CREDIT
သတင္းစံုေပ်ာ္၀င္အိုးၾကီးတြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ သတင္း၊ဓာတ္ပံုမ်ားသည္ သက္ဆိုင္သူမ်ား၏မူပိုင္သာျဖစ္ေၾကာင္း အသိေပးအပ္ပါသည္။
 |
| အတိုင္ပင္ခံ႐ုံး ဝန္ႀကီး ဦးေက်ာ္တင့္ေဆြ( ဝဲ )၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး A H Mahmood Ali (ယာ) |
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး အဘူလ္ဟက္ဆန္မာမြတ္အလီဟာ ရခိုင္အေရးေဆြးေႏြးဖို႔အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဒီကေန႔ ( ၾသဂုတ္ ၉ ရက္ေန႔ )ေန႔လယ္မွာ ေနျပည္ေတာ္ကိုေရာက္ရွိလာတယ္လို႔ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာန ဒုတိယအၿမဲတန္း အတြင္းဝန္ဦးေအာင္ေက်ာ္ဇံက ဘီဘီစီကိုေျပာပါတယ္။
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္ကဖိတ္ေခၚမႈအရ လာေရာက္တာျဖစ္ၿပီး သူ႔ရဲ႕ ခရီးစဥ္အတြင္းမွာ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ႐ုံး ဝန္ႀကီး ဦးေက်ာ္တင့္ေဆြေခါင္းေဆာင္တဲ့အဖြဲ႕၊ ျပည္ေထာင္စု ဝန္ႀကီး ေဒါက္တာဝင္းျမတ္ေအးေခါင္းေဆာင္တဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း လူသားခ်င္းစာနာမႈအကူအညီ အေထာက္အပံ့ေပးေရး၊ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး၊ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးစီမံကိန္း (UEHRD) ေကာ္မတီတို႔နဲ႔ ေတြ႕ဆုံ ေဆြးေႏြးသြားဖို႔ရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
' ' ဒီခရီးစဥ္ကေတာ ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ကလူေတြ ျပန္လည္လက္ခံေရးအတြက္ အဓိက ေက်ာ႐ိုးအေနနဲ႔လာတာပဲေလ။ UN အဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ လက္မွတ္ေရးထိုးထားတာရွိတယ္၊ ႏွစ္ဖက္ေပါ့ ။ အဲဒီလုပ္ငန္းစဥ္ေတြကိုေလ့လာတဲ့အပိုင္းလည္းပါတယ္။ ႏွစ္ဖက္သေဘာတူ ေဆာင္႐ြက္ရမဲ့ကိစၥေတြလည္း ရွိတယ္။ ရခိုင္ဘက္ကိုလည္းသြားဖို႔ရွိပါလိမ့္မယ္။'' လို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကိုလာေရာက္တဲ့ခရီးစဥ္အေၾကာင္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာန ဒုတိယအၿမဲတန္း အတြင္းဝန္ ဦးေအာင္ေက်ာ္ဇံက ေျပာပါတယ္။
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဝန္ႀကီးရဲ႕ ၄ ရက္ဝန္းက်င္ၾကာျမင့္မဲ့ ဒီခရီးစဥ္အတြင္း ရခိုင္ကိုသြားဖို႔ကေတာ့ ေသခ်ာ သေလာက္ရွိၿပီး ဘယ္ေနရာေတြသြားမယ္၊ ဘာေတြလုပ္မယ္ဆိုတဲ့ခရီးစဥ္အေသးစိတ္ကေတာ့ မနက္ျဖန္ (ၾသဂုတ္ ၁၀ ရက္ေန႔ ) မွာ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ႐ုံးဝန္ႀကီး ဦးေက်ာ္တင့္ေဆြေခါင္းေဆာင္တဲ့အဖြဲ႕နဲ႔ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးၿပီးမွသာ အေသးစိတ္ကို ထုတ္ျပန္ႏိုင္မွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ဦးေအာင္ေက်ာ္ဇံက ေျပာပါတယ္။
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လာႏိုင္ေရးအတြက္ ပံ့ပိုးကူညီဖို႔ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္ မ်ားဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီး႐ုံး UNHCR ၊ ကုလသမဂၢဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ အစီအစဥ္ UNDP တို႔အၾကား နားလည္မႈ စာခြၽန္ လႊာကို ဇြန္လ ၆ ရက္ေန႔က လက္မွတ္ေရးထိုးထားၿပီးလည္းျဖစ္ပါတယ္။
 |
| ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဒုကၡသည္ စခန္းတေနရာ |
ျမန္မာအစိုးရဘက္က ကုလသမဂၢဝန္ထမ္းေတြကို ရခိုင္ကိုသြားခြင့္မျပဳတဲ့အတြက္ လြတ္လြတ္ လပ္လပ္ သြားလာ ခြင့္ရဖို႔အေရး UNDP နဲ႔ UNHCR တို႔က ၾသဂုတ္လ ၈ ရက္ေန႔ မွာ စာထုတ္ျပန္ၿပီး ေတာင္း ဆိုခဲ့ပါတယ္။
ကုလသမဂၢ အဖြဲ႕အစည္းေတြဘက္က စာထုတ္ျပန္အၿပီးမွာပဲ ဒီကေန႔ ၾသဂုတ္ ၉ရက္ေန႔မွာေတာ့ UNHCR နဲ႔ UNDP ကဝန္ထမ္းေတြကို ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းက ေမာင္ေတာနဲ႔ ဘူးသီးေတာင္မွာရွိတဲ့ ေက်း႐ြာ ၂၃ ႐ြာကို ပထမအဆင့္အေနနဲ႔ ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးတာေတြလုပ္ႏိုင္ဖို႔ သြားခြင့္ျပဳမယ္လို႔ ျမန္မာအစိုးရဘက္က ျပန္လည္ထုတ္ျပန္လာခဲ့ပါတယ္။
BBC Burmese
https://www.bbc.com/burmese
 |
| ARSA အၾကမ္းဖက္သမားေတြ ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္သြားတဲ့ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္ အမ်ဳိးသမီး ၈ ဦးနဲ႔ ကေလး ၈ ဦး ျမန္မာႏုိင္ငံကို ျပန္လည္ေရာက္ရွိလာစဥ္။ Photo: Information Committee |
ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာေဒသက အၾကမ္းဖက္မႈ ျဖစ္စဥ္ေတြေၾကာင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံဘက္ကို ထြက္ေျပးေနရတဲ့ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္ေတြကို ျပန္ေခၚဖို႔ စီစဥ္ေနတယ္လို႔ အလုပ္သမား၊ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔အင္အား ၀န္ႀကီးဌာန အၿမဲတမ္းအတြင္း၀န္ ဦးျမင့္ႀကိဳင္က ေျပာပါတယ္။
အဲဒီလို ျပန္ေခၚဖို႔အတြက္ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာနက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ ညွိႏိႈင္းေနၿပီး ၁၉၉၃ ခုႏွစ္ ႏွစ္ႏိုင္ငံ သေဘာတူညီခ်က္ပါ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြနဲ႔အညီ ျပန္ေခၚမွာျဖစ္တယ္လို႔ ဦးျမင့္ႀကိဳင္က ေျပာပါတယ္။
"အၾကမ္းဖက္ျဖစ္စဥ္ေလးေတြ ျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္ေတြအေနနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံဘက္ကို ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနရတာေတြ ရွိပါတယ္ဗ်။ သူတို႔ကလည္း ဒီလိုပဲ ရိုးရိုးသားသား အၾကမ္းဖက္ျဖစ္စဥ္ေတြ အႏၱရာယ္ေၾကာင့္ ေျပးရတာျဖစ္တဲ့အတြက္ သူတို႔ကို က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ မူအတိုင္း၊ ၉၃ မူအတိုင္းေပါ့ေနာ္ ေသခ်ာစိစစ္လက္ခံဖို႔ အစီအစဥ္ေတာ့ ရွိပါတယ္ဗ်။ အဲဒါကေတာ့ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာနကေနၿပီးေတာ့ ညွိႏိႈင္းေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္ခင္ဗ်"
ရခိုင္အၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္စဥ္ေတြေၾကာင့္ ေမာင္ေတာေဒသက ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္ ၄ ေထာင္၀န္းက်င္ေလာက္ ေနရပ္စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးေနရတာျဖစ္ၿပီး အဲဒီအထဲက ၅၀၀ ေက်ာ္ဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံဘက္ကို ထြက္ေျပး တိမ္းေရွာင္ေနရတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ အဲဒီ အၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္စဥ္ေတြအတြင္း ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္ ၅၂ ေယာက္ ေသဆံုးၿပီး ၁၉၀ ေက်ာ္ ေပ်ာက္ဆံုးေနတယ္လုိ႔လည္း အစိုးရက ၿပီးခဲ့တဲ့ စက္တင္ဘာ လကုန္ပိုင္းက ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာေဒသမွာ ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔က ရဲကင္းစခန္းေတြကို တိုက္ခိုက္ခံခဲ့ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ တိုက္ခိုက္မႈေနာက္ပိုင္းမွာ ေမာင္ေတာေဒသမွာ ေနထုိင္သူအေတာ္မ်ားမ်ား ေနရပ္စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးခဲ့ၾက ရတာျဖစ္ပါတယ္။
ရခိုင္၊ ၿမိဳ၊ ခမီ၊ ဒိုင္းနက္လူမ်ိဳးေတြနဲ႔ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္ အမ်ားစုကေတာ့ စစ္ေတြ၊ ေမာင္ေတာနဲ႔ ဘူးသီးေတာင္ ၿမိဳ႕ေပၚေတြကို ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ခဲ့ရတာျဖစ္ၿပီး ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္အခ်ိဳ႕နဲ႔ မြတ္စလင္ေတြကေတာ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဘက္ကို ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။
RFA Burmese
http://www.rfa.org/burmese
 |
| ျပည္ေထာင္စုသမၼတျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ျပည္သူ႕သမၼတႏိုင္ငံ၏ နယ္စပ္ေဒသ လုံၿခဳံေရးႏွင့္ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္မႈ တိုးျမႇင့္ေရး ဆိုင္ရာ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ ဝန္ႀကီးအဆင့္ အစည္း အေဝး ႏွင့္ အဆင့္ျမင့္အရာရွိႀကီးမ်ားအစည္းအေဝးက်င္းပ (MOI) |
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ ျမန္မာ ၂ ႏိုင္ငံၾကားမွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဖက္ေရာက္ေနသူေတြကို အျမန္ဆံုးျပန္ေခၚဖုိ႔နဲ႔ ရခိုင္ေဒသမွာ သူတုိ႔ကို အျမန္ဆံုးျပန္လည္ေနရာခ်ထားဖုိ႔ အပါအဝင္ အခ်က္ ၁၀ ခ်က္ကို သေဘာတူခဲ့ၾကပါတယ္။ ၂ ႏိုင္ငံ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးေတြ ေနျပည္ေတာ္မွာ ေတြ႔ဆံုုခဲ့ၿပီးခုလိုသေဘာတူခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ နားလည္မႈစာခၽြန္လႊာ ၂ ခုကိုုလည္း လက္မွတ္ထုိး ခဲ့ပါတယ္။ ဒီသတင္းကိုုဗီြအိုုေအ ျမန္မာပိုုင္းကေမခေပးပိုု႔ထားတာပါ။
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေရာက္ေနတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီး အာဆတ္ဒူ ဇာမန္ခန္ နဲ႔ ျမန္မာျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီး ဒုတိယဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေက်ာ္ေဆြတိုု႕ ႏွစ္ႏိုုင္ငံ နယ္စပ္ေဒသၾကားမွာ ရွိတဲ့ ကိစၥမ်ားကိုု ေနျပည္ေတာ္မွာ ဒီကေန႔ ေတြ႕ဆံုုေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ ေဆြးေႏြးမႈကေန သေဘာတူညီခ်က္ေတြရခဲ့သလိုု နားလည္မႈ စာခၽြန္လႊာ ေတြ အသီးသီးလက္မွတ္ထိုုးႏိုင္ခဲ့ၾကပါတယ္။
ေဆြးေႏြးမႈမွာ ျမန္မာဘက္က အခ်က္ ၅ခ်က္ အဓိကထားေဆြးေႏြးၿပီး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဘက္ကေတာ့ အခ်က္ ၃ခ်က္ကိုု အဓိကထားေဆြးေႏြးတယ္လိုု႔ ေဆြးေႏြးပြဲအၿပီး သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ ျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီးဌာန အျမဲတမ္းအတြင္းဝန္ ဦးတင္ျမင့္က အခုုလိုုေျပာခဲ့တာပါ။
“နံပတ္ ၁ ကေတာ့ ၂ ႏိုင္ငံ နယ္စပ္ေဒသ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးနဲ႔ လံုၿခံဳေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ တုိးျမွင့္ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ အၾကမ္းဖက္မႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ျခင္း ၊ နယ္စပ္ဆက္ဆံေရးရံုးမ်ား ထူေထာင္ဖြင့္လစ္ႏိုင္ေရးေတြျဖစ္ပါတယ္။ တရားမ၀င္ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္မႈနဲ႔ လူဝင္/လူထြက္ စစ္ေဆးျခင္း ၊ ႏိုင္ငံသား စိစစ္လက္ခံေရး၊ မူးယစ္ေဆးဝါးတားဆီႏွိမ္းနင္းေရး က်ေနာ္တို႔ ဒါေတြကို အဓိကထားေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ ဘဂၤလားေဒ႔ရွ္ႏိုင္ငံဘက္ကေတာ့ နယ္စပ္ေဒသ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရး ထိန္းသိမ္းျခင္း ၊ လံုၿခံဳေရးအခန္းက႑နဲ႔ နယ္စပ္ေဒသတေလ်ာက္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ျခင္းနဲ႔ နားလည္မႈ ျမင့္တင္ေပးျခင္း ၊ အၾကမ္းဖက္မႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ခ်က္နဲ႔ မူးယစ္ေဆးဝါး တရားမ၀င္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ တိုက္ဖ်က္ေရး၊ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္သည့္ မူခင္းမ်ား တိုက္ဖ်က္ေရးနဲ႔ နယ္စပ္ေဒသတေလ်ာက္တရားမ၀င္ လႈပ္ရွားမႈမ်ား၊ နယ္စပ္ဆက္ဆံေရးရံုးမ်ားထူေထာင္ျခင္း ေတြကို ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။”
နယ္စပ္ေဒသ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးနလံုၿခံဳေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေရး၊ အၾကမ္းဖက္မႈ တိုက္ဖ်က္ေရး၊ နယ္စပ္ေဒသ ဆက္ဆံေရးရံုးမ်ား ထူေထာင္ႏုိင္ေရး၊ တရားမဝင္ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္မႈႏွင့္ လူဝင္/လူထြက္ စစ္ေဆးေရး၊ ႏိုင္ငံသား စိစစ္လက္ခံေရး၊ မူးယစ္ေဆးဝါး တားဆီႏွိမ္းနင္းေရး၊ ဘဂၤလားေဒ႔ရွ္ႏိုင္ငံသို႔ ေရာက္ရွိေနတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လည္ လက္ခံႏိုင္ေရး စိစစ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ၿပီး လုပ္ထံုးလုပ္နည္းနဲ႔အညီ ျပန္လည္ လက္ခံႏိုင္ေရးတို႔ အပါအဝင္ အခ်က္ ၁၀ ခ်က္ကို သေဘာတူညီခဲ့တာနဲ႔ပတ္သတ္လိုု႔ ဦးတင္ျမင့္က အခုုလိုုေျပာခဲ့တာပါ။
“အၾကမ္းဖက္မႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးနဲ႔ ဆိုင္ၿပီး သေဘာတူညီခ်က္လက္မွတ္ ေရးထိုးဖို႔ စဥ္းစားသံုးသပ္ၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္သြားဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အမွတ္စဥ္ ၇ ကေတာ့ ဘဂၤလားေဒ႔ရွ္ႏိုင္ငံသို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ား ၀င္ေရာက္မႈ ခ်က္ခ်င္းရပ္တန္႔ရန္ ၊ ဘဂၤလားေဒ႔ရွ္ႏိုင္ငံသို႔ေရာက္ရွိေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ားအား ေစာႏိုင္သမွ် အေစာဆံုး ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးအတြက္၊ ေဒသအတြင္း ပံုမွန္အေျခအေနျပန္လည္ေရာက္ရွိေအာင္ေဆာင္ရြက္ရန္ျဖစ္ပါသည္။”
ေဆြးေႏြးမႈမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းကေန ဘဂၤလာေဒ႐ွ္႕ႏိုင္ငံဖက္ ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္ေန႔ ေနာက္ပိုင္း ထြက္ေျပးေရာက္႐ွိေနတဲ့ မြတ္ဆလင္ေတြကိုု ျပန္ လည္ လက္ခံေရးဆိုုင္ရာ ကိစၥရပ္ပါဝင္ေပမယ့္ ဒီအခ်က္ကေတာ့ ႏိုုင္ငံေတာ္အဆင့္ဆက္လက္လုုပ္ေဆာင္မွာ ျဖစ္ တာမိုု႔ ဒီတေခါက္ေဆြးေႏြးမႈကေန အေသးစိတ္အေျဖမထြက္ခဲ့ပါဘူး။
ဘဂၤလာေဒ့႐ွ္ႏိုင္ငံဖက္ ထြက္ေျပးေရာက္႐ွိေနတဲ့ မြတ္ဆလင္ေတြျပန္လည္ လက္ခံေရးနဲ႔ပတ္သတ္လိုု႔ ေဆြးေႏြးတာမွာ သူတိုု႔အေနနဲ႔ ဒီဘက္မွာေနထိုုင္ခဲ့တာမွန္ကန္တယ္ဆိုုရင္ ျပန္ေခၚမယ္ဆိုုတဲ့ အခ်က္ကိုု အဓိကထားေဆြးေႏြးတာျဖစ္ တယ္ လိုု႔ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္မႈခင္းဌာန ႀကီးမႈး ရဲမႈးခ်ဳပ္ ေအာင္ေဌးျမင့္ကေျပာပါတယ္။
“ေဆြးေႏြးတဲ့ အဓိကအခ်က္က ျမန္မာဘက္မွာ ေနထိုင္ခံဖူးတဲ့ အေထာက္အထားခိုင္လံုတဲ့လူေတြကို ဒီအၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈ ျဖစ္စဥ္ေၾကာင့္ ဘဂၤလာေဒ့႐ွ္ဘက္ကို ေရာက္ရွိေနတာေတြကို ဒီဘက္မွာ ေနထိုင္ခဲ့တဲ့အေထာက္အထားပါလာလို႔ရွိရင္ ျပန္ေခၚတဲ့အေနအထား ျမန္မာႏိုင္ငံသား ဆိုၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ျပန္ေခၚတာမဟုတ္ဘူး၊ ဒုကၡသည္ ဆိုတာ ျပန္ေခၚတာမဟုတ္ဘူး၊ ဒုကၡသည္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ Process ေတြကို မေဆြးေႏြးေသးဘူး။ တခ်က္ပဲ က်ေနာ္တို႔ အဲဒီမွာ ေဆြးေႏြးတယ္ဆိုတာက ေနရပ္ျပန္ေရးဆိုတာျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အေျခတက်ေနထိုင္တဲ့သူမ်ား ဒီအၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈ ျဖစ္စဥ္ေၾကာင့္ ဘဂၤလာေဒ့႐ွ္ဘက္ကို ေရာက္ရွိေနတာေတြကို ျပန္လည္စိစစ္ၿပီး က်ေနာ္တို႔ လက္ခံဖို႔အစီအစဥ္ကို ေဆြးေႏြးတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္မွားမွာဆိုလို႔ ျပန္ရွင္းတာျဖစ္ပါတယ္။”
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုုင္ငံဘက္ကိုု ထြက္ေျပးသြားတဲ့ အစၥလမ္ဘာသာဝင္ ေတြကိုု ျပန္ လည္လက္ခံေရး ပိုုင္းက လက္ရွိခ်ိန္မွာ အစိုုးရဘက္ကေတာ့ ၁၉၉၃ ခုုႏွစ္ သေဘာတူညီခ်က္နဲ႔သာလက္ခံ သြားမယ္လိုု႔ ေျပာထားပါတယ္။ ဘဂၤလားေဒရွ္႕ဘက္ကေတာ့ ၁၉၉၃ သေဘာတူညီခ်က္ဟာ လက္ေတြ႕ကာလနဲ႔ မကိုုက္ညီေတာ့ ဘူးလိုု႔ ေစာဒက တက္ထားတာ ရွိေနပါတယ္။ ခုုခ်ိန္ထိကေတာ့ ဒီအခ်က္နဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး ဒီေဆြးေႏြးပြဲမွာ ေဆြးေႏြးတာမရွိတာမိုု႔ ျပန္ လည္ေခၚယူေရးကိစၥကေတာ့ ဘယ္ခ်ိန္ျဖစ္မလဲ မသိေသးပါဘူး။
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီး အာဆတ္ဒူ ဇာမန္ခန္ ေခါင္းေဆာင္တဲ့ ကိုုယ္စားလွယ္ေတြ ဟာေအာက္တိုဘာလ ၂၅ ရက္ေန႔အထိ ျမန္မာႏိုုင္ငံမွာရွိေနမွာျဖစ္ပါတယ္။
ေမခ / ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
https://burmese.voanews.com
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ မိဘမဲ့ကေလးအျဖစ္ စာရင္း၀င္ေနတဲ့ ကေလးေပါင္း ၁၅,၀၀၀ ေက်ာ္ရွိေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ တာ၀န္ရွိသူေတြက ဗီြအိုေအကိုေျပာပါတယ္။
ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ သန္းတ၀က္ေက်ာ္မွာ ကေလးအေရအတြက္ ၆၀% ေက်ာ္ရွိေနၿပီး အဲဒီထဲက မိဘမဲ့ကေလး အေရအတြက္ကို သူတို႔ ေကာက္ခံရာမွာ အခ်က္အလက္အမွန္ရဖို႔ အခက္အခဲေတြရွိေပမယ့္ စနစ္တက်ျဖစ္ေအာင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရက ေဆာင္ရြက္ေနတယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။
VOA သတင္းေထာက္ေတြျဖစ္တဲ့ Joe Freeman နဲ႔ Muktadir Rashid တို႔ ေပးပို႕ထားတဲ့ သတင္းကို မအင္ၾကင္းႏိုင္က ေျပာျပမွာပါ။
မိဘအုပ္ထိန္းသူ မပါပဲ ေရာက္လာၾကတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာကေလးေတြကို ဒုကၡသည္စခန္းအတြင္း စာရင္းျပဳစုရာမွာ တဦးခ်င္းစီရဲ႕ ေျပာဆိုခ်က္ကို မွန္မမွန္အတည္ျပဳႏိုင္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ ထပ္ၿပီးရဖို႔ အခက္အခဲေတြရွိေပမယ့္ လက္ရွိ စာရင္းေကာက္ယူတဲ့ အေရအတြက္အရ မိဘမဲကေလးေပါင္း ၁၅,၀၀၀ အထက္မွာ ရွိႏိုင္ေၾကာင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ Cox’s Bazar ခရိုင္ လူမႈဖူလံုေရးဌာန ရဲ႕ လက္ေထာက္ညြန္ၾကားေရးမွဴး Pritam Kumar Chowdhury က ေျပာပါတယ္။
“ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္မွာ မိဘမဲ့ကေလးအျဖစ္ သတ္မွတ္မယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ တာ၀န္ရွိသူေတြက သူတို႔ရဲ႕ တဲအိမ္ေတြဆီသြားၿပီး အတည္ျပဳခ်က္ယူပါတယ္။ ဒါေပမယ္ သူတို႔ေျပာတဲ့ အခ်က္အလက္ မွန္မမွန္ စံုစမ္းႏိုင္ဖို႔ ျမန္မာဘက္အျခမ္းကို သြားလို႔ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ သူတို႔ေျပာသမွ်အခ်က္အလက္ေတြကိုပဲ က်ေနာ္တို႔က စုေဆာင္းေကာက္ယူရပါတယ္။”
မိဘမဲ့ကေလးအျဖစ္ စာရင္းေကာက္ယူရာမွာ အဲဒီကေလးနဲ႔အတူ ျမန္မာႏိုင္ငံကေန ထြက္ေျပးလာတဲ့ လူေတြ အျပင္ အနီးအနား၀န္းက်င္က လူေတြကိုလည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္တာ၀န္ရွိသူေတြက စံုစမ္းေမးျမန္းတယ္လို႔ Pritam Kumar Chowdhury ကဆိုပါတယ္။
“တကယ္လို႔ သက္ေသအေထာက္အထားမရွိဘူးဆိုရင္ ႏႈတ္နဲ႔ေျပာဆိုခ်က္ေတြအေပၚမွာ အေျခခံၿပီး အခ်က္အလက္ေကာက္ယူပါတယ္။ တရား၀င္လုပ္ထံုးလုပ္နည္း အတိုင္းျပည့္စံုေအာင္ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ နည္းဗ်ဴဟာကို ထိန္းသိမ္းထားပါတယ္။ ၁၀၀% ျပည့္ မွန္ကန္မႈရွိတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ မေျပာႏိုင္ေပမယ့္ အားလံုးကေတာ့ အခ်က္အလက္ေတြ မမွားဘူးဆိုတာကိုေတာ့ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။”
UNICEF ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ Jean-Jacques Simon က ဗီြအိုေအကို အီးေမးလ္ကတဆင့္အေၾကာင္းျပန္ၾကားရာမွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရက စာရင္းေကာက္ယူထားတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာမိဘမဲ့ကေလးေပါင္း ၁၄,၇၄၀ ရွိေနေၾကာင္း အတည္ျပဳထားပါတယ္။ စီစစ္သံုးသပ္လို႔ ၿပီးစီးသြားတဲ့ အေရအတြက္ တ၀က္ေက်ာ္ကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ လူမႈဖူလံုေရး၀န္ႀကီးဌာနရဲ႕ database ကြန္ျပဴတာ နည္းပညာနဲ႔ အခ်က္အလက္ သိမ္းဆည္းတဲ့ စာရင္းထဲ ထည့္သြင္းထားတယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။
လက္ရွိ အေျခအေနအရ စခန္းေတြထဲမွာ တေယာက္ထဲသီးျခားစီေနတဲ့ ကေလးငယ္ ၁၅ ဦး စာရင္းရရွိထားၿပီး အခု သူတို႔ဘယ္ေနရာေတြမွာရွိေနလဲ၊ သူတို႔ကို အေသအခ်ာ အကာအကြယ္ေပးဖို႔ ေဒသဆိုင္ရာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရ အာဏာပိုင္ေတြကို ဆက္သြယ္ေျပာဆိုထားေၾကာင္း UNICEF ကေျပာပါတယ္။
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အေရွ႕ေတာင္ပိုင္းနယ္စပ္က ယာယီဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ကေလးေတြနဲ႔ ျပည့္က်ပ္ေနတာပါ။ လူႀကီးေတြနဲ႔ အတူေနထိုင္တဲ့ ကေလးတခ်ဳိ႕ ရွိေနသလို အုပ္ထိန္းသူလံုး၀ မရွိတဲ့ ကေလးေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။ ပရမ္းပတာနဲ႔ ၀ရုန္းသုန္းကားျဖစ္ေနတဲ့ အေျခအေနေတြဟာ ကေလးေတြအေပၚ ႏွိပ္စက္ဖို႔ အျပင္ အျခား အႏၱရာယ္ေတြက်ေရာက္ေစဖို႔ အားနည္းခ်က္လို ျဖစ္ေနပါတယ္။
ဒုကၡသည္ မိဘမဲ့ကေလးေတြအတြက္ အေဆာက္အဦးေဆာက္လုပ္ဖို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရက စဥ္းစားေနၿပီး ဒီအတြက္ အေထာက္အကူေပးေရး အဖဲြ႔အစည္းေတြနဲ႔ ဒီသတင္းပတ္အတြင္း ေဆြးေႏြးခဲ့ေၾကာင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အေျခစိုက္ NGO အဖဲြ႔တခုျဖစ္တဲ့ BRAC ရဲ႕ ညြန္ၾကားေရးမွဴး Dr. Erum Mariam ကေျပာပါတယ္။
အသစ္ထပ္မံေရာက္ရွိလာတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ ကေလးေတြရဲ႕ က်န္းမာေရး အတြက္လည္း အေရးေပၚ အကူအညီေတြ အလြန္လိုအပ္ေနေၾကာင္း UNICEF က အဂၤါေန႔က ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။
ၾသဂုတ္လ (၂၅)ရက္ေန႔က ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ တေက်ာ့ျပန္ျဖစ္လာတဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြေတြေၾကာင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ကို ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ သိန္းနဲ႔ခ်ီၿပီး ထြက္ေျပးရာမွာ အဓိက ကေလးေတြျဖစ္ၾကၿပီး အမ်ားအျပားဟာ သူတို႔ရဲ႕ မိဘေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္အျခမ္း ဒါမွမဟုတ္ ထြက္ေျပးလာတဲ့ လမ္းမွာ ဆံုးရွဳံးခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ႀကံဳခဲ့ရတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြအေၾကာင္း ကေလးငယ္ေတြကိုယ္တိုင္ ပံုေဖၚေရးဆဲြထားတဲ့ ပန္းခ်ီေတြကိုကမာၻ႕ကေလးမ်ား ရန္ပံုေငြအဖြဲ႕ UNICEF က စုေဆာင္းျပသရာမွာ အလြန္္ထိတ္လန္႔တုန္လႈပ္ဖြယ္ေကာင္းတဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြကို ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းက ျမင္ခဲ့ၾကရပါတယ္။
အင္ၾကင္းႏိုင္ / ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
https://burmese.voanews.com
 |
| သူတို႔ အေနနဲ႔ လူနည္းနည္း ပဲ က်န္ေတာ့ ေတာေၾကာင့္ လုံျခဳံေရး စိုးရိမ္ ရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္ |
ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းက မြတ္ဆလင္ ေတြဟာ မျဖစ္ မေန ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဘက္ကို ထြက္သြားရ မယ္လို႔ ARSA အစြန္း ေရာက္ အဖြဲ႕ရဲ့ ၿခိမ္းေျခာက္ မွုေတြ ေၾကာင့္ သြားရတာ ျဖစ္ေၾကာင္း သူတို႔ ကိုယ္တိုင္က ေျပာဆို ပါတယ္။
ဒါမွ သူတို႔ရဲ့ ေအာင္ပြဲ ရရွိမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ARSA က ေျပာတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
ေအာက္တိုဘာ ၈ ရက္ေန႔ ညေနပိုင္းက ရခိုင္ ျပည္နယ္ ဘူးသီးေတာင္ ေဒသ ဝန္းက်င္က မြတ္ဆလင္ ၅၀၀၀ ေလာက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ကို သြားဖို႔ ထြက္လာ ၾကတာကို အာဏာပိုင္ ေတြက တားဆီး ေမးျမန္း ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ထြက္ေျပးလာ သူေတြရဲ့ အဆိုအရ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဘက္ကို ေရာက္ ရွိသူေတြ မ်ားေနၿပီး သူတို႔ အေနနဲ႔ လူနည္းနည္း ပဲ က်န္ေတာ့ ေတာေၾကာင့္ လုံျခဳံေရး စိုးရိမ္ ရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
အာဏာပိုင္ေတြက လုံျခဳံေရး အရေရာ စားနပ္ရိကၡာ အတြက္ပါ အကူအညီ အျပည့္ အဝ ေပးမယ္လို႔ ေျပာေပမယ့္ သြားကို သြားရ မယ္ ဆိုၿပီး သူတို႔ ဆႏၵ အတိုင္း ထြက္ခြာ သြားၾက တာလို႔ ေမာင္ေတာ္ ၿမိဳ႕နယ္ မဲဆႏၵနယ္ေၿမ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးလွထြန္းေက်ာ္က ဘီဘီစီကို ရွင္းၿပ ပါတယ္။
ေဒသခံ မြတ္ဆလင္ေတြ အေနနဲ႔ စားေရး ေသာက္ေရး အခက္ အခဲ ရွိတယ္၊ ဒုကၡျဖစ္ ေနတယ္၊ ေျပာခဲ့ရင္ အာဏာပိုင္ ေတြက အဲဒီ ဒုကၡေရာက္ေန တဲ့ ေနရာေတြကို ထိထိ မိမိ သြားေရာက္ အကူ အညီ ေပးေနတာကို သူကိုယ္တိုင္ ေတြ႕ျမင္ ေနတာ ျဖစ္တယ္ လို႔ ဦးလွထြန္းေက်ာ္ ေျပာပါတယ္။
BBC Burmese
http://www.bbc.com/burmese
ရိုဟင္ဂ်ာလို႔ဆိုသူမ်ားသည္ ၁၄၃၀ခုႏွစ္တြင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွ ရခုိင္ျပည္နယ္သို႔ေရႊ႕ေျပာင္းေနထုိင္လာခဲ့သူမ်ားျဖစ္ၿပီး
၁၉၄၈ခုႏွစ္တြင္ ရခုိင္ျပည္နယ္ကိုခြဲထုတ္ကာ အေရွ႕ပါကစၥတန္ႏွင့္ပူးေပါင္းလိုသူမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း စသျဖင့္
အိႏၵိယ သတင္းဌာန HW News မွ စက္တင္ဘာ ၁၇ရက္ေန႔က Rohingya True Story ဆုိတဲ့ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ထုတ္လႊင့္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။
#rohingyamuslims
 |
| မိသားစုနဲ႔ ကြဲၿပီး ေရာက္ေနတဲ့ ကေလး တေသာင္းခြဲေလာက္ ရွိ |
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကို ျမန္မာဘက္က ဝင္လာတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြ အေရးမွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အစိုးရကို ကူညီဖို႔ စစ္တပ္ေတြ ေခၚထားပါတယ္။
ဒုကၡသည္ အေရအတြက္ ေလးသိန္း သုံးေသာင္း ေလာက္ တလအတြင္း နယ္စပ္ျဖတ္ၿပီး ဝင္လာၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီမွာ မိသားစုနဲ႔ ကြဲၿပီး ေရာက္ေနတဲ့ ကေလး တေသာင္းခြဲေလာက္ ရွိၿပီး ၃ ႏွစ္သားထိ ပါတယ္လို႔ ကုလသမဂၢက ေျပာပါတယ္။
ေရာက္လာသူ အမ်ားစုဟာ ခ်ဳံးခ်ဳံးက်ၿပီး ထိခိုက္ ခံစားလာရသူေတြ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။
မိုးဆက္တိုက္ ရြာေနတဲ့ အတြက္ လူစုျပဳံေနတဲ့ ဒုကၡသည္ စခန္းေတြမွာ ေရာဂါေတြ ျဖစ္မွာ စိုးရိမ္ရတယ္လို႔ ကူညီေရး အဖြဲ႕ေတြက ဆိုပါတယ္။
 |
| ေျမျမႇုပ္မိုင္းထိလို႔ ေဆးကုသေနရတဲ့ ဒုကၡသည္ ကေလးငယ္ |
ေျမျမႇုပ္မိုင္းေတြ ခ်
ေနာက္ၿပီး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္စပ္ တေလၽွာက္မွာ ျမန္မာ အစိုးရ တပ္ေတြက ေျမျမႇုပ္မိုင္းေတြ ခ်ထားတာကလည္း ထြက္ေျပး လာတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ အတြက္ အဓိက အႏၲရာယ္ ျဖစ္တယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ အဖြဲ႕က ေျပာပါတယ္။
ဒီသီတင္းပတ္ေတြ အတြင္း ဒီေျမျမႇုပ္မိုင္းေတြ ခ်ထားခဲ့တယ္ ဆိုတဲ့ သက္ေသ အမ်ားအျပား ရရွိထားတယ္လို႔လည္း ဒီအဖြဲ႕က ဆိုပါတယ္။
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အစိုးရ ဘက္က အရင္ကတည္းက ဒီကိစၥကို ကန္႔ကြက္ခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာ ဘက္ကေတာ့ ဒီမိုင္းေတြကို ရိုဟင္ဂ်ာ လက္နက္ကိုင္ေတြ ခ်ထားတာ ျဖစ္မယ္ လို႔ပဲ စြပ္စြဲခ်က္ေတြကို ကန္႔ကြက္ ပယ္ခ် ခဲ့ပါတယ္။
BBC Burmese
http://www.bbc.com/burmese
 |
| ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ရွိတ္ဟာဆီနာ |
ျမန္မာျပည္က ထြက္ေျပးသြားတဲ့ သိန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ျပန္ေခၚဖို႔ ျမန္မာ အစိုးရကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ရွိတ္ဟာဆီနာက ထပ္ၿပီး ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။
နယူးေယာ့ၿမိဳ႕ ကုလသမဂၢ အေထြေထြ ညီလာခံမွာ ေျပာဆိုခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ျမန္မာ ျပည္က နိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က သူတို႔ ျပန္နိုင္ေအာင္ ကူညီေပးခ်င္တယ္လို႔ အဂၤါေန႔က ေပးတဲ့ မိန္႔ခြန္းမွာ ေျပာၾကား ခဲ့ပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ ျမန္မာဘက္က ဒီလို ျပန္ေခၚမယ့္ အစီအစဥ္ေတြ မစေသးဘူးလို႔ မစၥ ဟာဆီနာက ဆိုပါတယ္။
ျမန္မာ အစိုးရ လူမွု ဝန္ထမ္း ကယ္ဆယ္ေရးနဲ႔ ျပန္လည္ ေနရာခ်ထားေရး ဝန္ႀကီး ေဒါက္တာ ဝင္းျမတ္ေအးကေတာ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကို ေျပးသြားသူေတြဟာ ရိုဟင္ဂ်ာ စစ္ေသြးႂကြေတြကို ေထာက္ခံသူေတြလို႔ ဘီဘီစီနဲ႔ ေတြ႕ဆုံခန္းမွာ ေျပာၾကား ခဲ့ပါတယ္။
BBC Burmese
http://www.bbc.com/burmese
ႏုုိင္ငံ႔တာ၀န္နဲ႕ ဘ၀ေပးအေတြ႕အၾကဳံ (၁)
ဒီေန႔ နားေထာင္ရတဲ႔ ႏုုိင္ငံေတာ္ အတုုိင္ပင္ခံေျပာတဲ႔ မိ္န္႔ခြန္းမွာ
Verification ဆုုိလုုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ ၂၀၁၃ က ဘဂၤလားေဒ႔ရွ္ ကုုိတာ၀န္န႔ဲသြားရတုုန္းက ရွိတ္ဟာဆီနာ နဲ႔ ေတြ႕ခဲ႔ရတဲ႔ အျဖစ္ကုုိ ျပန္သတိရမိပါတယ္။
ခရီးစဥ္ကေတာ႔ ေရတပ္ဦးစီးခ်ဳပ္က အျပန္အလွန္ဖိတ္ၾကားလုုိ႔ သြားေရာက္ရတဲ႔ ခရီးျဖစ္ပါတယ္။ ဒီတုုန္းက ကၽြန္တာ္တုုိ႔ ေရတပ္မွာ ကုုလားေလး လုုိ႕ ေခၚတဲ႔ ဒီ ဘဂၤလားေဒရွ္႕ နဲ႕ ကၽြန္ေတာ္တုုိ႔ ႏွစ္ႏိုုင္ငံအၾကားက ေရပုုိင္နက္ အျငင္းပြားမႈကိစၥ အျပည္အျပည္ဆုုိင္ရာရာ အနုုညာတ ခုုံရုုံးမွာ ေျဖရွင္းျပီးစကာလျဖစ္ပါတယ္။
ဘဂၤလားေရတပ္နဲ႕ ကၽြန္ေတာ္တုုိ႔ ေရတပ္ တင္းတင္းမာမာ ရင္ဆုုိင္ခဲ႔ တဲ႔ အျဖစ္အပ်က္ေတြလဲ မေမ႔ၾကေသးတဲ႔ အခ်ိန္လညး္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီတုုန္းက ဘဂၤလား ေရတပ္ဦးစီးခ်ဳပ္က ဒုုဗုုိလ္ခ်ဳပ္ၾကီး ဖါရိဒ္ ဟာဘစ္ပါ သူနဲ႔ အရင္ ႏုုိင္ငံတကာေရတပ္ပြဲေတြမွာ ဗုုိလ္မွဴးၾကီးအဆင္႔ေလာက္တဲက သိၾကတာမုုိ႕ ေတြ႕ ဆုုံ ေဆြးေႏြးၾကတအခါ လူခ်င္း အထူးအေထြမိတ္ဆက္စရာမလုုိပဲ သိေနၾကတဲ႔ လူခ်င္းမုုိ႕ ပြင္႔ပြင္႔လင္းလင္းပဲ ေျပာျဖစ္ပါတယ္။
ကၽြန္ေတာ္က ဘဂၤလားေဒ႔ရွ္ မီဒီယာေတြမွာ ေရပုုိင္နက္ကိစၥ အျငင္းပြားမွဳမွာ ျမန္မာကုုိ ျပတ္ျပတ္သားသား အႏုုိင္ရျပီးေနာက္ လုုိ႕ မၾကာခဏ သုုံးႏွဳန္းေနတာ အခုု ႏုုိင္ငံတကာ မီဒီယာမွာေတာင္ ဒီအတုုိ္င္းပါေနတယ္
တစ္ကယ္ေတာ႔ ခင္ဗ်ားတုုိ႔လုုိခ်င္တဲ႔ မုုိင္ ၂၀၀ ထြက္ေပါက္ ခင္ဗ်ားတုုိ႔ ရတယ္ ခင္ဗ်ားတုုိ႕ လာျပီး ကန္႔ကြက္တဲ့ ေရနံလုုပ္ကြက္ ေအဒီ ၇ နဲ႕ ကမ္းနီးေရျပင္မွာ ကၽြန္ေတာ္တုုိ႔ အဆုုိျပဳတဲ႕အတုုိင္း ရတယ္ တကယ္ေတာ႔ ႏုုိင္ငံတကာ အတြက္ ဥပမာေကာင္းျဖစ္တဲ႕ Win Win Solution, Peaceful Solution ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ခင္ဗ်ားတုုိ႕ မီဒီယာေတြေျပာေနတာေတြ အထူးသျဖင္႔ ခင္ဗ်ားတုုိ႕ ႏုုိင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီး ေျပာတဲ႔ We Won ဆုုိတာေၾကာင္႔ ဒီလုုိျဖစ္ကုုန္တာ လုုိ႕ ေျပာလုုိက္ပါတယ္။
ဟာဘစ္ ကျပန္ေျပာတာေတာ႕ ခင္ဗ်ားေျပာတာ ကၽြန္ေတာ္လုုံး၀သေဘာတူပါတယ္။ တကယ္လည္း Win Win Situation ပါ။ မီဒီယာေတြကေတာ႔ ခင္ဗ်ားသိတဲ႔အတုုိင္းပါပဲ ကၽြန္ေတာ္တုုိ႕ ႏုုိင္ငံမွာ ရဲကုုိ လူေတြအေတာ္ေၾကာက္ပါ တယ္ ကၽြန္ေတာ္ေျပာတာ သေဘာေပါက္လားတဲ႔ လက္ညွဳိးနဲ႕ လက္မ၀ုုိင္းျပတယ္ ျပီးမွ ရဲေၾကာက္ရတာရွိေသးတယ္ အဲဒါ မီဒီယာပဲ တဲ႔။ ႏုုိင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီးကေတာ႔ ႏုုိင္ငံေရးသမားပဲ သူက ဒီလုုိပဲေျပာရမွာ မဟုုတ္ရင္ အတုုိက္အခံ က အိမ္အျပန္မွာ ဆီးတြယ္ဖုု႕ိ ေစာင္႔ေနတာလုုိ႔ ဆုုိပါတယ္။
တကယ္လဲ ဒီ အႏုုညာတခုုံရုုံးမွာ ပါခဲ႔တဲ႔ လူေတြကုုိ ျပန္ေမးၾကည္႔ေတာ႔ ဆုုံးျဖတ္ခ်က္ခ်ျပီးတဲ႔အခါ ဘဂၤလားေဒ႔ရွ္ ဘက္က ဒီကိစၥမွာအစဥ္အဆက္ မာစတာဘရိမ္းလုုိ အဓိက ပါတဲ႔ ဗုုိလ္ခ်ဳပ္ ခူရွက္အလမ္ (ဗုုိလ္မွဴးၾကီးနဲ႔ အျငိမ္းစားယူျပီး ဗုုိလ္ခ်ဳပ္ရာထူးျပန္ေပးကာ ႏုုိင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီးဌာနမွာခန္႔ထား) တုုိ႔ မ်က္ႏွာသိပ္မသာယာပါဘူး အျငင္းပြားခဲ႔တဲ႔ အဓိကေနရာ ေအဒီ ၇ က လြတ္လြြတ္ကၽြတ္ကၽြတ္ ျမန္မာဘက္ေပးလုုိက္ရလုုိ႔ (2015 က အဲဒီ ေအဒီ ၇ အကြက္မွာ သဘာဝဓါတ္ေငြ႕ သိုက္ေတြ႕ပါတယ္)ေအဒီ ၇ တြင္မကဘူး ျမန္မာ႔ စြမ္းအင္၀န္ၾကီးဌာနက ေၾကျငာထားတဲ႔ မည္သည္႔ ေရနံကြက္မွ သူတုုိ႔ မရဘူး။ ဒါ႔အျပင္ အခုု အုုန္းကၽြန္းလုုိ႕ အမ်ားသိၾကတဲ႔ စိန္႔မာတင္ ကၽြန္းကုုိ enclave လုုပ္ျပီးေရပုုိင္နက္ကုုိ ဆြဲဖုုိ႕ ဆုုံးျဖတ္တဲ႔အတြက္ေၾကာင္႔ အုုန္းကၽြန္းနဲ႕ ေတာင္ပုုိင္းကုုိ ဗထက္ခ်ဳိက္ပုုံစံ ၀ုုိက္ျပီး ျမန္မာကုုိ ေပးလုုိက္ရလုုိ႕ အဓိကႏွစ္ခ်က္ပါ။ သူတုုိ႔ ရသြားတာကေတာ႔ ႏုုိင္ငံ၇ဲ႕ ပထ၀ီအေနအထားေၾကာင္႔ ျမန္မာနဲ႕ အိႏၵိယ ႏွစ္ႏုုိင္ငံေတြက အကြားေ၀းတူ ဥပေဒသနဲပ ေရပုုိင္နက္မ်ဥ္းဆြဲရင္ သူတုုိ႔ ေရပုုိင္နက္ကုုိ မုုိင္ ၂၀၀ မေရာက္ခင္ ပိတ္ျပီး စီးပြားေရးဇုုန္ မုုိင္ ၂၀၀ မရပဲ ပိတ္ေနရာက ခုုံရုုံးက ႏွစ္နုုိင္ငံေရပုုိင္နက္မ်ဥ္းကုုိ ေရနက္ပုုိင္းမွာ အနည္းငယ္ ေတာင္ဘက္ကုုိ တိမ္းေစာငး္ေပးဖုုိ႕ ဆုုံးျဖတ္လုုိက္တာေၾကာင္႔ မုုိင္ ၂၀၀ ထြက္ေပါက္အျပင္ ေနာင္ ဆက္ရမဲ႔ ကမ္းလြန္ေရတိမ္ Continental Shelf Claim အတြက္ပါ အခြင္႔အေရးေတြရတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကုုိေတာ႔ သူတုုိ႔ အေတာ္ေၾကနပ္ပါတယ္။
အဓိကျပသနာက မီဒီယာပါဘဲ သူတုုိ႕က သူတုုိ႕ မီဒီယာေတြလဲ ဂ်ာမဏီက ခုုံရုုံးကုုိ ေခၚလာျပီး ဆုုံးျဖတ္ခ်က္ျပီးတာနဲ႔ မီဒီယာနဲ႔ တန္းေတြ႕ေတာ႔တာ ႏုုိင္ငံတကာ မီဒီယာေတြလဲ ေစာင္႔ေနၾကတဲ႔ အခ်ိန္မွာ သူတုု႔ိေခါင္းေဆာင္ ႏုုိင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီး ေဒါက္တာ ဒီပူမြန္နီ က We Won လုုိ႕တန္းေျပာေတာ႔တာလုုိ႔ သိရပါတယ္။ ျမန္မာကုုိယ္စားလွယ္ေခါင္းေဆာင္ကေတာ႔ မီဒီယာေတြနဲ႕ ေတြ႕ဖုုိ႕ ျငင္းလုုိက္တယ္လုုိ႕ သိရပါတယ္။ အဲဒီ ပါးနပ္တဲ႔ ႏုုိင္ငံေရးသမား ဒီပူမြန္နီရဲ႕ We Won ဟာ အခုုထိ ပဲတင္ထပ္ေနဆဲပါပဲ ။ မဟုုတ္လဲမဟုုတ္ မခံလဲမခံခ်င္ပဲနဲ႕ ခံေနရတုုန္းပါပဲ။ ရွိတ္ဟာဆီနာအစုုိးရကုုိ ေထာက္ေနတဲ႔ သတင္းစာ တစ္ေစာင္ကေတာ႔ ကၽြန္ေတာ္တုုိ႔ ျမင္သလုုိပဲ အျငင္းပြားတဲ႔ ဟာက ဘာမ်ား ရလုုိ႔ We Won ျဖစ္ရသလဲလုုိ႔အခ်က္အလက္နဲ႕ ေမးခြန္းထုုတ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ႔ ဘဂၤလားေဒ႔ရွ္ ျပည္သူလူထုုနဲ႔ ႏုုိင္ငံတကာကေတာ႔ ပူဒီမြန္နီရဲ႕ We Won ကုုိပဲ ေဖၚျပၾကဆဲပါ ေနာင္လဲ ဒီအတုုိင္း သမုုိင္း၀င္သြားပါျပီ။
ဆက္ေဆြးေႏြးၾကေတာ႔ နတ္ျမစ္မွာ ကင္းလွည္႔ဖုုိ႕ ေဆြးေနြးပါတယ္ သူတုုိ႕က ခုုိး၀င္ေနတဲ႔ မူးယစ္ေဆးကုုိ ေျပာသလုုိ ကၽြန္ေတာ္တုုိ႔ကလဲ ခုုိး၀င္ေနတဲ႔ လူေတြ နတ္ျမစ္ကုုိ ျဖတ္ျပီး ကူးသန္းေနတ႔ဲ နယ္စပ္ျပသနာေတြကုုိ ေျပာပါတယ္ အဆုုံးေတာ႔ ခရီးစဥ္အျပီးမွာ ဘဂၤလား ေရတပ္နဲ႔ ညွိျပီး ႏွစ္ေပါင္း ၄၅ ႏွစ္ေလာက္ ေရတပ္သေဘၤာ မေရာက္ခဲ႔တဲ႔ နတ္ျမစ္ထဲကုုိ အျမန္သြားတုုိက္ခုုိက္ေရးေရယာဥ္တစ္စီး ၀င္ေရာက္ကင္းလွည္႔ ႏုုိင္ခဲ႔ပါတယ္ သူတိုု႔ ႏုုိင္ငံျခားေရး ဌာနနဲ႔ မီဒီယာက ပူညံပူညံလုုပ္လုုပ္လုုိက္ေပမဲ႔ အဲဒီ Gun boat diplomacy လုုိ႕ ဆုုိႏုုိင္တဲ႔ ကိစၥေၾကာင္႔ ေနာက္ပုုိင္း အရင္က မလုုပ္ႏုုိင္ိခဲ႔တဲ႔ နတ္ျမစ္ စုုိးမုုးိေရးကိစၥေတြ ကုုိယ္႔ဘက္က ပုုိင္ပုုိင္နုုိင္ႏုုိင္ႏုုိင္ ေဆာင္ရြက္ႏုုိင္ခဲ႔ပါတယ္။
ဒီကိစၥေတြ ေျပာၾကေတာ႔ ဟာဘစ္က သူ႔၀န္ၾကီးခ်ဳပ္နဲ႔ ေတြ႕ဖုုိ႕ စီစဥ္ထားေၾကာင္း အဆုုိျပဳပါတယ္။ အျခားကိစၥေတြ ေဆြးေႏြးစရာမရွိပဲ ဂရ၀ျပဳေတြ႕ဆုုံျခင္းေလာက္ဆုုိရင္ေတာ႔ ေတြ႕မယ္လုုိ႕ ကၽြန္ေတာ္ အေျဖေပးလုုိက္ပါတယ္။
အဲဒီမွာ ကၽြန္ေတာ္ ျပင္ဆင္ရေတာ႔တာေပါ႕ ဒီတုုန္းက သံအမတ္ၾကီးက ဦးမ်ုုိးျမင္႔သန္းပါ ေက်ာင္းမွာ တစ္ခြဲထဲ ျဖစ္တဲ႔အျပင္ ေရတပ္မွာလဲအတူတာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ႔ရတဲ႔ ေလးစားရတဲ႔ စီနီယာတစ္ေယာက္ပါပဲ။ အကုုိၾကီး ေရတပ္ကိစၥ ေရေၾကာင္းလံုုျခဳံေရးကိစၥ ကေတာ႔ ကၽြန္ေတာ္ အလြတ္ေျပာလုုိ႕ရပါတယ္ မဆုုိင္ေပမဲ႔ ေျပာလာရင္ ေျဖရခက္မဲ႔ ျပသနာ ဘာရွိလဲ လုုိ႔ ေမးတဲ႔အခါ ကုုိမ်ဳိးျမင္႔သန္းက
ဒီအဖြားၾကီး ေျပာႏုုိင္တာကေတာ႔ သူတုုိ႔ဆီမွာ ရွိေနတဲ႔ ဒုုကၡသည္ တစ္သိန္း ေက်ာ္ကုုိ ျပန္ေခၚဖုုိ႕ ေျပာႏုုိင္တယ္။ ဒါေပမဲ႕ ကၽြန္ေတာ႔ကိစၥ မဟုုတ္တဲ႔အတြက္ ကၽြန္ေတာ္နဲ႕ မဆုုိင္ေၾကာင္းေျပာျပီး ေရွာင္ႏုုိင္ေၾကာင္းေျပာပါတယ္။
ကၽြန္ေတာ္က ဒီထက္ ေကာင္းတဲ႔ မျငင္းႏုုိင္တဲ႔ အခ်က္ျပန္ေျပာစရာမရွိဘူးလားေမးတဲ႔အခါ ရွိတဲ႔အေၾကာင္း ၁၉ ၉ ၃ သေဘာတူညီခ်က္အေၾကာင္းေျပာျပပါတယ္
ဒီသေဘာတူညီခ်က္ထဲမွာ ႏွစ္ဘက္လက္မွတ္ထုုိးျပီး သေဘာတူထားတဲ႔ အေျခခံေလးခ်က္ပါပါတယ္ (ကၽြန္ေတာ္မွတ္မိသေလာက္)
(၁) ျမန္မာျပည္မွာေနခဲ႔တဲ႔ အေထာက္အထား ခုုိင္ခုုိင္မာမာ တင္ျပႏုုိင္ရမယ္။
(၂) ျမန္မာျပည္မွာ ေမြးတဲ႔ လူေတြျဖစ္ရမယ္ အေထာက္အထား ျပႏုုိင္ရမယ္။
(၃) ျမန္မာႏုုိင္ငံကုုိ ဆန္႔က်င္တုုိက္ခုုိက္ေနတဲ႔ လူေတြမျဖစ္ရဘူး။
(၄) သူတုုိ႕ကုုိယ္တုုိင္ ျမန္မာျပည္ကုုိ ျပန္လာခ်င္တဲ႔ လူေတြျဖစ္ရမယ္
(ေယ်ဘူယ်ပဲ မွန္ႏုုိင္ပါတယ္ စာလုုံးအတိအက်မဟုတ္ပါဘူး)
ဆုုိတာေတြပဲျဖစ္ေၾကာင္းေျပာပါတယ္ ကၽြန္ေတာ္က သေဘာတူညီခ်က္ျဖစ္လုုိ႕ မူလ အဂၤလိပ္စာလုုံးနဲ႕ မူရင္းေကာ္ပီလုုိခ်င္ေၾကာင္းေျပာလုုိ႕ ကုုိမ်ုုိးျမင္႔သန္းကရွာေပးပါတယ္ ကၽြန္ေတာ႔ ဖုုန္း နဲ႕ ဓါတ္ပုုံရုုိက္ထားလုုိက္ပါတယ္။
ေနာက္ေန႕ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ ရွိတ္ဟာစီနာကုုိ ဂရ၀ျပဳ သြားေတြ႕ေတာ႔ ဘဂၤလားေဒ႕ရွ္ ၾကည္းတပ္က စကားျပန္ မရမာလူမ်ဳိး ဗုုိလ္မွဴးၾကီးတစ္ေယာက္၊ ေရတပ္က ဆက္ဆံေရးအရာရွိ ဗုုိလ္ခ်ဳပ္ တစ္ေယာက္၊ သံအမတ္ၾကီး ဦးမ်ဳိးျမင္႔သန္းတုုိ႕ပါပါတယ္။
စကားျပန္ မာရမာလူမ်ဳိးက တကယ္႔ ျမန္မာအတုုိင္းပါပဲ သူတုုိ႕ ေျပာတဲ႔ စကားနဲ႕ ျမန္မာစကားနဲ႕ အေတာ္ဆင္လုုိ႕ ဘာသာျပန္လုုပ္တာၾကာပါျပီ ျမန္မာနာမည္ လည္းရွိပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္က ျမိတ္ထား၀ယ္မွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ဘူးလုုိ႕ ျမိတ္လုုိ ထား၀ယ္လုုိ နားလည္ပါတယ္ သူေျပာတဲ႔ စကားကၽြန္ေတာ္ နားလည္ေၾကာင္းေျပာတဲ႔အခါ သူက မယုုံဘူး သူ႕မိန္းမကုုိ ဖုုန္းဆက္ျပီး သူဘာေျပာလဲျပန္ေမးပါတယ္။ အိမ္ေရွ႕ခန္းက စာပြဲေအာက္က စာအုုပ္ လာယူရင္ေပးဖုုိ႕ လုုိ႕ နားလည္တဲ႔အတုုိင္းေျပာတဲ႔အခါ သူအေတာ္သေဘာက်ျပီး ဘဂၤလားက မရမာေတြ သက္(Chakma) ေတြအေၾကာင္း ေျပာျပပါေတာ႔တယ္ သူလဲ မရမာမုုိ႕ ဒီ ဗုုိလ္မွဴးၾကီးထက္ ရာထူးမတက္ေတာ႕ေၾကာင္းေျပာပါေသးတယ္။ တစ္လမ္းလုုံး စကားျပန္က ရွင္းျပသြားတာ နားေထာင္ရပါတယ္ ဒါကာမွာ ကန္တုုိးမင္႔ တပ္ေျမထဲပဲ သပ္သပ္ယပ္ယပ္ရွင္းရွင္းလင္းလင္းရွိေၾကာင္း ျမိဳ႕ထဲေတာ႔ လမ္းေပၚမွာ လမ္းေဘးမွာ သစ္ပင္ေအာက္မွာ တံတားေပၚမွာ တံတားေအာက္မွာ ဘတ္စကားေပၚမွာ ရထားအေပၚ အမုုိးေပၚကအစ ျပြတ္သိပ္ေနတဲ႕ လူေတြၾကီးပါပဲ ဘယ္ၾကည္႔ၾကည္႔ လူပဲေတြ႕ရမယ္လုုိ႕ အေျပာင္အေနာက္ေျပာပါေသးတယ္ တကယ္လဲ စိတ္ပ်က္ေလာက္ေအာင္ သံတမန္ရပ္ကြက္နဲ႔ အစုုိးရအိမ္ေတြ ကလြဲလုုိ႕ လူေတြခ်ည္းအျပည္႔အသိပ္ပါပဲ။ ဒါ႕ေၾကာင္႔လဲ ဗုုိလ္ခ်ဳပ္ ဟာဘစ္ အရင္က ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗုုိလ္ခ်ဳပ္ အူဒင္ ျမန္မာျပည္လာေတာ႔ မငး္တုုိ႕တုုိင္းျပည္ကေတာ႕ ကံေကာင္းတယ္ကြာ ေျမေတြကုုိ အမ်ားၾကီးပဲ ငါတုုိ႕မွာေတာ႔ လူေတြခ်ည္းဘဲ လုုိ႕ ဆုုိပါတယ္ သူေျပာတဲ႔စကားကုုိပဲ ကၽြန္ေတာ္ ဘဂၤလားေဒ႔ရွ္ေရာက္တဲ႔အခါ အရာရွိၾကီးတုုိင္းက ေျပာၾကပါတယ္။ သူတုုိ႕စိတ္ထဲ ျမန္မာျပည္က ေျမေတြမ်ားေနတယ္ လုုိ႕ ထင္တာကုုိ ကၽြန္ေတာ္ မၾကိဳက္ပါဘူး ငါတုုိ႕မွာ လူေတြရွိတယ္ မင္းတုုိ႕မွာ ေျမေတြရွိတယ္ဆုုိတဲ႕ ဒီ ဘဂၤါလီ ေတြရဲ႕ အေတြးအေခၚဘယ္ကလာလဲဆုုိတာ စဥ္းစားသုုံးသပ္ဖုုိ႕သင္႔ေၾကာင္း ခရီးကုုိျပန္ေရာက္တဲ႔အခါ လူၾကီးကုုိ သတင္းပုုိ႕ ခဲ႔ပါေသးတယ္။
၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ေနတဲ႔ အိမ္က လုုံျခဳံေရးအေတာ္ တင္းၾကပ္ပါတယ္ ဂိတ္ ေလးဂိတ္ ျဖတ္ရျပီး အေတာ္လညး္ေစာင္႔ရပါတယ္ ေထာင္ထဲ၀င္ရတဲ႔အတုုိင္းပါပဲ ႏုုိင္ငံေရးပါတီ မိန္းမေခါင္းေဆာင္ႏွစ္ေယာက္ တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ အျပီခ်ေနၾကတာ မၾကာေသးခင္က ဗုုံးခြဲလုုပ္ၾကံမွဳေတြ ဆက္တုုိက္ျဖစ္ထားလုုိ႕ လုုံျခဳံေရးတင္းၾကပ္ရတကုုိ ခြင္႔လြတ္ဖုုိ႕ အတူပါတဲ႔ ဆက္ဆံေရးအရာရွိက ေတာင္းပန္ပါတယ္။
၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ က၀ါရင္႔ ပညာတတ္ အမ်ုုိးသမီးၾကီးပီသပါတယ္ စကားေျပာလဲ ေကာင္းပါတယ္ သာေၾကာင္းမာေၾကာင္း ျပီးခဲ႔တဲ႔ ႏွစ္ႏုုိင္ငံေရပုုိင္နက္ ကိစၥမွာ Win Win Situation နဲ႕ ေျဖရွင္းႏုုိင္ခဲ႔လုုိ႕ ၀မ္းေျမာက္ေၾကာင္း ႏွစ္ႏုုိင္ငံေရတပ္အၾကားေဆာင္ရြက္မဲ႔ ကိစၥေတြ ကုုိ ျမန္မာလုုိ စကားျပန္ကတစ္ဆင္႔ အျပန္အလွန္ ေျပာဆုုိျပီးတဲ႔အခါ
အတူပါလာတဲ႔ ဆက္ဆံေရအရာရွိေရတပ္ဗုုိလ္ခ်ဳပ္ကုုိ ဒီဗုုိလ္ခ်ဳပ္ၾကီး အဂၤလိပ္လုုိ ေျပာတတ္တယ္မဟုုတ္လားလုုိ႕ ဘဂၤါလီလုုိ လွမ္းေမးပါတယ္။ (မရမာစကားျပန္က စကားျပန္လုုိ႕ သိရတာပါ) ဟုုိက ေျပာတတ္ေၾကာင္း ျပန္ၾကားပုုံရပါတယ္ ကၽြန္ေတာ႔ ကုုိတုုိက္ရုုိက္ေျပာပါေတာ႔တယ္
ဘဂၤလားေဒ႔ရွ္ႏုုိင္ငံဟာ ႏွစ္ႏုုိင္ငံ အက်ဳိးကုုိ အျမဲလုုိလားေၾကာင္း။ ျမန္မာဘက္ကလဲ ဒီလုုိဘဲဆုုိတာသိေၾကာင္း သုုိ႕ေသာ္လည္း ဒီ ႏွစ္ႏုုိင္ငံအၾကားမွာ ဒုုကၡသည္ေတြကိစၥနဲ႕ ျပသနာခဏခဏ တက္ေနရေၾကာင္း အစဥ္အဆက္ ႏွစ္ဘက္ ညွိႏွုုိင္း လက္ခံ ေဆာင္ရြက္ခဲ႔ျပီး အခုုေလာေလာ ဆယ္ လူ တစ္သိန္းေက်ာ္ေလာက္က်န္ေနေၾကာင္း ဘဂၤလာေဒ႔ရွ္ အစုုိးရအေနနဲ႔ လူတစ္သိန္းေက်ာ္ကုုိ မေကၽြးႏုုိင္မေထာက္ပ့ံႏုုိင္လုုိ႕မဟုုတ္ေၾကာင္း သူ႔ျပည္သူ သန္း ၁၆၀ ကုုိေတာင္ ၀ေအာင္ေကၽြးထားႏုုိင္တာ ဒီလူ တစ္သိန္းေက်ာ္ေတာ႔ ေကၽြးႏုုိင္ေၾကာင္း သုုိ႔ေသာ္ လည္း သည္ နညး္နည္းေလးက်န္တဲ႔ ဒုုကၡသည္ ကိစၥကုုိအၾကာင္းျပဳျပီး အေမရိကန္အပါအ၀င္ အေနာက္ႏုုိင္ငံေတြနဲ႕ ကုုလသမဂၢအပါအ၀င္ အင္ဂ်ီအုုိေတြ ေျခရွဳပ္ေနလုုိ႕ ျမန္မာနဲ႕ ဘဂၤလားေဒ႕ရွ္ ဆက္ဆံေရးကိုု အျမဲထိခုုိက္ေနေျကာင္း ဒါ႕အျပင္ ျမန္မာႏုုိင္ငံကုုိ ဆန္႔က်င္တုုိက္ခုုိက္ေနတဲ႔ အဖြဲ႕အစည္းေတြကပါ ဒါကုုိ အခြင္႔ေကာင္းယူလာေၾကာင္း သူ႔အေနနဲ႕ ေတာ႔လက္က်န္ ဒုုကၡသည္ေတြကုုိ ျမန္မာႏုုိင္ငံက လက္ခံလုုိက္ရင္ ဒီျပသနာေတြ ရွင္းသြားျပီးေတာ႔ ျမန္မာ နဲ႕ ဘဂၤလားေဒ႕ရွ္လဲ ေကာင္းမြန္တဲ႔ ဆက္ဆံေရးေတြ ဆက္လုုပ္လုုိ႕ ရမွာျဖစ္ေၾကာင္း သက္ဆုုိင္ရာ အာဏာပုုိင္ေတြကုုိ တင္ျပေပးေစလုုိေၾကာင္း ခ်ည္ျပီးတုုပ္ျပီး ေကာက္ပင္ရိပ္လွီး စကားကုုိဆုုိပါေတာ႔တယ္။
ကၽြန္ေတာ္က ကၽြန္ေတာ္ဟာ ေရတပ္ဦးစီးခ်ဳပ္မ ွ်သာျဖစ္လုုိ႕ ဒီကိစၥေတြ ကၽြန္ေတာ္နဲ႕ တုုိက္ရုုိက္မသက္ဆုုိင္ေၾကာင္း သုုိ႔ေသာ္လည္း ဒီ ဒုုကၡသည္လုုိ႕ ေျပာတဲ႔လူေတြကုုိ ကုုိ ကၽြန္ေတာ္တုုိ႕ ႏွစ္ႏုုိင္ငံ အၾကိမ္ၾကိမ္ စိစစ္လႊဲေျပာင္းထားျပီး ကၽြန္ေတာ္ သိရသေလာက္ ၁၉ ၉၃ ႏွစ္ႏုုိင္ငံ သေဘာတူညီခ်က္က Verification မူေလးခ်က္နဲ႕ မကုုိက္ညီတဲ႔လူေတြသာျဖစ္တယ္လုုိ႕ ၾကားဖူးေၾကာင္း ေျပာျပီး မွားသြားမွာစုုိးလုုိ႕ မွတ္တမ္းျပန္ၾကည္႔ပါရေစလုုိ႕ ခြင္႔ေတာင္းျပီး ကၽြန္ေတာ္မွတ္ထားတဲ႔ ကၽြန္ေတာ႔ Smart phone note ကုုိ ယူျပီး ခုုန ဦးမ်ဳိးျမင္႔သန္းဆီက ယူခဲ႔တဲ႔ မွတ္တမ္းကုုိ ဖတ္ျပလုုိက္ပါတယ္။ ေနာက္ဆုုံးအခ်က္ကုုိ အရင္ဖတ္ျပတာပါ။
အဖြားၾကီးက အလြန္ပါးနပ္ပါတယ္ အရင္ဖတ္ျပတဲ႔ အခ်က္ကုုိ ၾကားတာနဲ႔ ဒီလုုိေတာ႔လဲ ဒီလူေတြဘယ္ျပန္ခ်င္ပါ႔မလဲ သူတုုိ႕က ဟုုိလူေတြ အကူအေထာက္အပံ႔နဲ႕ အေနေခ်ာင္ေနတာလုုိ႕ ေရရြတ္သလုုိ ေျပာပါတယ္ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ႔ သံတမန္ က်င့္ဝတ္ အရ ကၽြန္ေတာ္နဲ႕ တုုိက္ရုုိက္မပတ္သက္ေပမဲ႔ သက္ဆုုိင္ရာကုုိ ကၽြန္ေတာ္ျပန္ေရာက္ရင္ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ေျပာတာကုုိ ျပန္တင္ျပေပးပါမယ္လုုိ႕ ေျပာရတာေပါ႕။
သူလဲစကားလမ္းေၾကာင္းေျပာင္းျပီး သူ႔အေဖအေၾကာင္းေရာက္သြားပါတယ္ ကၽြန္ေတာ႔ကုုိ သူ႔အေဖ လုုပ္ၾကံခံရတဲ႔ အိမ္ကုုိ ျပတုုိက္လုုပ္ထားတာကုုိ ဆက္ဆက္သြားၾကည္႔ဖုုိ႕ မွာျပီး သူ႕အေဖေရးလုုိ႕ မျပီးခဲ႔ေပမဲ႔ ဒီအတုုိင္းပဲ ပုုံႏွိပ္ထုုတ္ေ၀ထားတဲ႔ The Unfinished Memoirs စာအုုပ္လက္ေဆာင္ေပးလုုိက္ပါတယ္။
ဒီေနရာမွာေျပာခ်င္တာက အဲဒီ စီစစ္လက္ခံေရး ၁၉ ၉ ၃ သေဘာတူညီခ်က္ပါပဲ။ ဒီေန႕ ႏုုိင္ငံေတာ္ အတုုိင္ပင္ခံ ေျပာသြားတဲ႔အထဲမွာပါပါတယ္ ဒုုကၡသည္ေတြကုုိ စိစစ္လက္ခံေရးဆုုိင္ရာ ၁၉ ၉ ၃ သေဘာတူညီခ်က္အတုုိင္း စိစစ္လက္ခံသြားဖုုိ႕ အျမဲအသင္႔ရွိတယ္လုုိ႕ ဟုုိဘက္က သုုံးသိန္းေက်ာ္ျဖစ္လုုိက္ ေလးသိ္န္းျဖစ္လုုိက္ ကုုိယ္၀န္ေဆာင္ ၇၀၀၀၀ ျဖစ္လုုိက္နဲ႕ သခြပ္ပင္က မီးတက်ည္က်ည္ လုုပ္ေနတဲ႕ ဘဂၤလားကုုလားမၾကီးကုုိ ျပန္ျပီး တုုန္႔ျပန္တဲ႔ အခ်က္ ပါဘဲ Verification မွာ ဟုုိေလးခ်က္သာ ေျပာလုုိက္ရင္ အကုုန္ညိကုုန္မဲ႔ သေဘာလုုိ႕ေျပာခ်င္တာပါ။
အခ်ဳပ္ကေတာ႔ ဒီဘဂၤလီ လူမ်ဳိးေတြဟာသူတုုိ႕ႏုုိင္ငံအတြက္ဆုုိ လူရည္အလြန္လယ္တယ္ လ်င္တယ္ဆုုိတာပါပဲ ပထမ ေရပုုိင္နက္ကိစၥ လုုိခ်င္တာမရခင္ ေအာက္က်ဳိ႕ဖုုိ႕ ၀န္မေလးသလုုိ ရျပီးရင္လဲ အေပၚစီးက ေလက်ယ္တတ္ပါတယ္။ လတ္တေလာ အက်ဳိးထက္ ေရရွည္ရလဒ္ အက်ဳိးအျမတ္ကုုိ တြက္ခ်က္ျပီး လုုပ္တတ္ေျပာတတ္တဲ႔ လူေတြမ်ားတယ္။ ဆင္းရဲမဲြေတျပီး ေမာင္ေတာက လူမ်ဳိးေတြလုုိ စားစရာမရွိတဲ႔ လူမ်ဳိးေတြရွိသလုုိ အေနာက္နုုိင္ငံမွာ စာသြားသင္ျပီး ေပါက္ေပါက္ေရာက္ေရာက္ရွိတဲ႔ ဘဂၤလီေတြလည္း အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္ အထူးသျဖင္႔ အဂၤလန္ႏုုိင္ငံနဲ႔ ေပါက္ေရာက္ၾကတဲ႔လူေတြမ်ားပါတယ္။ ဒီလူေတြနဲ႕ ရင္ဆုုိင္တဲ႔အခါ မဟာဗ်ဴဟာအျမင္မရွိပဲ ရင္ဆုုိင္လုုိ႕မရသလုုိ မဟာဗ်ဴဟာ လက္ဦးမႈ (Strategic Initiative) ကုုိ ဆုုပ္ကုုိင္မထားပဲ ဆက္ဆံလုုိ႕ မရဘူလုုိ႕ ကၽြန္ေတာ္ျမင္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္႔ ေခါင္းထဲက မထြက္တဲ႔ စကားကေတာ႔ သူတုုိ႕ မဟာဗ်ဴဟာအဆင္႔လူေတြ ပါးစပ္ထဲေရာက္ေနတဲ႔ ငါတုုိ႕မွာ လူေတြအမ်ားၾကီး မင္းတုုိ႕မွာ ေျမေတြအျမားၾကီးဆုုိတဲ႕စကားပါပဲ။
စာၾကြင္း
( အင္တာနက္မွာ ပါတဲ႔ အဲဒီ ကၽြန္ေတာ္ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ ရွိတ္ဟာဆီနာ ကုုိ Smart phone Note ကိုုဖြင္႕ျပီး ဖတ္ျပေနတဲ႔ပုုံကုုိ တင္ျပီး ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ေရ သံတမန္စည္းကမ္း ခ်ီဳးေဖါက္ဆုုိျပီး ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္နဲ႔ေတြ႕ရာမွာ မုုိဘုုိင္းဖုုန္းဖြင္႔ေနတယ္ ဆုုိျပီး ကၽြန္ေတာ္တုုိ႕ သတင္းစာတစ္ေစာင္က စာလုုံးမဲၾကီးနဲ႕ အပုုပ္ခ်ေသးသဗ်။ သူတုုိ႕ ကုုိးကားေမးျမန္းထားတဲ႔ သံအမတ္ၾကီးေဟာင္း အခုု လုုံျခုုံေရးအၾကံေပး ဦးေသာင္းထြန္း ကုုိလဲ အျခားႏုုိင္ငံမွာ ႏုုိင္ငံေခါင္းေဆာင္ လူၾကီးေတြန႔ဲ ေတြ႕တဲ႔အခါ ဒီလုုိ မုုိဘုုိင္းဖုုန္းဖြင္႔လုုိ႕ ရလား လုုိ႕ ေမးထားေသးတယ္ သံအမတ္ၾကီး ဦးေသာင္းထြန္းကေတာ႔ ပါးနပ္ပါတယ္ ဘယ္လုုိအေျခအေနမွန္းမသိေပမဲ႔ ေတြ႕တုုန္း တယ္လီဖုုန္းေျပာတာေတာ႔ မေကာင္းဘူးလုုိ႕ ေျဖထားပါတယ္ ဒါေပမဲ႔ သတင္းစာမွာ ၀ါရင္႔ သံအမတ္ၾကီး ကေတာင္ ဒီလုုိေျပာေၾကာင္းကပါေသးသဗ်။ကၽြန္ေတာ္ သံတမန္စည္းကမ္းေဖါက္သလား ႏုုိင္ငံအတြက္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ႔သလား ဆုုိတာ ကုုိယ္႔ဟာကုုိယ္ပဲ ဆုုံးျဖတ္ၾကပါ။)
https://www.facebook.com/Adm.Thurathetswe/posts/1485298851555878
"ျမန္မာ-ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္စပ္ျခံစည္းရိုးကာရံျခင္း
လုပ္ငန္းအတြက္ ၂၀၀၉-၂၀၁၀ ခုနွစ္မွ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ခုနွစ္ အထိ ဘ႑ာေရးနွစ္မ်ားအတြင္း နွစ္စဉ္မူလခန္႔မွန္းေျခ ေငြစာရင္းနွင့္ ျဖည့္စြက္ ခြင့္ျပဳေငြ စုစုေပါင္း ေငြက်ပ္ဘီလီယံ ( ၁၉၀ ) ေက်ာ္ကို ျပည္ထဲေရး ဝန္ၾကီးဌာနသို႔ ခြင့္ျပဳေပးခဲ့ျပီး ျပည္ထဲေရးဝန္ျကီးဌာနမွ ကာကြယ္ေရးဝန္ျကီးဌာန၊ စစ္အင္ဂ်င္နီယာညႊန္ၾကားေရးမွဴးရံုးသို႔ လုပ္ငန္း အပ္နံွေဆာင္ရြက္ခဲ့ျပီး ျဖစ္ပါသည္။
၂၀၁၇-၂၀၁၈ ဘ႑ာေရးနွစ္တြင္ ျခံစည္းရိုးကာရံျခင္းနွင့္ ဆက္စပ္လုပ္ငန္းမ်ား အတြက္ ေငြက်ပ္ ( ၆ ) ဘီလီယံေက်ာ္ကို ခြင့္ျပဳေပးခဲ့ျပီး ျပည္ထဲေရးဝန္ျကီးဌာနမွ ေငြအပ္လုပ္ငန္းအျဖစ္ ကာကြယ္ေရးဝန္ျကီးဌာနသို့ အပ္နံွေဆာင္ရြက္ထားျပီး ျဖစ္ပါသည္။ ထို႔အျပင္ ျဖည့္စြက္ခြင့္ျပဳေငြအျဖစ္ ေငြက်ပ္ ( ၂ ) ဘီလီယံေက်ာ္ကို ထပ္မံသံုးစဲြနိုင္ေရး ေဆာင္ရြက္လ်က္ ရိွပါသည္။
ယခုကာလအတြင္း ျခံစည္းရိုးကာရံျခင္းလုပ္ငန္းမ်ား ခ်က္ခ်င္းေဆာင္ရြက္နိုင္ေရး အတြက္ ပထမအဆင့္ အေနျဖင့္ ေငြက်ပ္ ( ၂၀ ) ဘီလီယံကို နိုင္ငံေတာ္ အစိုးရက လက္ငင္း ျဖည့္ဆည္းေပးသြားမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္းနွင့္ နယ္စပ္ျခံစည္းရိုး ကာရံျခင္းလုပ္ငန္းအား ယခင္ေဆာင္ရြက္သည့္အတိုင္း ျပည္ထဲေရးဝန္ျကီးဌာနမွ ရန္ပံုေငြ တင္ျပေတာင္းခံ၍ ကာကြယ္ေရးဝန္ျကီးဌာနသို႔ လုပ္ငန္းအပ္နံွ ေဆာင္ရြက္သြားေစမည္ ျဖစ္ပါသည္။ "
Source: အတိုင္ပင္ခံရံုး
နိရဥၥရာ၊ စက္တင္ဘာ ၁၄
ဘဂၤလာေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံတြင္ ျမန္မာဘက္မွ ၀င္ေရာက္လာသူ ဘဂၤလီလူမ်ိဳး ၄ ဦးအား ျမန္မာ သတင္းေပး ေထာက္လွမ္းေရး ျဖစ္သည္ဟု သံသယျဖင့္ ဘဂၤလာအာဏာပိုင္မ်ားက ဖမ္းဆီးလိုက္သည္။
ဖမ္းဆီးခံရသူ ၄ ဦးမွာ အ႑၀ါဟူစိန္ (၄၀) ႏွစ္၊ ဇာဖာအာေလာင္ (၄၅) ႏွစ္၊ မူဟာမတ္အာဇမဲလ္ ဟူစိန္ (၄၀) ႏွစ္ႏွင့္ မူဟာမတ္ ကာလူမ်ာ (၆၀) ႏွစ္တို႕ ျဖစ္ၾကသည္။ သူတို႕ ေလးဦးစလံုးမွာ ေမာင္ေတာျမိဳ႕ အမ္တာလီ ဖာကီယာ ဘဇားမွ ျဖစ္ေၾကာင္း Dhaka Tribune ၌ သတင္းေဖာ္ျပသည္။
သူတို႕ ေလးဦးထဲမွ တစ္ဦးကို နတ္ေခ်ာင္းဆရီျမိဳ႕နယ္ အတြင္း ဖမ္းမိျပီး က်န္ သံုးဦးကို ေခါင္တံုးနယ္ေျမတြင္ လြန္ခဲ့ေသာ အဂၤါေန႕ညေနက ဖမ္းမိေၾကာင္း သိရွိရသည္။
သူတို႕၏ သြားလာလႈပ္ရွားမႈအား သံသယ ျဖစ္မိရာမွ ဖမ္းဆီးျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ကနဦးစစ္ေဆးခ်က္မ်ားအရ ဘဂၤလာေဒ့ရွ္ နယ္ျခားေစာင့္ တပ္ဖြဲ႕မ်ား၏ လူပ္ရွားမႈ သတင္းမ်ားအား စုေဆာင္းျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံသုိ႕ ျပန္ပို႕သည့္ အေထာက္အထားမ်ား ရရွိေၾကာင္း BGB နယ္ျခားေစာင့္တပ္ရင္း အမွတ္ (၃၁) တပ္ရင္းမွဴး ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ Anwarul Azim ေျပာေၾကာင္း သတင္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
သူတို႕ေလးဦးအား ပိုမို စစ္ေဆးမႈမ်ားျပဳလုပ္ရန္ ဘင္ဒရိုဘင္ (ရြာေတာ္) ျမိဳ႕သို႕ ပို႕ေဆာင္လိုက္သည္ဟု သတင္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
(Photo: Dhaka Tribune)
Narinjara
https://www.facebook.com/Narinjara
ကိုSwe Yuေရးသည္။
*******
ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ စစ္သံမွဴးသို႔!
"ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဟာ လူဦးေရေပါက္ကဲြၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ၀င္ေရာက္လုပ္ကိုင္ စားေသာက္ေနၾကတယ္ ဆိုတဲ့အခ်က္ကို ျပန္လည္သံုးသပ္ေစလိုတယ္" လို႔ Discussion on Finding Solutions ဆိုတဲ့ ရခိုင္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ခင္ဗ်ား မေတာ္မတရား ေျပာလိုက္တာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး...
တက္ေရာက္ေဆြးေႏြးၾကတဲ့ ဦးကိုကိုလိႈင္၊ သမၼတဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ အႀကံေပးေတြျဖစ္တဲ့ ေဒါက္တာရင္ရင္ႏြယ္၊ ေဒါက္တာေနဇင္လတ္၊ ေဒါက္တာေအးခ်မ္း တို႔အေနနဲ႔ ျပန္ေခ်ပခ်ိန္ မရလိုက္ဘူးလို႕ ယူဆတာေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ္ကပဲ ျပန္ရွင္းလိုပါတယ္။
.
.
.
ခင္ဗ်ားက "ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နိုင္ငံဟာ ကမာၻမွာ ၂၂ ခုေျမာက္ စီးပြားေရး အႀကီးဆံုး ႏိုင္ငံျဖစ္ျပီး လူဦးေရ အလြန္သိပ္သည္းေသာ္လည္း စီးပြားေရး တိုးတက္ ေကာင္းမြန္ေနတယ္" လို႕ ေျပာတယ္ေနာ္။
တကယ္ေတာ့ ခိုးဝင္ျပႆနာဟာ နယ္နမိတ္ခ်င္း ထိစပ္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံေတြ ၾကဳံေနက် ျပႆနာျဖစ္တယ္။ ကိုယ့္ႏိုင္ငံက စီးပြါးေရးေကာင္းေနရင္ေတာင္ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမွာ ပိုေခ်ာင္လည္မယ္ ယူဆသူတိုင္း တရားဝင္ေရာ တရားမဝင္ေရာ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ၾကပါတယ္။ ေတာ္တန္႐ံု အေရအတြက္ဆိုရင္ မေထာင္းတာလွေပမဲ့ အလြန္မ်ားျပားလာရင္ေတာ့၊ တရားမဝင္ ခိုးကူးလာတာလည္း ျဖစ္ရင္ေတာ့ ျပႆနာက ၾကီးပါျပီ။
အဲဒီလို ျပႆနာက ၾကီးမားလာတဲ့ အခ်ိန္မွာမွ ကိုယ့္တာဝန္ ကိုယ္မယူဘဲ "ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဟာ စီးပြါးေရးပမာဏ ၾကီးမားတာမို႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္ကို ကြၽန္ေတာ္တို႕ ႏိုင္ငံသားေတြ ခိုးဝင္သြားတာ မျဖစ္ႏိုင္ဘူး" လို႕ ခင္ဗ်ားက ေကာက္ခ်က္ဆြဲျပတာက လူရယ္စရာ ျဖစ္ေနပါတယ္။
စီးပြါးေရးပမာဏ ၾကီးမားတိုင္းသာ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြကို ခိုးဝင္တာမ်ိဳး မရွိေၾကးဆိုရင္ မကၠဆီကို ႏိုင္ငံသားေတြ အေမရိကန္ႏိုင္ငံကို ခိုးဝင္စရာအေၾကာင္း လုံးဝ မရွိေတာ့ပါဘူး။
ဘာလို႕လဲဆိုရင္ မကၠဆီကိုရဲ႕ GDP ဟာ ကမာၻ႕အဆင့္ ၁၅ မွာ ရွိျပီး ပမာဏအားျဖင့္ ၁၀၄၆ ဘီလ်ံ ေဒၚလာ ရွိတာမို႕...
GDP ကမာၻ႕အဆင့္ ၄၅ ျဖစ္ျပီး ပမာဏအားျဖင့္ ၂၂၁ ဘီလ်ံသာရွိတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ စီးပြါးေရးထက္ ေလးဆခြဲေက်ာ္ ပိုျပီး ၾကီးမားခ်မ္းသာတဲ့ မကၠဆီကိုႏိုင္ငံသားေတြ အေမရိကန္ကို ခိုးဝင္ၾကတာ ႏွစ္ႏိုင္ငံ ျပႆနာျဖစ္ရတဲ့ အထိပါပဲ။
ဒီလိုေျပာရင္ ခင္ဗ်ားဘက္ကလည္း "အေမရိကန္စီးပြါးေရးက ကမာၻ႕နံပါတ္ ၁ မို႕လို႕ မကၠဆီကန္ေတြက ခိုးဝင္တာေလ။ ငါတို႕ ႏိုင္ငံက မင္းတို႕ ႏိုင္ငံထက္ စီးပြါးေရး ၾကီးတယ္ကြ" လို႕ ျပန္ျငင္းခ်င္မယ္ ထင္ပါတယ္။
ဟုတ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ GDP ဟာ ကမာၻ႕အဆင့္ ၇၂ ျဖစ္ျပီး ပမာဏအားျဖင့္ ၆၇ ဘီလ်ံ ေဒၚလာပဲရွိလို႕ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ စီးပြါးေရးေအာက္ သုံးဆခြဲေက်ာ္ ေသးငယ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ႏိုင္ငံစီးပြါးေရးပမာဏနဲ႕ စဥ္းစားရင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ဘဂၤါလီေတြက ျမန္မာဘက္ကို ခိုးကူးစရာအေၾကာင္း မရွိသလိုလိုပါပဲ။
ဒါေပမဲ့ ခိုးဝင္ခ်င္စရာ အေၾကာင္းျခင္းရာေတြကို ကြၽန္ေတာ္ ထုတ္ျပပါ့မယ္။
၁)
ခင္ဗ်ားက ႏိုင္ငံလုံး စီးပြါးေရးပမာဏကို ႏိႈင္းယွဥ္တဲ့ GDP ကိုသာ ကိုယ္လိုရာဆြဲ ေျပာႏိုင္ဖို႕ ထည့္သြင္းရည္ညႊန္းျပီး၊ လူတစ္ဦးခ်င္း ႂကြယ္ဝခ်မ္းသာမႈနဲ႕ လူေနမႈအဆင့္အတန္းကို ႏိႈင္းယွဥ္ေဖာ္ျပႏိုင္တဲ့ GDP per capita တို႕ Per Capita Income တို႕ကို ဘာလို႕ ခ်န္ထားခဲ့တာပါလဲ။
GDP (Gross Domestic Product) ဆိုတာက အလြယ္ေျပာရရင္ တစ္ႏွစ္အတြင္း တစ္ႏိုင္ငံလုံးမွာ ရွိသူေတြရဲ့ ဝင္ေငြအားလုံးေပါင္း ဒါမွမဟုတ္ တိုင္းျပည္ရဲ႕ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈအားလုံး (သယံဇာတေတြ ထုတ္ေရာင္းတာမ်ိဳး အပါအဝင္) စုစုေပါင္းပါ။
GDP per capita ဆိုတာက GDP ကို လူဦးေရနဲ႔ စားထားတာပါ။ ပ်မ္းမွ် လူတစ္ဦး ရွာႏိုင္တဲ့ ေငြျဖစ္ျပီး ဒါက လူေနမႈ အဆင့္အတန္းကို ေဖာ္ျပပါတယ္။
ဒီေတာ့ လူတစ္ခ်င္းရွာႏိုင္တဲ့ ေငြပမာဏ တူရင္ေတာင္ လူဦးေရ ပိုမ်ားတဲ့ ႏိုင္ငံဟာ GDP ပိုမ်ားမွာ ဘာမွ မဆန္းပါဘူး။
ဥပမာ ကမာၻေပၚမွာ လူဦးေရအမ်ားဆုံးႏိုင္ငံျဖစ္တဲ့ တရုတ္ရဲ့ GDP သို႕မဟုတ္ စီးပြါးေရးဟာ ကမာၻ႕ဒုတိယအၾကီးဆုံး ျဖစ္ေပမယ့္ လူတစ္ခ်င္းရွာႏိုင္တဲ့ ေငြပမာဏ GDP per capita မွာေတာ့ ႏိုင္ငံသားတစ္ဦး တစ္ႏွစ္ဝင္ေငြ ေဒၚလာ ၈၁၀၀ နဲ႕ ကမာၻ႕အဆင့္ ၆၆ ပဲ ရွိတာ ေတြ႕ရမွာပါ။
ဆိုလိုတာက လူဦးေရမ်ားလြန္းလို႕ တိုင္းျပည္တစ္ျပည္လုံး ေပါင္းထားတဲ့ စီးပြါးေရးက ၾကီးမားေပမယ့္ လူတစ္ဦးခ်င္း ႂကြယ္ဝမႈ အဆင့္အတန္းအရ ၾကည့္လိုက္ေတာ့ တရုတ္တစ္ဦးခ်င္းဟာ သိပ္မခ်မ္းသာေသးပါ။
အဲဒီလိုပဲ လူဦးေရ ၁၆၃ သန္းရွိတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ရဲ့ GDP က လူဦးေရ ၅၅ သန္းသာရွိတဲ့ ျမန္မာ့ GDP ထက္ သုံးဆခြဲၾကီးေပမယ့္...
GDP per capita အရ ၾကည့္ရင္ေတာ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ တစ္ေယာက္ရဲ႕ တစ္ႏွစ္ဝင္ေငြက ၁၃၆၀ ေဒၚလာ နဲ႕ ျမန္မာတစ္ေယာက္က ၁၂၇၅ ေဒၚလာမို႕ ဘာမွ မကြာပါဘူး။
ဒါ့အျပင္ ဒီလူေနမႈအဆင့္ျပ GDP per capita ဟာ တစ္တိုင္းျပည္လုံးကို ျခဳံငုံျပီး ပ်မ္းမွ်ရွာထားတဲ့ အခ်က္အလက္ျဖစ္လို႕ နယ္စပ္ေဒသက လူေတြရဲ့ စီးပြါးေရးကို ကြက္တိေဖာ္ျပခ်င္မွ ေဖာ္ျပႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။
ဒီေတာ့ ခိုးဝင္ကိစၥ ျဖစ္ႏိုင္ မျဖစ္ႏိုင္ကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ - ျမန္မာနယ္စပ္ရဲ့ ဟိုဘက္ျခမ္းနဲ႕ ဒီဘက္ျခမ္းမွာ ဘယ္ဘက္က လုပ္စားကိုင္စားသမားေတြအဖို႕ အေန အစား ပိုေခ်ာင္သလဲ ဆိုတာက ဆုံးျဖတ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
၂)
အေနေခ်ာင္မႈ။
ႏိုင္ငံအက်ယ္အဝန္း ၇၅၈၄၀၀ စတုရန္းမိုင္ရွိျပီး လူဦးေရ ၁၂၃ သန္းသာရွိလို႕ လူဦးေရ သိပ္သည္းဆအားျဖင့္ တစ္စတုရန္းမိုင္မွာ ၁၆၃ ေယာက္သာ ရွိတဲ့အျပင္ ပ်မ္းမွ်တစ္ဦးခ်င္း တစ္ႏွစ္ဝင္ေငြ ၈၂၀၀ ေဒၚလာ (၈၁၀၀ ေဒၚလာရတဲ့ တရုတ္ထက္ေတာင္ မ်ားျပား) ရေနတဲ့ မကၠဆီကိုကေန အေမရိကန္ကို ခိုးဝင္ေနသူေတြ ရွိတယ္ဆိုရင္...
ႏိုင္ငံအက်ယ္အဝန္း ၅၆၉၇၇ စတုရန္းမိုင္ရွိျပီး လူဦးေရ ၁၆၃ သန္းရွိလို႕ လူဦးေရ သိပ္သည္းဆအားျဖင့္ တစ္စတုရန္းမိုင္မွာ၂၉၃၄ ေယာက္ေတာင္ရွိလို႕ အေနက်ပ္တယ္ထင္တဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံသားအခ်ိဳ႕ဟာ...
ႏိုင္ငံအက်ယ္အဝန္း ၂၆၁၂၂၈ စတုရန္းမိုင္ရွိျပီး လူဦးေရ ၅၅ သန္းသာရွိလို႕ တစ္စတုရန္းမိုင္မွာ ၂၀၇ ေယာက္ပဲ အသက္႐ႈေခ်ာင္ေခ်ာင္ ေနေနၾကတဲ့ တစ္ဦးခ်င္းဝင္ေငြလည္း မကြာတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္ကို ကူးမဝင္ခ်င္စရာ အေၾကာင္း ဘာမွ မရွိပါဘူး။
ႏိုင္ငံဧရိယာအရ ျမန္မာဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ထက္ ေလးဆခြဲေက်ာ္ ပိုက်ယ္ျပီး...
လူဦးေရက်ေတာ့ ျမန္မာ့လူဦးေရက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ လူဦးေရရဲ႕ သုံးပံုတစ္ပံုပဲရွိလို႕...
"ဘယ္ႏိုင္ငံမွာ အေနေခ်ာင္မလဲ" ဆိုတာကို ကေလးေတာင္ သိႏိုင္ပါတယ္။
၃)
အစားေခ်ာင္မႈ။
Per capita income ကို လူအဖြဲ႕အစည္း တစ္ခုနဲ႔ တစ္ခုၾကား ခ်မ္းသာႂကြယ္ဝမႈ ဒါမွမဟုတ္ ဆင္းရဲမြဲေတမႈကို ႏိႈင္းယွဥ္ဖို႔ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ အသံုးျပဳၾကပါတယ္။
ဒီေနရာမွာ အထက္မွာ ႏိႈင္းယွဥ္ျပခဲ့တဲ့ GDP per capita ဟာ ႐ိုး႐ိုး GDP ကို သုံးျပီး တြက္ထားတာပါ။
တကယ္ေတာ့ စီးပြါးေရး ပညာရွင္ေတြအေနနဲ႕ ႏိုင္ငံေတြအၾကား စီးပြားေရးအင္အားကို ႏႈိင္းယွဥ္ရာမွာ ဒါမွမဟုတ္ တစ္ဦးခ်င္း ၀င္ေငြႂကြယ္၀မႈကို ႏိႈင္းယွဥ္ရာမွာ အားနည္းခ်က္ေတြရွိတဲ့ GDP နဲ႕ GDP per capita ေတြထက္ GDP (PPP) နဲ႕ GDP per capita (PPP) ကိုသုံးတာ ပိုမိုတိက်မွန္ကန္တယ္လို႕ ယူဆၾကပါတယ္။
ဘာလို႕လဲဆိုရင္ Purchasing Power Parity လို႕ေခၚတဲ့ (PPP) ဟာ ႏိုင္ငံေတြအၾကား လူေနမႈအဆင့္၊ ေနထိုင္ကုန္က်စရိတ္၊ တြက္ခ်က္တဲ့ႏွစ္ရဲ႕ ေငြလဲလွယ္ႏႈန္းမ်ားနဲ႕ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏွုန္းေတြကိုပါ ထည့္သြင္းစဥ္းစားျပီး ႐ိုး႐ိုးေဒၚလာ မဟုတ္တဲ့ ႏိုင္ငံတကာေဒၚလာ (int$) နဲ႕ ေဖာ္ျပတာ ျဖစ္ပါတယ္။
အလြယ္ရွင္းျပရရင္ ႏိုင္ငံႏွစ္ႏိုင္ငံရဲ့ GDP per capita ခ်င္း တူရင္ေတာင္ (ဥပမာ လူတစ္ေယာက္ ေဒၚလာ ၁၀၀၀ စီ ဝင္ေငြ ရွိတယ္ထားပါ) အဲဒီႏွစ္ႏိုင္ငံက ႏိုင္ငံသားေတြ ခ်မ္းသာမႈနဲ႕ လူေနမႈအဆင့္ တူတယ္လို႕ ေျပာလို႕မရပါဘူး။ သက္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ျပည္တြင္း ကုန္ေစ်းႏွုန္းနဲ႕ ေနထိုင္ကုန္က်စရိတ္၊ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏွုန္းေတြေပၚ မူတည္ျပီး အဲဒီ ေဒၚလာ ၁၀၀၀ စီရဲ့ တန္ဖိုးခ်င္း မတူသလို အဲဒီ ေဒၚလာ ၁၀၀၀ ရဲ့ ဝယ္ယူသုံးစြဲႏိုင္စြမ္း (Purchasing Power) လည္း ကြာပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ PPP အေပၚ အေျခခံတြက္ခ်က္ထားတဲ့ GDP per capita (PPP) ကို အသံုးျပဳျခင္းဟာ ႏိုင္ငံေတြၾကား ဆင္းရဲ ခ်မ္းသာ ကြာျခားခ်က္ေတြကို ႏႈိင္းယွဥ္ရာမွာ ပိုမွန္ကန္ျပီး ပိုအသံုး၀င္္ပါတယ္။
၂၀၁၆ GDP per capita (PPP) အခ်က္အလက္ေတြအရဆိုရင္...
ျမန္မာႏိုင္ငံသား တစ္ဦးဟာ တစ္ႏွစ္ဝင္ေငြ ေဒၚလာ ၆၀၀၀ (int$) ခ်မ္းသာျပီး...
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံသား တစ္ေယာက္ဟာ တစ္ႏွစ္ ၃၉၀၀ ေဒၚလာ (int$) သာ ဝင္ေငြရွိတာမို႕...
"ဘယ္ႏိုင္ငံမွာ အစားေခ်ာင္မလဲ" ဆိုတာကို ပညာမတတ္သူေတာင္ တြက္တတ္မယ္ထင္ပါတယ္။
.
.
.
အခုေလာက္ဆိုရင္ကို ဘဂၤါလီအခ်ိဳ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္ ခိုးဝင္ဖို႕ အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြ လံုေလာက္ျပီထင္ပါတယ္။
ဒါကိုမွ က်ား က်ား မီးယပ္လုပ္ျပီး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အစိုးရဘတ္ဂ်က္က ျမန္မာထက္ ၈ ဆ မ်ားတယ္တို႕၊ စီးပြားေရး ဖံြ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈႏႈန္းက ဘယ္ေလာက္ ရွိတယ္တို႕၊ ႏိုင္ငံဧရိယာရဲ႕ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ လွ်ပ္စစ္မီး ရရိွေနၿပီး ေက်းလက္ေဒသမ်ားတြင္ပါ ေကာင္းမြန္တဲ့ အင္တာနက္ ခိ်တ္ဆက္မႈနဲ႕ မိုဘိုင္းဖုန္းကြန္ရက္ေတြ ရိွေၾကာင္း မ႑ပ္တိုင္ တက္ျပဦးမယ္ဆိုရင္လည္း ကြၽန္ေတာ့္ဘက္က ေခ်ပစရာရွိပါတယ္။
ဒီလို ဘတ္ဂ်က္မ်ားတာ၊ အေျခခံအေဆာက္အအံုေတြ ျမန္မာႏိုင္ငံထက္ ျပည့္စံုတာဟာ ခင္ဗ်ားတို႕ အစိုးရက ဒီႏိုင္ငံက ကိုယ္က်ိဳးရွာ စစ္အာဏာရွင္အစိုးရ အဆက္ဆက္ထက္ အခြန္ေကာက္ခံႏိုင္မႈ၊ အုပ္ခ်ဳပ္မႈနဲ႕ စီမံခန္႕ခြဲမႈ ေကာင္းမြန္တာကိုပဲ ေျပာျပေနျပီး...
အထက္မွာ ေျပာခဲ့သလို အခုလက္ရွိ စီးပြါးေရး၊ ပထဝီပိုင္နက္ အက်ယ္အဝန္းနဲ႕ လူဦးေရအေနအထားအရ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ဆင္းရဲခ်ိဳ႕တဲ့တဲ့ ဘဂၤါလီအခ်ိဳ႕အတြက္ အေနေခ်ာင္ အစားေခ်ာင္တဲ့ ႏိုင္ငံဆိုတာကိုေတာ့ ျငင္းလို႕ မရပါဘူး။
ဒီလို အေနအစားေခ်ာင္ဖို႕ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြနဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲကို ခိုးဝင္လာျပီးေတာ့မွ အျခားေဒသေတြကို ကူးသန္းမရဘဲ ရခိုင္ေဒသမွာပဲ ပိတ္မိျပီး မ်ိဳးအပြါးလြန္ လူဦးေရေပါက္ကြဲေနတာက ဒီေန႕ ရခိုင္က ခိုးဝင္ျပႆနာရဲ႕ ေရေသာက္ျမစ္ပါပဲ။
.
.
.
မူလကေတာ့ ခင္ဗ်ားတို႕ ႏိုင္ငံသားေတြဟာ တရားဝင္ ေနခြင့္ရရင္လည္း ဒီႏိုင္ငံမွာပဲ ႏိုင္ငံသားခံယူျပီး ေအးေအးသက္သာ လုပ္ကိုင္စားေသာက္ၾကဖို႕ ရည္ရြယ္ထားၾကပံုပါ။
ဒါေပမဲ့ ထင္သလို ျဖစ္မလာတဲ့ အေျခမလွသူအခ်ိဳ႕က ႏိုင္ငံတကာကို ထြက္ေျပးျပီး အဖိႏွိပ္ခံအျဖစ္ မ်က္ရည္ခ်ဴျပီး ခ်မ္းသာတဲ့ႏိုင္ငံေတြမွာ ခိုလႈံခြင့္ရသြားရာကေန...
အဲလိုလုပ္တာဟာ ျမန္မာထက္ အျပတ္အသတ္သာတဲ့ တိုးတက္ျပီးသား ႏိုင္ငံေတြကို သြားေရာက္ အေျခခ်ႏိုင္ဖို႕ အေကာင္းဆုံးနည္းအျဖစ္ လမ္းပြင့္သြားတဲ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ...
ဘဂၤါလီေတြဟာ ျမန္မာကိုေတာင္ မဝင္ေတာ့ဘဲ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကေန ရိုဟင္ဂ်ာအျဖစ္ တိုက္႐ိုက္ထြက္ေျပးၾကရာက ႏိုင္ငံတကာမွာ ရိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံ ႏိုင္ငံစြန္႕ခြာ ဘဂၤါလီ ေလးသန္းေက်ာ္အထိ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ၾကီး ပြဲခံေနထိုင္ႏိုင္ၾကတဲ့ အေျခအေနကို ေရာက္လာတာပါ။
ဒီ ေလးသန္းေက်ာ္ဟာ သူတို႕ေရာက္ရွိေနထိုင္ရာ ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ က႐ုဏာကို ခ်ဴယူဖို႕ ရခိုင္က ျဖစ္ရပ္အခ်ိဳ႕ကို ပံုၾကီးခ်ဲ႕ရာက ဒီကေန႕ ကမာၻက စုတ္တသပ္သပ္ ျဖစ္ေနရတဲ့ ႏိုင္ငံမဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ ဇာတ္လမ္းေတြ ျဖစ္လာရတာပါပဲ။
ဒီဇာတ္လမ္းတြဲ ႏိုင္ငံတကာမွာ ေပါက္သြားမွန္းသိတာနဲ႕ တိုက္႐ိုက္ထြက္ေျပး ဘဂၤါလီေတြ၊ ျမန္မာကတစ္ဆင့္ ထြက္ေျပးတဲ့ ဘဂၤါလီေတြ၊ ရခိုင္မွာ ပိတ္မိေနတဲ့ ဘဂၤါလီေတြ အားလုံး ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ျဖစ္ကုန္ျပီး...
ႏိုင္ငံသား ေတာင္းတဲ့ အဆင့္ကေန တိုင္းရင္းသားအစစ္ေတြပါလို႕ ေျဗာင္လိမ္တဲ့ အဆင့္ကို တက္သြား႐ံုသာမက အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္ျပီး လြတ္ေျမာက္နယ္ေျမ ထူေထာင္ဖို႕အထိ ရည္မွန္းလာတဲ့ အေျခအေနေတြ ျဖစ္လာပါျပီ။
အခု ရိုဟင္ဂ်ာ ဘာညာ အသံေတြ အတင္းထြက္ျပေနတဲ့ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ၊ မီဒီယာနဲ႕ ရိုဟင္ဂ်ာ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ အားလုံးဟာ ေငြရရွိေရး သို႕မဟုတ္ ရွင္သန္ေနထိုင္ႏိုင္ေရးအတြက္ ဒါမွမဟုတ္ ႏွစ္ခုလုံးအတြက္ လုပ္ေနတာပါ။
သူတို႕ကသာ ေအာ္ေပးေနတာ... တကယ္တမ္းမွာ ျပည္တြင္းက ထြက္မရလို႕ ပိတ္မိေနတဲ့ တစ္သန္းမွ်ေသာ ဘဂၤါလီေတြကလြဲရင္ ႏိုင္ငံတကာကို ေရာက္ေနျပီးသား ရိုအမည္ခံေတြကေတာ့ ရခိုင္ကို လာေနဖို႕ တရားဝင္ ျပန္ေခၚၾကည့္ရင္ေတာင္ တစ္ေယာက္မွ ျပန္မလာေစရဘူးလို႕ ေလာင္းေၾကးထပ္ရဲပါတယ္။ သူတို႕ ေမြးရပ္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ထက္ေရာ၊ ျမန္မာထက္ေရာ သာတဲ့ ႏိုင္ငံေတြကို ေရာက္ေနျပီကိုး။ ဒီေလာက္ကို ယုတ္မာတဲ့ေကာင္ေတြပါ။
တကယ္ေတာ့ ျပည္ပကို ထြက္ေျပးခိုလံႈတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ ၄ သန္းေက်ာ္ ရွိေနဖို႕ဆိုရင္ အစက ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ရိုဟင္ဂ်ာ ၅ သန္း ေနခဲ့ဖူးရပါမယ္။ ဘယ္သမိုင္းစာအုပ္၊ ဘယ္စာတမ္းေတြထဲမွာမ်ား ဘယ္ေခတ္က ရိုဟင္ဂ်ာ ၅ သန္း ရခိုင္ျပည္မွာ ေနခဲ့ဖူးတယ္လို႕ ၾကားဖူးပါသလဲ။ ဒီလိုမျဖစ္ႏိုင္တာေတြကို အတင္းလိမ္ညာေျပာဆိုျပီး ခင္ဗ်ားတို႕ ႏိုင္ငံသားေတြကို ျမန္မာျပည္က ရိုဟင္ဂ်ာေတြပါလို႕ ပံုခ်စြပ္စြဲေနတာေတာင္ အင္မတန္ ေအာက္တန္းက်လြန္းေနပါျပီ။
ဒီထက္ ပိုဆိုးတာက ဒီ ရိုဟင္ဂ်ာအေရး လႈပ္ရွားသူ ဆိုသူေတြဟာ ႏိုင္ငံတကာက ရြံရွာစက္ဆုပ္တဲ့ အစြန္းေရာက္ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕ေတြနဲ႕ေရာ၊ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕ေတြကို ေျပာင္ေျပာင္တင္းတင္းေရာ ခိုးေၾကာင္ခိုးဝွက္ေရာ အားေပးေနတဲ့ ပင္လယ္ေကြ႕က ေၾကာင္သူေတာ္ အစၥလာမ္ႏိုင္ငံေတြနဲ႕ေရာ ခ်ိတ္ဆက္ျပီး ရခိုင္မွာ အၾကမ္းဖက္ သူပုန္ထေအာင္ စီမံၾကတာပါ။
အခု ကာတာႏိုင္ငံကို အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕ေတြကို အားေပးမႈနဲ႕ ဝိုင္းပယ္တယ္ဆိုတဲ့ ေဆာ္ဒီေခါင္းေဆာင္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြဟာလည္း အစၥလာမၼစ္ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕ေတြကို ရက္ရက္ေရာေရာ ေငြလွဴေနတဲ့ ႏိုင္ငံေတြပါ။ သူတို႕ ဆြန္နီ ရွီးအိုက္ ဘာသာေရးအရ ဒါမွမဟုတ္ ႏိုင္ငံေရးအရ မတည့္လို႕သာ တစ္ႏိုင္ငံနဲ႕ တစ္ႏိုင္ငံ အၾကမ္းဖက္အားေပးအျဖစ္ အျပစ္ပံုခ်ေနေပမဲ့ အဲဒီ ပင္လယ္ေကြ႕ႏိုင္ငံ အားလုံး နီးပါးဟာ ကိုယ့္နည္းကိုယ့္ဟန္နဲ႕ေတာ့ တကယ့္ ကမာၻ႕အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕အားလုံးရဲ့ ေရေသာက္ျမစ္ႏိုင္ငံေတြပါ။
ဒီႏိုင္ငံေတြက ေငြအားနဲ႕ မီဒီယာေတြနဲ႕ေရာ၊ ကုလသမဂၢကိုပါ အုပ္စီးျပီးေနာက္မွာ ရခိုင္က အၾကမ္းဖက္ခံ တိုင္းရင္းသားေတြဟာ အၾကမ္းဖက္သမားအျဖစ္ တန္ျပန္ ပံုေဖာ္ရွုတ္ခ်ခံရတဲ့ ဘဝကို ေရာက္ရရွာပါတယ္။
.
.
.
ဒါေတြကို ကမာၻေၾကေသာ္လည္း ဥဒါန္းမေၾကပါဘူး။
ဒါေၾကာင့္ က်ဳပ္တို႕ေျပာေနတာေတြဟာ မွားေနလို႕ ျပန္သုံးသပ္ပါဆိုတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ စစ္သံမွဴးေရ...
ဒီခိုးဝင္ျပႆနာဟာ အေမရိကန္လို ခ်မ္းသာတဲ့ ႏိုင္ငံအတြက္ေတာင္ ေခါင္းခဲစရာမို႕ သမၼတ ထရမ့္က နယ္ျခားတံတိုင္းကာဖို႕ တံတိုင္းကာရံစရိတ္ကို မကၠဆီကိုက ေပးရမယ္လို႕ေတာင္ ေျပာခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။
သူေျပာတာက ရယ္စရာေကာင္းသလို ထင္ရေပမဲ့ တကယ္တမ္း စဥ္းစားၾကည့္ရင္ ခိုးဝင္ေတြရဲ့ မိခင္ႏိုင္ငံဟာ ကိုယ့္ႏိုင္ငံသားေတြကို ထိန္းထားဖို႕ တာဝန္ရွိပါလ်က္နဲ႕ မထိန္းႏိုင္ဘူးဆိုရင္ ခိုးဝင္သြားတဲ့ ကိုယ့္ႏိုင္ငံသားေတြကို ကိုယ္ျပန္ေခၚသြား႐ံုမက ေနာက္လည္း ခိုးကူးမသြားႏိုင္ေအာင္ နယ္ျခားတံတိုင္း တည္ေဆာက္ေရးစရိတ္ေတြကိုလည္း အခ်ိဳးက် တာဝန္ယူ ထည့္ဝင္သင့္ေၾကာင္း ႐ူးခ်င္ေယာင္ေဆာင္ေနတဲ့ ခင္ဗ်ားတို႕ အစိုးရကို သိေအာင္ေျပာလိုက္ေစခ်င္ပါတယ္ဗ်ာ!
 |
| ဘဂၤလားေဒရွ္႕ ႏုိင္ငံက ႐ိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္စခန္း။ |
ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလတုန္းက ျမန္မာလံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြကို ၀င္ေရာက္ တိုက္ခိုက္ခဲ့တဲ့ မူဆလင္ အစြန္းေရာက္အဖြဲ႔နဲ႕ ဆက္သြယ္မႈ ရွိတယ္ဆိုၿပီး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ရဲတပ္ဖြဲ႕က ဖမ္းဆီးခဲ့တဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ အမ်ိဳးသားတဦးကို အာမခံနဲ႕ ျပန္လႊတ္ေပးခဲ့ၿပီး သူက အခု ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာ ရွိတဲ့ ဒုကၡသည္ စခန္းတခုမွာ ရွိေနတယ္လို႕ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ျပည္ထဲေရး ၀န္ႀကီးက ဇူလိုင္လ ၁၈ ရက္ေန႕မွာ သတင္း မီဒီယာကို ေျပာလိုက္ပါတယ္။
အသက္ ၃၈ ႏွစ္ အရြယ္ မူဆလင္ တရားေဟာဆရာ Manzurul Islam မန္ဇူရို အစၥလာမ္က ရခိုင္ျပည္နယ္ အေနာက္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ျဖစ္ပြါးခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႕အစြန္းေရာက္ အဖြဲ႕နဲ႕အဆက္အစပ္ မရွိေၾကာင္း ရိုက္တာစ္ သတင္းဌာနနဲ႕ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းမႈမွာ ျငင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။
မန္ဇူရို အစၥလာမ္ဟာ ရဲအရာရွိ ၉ ဦး ေသဆံုးခဲ့တဲ့ ေအာက္တိုဘာလ ၉ ရက္ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာအနီး ျမန္မာနယ္ျခား ရဲစခန္းကို ၀င္ေရာက္စီးနင္း တိုက္ခိုက္ခဲ့တဲ့ Harakah Al- yaqin ဟာရခါ အလ္ ရာကင္း အစြန္းေရာက္ အုပ္စု အဖြဲ႕၀င္တဦး ျဖစ္တယ္လို႕ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ရဲဘက္ဆို္င္ရာ ေထာက္လွမ္းေရး သတင္းေတြက ဆိုပါတယ္။
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီး Asaduzzaman Khan အဇာဒူဇမန္ ခန္းက မန္ဇူရို အစၥလာမ္ကို မသကၤာတာေၾကာင့္ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြက အနီးကပ္ ေစာင့္ၾကည့္ ခဲ့ၾကၿပီး တလ္လီဖုန္း ေျပာဆိုမႈေတြကိုလည္း ၾကားျဖတ္ အသံဖမ္းယူ ခဲ့ပါတယ္။ မန္ဇူရို အစၥလာမ္ဟာ တရားမ၀င္တဲ့ လႈပ္ရွားမႈေတြနဲ႕ဆက္စပ္မႈ ရွိေၾကာင္း ေတြ႕ရွိခဲ့တယ္လို႕ ေျပာပါတယ္။
မန္ဇူရို အစၥလာမ္ကို ေကာ့ဇ္ဘဇားၿမိဳ႕မွာ ၃ လၾကာ ဖမ္းဆီးထားၿပီး အခု ေလာေလာဆယ္ အာမခံနဲ႕ျပန္လႊတ္ထား ေပးတယ္လို႕ဘဂၤလားေဒရွ္႕ ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးက ေျပာေပမဲ့ အေသးစိတ္ အခ်က္အလက္ ေတြေတာ့ မသိရပါဘူး။
မန္ဇူရို အစၥလာမ္ကို ႏို၀င္ဘာလ ၂၃ ရက္ေန႕ တုန္းက ေကာ့ဇ္ဘဇား ေဒသ ကူတူးပါေလာင္ ယာယီ ဒုကၡသည္ စခန္းအနီးက ေစ်းတခုမွာ ဖမ္းဆီးခဲ့တာပါ။ သူ႕ကို မဖမ္းခင္ ၂ ပတ္ အလုိက စခန္းအနီးက ေတာအတြင္းမွာ ဒုကၡသည္ အေယာက္ ၃၀ ေလာက္ကိုလည္း သင္တန္းေပးခဲ့တယ္ လို႕လည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ရဲတပ္ဖြဲ႕က ယံုၾကည္တဲ့ အေၾကာင္း သတင္းေတြမွာ ေဖၚျပထားပါတယ္။
ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
https://burmese.voanews.com
နိရဥၥရာ၊ ေမ ၁၅
ယေန႕ နံနက္ ၁၁ နာရီ ၄၅ မိနစ္က ဘဂၤလာေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံမွ ေလယာဥ္ တစ္စင္းသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ပိုင္နက္ထဲကို ၀င္ေရာက္ျပီး အနိမ့္ပိုင္းမွ ျဖတ္ေက်ာ္ ပ်ံသန္းသြားခဲ့သည္ဟု သတင္းရရွိသည္။
“ ပ်ံသန္းတာက နိမ့္နိမ့္က ပ်ံသန္းတာဆိုေတာ့ အသံေတြကို ျမည္ဟီးျပီး လူေတြက အထိတ္တစ္လန္႕ ျဖစ္သြားၾကပါတယ္။ လူေတြက အျပင္ထြက္ၾကည့္ၾကေတာ့ ဘဂၤလာေဒ့ရွ္ဘက္က ခရီးသည္တင္ ေလယာဥ္ ျဖစ္ေနတာကို ေတြ႕ရပါတယ္” ဟု မ်က္ျမင္ ေဒသခံ တစ္ဦးက ေျပာသည္။
၎ေလယာဥ္သည္ မီးတိုက္ေက်းရြာႏွင့္ နံ႕သာေတာင္ ေက်းရြာအၾကား ကိုက္ ၅၀၀ ခန္႕ ျမန္မာျပည္ပိုင္နက္ထဲ ၀င္ေရာက္ ပ်ံသန္းသြားခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။
“ ဒီကိစၥကိုေတာ့ ေတာင္ျပိဳနယ္ျခားေစာင့္ တပ္ကေန အထက္ကို အေၾကာင္းၾကားတယ္လို႕ သိရပါတယ္။ အထက္က ဘယ္လို ေဆာင္ရြက္မလဲဆိုတာကို မသိရေသးဘူး” ဟု အမည္ မေဖာ္လိုသူ အစိုးရ၀န္ထမ္း တစ္ဦးက ေျပာသည္။
ဘဂၤလာေဒ့ရွ္ဘက္တြင္ ရာသီဥတု ဆိုးရြားေနရာမွ ျမန္မာဘက္သို႕ ယခုလို နယ္နမိတ္ေက်ာ္လြန္ ၀င္ေရာက္လာျခင္း ျဖစ္ႏိုင္သည္ဟု သံုးသပ္မိေၾကာင္း ၎ အစိုးရ ၀န္ထမ္းက ေျပာၾကားသည္။
Narinjara
https://www.facebook.com/Narinjara
