀င္မႈရွိလားဆိုတာေပၚမူတည္တာပါ။ တခ်ိဳ႕ပံုေတြက အလ်ားလိုက္ပံုစံသင့္ေတာ္ျပီး တစ္ခ်ိဳ႕ပံုေတြက ေဒါင္လိုက္ပံုစံသင့္ေတာ္ၾကပါတယ္။ ေဒါင္လိုက္ပံုစံရိုက္ကူးတာ ကေတာ့ အျမင့္နဲ႕ အနက္ထုထည္ကုိ ပိုေပၚလြင္ထင္ရွားေစပါတယ္။ သစ္ပင္တစ္ပင္တည္းကို ရိုက္ထားတာက ေဒါင္လိုက္ပံုစံ ေရြးခ်ယ္မႈကပိုေကာင္းျပီး ၊ သစ္ေတာအုပ္ဆိုရင္ေတာ့ အလ်ားလိုက္ပံုစံ ေရြးခ်ယ္တာက ပိုသင့္ေတာ္ပါတယ္။

(၅) Visual Weight (အျမင္အာရံုအေလးခ်ိန္)

ဓါတ္ပံုေတြထဲက အစိတ္အပိုင္းေတြအားလံုးဟာ မတူညီၾကပါဘူး။ ကြ်န္ေတာ္တို႕ဓါတ္ပံုတစ္ပံုကို ပထမဦးဆံုးၾကည့္လိုက္တဲ့အခ်ိန္မွာ ကြ်န္ေတာ္တို႕မ်က္စိေတြဟာ ပံုရဲ႕တစ္ေနရာကို ပထမဦးဆံုးသဘာ၀အေလ်ာက္အၾကည့္ေရာက္သြားပါတယ္။ ပံုရဲ႕တစ္ခ်ိဳ႕ အစိတ္အပိုင္းေတြဟာ တစ္ခ်ိဳ႕အစိတ္အပုိင္းေတြထက္ပိုျပီး အျမင္အာရံုအရပိုျပီး ဆြဲေဆာင္မႈရွိေစပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႕ကို ဒီလိုၾကည့္ေစဖို႕အတြက္ ဆြဲေဆာင္ေစတဲ့အရာကို Visual Weight (အျမင္အာရံုအေလးခ်ိန္) လို႕ေခၚပါတယ္။ လူဟာရင္းႏွီး ကြ်မ္း၀င္မႈရွိတဲ့အရာ၀တၱဳသက္ရွိတစ္ခုပါ။ ဒါေၾကာင့္လူဟာအျမင္အာရံုအေလးခ်ိန္ပိုပါတယ္။ လူရဲ႕မ်က္ႏွာအစိတ္အပိုင္းကလဲ အျခားေသာခႏၶာကိုယ္အစိတ္အပိုင္းေတြထက္ပိုျပီးအျမင္အာရံုအေလးခ်ိန္ပိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႕သင္က Landscape ရႈေမွ်ာ္ခင္း ထဲမွာ လူကိုထည့္သြင္းရိုက္ခဲ့ရင္ ဘယ္ေလာက္ပဲအဲဒီရႈေမွ်ာ္ခင္းကရင္သပ္ရႈေမာဖြယ္ရာျဖစ္ေနပါေစ အဲဒီလူကပဲ အဓိက ဆြဲေဆာင္မႈေသာ့ခ်က္ျဖစ္သြားရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ရႈေမွ်ာ္ခင္းကိုပဲအဓိကထားျပီးသင္ရိုက္ကူူးခ်င္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ လူကိုထည့္သြင္း ျပီးမရိုက္ကူးမိေစဖို႕ကို သတိျပဳရမွာပဲျဖစ္ပါတယ္။

လူကပဲအျမင္အာရံုအေလးခ်ိန္ရွိတာမဟုတ္ပါဘူး တစ္ခ်ိဳ႕အေရာင္ေတြကလဲ အခ်ိဳ႕အေရာင္ေတြထက္ပိုျပီး အျမင္အာရံုအေလးခ်ိန္ပိုရွိၾကပါတယ္။ အနီေရာင္က အစိမ္း သို႕မဟုတ္ အျပာေရာင္ထက္ ပိုျပီး အျမင္အာရံုအေလးခ်ိန္ပိုရွိပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ပိုမဲေမွာင္ ၊ ပိုအေရာင္မ်ားတဲ့အရာေတြက ပိုလင္းျပီး ၊ အေရာင္ေဖ်ာ့တဲ့အရာေတြ ထက္ပိုျပီး အျမင္အာရံုအေလးခိ်န္ပိုၾကပါေသးတယ္။ ဒါ့အျပင္ အျဖဴက အမဲထက္ပိုျပီး အျမင္အာရံုအေလးခိ်န္ပိုေလးပါေသး တယ္။ Visual weight (အျမင္အာရံုအေလးခ်ိန္) ဟာပံုတစ္ခုရဲ႕ Composition ဖြဲ႕စည္းမႈဆံုးျဖတ္တဲ့ေနရာမွာ အလြန္အေရးၾကီး ပါတယ္။ သင္အဓိကျပလိုတဲ့ အရာ၀တၳဳကအျခားအေရးမပါတဲ့အရာ၀တၳဳေတြထက္ပိုျပီး အျမင္အာရံုအေလးခ်ိန္ပိုထားရပါမယ္။ အဲဒီလိုမျဖစ္ခဲ့ဘူးဆိုရင္ သင့္ပံုကိုၾကည့္တဲ့မည္သူကမွ် သင္ျပလိုတဲ့ အရာ Subject ကို ကရုမျပဳမိပဲျဖစ္သြားပါလိမ့္မယ္။

Visual Weight (အျမင္အာရံုအေလးခ်ိန္) ရွိတဲ့ အရာအခ်ိဳ႕ကို ေအာက္ပါအတုိင္းစုစည္းျပီး တင္ျပထားပါတယ္။

(၁) အလင္းအေမွာင္ကြဲျပားျခားနားခ်က္ရွိေသာေနရာ (Area’s of contrast)

(၂) Focus ျပတ္သားတဲ့ အရာမ်ား

(၃) ေတာက္ပတဲ့ေနရာမ်ား

(၄) အေရာင္လြန္ကဲေနေသာအရာမ်ား

(၅) အေႏြးအေရာင္မ်ား (အနီ / အ၀ါ)

(၆) ၾကီးမားေသာ အရာမ်ား

(၇) လူမ်ား ၊ တိရိစာၦန္မ်ား

(၈) သင့္ Subject ရဲ႕မ်က္လံုးမ်ား

(၉) သင့္ Subject ရဲ႕ အၾကည့္လမ္းေၾကာင္း (အကယ္၍ဘာမွမရွိတဲ့ ေနရာလြတ္တစ္ခုျဖစ္ခဲ့ရင္ေတာင္မွ visual weight ရွိပါတယ္၊ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ၾကည့္ရႈသူအေနနဲ႕ သင့္ Subject ရဲ႕အၾကည့္အတိုင္းလိုက္ျပီး ေတာ့ ၾကည့္ခ်င္လို႕ပဲ ျဖစ္ပါတယ္)

အျဖဴေရာင္က ပိုျပီး အျမင္အာရံုအေလးခ်ိန္ပိုပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႕ေတြဟာ မဲေမွာင္တဲ့ေနရာေတြထက္ပိုျပီးေတာ့ လင္းလက္ တဲ့ေနရာေတြကို လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္ပဲ သတိျပဳမိတတ္ၾကပါတယ္။

(၆) Balance (ဟန္ခ်က္ညီမႈ)

ပံုေတြထဲမွာတကယ့္ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာအေလးခ်ိန္ဆိုတာ မရွိေသာ္လည္းပဲ ၊ အျမင္အာရံုအေလးခ်ိန္ပိုျပီးေလးတဲ့အရာေတြက ဟန္ခ်က္မညီမွ်မႈကို ျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။ ဘယ္/ညာ ဟန္ခ်က္ညီမွ်မႈတစ္ခုသာ အေရးပါတာမကပဲ အေပၚေအာက္ ဟန္ခ်က္ညီမွ်မႈကလဲ အေရးပါပါတယ္။ ပံုထဲက အေပၚပိုင္းေနရာမွာ အျမင္အာရံုအေလးခ်ိန္ပိုတဲ့အစိတ္အပိုင္းေတြေၾကာင့္ အေပၚပိုင္းတစ္ခုၾကီးေလးလံေနသလိုမ်ိဳးခံစားေစရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ဒီပံုထဲမွာျမင္ရတဲ့အတိုင္းပံုရဲ႕ အေပၚဘက္မွာရွိတဲ့ ေတာင္ျကီး ေၾကာင့္ ပံုရဲ႕ထိပ္ပိုင္းဟာ ေလးလံေနသလို ၾကည့္ရႈသူကို ခံစားရေစပါတယ္။

ဓါတ္ပံုေတြကို Balance (ဟန္ခ်က္ညီမွ်) ေစဖို.နည္းလမ္းမ်ား

ဓါတ္ပံုေတြကို Balance (ဟန္ခ်က္ညီမွ်) ေစေအာင္ ကိုယ္ရိုက္မဲ့ ဖရိန္ကို ေနရာေရြ႕ေပးျခင္း၊ အရာ၀တၳဳ Object ေတြကို ယွဥ္တြဲခိုင္းႏႈိင္းျပသျခင္းအားျဖင့္ Tones (ကာလာအႏုအရင့္) ၊ အရာ၀တၳဳ (Object) ၊ အေရာင္ (Color) ေတြ အျမင္အာရံု အေလးခ်ိန္ကိုညီမွ်ေစျပီး ဟန္ခ်က္ညီမွ်မႈျဖစ္ေစပါတယ္။ ဓါတ္ပံုေတြကို Balance (ဟန္ခ်က္ညီမွ်) ေစေအာင္ျပဳလုပ္ဖို႕ နည္းလမ္း (၂)ခု ရွိပါတယ္။

သမားရိုးက် (Formal) နည္းလမ္းႏွင့္ သမားရိုးက်မဟုတ္တဲ့ (Informal) နည္းလမ္းတို႕ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ (အျခားေသာနည္းလမ္းေကာင္းမ်ားလည္းရွိနိုင္ပါေသးတယ္)

ေအာက္ပါနည္းလမ္းပံုစံ (၅)ခုကို အသံုးျပဳျပီး ဓါတ္ပံုေတြကို အႏုသုခုမ ခံစားမႈေပးႏိုင္ဖို႕ ၊ ပိုမိုျပီး အဓိပၸါယ္ေလးနက္ေစဖို႕ျပဳလုပ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။

(၁) Symmetrical Balance (ေခါက္ခ်ိဳးညီဟန္ခ်က္ညီမွ်မႈ)

သမားရိုးက်ဟန္ခ်က္ညီမွ်မႈ နည္းလမ္းတစ္ခုျဖစ္ျပီး ၊ ဓါတ္ပံုရိုက္ကူးရာမွာအမ်ားဆံုးအသံုးျပဳတဲ့အရာကေတာ့ Symmetrical Balance (ေခါက္ခ်ိဳးညီ ဟန္ခ်က္ညီမွ်မႈ) ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ၀ါရင့္ပရိုဓါတ္ပံုဆရာေတြ ၊ ဓါတ္ပံု workshop ေတြမွာ ကိုယ္ျပမဲ့ အရာ၀တၱဳ (Subject) ကိုေရွ႕ဘက္အလယ္ဗဟို (Center) မွာထားျပီး မရိုက္ဖို႕အၾကံညဏ္ေပးေလ့ရွိၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုလိုပံုစံဓါတ္ပံုမ်ိဳးမွာေတာ့ အရာ၀တၱဳ (Subject) ကို အျမင္အာရံုဆြဲေဆာင္မႈပိုရွိေစျပီး ၊ ပိုမိုအားေကာင္းေစပါတယ္။ ေခါက္ခ်ိဳးညီဟန္ခ်က္ညီမွ်ေနတဲ့ပံုေတြမွာ ဖရိန္ရဲ႕ (၂) ဖက္စလံုးက အေလးခ်ိန္တူညီမႈရွိေနျပီး ေၾကးမံုျပင္လိုတစ္ခုနဲ႕တစ္ခုထင္ ဟပ္ေနပါတယ္။ အလ်ားလိုက္ သို႕မဟုတ္ ေဒါင္လိုက္ တစ္၀က္စီညီမွ်စြာေပးထားခ်ိန္မွာ ျပလိုတဲ့ အရာ၀တၳဳ (Subject) ကို ေသေသခ်ာခ်ာ အလယ္ဗဟိုေနရာကိုေရြးျပီး ခ်ေပးျခင္းအားျဖင့္ လံုး၀ကို ျပီးျပည့္စံုတဲ့ ေခါက္ခ်ိဳးညီဟန္ခ်က္ညီမွ်မႈကို ျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။

(၂) Asymmetrical Balance (အခ်ိဳးမညီ ဟန္ခ်က္ညီမွ်မႈ)

သမားရိုးက်မဟုတ္တဲ့ (informal) နည္းလမ္းတစ္ခုျဖစ္ျပီး ၊ ဓါတ္ပံုသင္တန္းေတြ၊ workshop ေတြမွာ ေယ်ယူယ်အမ်ားဆံုး သင္ၾကားေပးေလ့ရွိတာကေတာ့ Asymmetrical Balance (အခ်ိဳးမညီဟန္ခ်က္ညီမွွ်မႈ) ပဲျဖစ္ပါတယ္။ The Rule of Thirds ကုိသံုးျပီး မ်ည္းေၾကာင္းေတြထိဆက္ေနတဲ့ ေနရာေလးခုမွာ အရာ၀တၳဳေတြကို ေနရာခ်ေပးျခင္းအားျဖင့္ ဒီနည္းလမ္းကို အသံုးျပဳ ႏိုင္ပါတယ္။ ေအာက္ကဓါတ္ပံုထဲမွာျမင္ရတဲ့အတိုင္း ဖရိန္ထဲမွာအရြယ္အစားမတူညီတဲ့အရာ၀တၳဳ Subject ေတြ (ေက်ာက္ဆစ္လက္ က အရြယ္အစားပိုၾကီးျပီး သစ္ပင္က အရြယ္အစားပိုေသးပါတယ္)၊

ဒီပုံမွာေတာ. အေပၚဖက္အပိုင္းက အလင္းေတာက္ပေနတဲ့ ေကာင္းကင္နဲ႕ ေအာက္ပိုင္းကေတာ့ ေမွာင္ေနတဲ့ ေတာင္တန္း တို႕ကလဲ မတူညီတဲ့ ဆန္႕က်င္ကြဲျပားတဲ့ အေရာင္အႏုအရင့္ (Contrasting tones) ေတြနဲ႕ဟန္ခ်က္ညီမွ်ေအာင္ျပဳလုပ္ထားပါတယ္။

(၃) Color Balance (အေရာင္မ်ားဟန္ခ်က္ညီမွ်မႈ)

သမားရိုးက်မဟုတ္တဲ့နည္းလမ္းနဲ႕ ဟန္ခ်က္ညီမွ်ေစတဲ့အျခားနည္းလမ္းတစ္ခုကေတာ့ အေရာင္(color) ေတြကို အသံုးျပဳျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ အလြန္ေတာက္ပတဲ့ အေရာင္ေတြျဖစ္တဲ့အနီေရာင္ ၊ အ၀ါေရာင္ ၊ လိေမၼာ္ေရာင္ စတဲ့အေရာင္ေတြပါ၀င္တဲ့ ဓါတ္ပံုတစ္ပံုဟာ အလြန္အမင္းထူးကဲေနတဲ့ပံုျဖစ္မွာပါ။

ဒါ.အျပင္ neutral (ၾကားအေရာင္) အေရာင္နဲ႕အေရာင္ေဖ်ာ့ေတာ့တဲ့ အေရာင္ေတြရွိတဲ့ဧရိယာအက်ယ္ထဲမွာ ေတာက္ပတဲ့ကာလာအေရာင္ေတြကို ထည့္သြင္းလိုက္ျခင္းအားျဖင့္ ဟန္ခ်က္ညီမွ်မႈကို ျဖစ္ေစပါတယ္။

(၄) Tonal Balance (အေရာင္အႏုအရင့္ ဟန္ခ်က္ညီမွ်မႈ)

သမားရိုးက်မဟုတ္တဲ့ ဟန္ခ်က္ညီမွ်မႈကိုျဖစ္ေစတဲ့ ေနာက္ထပ္နည္းလမ္းတစ္ခုကေတာ့ Monochromatic (အေရာင္တစ္ခုတည္းရွိေသာ) ဓါတ္ပံုေတြ ၊ အျဖဴအမဲ (Black and white) ဓါတ္ပံုေတြမွာ မတူညိီတဲ့အေရာင္အႏုအရင့္ ေတြနဲ႕ ခြဲျဖားျပီးေတာ့ ျဖစ္ေစတဲ့နည္းလမ္းပါ ၊ အဲဒါကို Tonal Balance လို႕ေခၚပါတယ္။ ဒီနည္းလမ္းမွာေတာ့ ဓါတ္ပံုထဲမွာရွိတဲ့ အလင္းရွိတဲ့ အပိုင္းနဲ႕ အေမွာင္ျဖစ္ေနတဲ့အပိုင္း ႏွစ္ခု ၾကားကိုကြဲျပားျခားနားျခင္းအားျဖင့္ Tonal Balance ကို ျမင္ေတြ႕ရႏို္င္ပါတယ္။ ေတာက္ပတဲ့အေရာင္ေတြလိုပဲ မဲေမွာင္တဲ့ ဧရိယာေတြဟာ ကြ်န္ေတာ္တို႕ မ်က္စိထဲမွာ ေလးလံမႈေတြ ျဖစ္ေစပါတယ္။ ပိုျပီးေတာ့ၾကီးတဲ့ ၊ လင္းတဲ့ ဧရိယာ ေတြနဲ႕ ယွဥ္တြဲျပီး အေကာင္းဆံုးဟန္ခ်က္ညီမွ်မႈကိုလဲ ျဖစ္ေစပါတယ္။ ေအာက္ကပံုထဲမွာျမင္ရတဲ့အတိုင္း ေရွ႕ဘက္ foreground အပိုင္းက မဲေမွာင္ေနတဲ့ဧရိယာက ေနာက္ဘက္ကလင္းတဲ့ ဧရိယာနဲ႕ ဟန္ခ်က္ညီမွ်မႈကိုျဖစ္ေစပါတယ္ ။ (ပံု ၁)

မဲေမွာင္ေနတဲ့ ေရွ႕ဘက္ Foreground အရာ၀တၱဳကို Rule of Thirds အတိုင္းထားရွိေပးလိုက္ရင္ ပိုမိုျပီး အႏုသုခုမ ခံစားမႈကိုေပးစြမ္းႏိုင္မွာပါ ။

(၅) Conceptual Balance (အျမင္အယူအဆ ဟန္ခ်က္ညီမွ်မႈ)

Conceptual Balance (အျမင္အယူအဆဟန္ခ်က္ညီမွ်မႈ) ကေတာ့ ပိုိမိုျပီး ဒသနိကေဗဒဆန္တဲ့ သမားရိုးက်မဟုတ္တဲ့ ဟန္ခ်က္ညီမွ်မႈတစ္မ်ိဳးပဲျဖစ္ပါတယ္။ အရာ၀တၱဳနွစ္ခုဟာ အရြယ္အစား ၊ ပံုသဏၰန္မတူညီပဲ တစ္ခုကိုတစ္ခု အားျဖည့္ေပးေစတဲ့ အခါမိ်ဳးမွာျဖစ္ပါတယ္။ မတူညီကြဲျပားျခားနားတဲ့ မ်က္ႏွာသြင္ျပင္ (Texture) ေတြ ၊ အဓိပၸါယ္ဦးတည္ခ်က္မတူတဲ့ အရာ၀တၱဳ ႏွစ္ခုရွိတဲ့ အခါမ်ိဳးမွာ conceptual balance ကို ဓါတ္ပံုေတြမွာျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။ ဖရိန္တစ္ခုကို အနည္းငယ္ေစာင္းေပး လွည့္ေပးျပီး ရိုက္ယံုေလာက္နဲ႕ေတာ့ ဒီလို ဟန္ခ်က္ညီမွ်မႈမ်ိဳးကို ရရွိဖို႕မလြယ္ကူပါဘူး။

ေရွးေဟာင္းအေဆာက္အဦးနဲ႕ ေမာ္ဒန္အေဆာက္အဦးနွစ္ခုက ဘယ္ညာတစ္ဖက္စီမွာထားျပီးရိုက္ျကည္.မယ္ဆိုရင္ color ၊ Tonal ၊ Conceptual balance ေတြကို ျဖစ္ေပၚေစမွာပါ။

(၆) Rule of Odds (မကဏၰန္းအေရအတြက္)

ဓါတ္ပံုေတြကို အႏုသုခုမ ခံစားမွဳျဖစ္ေစတဲ့စည္းမ်ဥ္းတစ္ခုထဲမွာ Rule of Odds (မကဏၰန္းအေရအတြက္) ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ Rule of Odds ရဲ႕ သေဘာကေတာ့ မကဏၰန္းအေရအတြက္ရွိတဲ့ အရာေတြပါ၀င္တဲ့ ဓါတ္ပံုတစ္ခုဟာ ပိုျပီးေတာ့ ထိေရာက္မွဳရွိတယ္ဆိုတာပါပဲ။ မကဏၰန္းေတြရဲ႕ဆက္ႏြယ္မွဳကိုေလ့လာၾကည့္ရင္မကဏၰန္း အေရအတြက္ အရာ၀တၱုေတြဟာ သင့္ရဲ႕ မ်က္စိကို ဓါတ္ပံုရဲ႕ ဖရိန္အတြင္းထဲမွာပဲ တ၀ဲ၀ဲလည္ေနေစေအာင္ ျပဳလုပ္ေပးတာ ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။

(၇) Horizon Line (မိုးကုတ္စက္၀ိုင္းအနားသတ္မ်ဥ္း)

သင့္ပံုထဲမွာ Horizon Line (မိုးကုတ္စက္၀ိုင္းအနားသတ္မ်ဥ္း) ကို ဘယ္ေနမွာထားမွာပါလိမ့္? လွပတဲ့တိမ္ ေတြနဲ႕ေကာင္းကင္ကို ဦးစားေပးအသားေပးျပဖို႕အတြက္ အဲဒီ Horizon မ်ည္းကိုပံုရဲ႕ေအာက္နားမွာ ထားမွာ လား? ဒါမွမဟုတ္ ေျမျပင္က အရာ၀တၱဳကိုပုိမိုဦးစားေပးျပဖို႕အတြက္ Horizon မ်ည္းကိုပံုရဲ႕အေပၚနားဆီမွာ ထားမွာလား? ဆိုတာအေရးၾကီးတဲ့ Composition တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ တခါတရံမွာေတာ့ ေကာင္းကင္က တိမ္ေတြရယ္ ၊ ေရျပင္ထဲကတိမ္ေတြရယ္ကို ျပဖို႕ဆိုရင္ Horizon မ်ည္းကို ပံုရဲ႕အလယ္ဗဟိုမွာထားျပီး အညီအမ်ွပိုင္းျခားျပတာမ်ိဳးလဲေကာင္းတတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Horizon Line ကို ဘယ္ေနရာမွာထားသင့္သလဲဆိုတာဟာ ပံုတစ္ခုခ်င္းစီရဲ႕ ကိုယ္ျပလိုတဲ့အေၾကာင္းအရာ (Story)အေပၚမွာ မူတည္ျပီးေတာ့ ဆံုးျဖတ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

(၈) Visual Depth (အျမင္အာရံုအနက္ထုထည္)

Visual Depth (အျမင္အာရံုအနက္ထုထည္) ဟာ (၂) ဖက္ျမင္ပံုရိပ္ေတြကို (၃)ဖက္ျမင္ (Three Dimensional) အရည္အေသြးျဖစ္ေအာင္ ျပဳလုပ္ေပးနိုင္ပါတယ္။ Visual Depth ဟာ ကြ်န္ေတာ္တို႕ရဲ႕ ဓါတ္ပံုေတြထဲကို ေျခလွမ္းျပီး၀င္ေရာက္လိုက္သလိုမ်ိဳးခံစားမွဳကိုေပးစြမ္းႏုိင္ပါတယ္။ Foreground (အေရွ႕) ၊ Middle ground (အလယ္) ၊ Back ground (ေနာက္ခံ) အရာ၀တၱဳေတြကိုျဖည့္စြက္ထားျခင္းျဖင့္ visual depth ကိုျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။ Visual Depth (အျမင္အာရံုအနက္ထုထည္) ရွိတဲ့ ဓါတ္ပံုေတြဟာ ပံုရဲ႕ဇာတ္လမ္းတစ္ခု၊ အေၾကာင္းအရာတစ္ခုကို ေကာင္းေကာင္းေျပာႏိုင္ပါတယ္။ ၾကည့္ရႉ႕သူအေနနဲ႕ ဓါတ္ပံုထဲကပါ ၀င္တဲ့အရာ၀တၱဳ (elements) ေတြဆီကေန လံုေလာက္တဲ့သတင္းအခ်က္အလက္ေတြရရွိႏိုင္ပါတယ္။ သင္အခုဘယ္ကိုေရာက္ေနသလဲ ၊ သင္ကဘာကိုေျပာျပေနခ်င္လဲ စတဲ့အခ်က္အလက္ေတြကို ျပည့္စံုေကာင္းမြန္ စြာနားလည္ေစပါတယ္။ တျခားတဖက္မွာေတာ့ သင့္ရဲ႕အရာ၀တၱဳ (Subject) ကိုေပၚလြင္ထင္ရွားေစဖို႕ ရိုးရိုးပဲ ဆိုရင္ေတာ့ သိသာျမင္သာတဲ့ foreground (ေရွ႕ဘက္) ႏွင့္ background (ေနာက္ခံ) အရာ၀တၱဳေတြကို ထည့္သြင္းဖို႕မလိုပါဘူး။

(၉) Point of View

ဓါတ္ပံုပညာမွာ composition ဆိုတာဟာ သင့္ရဲ႕အျမင္အာရံုစိတ္ကူးေတြကို အျခားသူေတြကို ဆက္သြယ္ ေျပာျပဖို႕ဆိုတာပါ။ ဒါေၾကာင့္ သင့္ရဲ႕ point of view ကဒီလိုဆက္သြယ္ေျပာျပဖို႕အတြက္အလြန္ကိုအေရးပါပါတယ္။ သင္က အရပ္ ၅ေပ ၅လက္မ ရွိတယ္ဆိုရင္ သင္က ကမာၻၾကီးရဲ႕ျမင္ကြင္းေတြကို သင့္ရဲ႕အျမင့္အတိုင္းပဲအျမဲၾကည့္ရႉ႕ေတြ႕ျမင္ေနရတာပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ သင့္ရဲ႕ Subject အရာ၀တၱဳကေကာ ဘယ္လိုရွိပါမလဲ? ဥပမာ အျမင့္ ၈လက္မ သာသာေလာက္ရွိတဲ့ ငွက္တစ္ေကာင္ကို ၾကည့္ဖို႕အတြက္ဘယ္လိုလုပ္ပါမလဲ? ျမင္ေနၾက ေတြ႕ေနၾကအတိုင္းျဖစ္ဖို႕ဆုိရင္ သင္ကအဲဒီငွက္အတိုင္းေျမျပင္မွာ ၀ပ္ျပီးေတာ့ ရိုက္ယူမွပဲ ၊သင့္ရဲ႕ Subject အရာ၀တၱဳကို အျခားသူေတြရဲ႕ မ်က္စိအျမင္နဲ႕တူညီမွဳရမွာျဖစ္ပါတယ္။

မူရင္းေရးသားသူ ဆရာ (ဦး) Zarni Myo Win အား ေလးစားစြာ credit ေပးပါတယ္။

ဓါတ္ပုံရုိက္နည္း အေျခခံ Tips မ်ား

By သတင္းစံုေပ်ာ္၀င္အိုးၾကီး January 06, 2019 camera, Tips

အခုေလာလာဆယ္ တကယ္ေရးေနတာက တျခား post တစ္ခုပါ။ landscape photography အတြက္ knowledge share တစ္ခုေရးေနရင္း ခုတေလာ messenger မွာ အေမးမ်ားေနတဲ့ ေမးခြန္းတစ္ခုကို တစ္ေယာက္ခ်င္းစီျပန္ေျဖေပးရမွာထက္ post တစ္ခုေရးေပးလုိက္ရင္ ပုိအဆင္ေျပမယ္ စဥ္းစားမိလုိ႕ ေရးလက္စ စာကုိျဖတ္ၿပီး ဒါေလးကို အရင္တင္ေပးလုိက္ပါတယ္။

*** အစ္ကို ကၽြန္ေတာ္/ကၽြန္မကေတာ့ ခု ဒီကင္မရာေလးဝယ္ထားပါတယ္။ အဲ့တာ ဓါတ္ပုံဘယ္လုိရုိက္ရမလဲ၊ ပုံေကာင္းထြက္ေအာင္ setting ေတြဘယ္လုိခ်ိန္ရမလဲေပါ့။

ဓါတ္ပုံ႐ိုက္တာက လြယ္လြယ္ေလးပါ။ ကင္မရာကို ရုိက္ခ်င္တာ ခ်ိန္ၿပီး shutter button ကုိ ႏွိပ္လုိက္ေပါ့

ကုိယ့္လက္ညွိဳးကို ျပန္ခ်ိန္ၿပီး shutter ခလုတ္ကို ႏွိပ္လုိက္လည္း ပုံတစ္ပုံကေတာ့ထြက္လာမွာပါပဲ။ ေရွ႕ကနံရံကုိ လွမ္းရုိက္လည္း ဓါတ္ပုံကေတာ့ ဓါတ္ပုံပါပဲ။ ကံေကာင္းရင္ နံရံမွာ ကပ္ေနတဲ့ ယင္ေကာင္ကုိ ရိုက္မိၿပီး အက်ယ္ခ်ဲ႕ၾကည့္ရင္ Macro ပုံေကာင္းတစ္ပုံေတာင္ စြတ္ရြတ္ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္သြားမွာပါ။ ဓါတ္ပုံရုိက္တာက လြယ္ပါတယ္၊ ဓါတ္ပုံေကာင္းတစ္ပုံထြက္လာဖုိ႕ကသာ ခက္တာပါ။ ခု post ဟာ လုံးဝအေျခခံကုိေရးမွာမုိ႕ နည္းနည္းသိနားလည္ၿပီးသားသူေတြက ေက်ာ္သြားလုိ႕ရပါတယ္။ အခ်ိန္ေပးႏုိင္လုိ႕ ဖတ္မယ္ဆုိလည္း အရႈံးေတာ့မရွိပါဘူး။ မသိေသးတာ တစ္ခုခု သိသြားရင္ေတာင္ မိတ္ေဆြအတြက္ အျမတ္ပါ။

ဓါတ္ပုံေကာင္းတစ္ပုံျဖစ္လာဖုိ႕ အေျခခံအေနနဲ႕ ....

၁။ Aperture
၂။ Shutter Speed
၃။ ISO
၄။ Metering
၅။ Focus
၆။ White Balance
၇။ Lighting
၈။ Composition

စတဲ့အခ်က္ေတြ ျပည့္စုံဖုိ႕၊ မွန္ကန္စြာ ေရြးခ်ယ္ ခ်ိန္ညွိႏိုင္ဖုိ႕လုိပါတယ္။

ဘယ္က်န္းဂန္ထဲကမွ မဟုတ္ပါ။ ခု ကင္မရာကို ၾကည့္ရင္းစိတ္ထဲေပၚလာတာေတြ လက္တန္းခ်ေရးလိုက္တာပါ။ က်န္ခဲ့တာလည္းရွိေကာင္းရွိႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အေျခခံစတင္ရုိက္ကူးမယ့္သူေတြအေနနဲ႕ကေတာ့ ဒီအခ်က္ေတြက ျပည့္စုံလုံေလာက္မွာပါ။ ကၽြန္ေတာ္လည္း ဓါတ္ပုံပညာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သင္တန္းမတက္ခဲ့ရပါဘူး။ လမ္းၫႊန္ျပသေပးမယ့္ ဆရာမရွိခဲ့ပါဘူး။ စာေတြဖတ္ youtube ၾကည့္ရင္းေလ့လာခဲ့ရတာမို႔ သီအိုရီေတြနဲ႔ စနစ္တက် မရွင္းျပတတ္ပါဘူး။ ကိုယ္ေလ့လာခဲ့တဲ့ လမ္းေၾကာင္းအတိုင္း ကိုယ္လိုၾကံဳေတြ႕ေနရသူေတြကို ျပန္လည္လက္ဆင့္ကမ္းျခင္းမွ်သာျဖစ္ပါတယ္။
*********************************************************************
အေပၚက (Aperture + Shutter Speed + ISO) 3 ခုကုိ မွန္ကန္အခ်ိဳးက်စြာေပါင္းလုိက္ရင္ Exposure ဆုိတာျဖစ္လာပါတယ္။ က်န္တဲ့ metering ေတြ focus ေတြကုိ မွန္ကန္စြာေရြးခ်ယ္ၿပီး တင္ျပခ်င္တဲ့ composition ေကာင္းေကာင္းနဲ႕ဆုိရင္ေတာ့ ကုိယ္ရုိက္လုိက္တဲ့ပုံဟာ ဓါတ္ပုံေကာင္းတစ္ပုံျဖစ္လာမွာပါပဲ။ ဒီ post မွာေတာ့ Theory ေတြေရးမွာ မဟုတ္တဲ့အတြက္ exposure အေၾကာင္းကုိ ေနာက္မွ သီးသန္႕ေရးေပးပါ့မယ္။

အခု beginner ေတြအတြက္ ဓါတ္ပုံရုိက္တဲ့အပုိင္း၊ camera setting ေတြ စဥ္းစားတဲ့အပုိင္းကုိပဲ ေရးေပးပါမယ္။
အရင္ဆုံး ကုိယ္က ဘာကုိရုိက္ခ်င္တာလဲဆုိတာေတာ့ သိထားရပါမယ္။ landscape လား၊ portrait လား၊ long exposure လား၊ ငွက္ရုိက္မွာလား စသျဖင့္ေပါ့။

စစခ်င္းရုိက္တဲ့သူေတြအတြက္ Manual Mode (M) မွာ exposure ခ်ိန္ၿပီးရုိက္တတ္ဦးမွာမဟုတ္ပါဘူး။ M က professional က်က်ရုိက္လုိ႕ရတာမွန္ေပမယ့္ ရုတ္တရတ္အေျခအေနေတြမွာ beginner ေတြအတြက္ setting မွန္မွန္ခ်ိန္ႏုိင္ဖုိ႕ အဆင္မေျပပါဘူး။ အဲ့တာမုိ႕ အရင္ဆုံး Auto mode နဲ႕ရုိက္လည္းရွက္စရာေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။ ဘယ္သူမွ Auto နဲ႕ရုိက္တယ္ Manual နဲ႕ရုိက္တယ္ စိတ္မဝင္စားပါဘူး၊ ထြက္လာတဲ့ ဓါတ္ပုံေကာင္းမေကာင္းကသာ အဓိကက်တာပါ။ ဒါေပမယ္ ့auto ကုိ ပုံမွန္အလင္းေရာင္အေျခအေနေတြမွာပဲ သင့္ေတာ္ပါတယ္။ low light ေတြမွာ သူ႕ရဲ႕ခ်ိန္ညွိေပးတာေတြက ကုိယ္လုိခ်င္တာနဲ႕ တလြဲစီျဖစ္ေနတတ္လုိ႕ ျဖစ္ႏုိင္ရင္ တျခား mode တစ္ခုခုနဲ႕ ရုိက္တတ္ေအာင္ ေလ့က်င့္ယူပါ။ ၿပီးေတာ့ ကိုယ္က portrait ကုိ ေနာက္ခံဝါးဝါးေလးလုိခ်င္လုိ႕ ရုိက္လည္း Auto mode က သူေပးခ်င္တဲ့ setting နဲ႕ သူရုိက္ခ်င္သလုိရုိက္ေနမွာပါပဲ။ ထုိ႕ေၾကာင့္ Mode Dial ထဲက (S / A / M) section မွာထားၿပီး ရုိက္မယ့္ ဓါတ္ပုံအေျခအေနကုိလုိက္၍ camera setting ထားပုံကုိ ရွင္းျပေပးပါမယ္။

၁။ လူပုံကုိ ေနာက္ခံဝါးဝါးေလးနဲ႕ရုိက္ခ်င္တယ္ဆုိ ကင္မရာကုိ aperture priority (A or AV) မွာထားၿပီး f-stop ကုိ lens မွာရွိတဲ ့က်ယ္ႏုိင္သမွ် အက်ယ္ဆုံးဖြင့္ရုိက္ပါ။ ဒါေပမယ့္ f/1.4, f/1.8, f/2.8 ေလာက္ထိ ပြင့္ႏုိင္မွ အဆင္ေျပပါမယ္။ 50mm, 85mm လို portrait lens ေတြနဲ႔ ႐ိုက္ရင္ပိုအဆင္ေျပပါမယ္။ 18-55mm f/3.5-5.6G ED လုိ kit lens ေတြနဲ႕ ေနာက္ခံဝါးဝါးရုိက္လုိ႕ သိပ္အဆင္မေျပပါဘူး။ Aperture က်ယ္က်ယ္ဖြင့္မွ depth of field နည္းနည္းရမယ္ဆိုတဲ့ lens သေဘာသဘာဝေၾကာင့္ပါ။ (ဒါကုိ အရင္ေျပာတာ ဒါပဲ ခဏခဏေမးေနၾကလုိ႕ပါ

)

၂။ ၾကည္လင္ျပတ္သားတဲ့ ရႈခင္းပုံ လွလွေတြလုိခ်င္ရင္ aperture priority (A or AV) မွာထားၿပီး f-stop ကုိ နံပါတ္ၾကီးၾကီးတင္ပါ။ f/16, f/18, f/22 စသျဖင့္..။ ဒါေပမယ့္ f-stop ၾကီးေလ exposure မွ်ဖို႕အတြက္ shutter speed ကလည္း လုိက္ေႏွးသြားမွာမုိ႕ လက္နဲ႕ကုိင္ (handheld)ရုိက္ဖုိ႕ အဆင္မေျပပါ။ tripod နဲ႕ဆုိ ပုိသင့္ေတာ္ပါမယ္။ shutter release cable သုံးရင္သုံး၊ မဟုတ္လည္း timer နဲ႕ရိုက္ပါ။ ဘယ္လုိမွ အဆင္မေျပလည္း လက္နဲ႕သာ ကင္မရာကိုမလႈပ္ေအာင္ကုိင္ၿပီး သတိထားႏွိပ္ပါ။ အျပင္မွာ အလင္းေရာင္မ်ားတယ္ဆုိ shutter speed ထိန္းညွိႏုိင္ဖုိ႕အတြက္ ISO ကုိလည္း နည္းနည္းတင္လုိ႕ရပါတယ္။ Landscape အတြက္ Wide angle lens ေတြ အသုံးျပဳၿပီး႐ိုက္ႏိုင္ရင္ ပိုေကာင္းပါမယ္။

၃။ Street photography ရုိက္ခ်င္တယ္ဆုိရင္ shutter priority (S or TV) မွာထားၿပီး shutter speed 1/250th ေလာက္ကေနစထားရိုက္ပါ။ (street က တစ္ခါတစ္ရံ auto mode နဲ႕လည္းအဆင္ေျပတတ္ပါတယ္ ေန႕လည္ပုိင္းရုိက္ေလ့ရွိတာမုိ႕)။ လႈပ္ရွားေနတဲ့ပုံေတြျဖစ္ေလ့ရွိတာမို႔လည္း shutter speed ျမန္ေနဖို႔လိုပါတယ္။ ကိုယ္ျပခ်င္တဲ့ subject / background ေတြ ၾကည္လင္ေနဖို႔အတြက္လည္း aperture f/8, f/11 ေလာက္ထားသင့္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ f-stop နံပါတ္အေသးေတြထိ aperture မဖြင့္မိဖုိ႕ သတိထားသင့္ပါတယ္။ ႏို႔မို႔ဆို ကိုယ့္ပုံက foreground, background ခ်ိတ္ဆက္မမိပဲ ဘာကို ျပလို႔ျပခ်င္မွန္းမသိ ျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။ ။ ကိုယ္က တမင္ ေနာက္ခံဝါးေအာင္႐ိုက္ခ်င္ရင္ေတာ့ တစ္မ်ိဴးေပါ့ေလ။ ဒါေပမယ့္ တင္ျပပုံအရမ္းေကာင္းလြန္းမွသာ ေနာက္ခံဝါးထားတဲ့ပုံေတြက street photography မွာၾကည့္ေကာင္းပါလိမ့္မယ္။ ၿပီးေတာ့ lens အၾကီးၾကီးေတြ မသုံးပါနဲ႕၊ အထူးသျဖင့္ telephoto lens ေတြ။ kit lens (18-55mm)၊ 35mm၊ 50mm prime ေတြသုံးတာ ပုိသင့္ေတာ္ပါတယ္။ lens အၾကီးေတြနဲ႕ဆုိ street ရုိက္တာ အရမ္းသိသာေနရင္ ပုံေကာင္းေတြ ရဖုိ႕ ခက္သလုိ မေတာ္တဆ လႈမႈေရးျပႆနာေတြလည္း ၾကံဳရတတ္ပါတယ္။

၄။ ငွက္ရုိက္တာ (Wildlife) အတြက္ဆုိ shutter priority (S or TV) မွာထားသင့္ပါတယ္။ နားေနတဲ့ငွက္၊ ပ်ံေနတဲ့ငွက္စသျဖင့္ေပၚမူတည္ၿပိး shutter speed 1/250th၊ 1/500th ကေန 1/1000th 1/4000th ေလာက္ထိ တင္ရုိက္ပါ။ Telephoto Zoom lens ေတြအသုံးျပဳသင့္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ shutter speed အရမ္းတင္ထားရတဲ့အတြက္ Camera မွာ " Subject is too dark " လုိ႕ေပၚေနမယ္ဆုိ ISO ကုိ 400 ကေန 800 / 1000 ေလာက္ထိတင္ရုိက္ၾကည့္ပါ။ ေန႕လည္ အလင္းေရာင္လုံလုံေလာက္ေလာက္ရွိတယ္ဆုိ ISO ဒီထက္တင္လည္းရပါတယ္။ ကင္မရာေကာင္းရင္ ေကာင္းသလုိ ISO တင္ႏုိင္ပါတယ္။ အရမ္းၾကီးေတာ့ မလုိအပ္ပဲ မတင္နဲ႕ေပါ့။ noise အရမ္းထသြားရင္ အပင္ပန္းခံရုိက္ထားရတဲ့ပုံေတြ ၾကည့္ရဆုိးသြားပါလိမ့္မယ္။

၅။ Long exposure အတြက္ကေတာ့ Manual (M) နဲ႕ပဲ ရုိက္ဖုိ႕အၾကံျပဳခ်င္ပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္မွ M နဲ႕ မရုိက္ရင္ ဘယ္အခ်ိန္ M နဲ႕ သြားရုိက္ရေတာ့မလဲ။ aperture (f/16, f/22 ဝန္းက်င္၊ မဟုတ္လည္း lens က တင္လုိ႕ရသေလာက္သာတင္

) ISO ကုိေတာ့ နည္းနည္းကစထားၿပီး shutter speed ကုိ အေႏွးဆုံးထားပါ။ ၅စကၠန္႕၊ ၁၀ စကၠန္႕၊ ၃၀ စကၠန္႕ စသျဖင့္ေပါ့။ အခ်ိန္ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာထားရင္ ပုံက အေကာင္းဆုံးျဖစ္ႏုိင္မလဲ သိႏုိင္ဖုိ႕ကေတာ့ အခ်ိန္မတူေအာင္ထားၿပီး ၄-၅-၁၀ ပုံေလာက္သာ ရုိက္ခဲ့ပါ။ ၿပီးမွ အေကာင္းဆုံးကုိျပန္ေရြးထုတ္ေပ့ါ။ aperture ကုိလည္း အမ်ိဳးမ်ိဳးျပင္ဆင္ ေျပာင္းလဲၿပီး ရုိက္ကူးသင့္ပါတယ္။ အဲ့တာမွ ေနာင္အခါ ဘယ္ပုံကုိလုိခ်င္ရင္ stop ေတြ ဘယ္ေလာက္မွာ ထားသင့္တယ္ဆုိတာကို မွန္းဆတတ္လာမွာပါ။ ၿပီးေတာ့ မျဖစ္မေန Tripod လုိပါတယ္။ အဲ့ေလာက္အခ်ိန္အၾကာၾကီး ဘယ္ lens ရဲ႕ stabilizer ကမွ လက္နဲ႕ရုိက္တာကုိ ျငိမ္ေအာင္မထိန္းထားေပးႏုိင္ပါဘူး။ ခလုတ္ကုိ လက္နဲ႕ႏွိပ္တာထက္ shutter release cable အသုံးျပဳႏုိင္ရင္ ပုိေကာင္းပါမယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ personal အၾကံျပဳခ်က္အရ lens ရဲ႕ VR / IS (image stabilization) ကုိ off ၿပီးရုိက္ပါ။ tripod သုံးထားၿပီမုိ႕ VR off ထားလည္း ျပႆနာမရွိပါ။ lens ရဲ႕ sensor က stabilization လုိက္လုပ္ေပးေနဖို႕ မလုိတဲ့အတြက္ သူ႕ရဲ႕ဝန္ကို Image အေပၚမွာ ပုိအာရုံထားႏုိင္မယ္လုိ႕ ယူဆပါတယ္။ မျဖစ္မေန VR OFF ရမယ္မဟုတ္ပါ။ အမ်ားစုက VR ON ထားၿပီးရုိက္ထားလည္း ၾကည့္ေကာင္းတဲ့ပုံေတြရေနတာပါပဲ။ ေန႕လည္ပုိင္း long exposure ရုိက္ရင္ Filter ေတြသုံးတတ္ဖုိ႕လုိပါတယ္ (ဥပမာ ND filter)။ မဟုတ္ရင္ ပုံက အလင္းအရမ္းမ်ားၿပီး ေဖြးဆြတ္ (Burn) ေနပါလိမ့္မယ္။ ေန႕လည္မွာ long exposure ကုိ ND filter မပါပဲ ရုိက္နည္းေတြလည္းရွိပါတယ္။ ဒါကေတာ့ ေနာက္ၾကံဳတဲ့အခါ တင္ေပးပါ့မယ္။ ညမွာ long exposure ရုိက္က်င့္ခ်င္တဲ့သူေတြေတာ့ ရန္ကုန္က ဆူးေလဘုရားနားက တံတားေပၚတက္ (ဘုရားဘက္လွည့္လွည့္ sakura tower ဘက္လွည့္လွည့္) လက္တည့္သြားစမ္းၾကည့္ပါ။ ရုိက္လုိ႕အရမ္းေကာင္းပါတယ္။ ကားမီးေတြကို အဓိက ထားခ်င္လား လမ္းမီးတုိင္ေတြကို အဓိက ထားခ်င္လား setting ေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးထားၿပီး စမ္းရုိက္ၾကည့္ပါ။

တျခား ရုိက္စရာေတြ (macro, bokeh special effects, star trails, steel wool,...) စသျဖင့္အမ်ားၾကီး၊ အမ်ားၾကိး ရွိေသးေပမယ့္ beginner ေတြအတြက္ နားရႈပ္စရာ၊ အခက္အခဲျဖစ္စရာက မ်ားတာမုိ႕ အဲ့တာေတြကိုေတာ့ ေနာက္ level တစ္ဆင့္မွပဲ ကၽြန္ေတာ္ဆက္ေရးေပးပါ့မယ္။ ခုလည္း တျခားေရးစရာေတြအမ်ားၾကီးက်န္ေသးတာမုိ႕ ခုနျပထားခဲ့တဲ့ photography ေတြကုိသာ အရင္ စမ္းရိုက္ၾကည့္ေပးပါ။
***********************************************************************

*** Metering Modes

ခုတခါ ထပ္ရွင္းျပမွာကေတာ့ metering mode ေတြ နဲ႕ focus ေရြးခ်ယ္ပုံပါ။ ကင္မရာမွာ အဓိက metering mode (3) မ်ိဳးရွိပါတယ္။
1. Matrix Metering (Nikon), Canon မွာဆုိရင္ေတာ့ Evaluative Metering ပါ။
2. Center-weighted Metering
3. Spot Metering ပါ။

Matrix Metering ကုိ landscape photo ေတြနဲ႕ အလင္းအေမွာင္ကြာဟမႈ သိပ္မမ်ားတဲ့ scene ေတြမွာ သုံးသင့္ပါတယ္။ သူက scene တစ္ခုလုံးရဲ႕ အလင္းအေမွာင္ကုိ အညီအမွ်တြက္ခ်က္ၿပီး result ထုတ္ေပးတာပါ။ street photo ေတြမွာလည္းသုံးလုိ႕ရပါတယ္။

Center-weighted Metering က်ေတာ့ scene တစ္ခုရဲ႕ အလည္တည့္တည့္ကုိပဲ အဓိက ထားၿပီး တြက္ေပးတာပါ။ subject ကုိ အလည္မွာထားတဲ့ပုံေတြမွာ သုံးသင့္ပါတယ္။ model ကုိ ပုံအလည္မွာထားတာမ်ိဳး၊ ငွက္ရုိက္တာမ်ိဳး၊ macro အနီးကပ္ရုိက္တာမ်ိဳးေတြအတြက္ သင့္ေတာ္ပါတယ္။

Spot Metering ကေတာ့ ကိုယ္ focus လုပ္လုိက္တဲ့ point ကုိပဲ အဓိက meter ဖတ္ေပးတာပါ။ model (subject) ကုိ အလည္မွာမဟုတ္ပဲ rule of third ေပၚမွာ တင္ထားတာမ်ိဳး၊ ေနလုံးကုိ ေနာက္ခံထားၿပီး subject တစ္ခုခုကုိရုိက္တာမ်ိဳး၊ လကုိရုိက္တာမ်ိဳးတုိ႕မွာ အသုံးျပဳသင့္ပါတယ္။ ကုိယ္ေရြးလုိက္တဲ့ subject ကုိ အဓိက exposure မွန္ခ်င္ရင္ အသုံးျပဳတာပါ။

*** Focus
Focus မွာေတာ့ ကုိယ္ရုိက္မယ့္ပုံက ရုပ္ေသ(ျငိမ္ေနတဲ့ပုံ) ကုိရုိက္မယ္ဆုိ (portrait လူပုံ၊ ပန္း၊ ရႈခင္းပုံ စသျဖင့္) ရုိက္ရင္ focus mode မွာ Single-servo AF (AF-S) for Nikon, One-shot AF for Canon ထားသင့္ပါတယ္။

လႈပ္ရွားေနတဲ့ ဓါတ္ပုံကုိလုိက္ရုိက္မွာ (ငွက္ပ်ံေနတာ၊ ျမင္းစီးေနတာ၊ ဘဲေတြေရကူးေနတာ) စသျဖင့္ကုိရုိက္မယ္ဆုိ Continuous Servo AF (AF-C) for Nikon, AI Servo AF for Canon မွာ ထားၿပီးရုိက္ကူးရမွာပါ။ Tracking Point မ်ားတဲ့ ကင္မရာအမ်ိဳးအစားေတြကေတာ့ ဒီေနရာမွာ အားသာ ပုိအသုံးတည့္ပါတယ္။

အဲ့လုိမွ ထားရတာခက္တယ္ဆုိလည္း Auto Servo AF (AF-A) for Nikon, AI Focus AF for Canon ဆုိတဲ့ Auto Focus Mode ရွိပါတယ္။ သူ႕သာ ေရြးထားလုိက္ပါ။ ကုိယ္ရုိက္တဲ့ အေျခအေနေပၚမူတည္ၿပီး focus ကုိ ကင္မရာက auto လုိက္ အလုပ္လုပ္ေပးပါလိမ့္မယ္။

ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ Manual Focus mode ပါ။ သူကေတာ့ focus ring ကုိ လူကလုိက္လွည့္ၿပီး focus ျဖတ္ေပးတာပါ။ ကၽြမ္းက်င္သြားရင္ေတာ့ ဒါက Pro ေတြ အၾကိဳက္ဆုံး focus mode ပါ။ ကၽြန္ေတာ္လည္း အခ်ိန္ရတဲ့အေျခအေနေတြမွာ ရုိက္ပါတယ္။ သူငယ္ခ်င္းတုိ႕လည္း ေအးေဆးအခ်ိန္ရတယ္ဆုိ စမ္းရုိက္ၾကည့္ေပါ့ဗ်ာ။
*********************************************************************
Metering လည္းၿပီးၿပီး Focus mode ေတြလည္းၿပီးၿပီဆုိေတာ့ ခုတခါ White Balance နဲ႕ Lighting အေၾကာင္းပါ။

*** White Balance
White Balance ကုိေတာ့ အမ်ားၾကီးမရွင္းျပေတာ့ပါဘူး။ မိတ္ေဆြက ပုံကုိ Raw နဲ႕ရုိက္ၿပီး Lightroom မွာ ျပန္ Edit မယ္ဆုိရင္ White Balance က ေနာက္မွကုိယ္ၾကိဳက္သလုိ ျပန္ျပင္ဆင္လုိ႕ရတဲ့အတြက္ သူက ဓါတ္ပုံရုိက္စဥ္ ဘာပဲေရြးထားေရြးထား အဓိက မက်ေတာ့ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဗဟုသုတအေနနဲ႕ ေနာက္ၿပီး JPEG နဲ႕ပဲ ရုိက္မယ့္သူေတြအတြက္ေတာ့ နည္းနည္းရွင္းျပခ်င္ပါတယ္။ White Balance ဆုိတာ ျပင္ပ အလင္းေရာင္အေျခအေနေတြေပၚမူတည္ၿပီး ကင္မရာက လုိက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ အေရာင္လုိက္စပ္ေပးတဲ့ စနစ္ပါ။ ကုိယ္က creative art အေနနဲ႕ ဆန္းဆန္းျပားျပားအေရာင္ေတြနဲ႕ ရုိက္ခ်င္လည္းသုံးႏုိင္ပါတယ္။ သူ႕မွာ အေရာင္ကို လူက လုိက္စပ္ေပးလုိ႕ရသလုိ ကင္မရာက သတ္မွတ္ေပးထားတဲ့ presets ေလးေတြလည္းရွိပါတယ္။

- Incandescent
- Fluorescent
- Direct sunlight:
- Flash
- Cloudy
- Shade
- Preset Manual စသျဖင့္ပါ။
Preset Manual ကေတာ့ လူကစိတ္ၾကိဳက္အေရာင္စပ္ေပးတာပါ။ ဒါကေတာ့ Color Theory ေတြ နားလည္မွ အဆင္ေျပပါလိမ့္မယ္။ White Balance မွာAuto လည္းရွိသမို႕ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ Auto မွာပဲ အျမဲထားပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ္က Raw နဲ႔လည္း႐ိုက္လို႔ပါ။ မိတ္ေဆြတုိ႕လည္း White Balance အတြက္ ေခါင္းရႈပ္မခံခ်င္ဘူးဆုိရင္ Auto မွာပဲ ထားထားလုိက္ပါ။ မ်ားေသာအားျဖင့္ အဆင္ေျပပါလိမ့္မယ္။

*** Lighting
Lighting အပို္င္းမွာေတာ့ ကုိယ္က Portrait photography ပုိင္းကုိပုိစိတ္ဝင္စားတယ္။ pre wedding ေတြ၊ wedding ေတြ၊ ဘြဲ႕မွတ္တမ္းဓါတ္ပုံေတြ တျခား model ပုံေတြ ဘာညာရုိက္ခ်င္တယ္ဆုိ ဦးစားေပးေလ့လာထားသင့္ပါတယ္။ Speedlight, Softbox စသျဖင့္ lighting equipment ေတြကုိ ကၽြမ္းကၽြမ္းက်င္က်င္ ကုိင္တြယ္ႏုိင္ဖုိ႕ ကင္မရာနဲ႕ Lighting ေတြရဲ႕ ဆက္ႏြယ္မႈကို ေသေသခ်ာခ်ာ ေလ့လာနားလည္ထားဖုိ႕ လုိပါတယ္။ ဒီ post မွာေတာ့ အဲ့ဒီ equipment အေၾကာင္းမဟုတ္ပဲ Natural light နဲ႕ရုိက္တတ္ဖုိ႕ကုိပဲ လမ္းညႊန္သြားမွာပါ။ lighting ပုိင္းမႏိုင္ဘူးဆုိလည္း သိပ္ေတာ့မစုိးရိမ္ပါနဲ႕။ ကၽြန္ေတာ္ဆုိလည္း သဘာဝအလင္းနဲ႕ပဲ ဖန္တီးရုိက္ေနက်ပါ။ အရင္ဆုံးကုိယ္ရုိက္မယ့္ေနရာမွာ အလင္းေရာင္ရႏုိင္စရာ ဘာရွိလဲ အရင္လုိက္ၾကည့္ပါ။ model ရုိက္ခ်င္လုိ႕ အခန္းတြင္းအလင္းအားနည္းေနရင္ အျပင္ထြက္ရုိက္ပါ(ရွင္းသြားတာပဲ

) ျပတင္းေပါက္ဖြင့္လုိက္တာျဖစ္ျဖစ္။ ျပတင္းေပါက္နားကပ္ရုိက္တာျဖစ္ျဖစ္ သဘာဝအလင္းေရာင္မ်ားမ်ားရတဲ့ေနရာမွာပဲ ရုိက္ပါ။ တစ္ခါတေလ model ေပၚအရိပ္တစ္ဝက္က်ေနတဲ့ ပုံေတြကလည္း အႏုပညာဆန္ဆန္ လွပတတ္ပါတယ္။ တစ္ခုသတိျပဳရန္မွာ လူပုံ(Subject) နားအရမ္းကပ္ၿပီး ကင္မရာရဲ႕ pop up flash ကုိဖြင့္မရုိက္မိဖုိ႕ပါပဲ။ မ်က္ႏွာမွာ အဆီျပန္သလုိ အလင္းကြက္ေတြ ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲ့လုိမျဖစ္ေအာင္ pop up flash ေရွ႕မွာ ကာထားတဲ့ soft light accessory ေလးေတြရွိပါတယ္။ ကင္မရာအေရာင္းဆုိင္ေတြမွာ ရွာဝယ္ၾကည့္ပါ။ (ပုံမွာလည္း နမူနာျပထားပါတယ္) တခါတေလ ဖုန္းေတြမွာပါတဲ့ flash မီးနဲ႔ပဲ lighting ျပဳလုပ္ၿပီး ရုိက္ကူးလုိ႕ရပါေသးတယ္။
**********************************************************************

*** Composition

Composition ကေတာ့ ခ်ဲ႕ရင္ ခ်ဲ႕သေလာက္ က်ယ္ျပန္႕တာမို႕ ရွိသမွ်အကုန္ မရွင္းျပေတာ့ပဲ အဓိက အခ်က္ေလးေတြပဲ ဒီ post မွာ ေရးေပးပါမယ္။ အရင္ဆုံးက rule of third ပါ။

*** Rule of thirds ဆုိတာ ဓါတ္ပုံတစ္ပုံကုိ ေဒါင္လုိက္ မ်ဥ္း (၂) ေၾကာင္း အလ်ားလုိက္ မ်ဥ္း (၂) ေၾကာင္းနဲ႕ အပုိင္း (၉) ပိုင္း ညီညီမွ်မွ် ပိ္ုင္းၿပီး မိမိျပခ်င္တဲ့ အဓိက subject ကုိ ဓါတ္ပုံရဲ႕ အလည္တည့္တည့္မွာ မထားပဲ ေဘးနားတစ္ဖက္ရဲ႕ မ်ဥ္း (၂) ၾကာင္း ဆုံတဲ့ေနရာကုိ တင္ထားတာျဖစ္ပါတယ္။ ဓါတ္ပုံရုိက္တဲ့အခါ ကုိယ္က composition ဘယ္လုိထားရမွန္းမသိလုိ႕ မရုိက္တတ္ျဖစ္ေနရင္ rule of third ေပၚသာ တင္ထားလုိက္ပါ။ ပုံေကာင္းတစ္ပုံမဟုတ္ေတာင္ ဆုိးဆုိးရြားရြားပုံတစ္ပုံေတာ့ မျဖစ္လာႏုိင္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ အားေန rule of third နဲ႕ခ်ည္းပဲေတာ့ ရုိက္မေနနဲ႕ေပ့ါ။ rule of third က portrait အတြက္ေရာ landscape အတြက္ေရာ သုံးလုိ႕အဆင္ေျပပါတယ္။

*** ေနာက္တစ္ခုက rule of third နဲ႕ဆန္႕က်င္ဘက္ Symmetrical Balance ေခၚတဲ့ ေခါက္ခ်ိဳးတူညီမွ်တမႈပါ။ ျပခ်င္တဲ့ subject ကုိပုံရဲ႕အလည္တည့္တည့္မွာ ထားၿပီး ဘယ္ညာ အေပၚေအာက္ ေခါက္ခ်ိဳးညီဟန္ခ်က္ညီမွ်မႈ ကုိပုံေဖာ္ထားတဲ့ ဓါတ္ပုံေတြပါ။

*** Framing ကေတာ့ ျပခ်င္တဲ့ subject ကုိ frame တစ္ခုခုထဲကုိ ထည့္ထားလိုက္တာပါ။ landscape ေရာ portrait မွာပါအသုံးျပဳလုိ႕ရပါတယ္။ ျပတင္းေပါက္ေဘာင္ျဖစ္ျဖစ္၊ ဘုရားပုထုိးေတြရဲ႕ မုဒ္ဦးေတြျဖစ္ျဖစ္ frame အျဖစ္သုံးၿပီးရုိက္လုိ႕ရပါတယ္။ ေနာက္ဆုံး မ်က္မွန္၊ သစ္ရြက္လိပ္ေလးကုိေတာင္ frame အျဖစ္သုံးၿပီး ရုိက္လုိ႕ရပါေသးတယ္။

*** Line ကေတာ့ မ်က္စိထဲ ျမင္တဲ့ line ေတြကို leading line ေတြအျဖစ္ ပုံေဖာ္အသုံးျပဳလုိက္တာပါ။ မ်ဥ္းေကြး (curve) ေတြလည္းအက်ံဳးဝင္ပါတယ္။ line ေတြကုိအသုံးျပဳျပီး ကုိယ္ျပခ်င္တဲ့ subject ဆီကုိ ၾကည့္ရႈသူရဲ႕ အျမင္အာရုံကုိ ဆြဲယူသြားေစတာပါ။

*** Patterns ကေတာ့ သံဇကာကြက္လုိမ်ိဳး၊ ၾကာခြက္လုိမ်ိဳး၊ ပ်ားအုံလုိမ်ိဳး ထပ္တူညီျဖစ္ေနတဲ့ အကြက္ေတြကုိ ပုံေဖာ္ရုိက္ကူးတဲ့ ဓါတ္ပုံေတြျဖစ္ပါတယ္။

Compositional technique ေတြက အမ်ားၾကီးရွိတာမုိ႕ ဒီ post မွာေတာ့ အေျခခံအားျဖင့္ ဒီေလာက္ပဲ ေရးေပးပါမယ္။ ေနာက္ထပ္ post ေတြမွသာ Composition အေၾကာင္းသက္သက္ထပ္ေရးေပးပါ့မယ္။
(Composition အတြက္ Sample ပုံေတြလည္းထည္ေ့ပးထားပါတယ္။ ၾကည့္ရႈ႕ေလ့လာႏုိင္ပါတယ္)။

ဒီေနရာမွာ ေျပာခ်င္ေသးတာ တစ္ခုက အစပုိင္းမွာရွင္းျပခဲ့တဲ့ Camera Setting ေတြက Technical ပုိင္းေတြပါ။ ေဘာင္ကန္႕သတ္ထားတာေတြ သတ္မွတ္ထားတာေတြရွိပါတယ္။ Composition ပုိင္းက် အနုပညာဖန္တီးမႈျဖစ္သြားၿပီမုိ႕ မိမိ စ်ာန္ဝင္စားရင္ စ်ာန္ဝင္စားသလုိ ပုံေဖာ္လုိ႕ရပါတယ္။ သတ္မွတ္ေဘာင္ေတြထဲက ေဖာက္ထြက္ၿပီး ပုံေဖာ္ခြင့္လည္းရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ စည္းကမ္းကိုခ်ိဳးေဖာက္ခ်င္ရင္ ကုိယ္က စည္းကမ္းေတြကုိေတာ့ အရင္သိထားဖုိ႕လုိပါလိမ့္မယ္။ အဲ့တာအတြက္ေတာ့ ေနာင္ခါမ်ားမွ ေရးေပးပါေတာ့မယ္။

*** RAW ျဖင့္ရုိက္ပါ။

မိတ္ေဆြတုိ႕ ဓါတ္ပုံ႐ိုက္တဲ့ အခါ ကင္မရာရဲ႕ဆက္တင္ထဲမွာ file format ကိုေရြးတဲ့ အခါ Raw နဲ႔သာေရြး႐ိုက္ပါ။ memory card က ေနရာလြတ္မ်ားလို႔ အဆင္ေျပတယ္ဆို Raw + Jpeg fine နဲ႔႐ိုက္ပါ။ ဘာလုိ႕ Raw နဲ႕ ရုိက္ခုိင္းလဲဆို Raw နဲ႕ရုိက္ထားတဲ့ ဓါတ္ပုံေတြက ကုိယ္ရုိက္ထားတဲ့ Detail ေတြအကုန္ပါပါတယ္။ အဲ့အတြက္ file size လည္းၾကီးပါတယ္။ ကုိယ္ရုိက္တုန္းက နည္းနည္းေမွာင္ေနတာ၊ အလင္းမ်ားေနတာ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ သိပ္ၾကီးမဆုိးရြားရင္ Raw နဲ႕ဆုိ ျပန္ဆယ္လုိ႕ရပါတယ္။ JPEG က်ေတာ့ processing လုပ္ၿပီးတဲ့ ပုံျဖစ္သြားၿပီမုိ႕ ျပန္ Edit လုပ္တဲ့အခါ Raw ေလာက္ detail ေတြမပါတဲ့အတြက္ သိသိသာသာ ျပင္ဆင္ေျပာင္းလဲလုိ႕မရေတာ့ပါဘူး။ အဲ့တာေၾကာင့္ Raw နဲ႕ Jpeg ဘယ္လုိေရြးရုိက္ရမလဲကုိ အၾကံေပးရရင္ ကုိယ္ကရုိက္ၿပီး social media ေပၚတန္းတင္ခ်င္တာမ်ိဳး၊
exposure အေၾကာင္း ကၽြမ္းက်င္နားလည္ေနၿပီမုိ႕ editing သိပ္လုပ္ဖုိ႕မလုိေတာ့ဘူးဆုိရင္ ေပါ့ေပါ့ပါးပါးနဲ႕ ေခါင္းမရႈပ္ရတဲ့ JPEG နဲ႕သာရုိက္ပါ။ ဒါေပမယ့္ လုံးဝ Serious photo ေတြ၊ Landscape photo ေတြဆုိရင္ေတာ့ Raw နဲ႕သာရုိက္ပါလုိ႕အၾကံေပးခ်င္ပါတယ္။

ဓါတ္ပုံ႐ိုက္လို႔ Quality ေရြးတဲ့ အခါ မွာလည္း ၂ ခါျပန္မစဥ္းစားပါနဲ႔ အၿမဲ Quality အျမင့္ဆုံးကိုသာ ေရြးပါ။ အဲ့လို Quality ေကာင္းေကာင္းလိုခ်င္လို႔လည္း ကုိယ့္ကင္မရာကို ေစ်းႀကီးေပးေရြးဝယ္ထားရတာပဲ မဟုတ္ပါလား။
Video ႐ိုက္ဖို႔ Video Qualiy ေရြးတဲ့ ေနရာမွာေတာ့ ျပန္စဥ္းစားစရာရွိပါေသးတယ္။ ကင္မရာက 4K support လုပ္လို႔ အၿမဲ 4K နဲ႔႐ိုက္ေနတာကိုေတာ့ အားမေပးပါ။ ကိုယ္တကယ္ 4K resolution လိုရဲ႕လား။ Social media ေပၚတင္႐ုံပဲဆို 4K နဲ႔ ႐ိုက္ၿပီးမွ File size မတရားႀကီးေနလို႔ Compress ျပန္လုပ္လိုက္တယ္ဆိုလည္း Resolution က က်သြားမွာမို႔ အစကတည္းက 720p , 1080p နဲ႔ ႐ိုက္ခဲ့တာက ပိုေကာင္းပါမယ္။ ေရြးခ်ယ္ထားတဲ့ resolution ေပၚမူတည္ၿပီး တဆက္တည္း video ႐ိုက္ႏိုင္တဲ့ အခ်ိန္ အနည္း အမ်ားကြာသြားတာကိုလည္း သတိျပဳပါ။

ေနာက္ၿပီး Dslr camera နဲ႔ Video ႐ိုက္ခ်င္လို႔ ကိုယ္က Video Manual Setting ေတြ မခ်ိန္တတ္ေသးဘူးဆိုရင္ camera ကို Program Auto (P) မွာထားၿပီး ISO ကို auto sensitivity မွာထားၿပီး႐ိုက္ပါ။ အလင္းအေမွာင္လိုအပ္ခ်က္ကို ကင္မရာက တြက္ခ်က္ၿပီး သူ႕ဘာသာ ေဆာက္ရြက္ေပးသြားပါလိမ့္မယ္။ တစ္ခုသတိျပဳရန္မွာ focus ကိုေတာ့ ထည့္သြင္းစဥ္းစားဖို႔လိုပါတယ္။ ကိုယ္က အင္တာဗ်ဴးလို သတင္းေၾကျငာတာလို ႐ုပ္ေသကို႐ိုက္မွာလား လူလမ္းေလွ်ာက္ေနတာလို စက္ဘီးစီးေနတာလို ဘဲေတြေရကန္ထဲ ကူးေနတာလို လႈပ္ရွားမႈကို႐ိုက္မွာလား ဒါမွမဟုတ္ ျမင္းစီး၊ဆိုင္ကယ္စီးေနတဲ့သူကို ႐ိုက္မွာလား စသျဖင့္ သက္ဆိုင္ရာ focus mode ကိုေရြးခ်ယ္တတ္ဖို႔လိုပါတယ္။ Focus Mode ေတြကေတာ့ အေပၚမွာ ေရးေပးထားတဲ့အတုိင္းပါပဲ။ ၿပီးေတာ့ Video Quality ကုိလည္း ကုိယ္လုိအပ္တဲ့အတုိင္း ေရြးခ်ယ္ႏုိင္ပါတယ္။ 4K လား။ 1920x1080/30fps။ 1280x720/24fps လား ကုိယ္ႏွစ္သက္သလိုေရြးခ်ယ္ႏုိင္ပါတယ္။

ဒီေနရာမွာ beginner user ေတြအေနနဲ႕ ကုိယ့္ကင္မရာရဲ႕ menu setting ေတြကုိ ႏွံ႕ႏွံ႕စပ္စပ္ေလ့လာထားဖုိ႕ အၾကံေပးခ်င္ပါတယ္။ ဓါတ္ပုံရုိက္ခ်င္လုိ႕ လိုအပ္တဲ့ setting ခ်ိန္တဲ့အခါမွာ metering က ဘယ္မွာလဲ focus က ဘယ္နားမွာ သြားၾကည့္ရမွာလဲ စသည္ျဖင့္ ေနရာေတြ မသိရင္ အခ်ိန္ေတြၾကာ စိတ္ညစ္ရပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ ကင္မရာအမ်ားစုမွာ အဲ့လုိအေရးၾကီးတဲ့ setting ေတြကုိ Body ေပၚမွာ ခလုတ္ေလးေတြနဲ႕ စီစဥ္ေပးထားတာရွိပါတယ္။ ကုိယ့္ကင္မရာကုိ ျပန္ၾကည့္ၿပီး လုိက္ႏွိပ္ၾကည့္ပါ။ မသိရင္ Manual Book ကုိ တစ္ေခါက္ေလာက္ေတာ့ ဖတ္ၾကည့္ေပးပါ။

အခုဆုိရင္ beginner ေတြ ဓါတ္ပုံဘယ္လုိရုိက္ရမယ္ဆုိတာ ကုိယ့္ဘာသာ စဥ္းစားလုိ႕နားလည္သြားၿပီထင္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္လည္း စဥ္းစားမိသမွ် ေန႕လည္မွာ note ေလးေတြ မွတ္ထားရင္း ညက်မွ ျပန္ျပန္ေရးရတာမုိ႕ ျပည့္စုံသေလာက္ နီးနီးေတာ့ျဖစ္ေနပါၿပီ။ က်န္ခဲ့တာ ထပ္ျဖည့္ခ်င္တာရွိရင္ ေနာက္မ်ားမွ ထပ္ျဖည့္ပါေတာ့မယ္။

ကၽြန္ေတာ့္ကို တစ္ခ်ိဳ႕က ေမးၾကပါတယ္ အစ္ကုိဘာလုိ႕ Sony / fujifilm နဲ႕ဆုိင္တဲ့ Tutorial ေတြမေရးတာလဲေပါ့။ တကယ္က ကၽြန္ေတာ္ Sony ေရာ fujifilm ကုိပါမသုံးဖူး၊ မကလိဖူးလို႕ပါ။ ကၽြန္ေတာ္နားလည္ထားတာ ေလ့လာထားတာ စာေတြ႕ပဲရွိတာမုိ႕ ကုိယ္တကယ္မစမ္းဖူးပဲ စမ္းမရုိက္ဖူးပဲ ကၽြန္ေတာ္ သိသလုိ တတ္သလုိ မေရးခ်င္လုိ႕ပါ။ ၿပီးေတာ့ တစ္ခါတေလ ကၽြန္ေတာ့္ကုိ Mirrorless ကင္မရာေတြအေၾကာင္းေမးလုိ႕ သိပ္မရွင္းျပႏုိင္တာလည္း ခုနလုိ ကၽြန္ေတာ္မသုံးဖူးေသးလုိ႕ပါ။ ကၽြန္ေတာ္လည္း စိတ္ကရွိေပမယ့္ အကုန္လုိက္ဝယ္ဖုိ႕က မျဖစ္ႏုိင္တာမုိ႕ အဲ့တာေလးကိုေတာ့ နားလည္ျဖည့္ေတြးေပးေစခ်င္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္အသုံးျပဳျဖစ္တဲ့အခါ ေသခ်ာမွတ္ထားၿပီ းျပန္ေရးေပးမွာပါ။ ခု မေျဖႏုိင္တာကို စိတ္လည္းမကြက္ပါနဲ႕။ သိတဲ့သူရွိရင္လည္း ဝင္ေျဖေပးသြားရင္ အမ်ားၾကီး ေက်းဇူးတင္မိမွာပါ။

ဒီ Post မွာ ကၽြန္ေတာ္ အဓိက ေျပာခ်င္တာက beginner ေတြအတြက္ ဘယ္ဓါတ္ပုံအမ်ိဳးအစားကိုရုိက္ခ်င္ရင္ ဘယ္လုိ ကင္မရာ ဆက္တင္ခ်ရမလဲကုိ Tips ေပးတဲ့သေဘာပါ။ ကၽြန္ေတာ္ ေျပာထားတဲ့အတုိင္း တသေဝမတိမ္း လုိက္ရုိက္ဖုိ႕မဟုတ္ပါဘူး။ လုိက္ရုိက္လည္း လူတုိင္းထပ္တူက်တဲ့ပုံေတြ ထြက္လာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ အဲ့တာကုိလည္း နားလည္ေစခ်င္ပါတယ္။ ဆက္စပ္ေလ့လာရန္ post မ်ားကိုလည္း ေအာက္မွာ ကၽြန္ေတာ္ link ေတြထည့္ေပးထားပါတယ္။ အခ်ိန္အားရတုိင္း ကၽြန္ေတာ္လည္း ကၽြန္ေတာ္သိတာေလးေတြ မွ်ေဝေပးမွာမုိ႕ page ကုိ see first ေလးသာ လုပ္ထားေပးပါ။ တျခားေရးစရာေတြ အမ်ားၾကီး က်န္ပါေသးတယ္။ လူက မအားလုိ႕သာ။ ဒီေနရာမွာ လူသစ္မိတ္ေဆြမ်ားကို ေျပာခ်င္တာက ကၽြန္ေတာ္ ခုလုိ စာေတြေရးေနတာ like လုိခ်င္လုိ႕ share လုိခ်င္လုိ႕မဟုတ္ပါဘူး။ like and share လုပ္သည္ျဖစ္ေစ မလုပ္သည္ျဖစ္ေစ ကၽြန္ေတာ္မၾကည့္သလုိ စိတ္လည္းမဝင္စားပါဘူး။ ဟုိးယခင္ like ၂၀၀ ေလာက္ကတည္းက ကၽြန္ေတာ္ေရးခ်င္တာေလးေတြ ေရးေပးေနတာပါ။ ဓါတ္ပုံပညာကို စိတ္ဝင္စားၿပီး သင္တန္းတက္ရန္အခက္အခဲျဖစ္ေနတဲ့သူေတြ ကုိယ္တုိင္ေလ့လာဖုိ႕ခက္ေနသူေတြကို knowledge share လုပ္ေပးတဲ့သေဘာပါ။ မည္သည့္အက်ိဳးအျမတ္အတြက္မွ မဟုတ္ပါဘူး။ like and share လုပ္ဖုိ႕မလုိပါဘူး။ ဒီ page က မိတ္ေဆြအတြက္ တစ္ခုခု အက်ိဳးရွိတယ္ဆုိ see first ေလးပဲ လုပ္ထားေပးပါ။ ကၽြန္ေတာ္လည္း post ေတြ ဗလပြ အျမဲတင္ေနတဲ့သူမဟုတ္ပါဘူး။ အခ်ိန္အားရတုိင္းေတာ့ တစ္ခုခုေရးေပးေနမွာပါ။ မိတ္ေဆြမ်ားအားလုံး ဓါတ္ပုံပညာမွာ ဆရာတစ္ဆူျဖစ္ႏုိင္ၾကပါေစဗ်ာ။

#how_to_take_a_photo

#photography_tips

#mode_dial #metering #focus #composition

#knowledge_share

#admin

https://www.facebook.com/ptgpNotes/

----------------------------------------------------------

DSLR / Mirrorless Camera ေတြရဲ႕ Mode Dial အေၾကာင္း
DSLR ကင္မရာေတြရဲ႕ Metering Mode အေၾကာင္း

Rule of Thirds Sample Photos

Golden Ratio

Lenses ႏွင့္ Lens ေရြးခ်ယ္မႈမ်ား (Lens အသစ္ဝယ္မယ္လုိ႕ စဥ္းစားေနရင္ဖတ္ပါ)

ဓါတ္ပုံသမားေတြအတြက္ အသုံးလုိေသာ Photo Editing Software မ်ား