ျမန္မာ့လူ႔အခြင့္အေရး နိုင္ငံတကာ အကူအညီလိုဆဲ လို႔ AI ေျပာ

 ေၾကညာခ်က္ဟာ လာမယ့္ ေဖေဖၚဝါရီ ၂၉ ရက္ေန႔ မွ က်င္းပမယ့္ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီ အစည္း အေဝးကို တင္ျပသြားမွာလည္းျဖစ္
ျမန္မာနိုင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္ အေရး အေျခအေနေတြ တိုးတက္ေကာင္းမြန္လာဖို႔ အတြက္ နိုင္ငံတကာကေန ဆက္လက္ ကူညီလုပ္ေဆာင္သြားဖို႔ လိုအပ္ေနဆဲ ျဖစ္တယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႕တခု ျဖစ္တဲ့ နိုင္ငံ တကာ လြတ္ၿငိမ္းသာခြင့္ Amnesty Internaitonal အဖြဲ႕ကေန ေဖေဖၚဝါရီလ ၁၅ ရက္ေန႔ကၾကညာခ်က္ တေစာင္ထုတ္ျပန္လိုက္ပါတယ္။

ဒီေၾကညာခ်က္ဟာ လာမယ့္ ေဖေဖၚဝါရီ ၂၉ ရက္ေန႔ မွ က်င္းပမယ့္ ကုလသမဂ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီ အစည္း အေဝးကို တင္ျပသြားမွာလည္းျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အတိုက္ အခံ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ အန္အဲဒီ ကေန အျပတ္ အသတ္ အနိုင္ ရရွိသြားခဲ့တာေၾကာင့္ မၾကာခင္ အန္အန္ဒီ အရပ္သား အစိုးရသစ္ တက္လာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္လည္း အန္အဲဒီ အစိုးရအေနနဲ႔ အေနနဲ႔ မမ်ားစြာေသာ လူ႔အခြင့္ အေရး ဆိုင္ရာ စိန္ေခၚမွုေတြကို ရင္ဆိုင္ရဖို႔ ရွိေနတယ္ လို႔ ဒီ Amnesty Internaiotn အဖြဲ႕ရဲ့ ေၾကညာခ်က္ ထဲမွာ ေဖၚျပထားတယ္။

ျမန္မာ နိုင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရး ေလ့လာ ေစာင့္ၾကည့္ေနသူ နိုင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႕က သုေတသီ ေလာရာ ဟိုက္က လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ စိန္ေခၚမွုေတြ ကို အမ်ားအျပားရင္ဆိုင္ရဖို႔ရွိေနၿပီး လူနည္းစု တိုင္းရင္းသားေတြကို အေပၚ ခြဲျခားဆက္ဆံတာေတြ၊ ကခ်င္နဲ႔ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း ေဒသက တိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္ေနတဲ့ ေနရာေတြမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖါက္တဲ့ကိစၥေတြ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ နိုင္ငံေရး လွုပ္ရွားသူေတြကို ဆက္ၿပီး ဖမ္းဆီးေနတဲ့ ကိစၥေတြ ရွိေနေသးေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။

ဒါေပမယ့္လည္း အန္အဲဒီ အစိုးရသစ္ဟာ အရပ္သား အစိုးရျဖစ္တာနဲ႔အညီ တိုင္းျပည္ကို ပုံေဖၚတဲ့ ေနရာမွာ လြတ္လပ္ တရားမၽွတဲ့ လူ႔အဖြဲ႕ အစည္းျဖစ္ဖို႔ ကိတျပဳတထားတာ ျဖစ္တာေၾကာင့္ ဒီလို လူ႔အခြင့္ အေရး ကိစၥရပ္ေတြကို ေျဖရွင္းဖို႔ ႀကိဳးစား ေဆာင္ရြက္မွာ ကေတာ့ အမွန္ပါ။

ဒါေပမယ့္ ဒီလို ႀကိဳးစား ေဆာင္ရြက္ေပမယ့္ လည္း ရွုပ္ေထြးမွုေတြ ရွိေနတာလို႔ ေလာရာ ဟိုက္က ဆိုပါတယ္။

ေနာက္ၿပီး လူ႔အခြင့္ အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္ ကိုလည္း ျပန္႐ုပ္ဖို႔ ဆိုတာ အရမ္းေစာလြန္းေသးတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

လူ႔အခြင့္ အေရး ေကာင္စီရဲ့ ရဲ့ agenda နံပါတ္ ေလး အတိုင္း ဆက္လုပ္ဖို႔ကို လူ႔အခြင့္ အေရး ေကာ္စီ ကို ဖိအားေပးလိုပါတယ္။

ဒါကေတာ့ သိထား ေစာင့္ၾကည့္ဖို႔ လိုတဲ့ လူ႔အခြင့္ အေရး အေျခအေနေတြ ရွိေနတယ္ ဆိုတဲ့ အခ်က္ပါ။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ၅ ႏွစ္မွာ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ အေျပာင္းအလဲေတြ အမ်ားႀကီး ျဖစ္ခဲ့တာ ဟုတ္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ခရီးဆက္ဖို႔က အမ်ားႀကီးလိုပါေသးတယ္။ နိုင္ငံတကာ ကေန ျမန္မာ အာဏာပိုင္ေတြ အေပၚ သတိထားဖို႔ ဖိအား ေပးမွုေတြ လုပ္ဖို႔ ကေတာ့ အင္ မတန္မွ အေရးႀကီးသလို လိုအပ္ေနပါေသးတယ္ လို႔ဆိုပါတယ္။

ရခိုင္ ေဒသမွာဆိုရင္ ရိုဟင္ဂ်ာ ကိစၥေတြ နဲ႔ တျခား ေဒသက ဘာသာေရး ဆိုင္ရာ အေျခအေန ေတြကို တိုင္တြယ္ ေျဖရွင္းဖို႔ဆိုတာ အင္မတန္ကို အခက္ခဲ့မွာ ျဖစ္ေၾကာင္း ဒါေပမယ့္ ေႏွာင့္ေနး မေနပဲ အရင္ဉီးဆုံး လုပ္ရမွာ ကေတာ့ ရခိုင္ေဒသက မြတ္ဆလင္ ဘာသာဝင္ေတြကို လြတ္လြတ္ လပ္လပ္ သြားလာခြင့္ ျပဳဖို႔ပါ။

လူ႔အခြင့္အေရး ကိစၥ အားလုံးကို ေျဖရွင္းနိုင္ဖို႔ အန္အဲဒီအေနနဲ႔ အခု အခ်ိန္မွာ ဘယ္ေလာက္လုပ္ နိုင္မလဲ ဆိုတာ ရွင္းရွင္း လင္းလင္း မသိရေသး ပါဘူးတဲ့ ။ ဒါေပမယ့္ လိုအပ္တာက လူ႔အခြင့္ အေရး ကိစၥ လားလုံးကို ေျဖရွင္းမယ္ ဆိုၿပီး စိတ္ပိုင္းျဖတ္ထားဖို႔ လိုေၾကာင္းေျပာသြားတာပါ။

စစ္တပ္ရဲ့ အခန္းက႑ကလည္း လႊတ္ေတာ္မွာေရာ အေျခခံဥပေဒ ကိစၥရပ္ေတြမွာ ပါဝင္ေနတာ ရယ္ ေနာက္ၿပီး အေရးႀကီးတဲ့ ဝန္ႀကီး ေနရာေတြ ကို စစ္တပ္က ယူထားမွာ ဆိုေတာ့ ဒီစစ္တပ္ဟာ လူ႔အခြင့္ အေရး အကာအကြယ္ေပးဖို႔ အတြက္ အင္မတန္မွာအ ေရးႀကီး တဲ့ေနရာမွာ ရွိေနတယ္လို႔လည္း သူက ဆိုပါတယ္။

ေနာက္ဆုံးအေနနဲ႔ကေတာ့နိုင္ငံတကာ အေနနဲ႔ အခုတက္လာမယ့္ အစိုးရကို ကူညီနိုင္တဲ့ နည္းလမ္းေတြက ေတာ့အ မ်ားႀကီးရွိေၾကာင္းနဲ႔ လူမွုအေျချပဳအဖြဲ႕ေတြ တက္ႂကြ လွုပ္ရွားသူေတြ ကလည္း လူ႔အခြင့္အေရး ျမႇင့္တင္မွုေတြ လုပ္နိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

နိုင္ငံတကာကို ဘာလုပ္ေပးေစခ်င္လည္း ဆိုတာ ျမန္မာလူထုရဲ့ ဆႏၵအတိုင္း ျဖစ္ၿပီး၊ ဒါေပမယ့္ အေရးအႀကီးဆုံးက ဥပဒဆိုင္ရာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမွုေတြပါ။ သတိထား ဂ႐ုျပဳရမယ့္ ၾကည့္ရမွာက နိုင္ငံေရး တတ္ႂကြလွုပ္ရွားသူေတြကို ဖမ္းဆီးနိုင္တဲ့ ဥပေဒကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဖို႔ ကိစၥျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာၾကားသြားခဲ့ပါတယ္။

BBC Burmese
http://www.bbc.com/burmese

........................................................


 ကြေညာချက်ဟာ လာမယ့် ဖေဖေါ်ဝါရီ ၂၉ ရက်နေ့ မှ ကျင်းပမယ့် ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီ အစည်း အဝေးကို တင်ပြသွားမှာလည်းဖြစ်
မြန်မာနိုင်ငံမှာ လူ့အခွင့် အရေး အခြေအနေတွေ တိုးတက်ကောင်းမွန်လာဖို့ အတွက် နိုင်ငံတကာကနေ ဆက်လက် ကူညီလုပ်ဆောင်သွားဖို့ လိုအပ်နေဆဲ ဖြစ်တယ်လို့ လူ့အခွင့်အရေး အဖွဲ့တခု ဖြစ်တဲ့ နိုင်ငံ တကာ လွတ်ငြိမ်းသာခွင့် Amnesty Internaitonal အဖွဲ့ကနေ ဖေဖေါ်ဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့ကကြညာချက် တစောင်ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။

ဒီကြေညာချက်ဟာ လာမယ့် ဖေဖေါ်ဝါရီ ၂၉ ရက်နေ့ မှ ကျင်းပမယ့် ကုလသမဂ လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီ အစည်း အဝေးကို တင်ပြသွားမှာလည်းဖြစ်ပါတယ်။

၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲမှာ အတိုက် အခံ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် အန်အဲဒီ ကနေ အပြတ် အသတ် အနိုင် ရရှိသွားခဲ့တာကြောင့် မကြာခင် အန်အန်ဒီ အရပ်သား အစိုးရသစ် တက်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့်လည်း အန်အဲဒီ အစိုးရအနေနဲ့ အနေနဲ့ မများစွာသော လူ့အခွင့် အရေး ဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုတွေကို ရင်ဆိုင်ရဖို့ ရှိနေတယ် လို့ ဒီ Amnesty Internaiotn အဖွဲ့ရဲ့ ကြေညာချက် ထဲမှာ ဖေါ်ပြထားတယ်။

မြန်မာ နိုင်ငံ လူ့အခွင့်အရေး လေ့လာ စောင့်ကြည့်နေသူ နိုင်ငံတကာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့က သုတေသီ လောရာ ဟိုက်က လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုတွေ ကို အများအပြားရင်ဆိုင်ရဖို့ရှိနေပြီး လူနည်းစု တိုင်းရင်းသားတွေကို အပေါ် ခွဲခြားဆက်ဆံတာတွေ၊ ကချင်နဲ့ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း ဒေသက တိုက်ပွဲတွေ ဖြစ်နေတဲ့ နေရာတွေမှာ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖေါက်တဲ့ကိစ္စတွေ ငြိမ်းချမ်းစွာ နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားသူတွေကို ဆက်ပြီး ဖမ်းဆီးနေတဲ့ ကိစ္စတွေ ရှိနေသေးကြောင်း ပြောပါတယ်။

ဒါပေမယ့်လည်း အန်အဲဒီ အစိုးရသစ်ဟာ အရပ်သား အစိုးရဖြစ်တာနဲ့အညီ တိုင်းပြည်ကို ပုံဖေါ်တဲ့ နေရာမှာ လွတ်လပ် တရားမျှတဲ့ လူ့အဖွဲ့ အစည်းဖြစ်ဖို့ ကိတပြုတထားတာ ဖြစ်တာကြောင့် ဒီလို လူ့အခွင့် အရေး ကိစ္စရပ်တွေကို ဖြေရှင်းဖို့ ကြိုးစား ဆောင်ရွက်မှာ ကတော့ အမှန်ပါ။

ဒါပေမယ့် ဒီလို ကြိုးစား ဆောင်ရွက်ပေမယ့် လည်း ရှုပ်ထွေးမှုတွေ ရှိနေတာလို့ လောရာ ဟိုက်က ဆိုပါတယ်။

နောက်ပြီး လူ့အခွင့် အရေး အထူးကိုယ်စားလှယ် ကိုလည်း ပြန်ရုပ်ဖို့ ဆိုတာ အရမ်းစောလွန်းသေးတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

လူ့အခွင့် အရေး ကောင်စီရဲ့ ရဲ့ agenda နံပါတ် လေး အတိုင်း ဆက်လုပ်ဖို့ကို လူ့အခွင့် အရေး ကော်စီ ကို ဖိအားပေးလိုပါတယ်။

ဒါကတော့ သိထား စောင့်ကြည့်ဖို့ လိုတဲ့ လူ့အခွင့် အရေး အခြေအနေတွေ ရှိနေတယ် ဆိုတဲ့ အချက်ပါ။

ပြီးခဲ့တဲ့ ၅ နှစ်မှာ မြန်မာနိုင်ငံမှာ အပြောင်းအလဲတွေ အများကြီး ဖြစ်ခဲ့တာ ဟုတ်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ခရီးဆက်ဖို့က အများကြီးလိုပါသေးတယ်။ နိုင်ငံတကာ ကနေ မြန်မာ အာဏာပိုင်တွေ အပေါ် သတိထားဖို့ ဖိအား ပေးမှုတွေ လုပ်ဖို့ ကတော့ အင် မတန်မှ အရေးကြီးသလို လိုအပ်နေပါသေးတယ် လို့ဆိုပါတယ်။

ရခိုင် ဒေသမှာဆိုရင် ရိုဟင်ဂျာ ကိစ္စတွေ နဲ့ တခြား ဒေသက ဘာသာရေး ဆိုင်ရာ အခြေအနေ တွေကို တိုင်တွယ် ဖြေရှင်းဖို့ဆိုတာ အင်မတန်ကို အခက်ခဲ့မှာ ဖြစ်ကြောင်း ဒါပေမယ့် နှောင့်နေး မနေပဲ အရင်ဉီးဆုံး လုပ်ရမှာ ကတော့ ရခိုင်ဒေသက မွတ်ဆလင် ဘာသာဝင်တွေကို လွတ်လွတ် လပ်လပ် သွားလာခွင့် ပြုဖို့ပါ။

လူ့အခွင့်အရေး ကိစ္စ အားလုံးကို ဖြေရှင်းနိုင်ဖို့ အန်အဲဒီအနေနဲ့ အခု အချိန်မှာ ဘယ်လောက်လုပ် နိုင်မလဲ ဆိုတာ ရှင်းရှင်း လင်းလင်း မသိရသေး ပါဘူးတဲ့ ။ ဒါပေမယ့် လိုအပ်တာက လူ့အခွင့် အရေး ကိစ္စ လားလုံးကို ဖြေရှင်းမယ် ဆိုပြီး စိတ်ပိုင်းဖြတ်ထားဖို့ လိုကြောင်းပြောသွားတာပါ။

စစ်တပ်ရဲ့ အခန်းကဏ္ဍကလည်း လွှတ်တော်မှာရော အခြေခံဥပဒေ ကိစ္စရပ်တွေမှာ ပါဝင်နေတာ ရယ် နောက်ပြီး အရေးကြီးတဲ့ ဝန်ကြီး နေရာတွေ ကို စစ်တပ်က ယူထားမှာ ဆိုတော့ ဒီစစ်တပ်ဟာ လူ့အခွင့် အရေး အကာအကွယ်ပေးဖို့ အတွက် အင်မတန်မှာအ ရေးကြီး တဲ့နေရာမှာ ရှိနေတယ်လို့လည်း သူက ဆိုပါတယ်။

နောက်ဆုံးအနေနဲ့ကတော့နိုင်ငံတကာ အနေနဲ့ အခုတက်လာမယ့် အစိုးရကို ကူညီနိုင်တဲ့ နည်းလမ်းတွေက တော့အ များကြီးရှိကြောင်းနဲ့ လူမှုအခြေပြုအဖွဲ့တွေ တက်ကြွ လှုပ်ရှားသူတွေ ကလည်း လူ့အခွင့်အရေး မြှင့်တင်မှုတွေ လုပ်နိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

နိုင်ငံတကာကို ဘာလုပ်ပေးစေချင်လည်း ဆိုတာ မြန်မာလူထုရဲ့ ဆန္ဒအတိုင်း ဖြစ်ပြီး၊ ဒါပေမယ့် အရေးအကြီးဆုံးက ဥပဒဆိုင်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတွေပါ။ သတိထား ဂရုပြုရမယ့် ကြည့်ရမှာက နိုင်ငံရေး တတ်ကြွလှုပ်ရှားသူတွေကို ဖမ်းဆီးနိုင်တဲ့ ဥပဒေကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲဖို့ ကိစ္စဖြစ်တယ်လို့ ပြောကြားသွားခဲ့ပါတယ်။

BBC Burmese
http://www.bbc.com/burmese
Share on Google Plus

About MP4 YoU

ကမၻာသတင္း၊ျမန္မာ့သတင္း ေပါင္းစံုကိုေရာသမေမႊေဖာ္ျပသြားမည့္
MP4 YoU (The Melting Pot For You)